ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

SỬ DỤNG CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
ĐỂ BỒI DƯỠNG VÀ PHÁT TRIỂN
TƯ DUY BIỆN CHỨNG CHO HỌC SINH
THÔNG QUA NỘI DUNG PHÉP BIẾN HÌNH

Người hướng dẫn khoa học:


ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Về cấu trúc, luận văn gồm các phần sau.
Giới thiệu
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn
Chương 2: Một số biện pháp nhằm bồi
dưỡng và phát triển tư duy biện chứng cho học
sinh trung học phổ thông
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm


ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

1. Lời mở đầu

GIỚI THIỆU

2. Mục đích nghiên cứu
3. Câu hỏi nghiên cứu
4. Giả thuyết nghiên cứu
5. Các định nghĩa về các thuật ngữ

là học sinh thu được kiến thức đó bằng con đường nào và bằng cách
nào; cái đáng quý ở đây là học sinh tự lao động, tìm tòi sáng tạo ra tri
thức bằng cách thức riêng của bản thân. Họ sẽ nhuyễn dần với một
kiểu tư duy mà hiện nay ít được quan tâm đến và cùng với sự nhuyễn
dần đó là học sinh sẽ tự tin vào khả năng sáng tạo của mình, tin vào
lòng ham muốn tìm tòi và phát minh ra các tri thức cho bản thân.
Ngoài ra, để đi đến cái mới trong toán học phải kết hợp được tư
duy logic và tư duy biện chứng toán học, cả tư duy hình tượng và thói
quen tìm tòi bằng thực nghiệm. Vì vậy, việc rèn luyện tư duy biện
chứng cho học sinh là một phần rất quan trọng trong quá trình dạy học
toán, bởi dạy học toán là dạy cho học sinh biết cách học, hướng học
sinh vào việc tích cực hóa hoạt động học, hướng học sinh vào quá trình
tự tìm kiếm tri thức và thiết lập tri thức riêng cho bản thân mình.


LỜI MỞ ĐẦU

GIỚI THIỆU

Bên cạnh đó, để phù hợp với sự đổi mới trong quá trình dạy – học
toán theo lý thuyết kiến tạo thì năng lực kiến tạo kiến thức của học
sinh trung học phổ thông trong dạy – học toán ngày càng được chú
trọng phát triển, một trong những biện pháp chủ đạo là chú trọng
đến việc phát triển các năng lực tư duy cho học sinh, đặc biệt là tư
duy biện chứng, tư duy toán học liên quan đến việc dự đoán phát
hiện và lập luận xác nhận kiến thức mới.


LỜI MỞ ĐẦU


Vì những nhu cầu trên chúng tôi chọn vấn đề nghiên cứu:


MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

GIỚI THIỆU
Lựa chọn các hoạt động cần luyện tập cho học sinh trong dạy – học
phép biến hình và tổ chức các hoạt động tương tác giữa thầy và trò
nhằm phát triển trí tuệ, phát triển tư duy biện chứng toán học cho học
sinh các lớp 11 ở trường trung học phổ thông.
Thông qua hoạt động dạy – học phép biến hình giúp học sinh chủ
động tích cực lĩnh hội tri thức và rèn luyện cho học sinh thói quen nhìn
bài toán dưới nhiều khía cạnh khác nhau.
Đề xuất một số biện pháp dạy – học hình học thích hợp trong quá
trình dạy học nhằm nuôi dưỡng và phát triển tư duy biện chứng toán
học cho học sinh.


CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

GIỚI THIỆU
Câu hỏi nghiên cứu 1. Bồi dưỡng cho học sinh năng lực tổng quát
theo định hướng từ một cái riêng có thể có nhiều cái chung bao trùm nó
bằng cách nhìn nhận bài toán dưới nhiều góc độ khác nhau theo các
quan hệ đã cho trong bài toán như thế nào để nuôi dưỡng và phát triển
tư duy biện chứng?
Câu hỏi nghiên cứu 2. Rèn luyện cho học sinh cách thức xem xét các
quan hệ, các tính chất từ nhiều trường hợp riêng của một cái chung như
thế nào để từ đó học sinh sử dụng các thao tác tư duy: so sánh, khái
quát hóa, tổng quát hóa để đề xuất bài toán mới, bài toán tổng quát?

trong quá trình dạy – học. Trong quá trình dạy thực nghiệm chúng tôi
phải sử dụng quan sát, ghi chép lại các dữ kiện và điều chỉnh các hoạt
động cũng như đề xuất các biện pháp dạy – học phù hợp hơn.


CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN

GIỚI THIỆU
Về cấu trúc, luận văn gồm các phần sau:
Giới thiệu
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn
Chương 2: Một số biện pháp nhằm bồi dưỡng và phát triển tư duy
biện chứng cho học sinh trung học phổ thông
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm


CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

1. Cơ sở lý luận
1.1. Phép biện chứng
1.2. Sơ lược về lý thuyết tình huống
1.3. Quá trình dạy – học
1.4. Vai trò của tư duy biện chứng trong việc dạy và
học hình học
1.5. Những yêu cầu đối với giáo viên
1.6.
Khai thác các hoạt động toán học nhằm bồi dưỡng các quan đi
ểm trên của Triết học duy vật biện chứng.

CƠ SỞ LÝ LUẬN

Chúng tôi chủ yếu tập trung vào các hoạt động sau:
Phân tích;
Tổng hợp;
Khái quát hoá;
Cụ thể hoá;
Quy nạp không hoàn toàn;
Xét các bài toán suy biến, tìm kiếm quy luật.


CƠ SỞ THỰC TIỄN

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Dựa vào cuộc khảo sát thực tế tình hình giảng dạy hình học hiện nay tại
các trường trung học phổ thông, chúng tôi sẽ đưa ra một số nhận xét
thích hợp.


CHƯƠNG 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM
BỒI DƯỠNG VÀ PHÁT TRIỂN TƯ DUY BIỆN CHỨNG
CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Dựa vào cuộc khảo sát thực tế tình hình giảng dạy hình học hiện nay
tại các trường trung học phổ thông, chúng tôi sẽ đề xuất một số hoạt
động dạy - học phù hợp để bồi dưỡng và phát triển tư duy biện chứng
cho học sinh.



Các tài liệu liên quan đến tư duy toán học, phép biện chứng, lý
thuyết việc học toán và các tài liệu về giải quyết vấn đề, lý thuyết
tình huống và phương pháp giảng dạy môn toán.
Một số phiếu học tập và điều tra đối với học sinh, phiếu phỏng vấn
đối với giáo viên.
Các giáo án về phép biến hình và các bài kiểm tra.
Nếu có thể là một số đoạn phim về các tiết học đã thực nghiệm


QUY TRÌNH THU THẬP DỮ LIỆU

CHƯƠNG 3
THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
Đầu tiên, chúng tôi tiến hành khảo sát các học sinh về việc học
toán bằng cách phát phiếu học tập hoặc làm các bài test. Chúng tôi
sẽ tiến hành thảo luận với các giáo viên có kinh nghiệm về các giáo
án và các hoạt động cần tiến hành trong quá trình dạy – học, sau đó
các giáo viên sẽ tiến hành giảng dạy, chúng tôi cùng quan sát và ghi
chép lại diễn biến, sau đó sẽ tiến hành rút kinh nghiệm và điều chỉnh
các hoạt động cũng như các giáo án, và tiến hành dạy lại ở một lớp
khác, sau đó sẽ điều chỉnh, rút kinh nghiệm cho thật hoàn chỉnh.
Trong quá trình dạy sẽ đưa cho học sinh các phiếu học tập để kịp thời
điều chỉnh và rút kinh nghiệm trong việc thiết kế giáo án và các hoạt
động dạy – học.


CÁC HẠN CHẾ

CHƯƠNG 3


Với các kết quả đã được trình bày, chúng tôi sẽ có một số biện pháp
được trình bày trong chương sau nhằm nâng cao năng lực tư duy cho
học sinh, nhất là tư duy biện chứng.