Khóa luận tốt nghiệp đại học
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa luận này bên cạnh sự nổ lực cố gắng của bản thân, tôi còn
nhận đựơc sự quan tâm giúp đỡ và hướng dẫn tận tình của quý thầy cô giáo cũng như các
anh chị ở đơn vị nơi tôi đến thực tập.
Qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn đến tất cả những người đã quan tâm, giúp đỡ, dìu
dắt tôi trong thời gian qua. Trước hết tôi xin gửi lời cảm ơn đến quý thầy cô giáo Trường
Đại Học Kinh Tế - Huế, đặc biệt là qúy thầy cô Khoa Kế Toán Tài Chính đã truyền đạt
cho tôi những kiến thức quý báu trong suốt khóa học tại trường.
Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến thầy giáo TS.
Hoàng Văn Liêm người đã tận tình hướng dẫn tôi, giúp đỡ tôi trong khoảng thời gian tôi
hoàn thành khóa luận này.
Đồng thời tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo Ngân hàng Thương Mại
Cổ Phần Á Châu (ACB) – Chi Nhánh Huế, đặc biệt là các anh chị trong phòng Khách
Hàng Doanh Nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian tôi thực
tập tại đơn vị.
Huế, tháng 05 năm 2010
Sinh viên thực hiện
Lê Thị Bích Ngọc
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
1
Khóa luận tốt nghiệp đại học
MỤC LỤC
Trang
PHẦN I: MỞ ĐẦU ...............................................................................................................
12
1.1.4.Quy trình tín dụng căn bản...................................................................................................
14
1.1.5.Rủi ro của hoạt động tín dụng..............................................................................................
17
1.2.Hoạt động cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại......................................................
17
1.2.1.Khái niệm về cho vay ngắn hạn...........................................................................................
17
1.2.2.Vai trò của cho vay ngắn hạn...............................................................................................
17
1.2.3.Các hình thức cho vay ngắn hạn..........................................................................................
18
1.3.Lý luận về hiệu quả hoạt động cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại......................
20
1.3.1.Khái niệm về hiệu quả hoạt động cho vay ngắn hạn...........................................................
20
1.3.2.Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả cho vay ngắn hạn...............................................................
20
1.4.Sự cần thiết phải đánh giá hiệu quả hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại............
25...................................................................................................................................................
1.4.1.Đối với nền kinh tế...............................................................................................................
25
1.4.2.Đối với mỗi ngân hàng thương mại.....................................................................................
26
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
3
4
Khóa luận tốt nghiệp đại học
3.3.Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay ngắn hạn tại ngân hàng thương mại cổ
phần Á Châu-chi nhánh Huế.........................................................................................................
79
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..............................................................................
90
1.Kết luận .....................................................................................................................................
90
2.Kiến nghị....................................................................................................................................
91
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
---//---
- NHTM
: Ngân hàng thương mại
- NHNN
: Ngân hàng Nhà nước
-UBND
: Uỷ ban nhân dân
: Trách nhiệm hữu hạn
- DSCV
: Doanh số cho vay
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
5
Khóa luận tốt nghiệp đại học
- DSTN
: Doanh số thu nợ
- TCTD
: Tổ chức tín dụng
- KHDN
: Khách hàng Doanh nghiệp
- KHCN
: Khách hàng cá nhân
- TSĐB
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
6
Khóa luận tốt nghiệp đại học
DANH MỤC BẢNG BIỂU
---//---
Trang
Bảng 2.1: Hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu-chi nhánh
Huế.................................................................................................................................................
41
Bảng 2.2: Kết quả hoạt động kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu-chi
nhánh Huế......................................................................................................................................
45
Bảng 2.3: Doanh số cho vay theo kì hạn tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu-chi
nhánh Huế......................................................................................................................................
50
Bảng 2.4: Doanh số thu nợ theo kì hạn tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu-chi
nhánh Huế......................................................................................................................................
53
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
7
Khóa luận tốt nghiệp đại học
8
Khóa luận tốt nghiệp đại học
Biểu 2.5: Dư nợ cho vay ngắn hạn theo ngành nghề kinh tế tại ngân hàng thương mại cổ
phần Á Châu-chi nhánh Huế.........................................................................................................
58
Biểu 2.6: Nợ quá hạn cho vay ngắn hạn tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu-chi
nhánh Huế......................................................................................................................................
62
Biểu 2.7: Thu nhập thuần cho vay ngắn hạn tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châuchi nhánh Huế................................................................................................................................
65
DANH MỤC SƠ ĐỒ
---//--Sơ đồ 1: Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu-chi
nhánh Huế......................................................................................................................................
38
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
9
Khóa luận tốt nghiệp đại học
TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
Ngân hàng là tổ chức kinh doanh tiền tệ, trong đó ngân hàng sử dụng số vốn huy
động được từ nền kinh tế để cho vay đối với khách hàng. Trong các hoạt động của ngân
hàng thì hoạt động tín dụng là hoạt động mang lại hơn 70% thu nhập cho ngân hàng, tuy
nhiên đây cũng là hoạt động chứa đựng nhiều rủi ro nhất. Vì vậy, ngân hàng luôn tìm
cách khắc phục, hạn chế những rủi ro mà hoạt động tín dụng gây ra, nâng cao hiệu quả
nói chung và vốn ngắn hạn nói riêng ngày càng tăng. Do đó việc nâng cao hiệu quả cho
vay ngắn hạn là yêu cầu cấp thiết đối với sự tồn tại và phát triển của các NHTM.
Hệ thống NHTM cổ phần Á Châu-CN Huế là một trong những chi nhánh thu hút
một lượng lớn tiền gửi và thực hiện nhiều hoạt động cho vay với số dư không nhỏ. Chi
nhánh hiện là đối tác cung cấp vốn quan trọng cho nhiều khách hàng cá nhân và khách
hàng doanh nghiệp trên địa bàn. Trong hoạt động cho vay của mình, cho vay ngắn hạn
luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất. Sau gần năm năm đi vào hoạt động, hiệu quả cho vay của
ngân hàng đã được cải thiện rất nhiều, tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế. Hoạt động cho
vay ngắn hạn mang lại lợi nhuận cao, và đem lại thu nhập chính cho Chi nhánh, tuy nhiên
đây cũng là hoạt động chứa đựng nhiều rủi ro, làm phát sinh các khoản nợ xấu, gây ảnh
hưởng đến hoạt động của ngân hàng.
Vì vậy, ngân hàng luôn tìm cách khắc phục, hạn chế những rủi ro từ hoạt động cho
vay ngắn hạn, nâng cao hiệu quả cho vay để mang lại sự ổn định đảm bảo cho mục tiêu an
toàn và sinh lợi của mình. Có thể nói nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay là vấn đề sống
còn đối với hoạt động của ngân hàng. Đây là nhu cầu bức thiết, không chỉ có ý nghĩa đối
với ngân hàng thương mại mà còn có ý nghĩa đối với sự phát triển của nền kinh tế xã hội.
Xuất phát từ thực trạng đó tôi đã chọn nghiên cứu và thực hiện đề tài:"Nâng cao
hiệu quả hoạt động cho vay ngắn hạn tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu Chi nhánh Huế" .
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
11
Khóa luận tốt nghiệp đại học
2.Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài được thực hiện nhằm các mục tiêu sau:
Mục tiêu 1: Làm rõ lí luận về hiệu quả cho vay ngắn hạn của NHTM.
Mục tiêu 2: Phân tích đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động cho vay ngắn hạn tại
NHTM cổ phần Á Châu-CN Huế giai đoạn 2007 – 2009.
và một số chỉ tiêu khác nhằm xác định vị trí cũng như tốc độ phát triển trong kỳ của đơn
vị.
- Phương pháp thống kê kinh tế: là phương pháp được sử dụng để thu thập, tổng hợp
và phân tích tài liệu phục vụ cho nghiên cứu. Để đề tài được hoàn thiện, tôi đã phân tích
các tài liệu quan trọng mà mình đã thu thập như: các văn bản, các bài báo, các số liệu từ
thực tế ngân hàng... từ đó đưa ra các nhận xét khách quan và khoa học, có tính thực tế
cao.
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
13
Khóa luận tốt nghiệp đại học
PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY NGẮN HẠN TẠI NGÂN
HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. Khái quát về hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại
1.1.1.Khái niệm về ngân hàng thương mại
Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế. Ngân
hàng bao gồm nhiều loại tuỳ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế nói chung và hệ
thống tài chính nói riêng.
Tuỳ thuộc vào pháp luật của từng nước mà sẽ có các khái niệm khác nhau về Ngân
hàng. Riêng ở Việt Nam, theo điều 20 Luật các Tổ chức tín dụng ban hành ngày
12/12/1997 chỉ rõ: “Ngân hàng là một tổ chức tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường
xuyên của nó là nhận tiền gửi theo nguyên tắc hoàn trả lãi suất và thời hạn quy định.
Đồng thời sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương
tiện thanh toán” .
1.1.2. Khái niệm tín dụng ngân hàng
Ngân hàng phải có trách nhiệm hoàn trả cả gốc và lãi như đã cam kết. Do vậy, ngân hàng
luôn yêu cầu người nhận tín dụng phải thực hiện đúng cam kết này.
Nguyên tắc cho vay đúng mục đích
Cho vay đúng mục đích được hiểu theo hai khía cạnh đó là việc ngân hàng cung
cấp vốn cho phù hợp với nhiệm vụ kinh doanh của khách hàng và kiểm soát xem khách
hàng có sử dụng vốn đúng mục đích hay không. Cụ thể là trong hồ sơ vay, ngân hàng yêu
cầu khách hàng phải nêu rõ mục đích vay hay phương án kinh doanh cần tài trợ vốn và dự
báo trước được kết quả kinh doanh của phương án đó.
Nguyên tắc tài trợ có hiệu quả
Ngân hàng tài trợ dựa trên phương án (hoặc dự án) có hiệu quả. Thực hiện nguyên
tắc này là điều kiện để thực hiện nguyên tắc thứ nhất. Phương án hoạt động có hiệu quả
của người vay minh chứng cho khả năng thu hồi được vốn đầu tư và có lãi để trả nợ ngân
hàng. Các khoản tài trợ của ngân hàng gắn liền với việc hình thành tài sản của người vay.
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
15
Khóa luận tốt nghiệp đại học
Nguyên tắc cho vay cần phải có tài sản đảm bảo
Ngoài những sản phẩm dịch vụ tín dụng mà ngân hàng cung cấp dưới hình thức tín
chấp thì hầu hết mọi trường hợp khi xem xét để cấp tín dụng ngân hàng đều đòi hỏi khách
hàng phải có tài sản thế chấp, tài sản đảm bảo đính kèm khi vay. Nguyên tắc này được
thực hiện bởi các lý do cơ bản sau:
- Có tài sản đảm bảo sẽ tạo điều kiện cho vốn tín dụng được luân chuyển bình
thường, tức là đảm bảo tính hoàn trả. Mặt khác việc nắm giữ các tài sản đảm bảo của
khách hàng cũng tạo cho khách hàng một ý thức trả nợ tốt hơn vì nếu không trả nợ thì họ
sẽ bị tước quyền sở hữu hay sử dụng tài sản đã đem ra đảm bảo.
- Vật tư làm tài sản đảm bảo phải có giá trị tương ứng hoặc cao hơn so với số tiền
+ Phương án sản xuất kinh doanh và kế hoạch trả nợ, hoặc dự án đầu tư.
+ Báo cáo tài chính của thời kì gần nhất.
+ Các giấy tờ liên quan đến tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh nợ vay.
Phân tích tín dụng
Đây được xem là khâu quan trọng nhất để ngân hàng đưa ra quyết định có cấp tín
dụng hay không. Phân tích tín dụng là phân tích khả năng hiện tại và tương lai của khách
hàng về việc sử dụng vốn, khả năng hoàn trả, khả năng thu hồi được gốc và lãi vay.
Mục tiêu của phân tích tín dụng là tìm kiếm những tình huống có thể dẫn đến rủi ro
cho ngân hàng, tiên lượng khả năng kiểm soát những loại rủi ro đó và dự kiến các biện
pháp phòng ngừa và hạn chế thiệt hại có thể xảy ra. Ngoài ra nó còn giúp kiểm tra tính
chân thực của hồ sơ vay vốn mà khách hàng cung cấp, từ đó nhận định về thái độ trả nợ
của khách hàng làm cơ sở quyết định cho vay.
Quyết định cho vay và kí hợp đồng tín dụng
Quyết định tín dụng là quyết định cho vay hoặc từ chối đối với một hồ sơ vay vốn
của khách hàng. Đây là khâu cực kì quan trọng trong quy trình tín dụng vì nó ảnh hưởng
rất lớn đến các khâu sau và ảnh hưởng đến uy tín và hiệu quả hoạt động tín dụng của ngân
hàng. Nó là khâu khó xử lý nhất và thường dễ phạm sai lầm nhất. Có hai loại sai lầm cơ
bản thường xảy ra trong khâu này:
- Quyết định chấp thuận cho vay đối với một khách hàng không tốt.
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
17
Khóa luận tốt nghiệp đại học
- Từ chối cho vay đối với một khách hàng tốt.
Cả hai loại sai lầm này đều dẫn đến thiệt hại đáng kể cho ngân hàng. Loại sai lầm
thứ nhất dễ dẫn đến thiệt hại do nợ quá hạn hoặc nợ không thể thu hồi, tức là thiệt hại về
tài chính. Loại sai lầm thứ hai dễ dẫn đến thiệt hại về uy tín và mất cơ hội cho vay.
Đây là khâu kết thúc của quy trình tín dụng. Khâu này gồm có các việc quan trọng
cần xử lý: (1) thu nợ cả gốc và lãi, (2) tái xét hợp đồng tín dụng, (3) thanh lý hợp đồng
tín dụng
- Thu hồi hết nợ gốc và lãi: Ngân hàng tiến hành thu nợ theo đúng những điều khoản
đã cam kết ngay trong hợp đồng tín dụng. Khi khách hàng đã trả đủ gốc và lãi thì quan hệ
tín dụng được xem như kết thúc.
- Thanh lý hợp đồng tín dụng: khi kết thúc quan hệ tín dung và khách hàng đã thực
hiện một cách đầy đủ nghĩa vụ của mình thì ngân hàng tiến hành thanh lý hợp đồng tín
dụng, giải chấp tài sản nếu có, sau đó tiến hành lưu hồ sơ vay vốn của khách hàng vào
kho và đưa vào lưu trữ.
1.1.5. Rủi ro của hoạt động tín dụng
Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra những tổn thất ngoài dự kiến cho ngân hàng do
khách hàng vay không trả đúng hạn, không trả hoặc trả không đầy đủ vốn và lãi.
Trên quan điểm quản lý toàn bộ hệ thống ngân hàng thì: “rủi ro tín dụng là không
thể tránh khỏi, là khách quan, rủi ro là bạn đường trong kinh doanh, có thể đề phòng,
hạn chế chứ không thể loại trừ”.[12,Tr 93]
1.2. Hoạt động cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại
1.2.1. Khái niệm về hoạt động cho vay ngắn hạn
Cho vay ngắn hạn là 1 hình thức cấp tín dụng, đó là các khoản cho vay có thời hạn
đến 12 tháng. Ngân hàng cho vay ngắn hạn nhằm đáp ứng các nhu cầu về vốn cho sản
xuất, kinh doanh, dịch vụ, phục vụ đời sống của khách hàng.
1.2.2. Vai trò của cho vay ngắn hạn
Tín dụng đã trở thành một phần không thể thiếu góp phần làm ổn định và phát triển
sản xuất của nền kinh tế, của các tổ chức và mỗi cá nhân. Cũng như các loại tín dụng
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
19
Khóa luận tốt nghiệp đại học
Việc xem xét các hình thức cho vay ở đây được căn cứ vào mục đích của việc sử
dụng vốn vay cũng như cách thức mà các ngân hàng thực hiện việc cho vay.
1.2.3.1.Cho vay bổ sung vốn lưu động
Cho vay bổ sung vốn lưu động của ngân hàng nhằm tài trợ thêm vốn lưu động cho
các hoạt động sản xuất kinh doanh của khách hàng. Khi vay tiền người vay dùng chính
thu nhập thu được từ việc sử dụng vốn vay để trả nợ ngân hàng, vì vậy các yếu tố quan
trọng mà ngân hàng tập trung vào xem xét là : khả năng kinh doanh; tình hình tài chính;
hiệu quả sử dụng vốn vay của khách hàng.
1.2.3.2.Cho vay tiêu dùng
Cho vay tiêu dùng của ngân hàng nhằm tài trợ cho nhu cầu tiêu dùng của hộ gia
đình và cá nhân. Khác với cho vay kinh doanh, ở đây người vay sử dụng tiền vay vào các
hoạt động không sinh lời, nguồn trả nợ độc lập so với việc sử dụng tiền vay.
1.2.3.3.Các hình thức cho vay khác
Cho vay theo hạn mức thấu chi
Đây là nghiệp vụ mà ngân hàng thỏa thuận bằng văn bản chấp thuận cho khách
hàng chi vượt số dư có trên tài khoản vãng lai, tới một hạn mức nhất định trong thời gian
quy định.
Chiết khấu chứng từ có giá
Chiết khấu chứng từ có giá là việc ngân hàng mua các loại chứng từ có giá của
người thụ hưởng trước khi đến hạn thanh toán của chứng từ. Hình thức cho vay này có thể
đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu dùng của khách hàng.
Cho vay trên bộ chứng từ hàng xuất khẩu
Đây là một loại cho vay trên tài sản, căn cứ vào giá trị các tài khoản phải thu của
khách hàng. Đối tượng cho vay là bộ chứng từ hàng xuất của khách hàng được gửi
đithanh toán theo phương thức thư tín dụng hoặc nhờ thu. Dạng tài trợ này cho phép nhà
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
C: Chi phí để đạt được kết quả đó
Như vậy, hiệu quả kinh tế nói chung là sự so sánh kết quả thu được từ một hoạt
=
K
Trong đó:
động kinh tế nào đó và toàn bộ chi phí phải bỏ ra để đạt được kết quả đó. Bản chất của
hiệu quả kinh tế chính là phản ánh hiệu quả, trình độ sử dụng nguồn lực để đạt được mục
tiêu cuối cùng là tối đa hóa lợi nhuận.
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
22
Khóa luận tốt nghiệp đại học
1.3.1.2. Hiệu quả hoạt động cho vay ngắn hạn
Hiệu quả hoạt động cho vay ngắn hạn của NHTM là sự so sánh giữa kết quả thu
được từ hoạt động cho vay ngắn hạn với toàn bộ chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó. Ở
đây, hiệu quả hoạt động cho vay được hiểu ở hai góc độ khác nhau, đó là: từ phía ngân
hàng và từ phía khách hàng.
Trên quan điểm của các ngân hàng thì hiệu quả là so sánh kết quả thu được từ hoạt
động cho vay ngắn hạn và chi phí mà ngân hàng phải bỏ ra để có được kết quả đó.
Trên quan điểm của khách hàng thì hiệu quả cho vay được thể hiện qua việc so
sánh những kết quả do khoản vay từ ngân hàng mang lại như doanh thu, lợi nhuận, từ
hoạt động kinh doanh…và chi phí mà khách hàng phải trả cho khoản vay đó.
1.3.1.3.Phân biệt giữa kết quả cho vay ngắn hạn và hiệu quả cho vay ngắn hạn
Kết quả của hoạt động cho vay ngắn hạn có thể là doanh số cho vay ngắn hạn,
Bên cạnh chỉ tiêu doanh số cho vay ngắn hạn, quy mô hoạt động cho vay ngắn hạn
của ngân hàng còn phụ thuộc rất lớn vào một chỉ tiêu chất lượng tức là công tác thu nợ
của ngân hàng, được thể hiện thông qua chỉ tiêu doanh số thu nợ. Chỉ tiêu này phản ánh
toàn bộ món nợ mà ngân hàng đã thu về từ các khoản cho vay ngắn hạn của ngân hàng.
Công tác thu nợ của ngân hàng diễn ra thông suốt khi đó ngân hàng mới có cơ sở
thực hiên việc tái cho vay. Nếu doanh số thu nợ có tốc độ tăng lớn hơn tốc độ tăng của
doanh số cho vay ngắn hạn thì công tác cho vay ngắn hạn của ngân hàng là có chất lượng,
vòng quay đồng vốn tăng lên. Ngược lại thì chất lượng cho vay thấp, vòng quay của đồng
vốn giảm đi.
* Dư nợ cho vay ngắn hạn
Dư nợ cho vay ngắn hạn là chỉ tiêu phản ánh số tiền mà ngân hàng hiện đang cho
vay trong ngắn hạn. Đây là khoản thu mà ngân hàng cần phải thu về. Dư nợ cho vay được
tích lũy qua các kỳ.
Dư nợ cho
vay cuối kỳ
=
Dư
nợ
vay đầu kỳ
cho
+
Doanh số cho
vay trong kỳ
* Tỉ lệ nợ quá hạn
Tỉ lệ nợ quá hạn được xác định theo công thức sau :
Nợ quá hạn
Tổng dư nợ
Nếu chỉ tiêu này thấp chứng tỏ tình hình kinh doanh của đơn vị tốt, hầu hết các
khoản cho vay ngắn hạn của ngân hàng đều sinh lãi và có khả năng thu hồi được. Ngược
lại, nếu chỉ tiêu này cao thì Ngân hàng cần có những biện pháp kiểm soát nợ quá hạn,
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Bích Ngọc
25
Copyright: Tài liệu đại học ©