TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG
KHOA KỸ THUẬT- CÔNG NGHỆ- MÔI TRƯỜNG

WX

NGUYỄN THỊ BÍCH TUYỀN

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ MÔI
TRƯỜNG ĐỐI VỚI KHU VỰC NUÔI THỦY SẢN
Ở HUYỆN THOẠI SƠN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

An Giang, 05/ 2011


TRƯỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG
KHOA KỸ THUẬT- CÔNG NGHỆ- MÔI TRƯỜNG

WX

NGUYỄN THỊ BÍCH TUYỀN

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ MÔI
TRƯỜNG ĐỐI VỚI KHU VỰC NUÔI THỦY SẢN Ở
HUYỆN THOẠI SƠN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

GVHD: Ths. TRẦN MINH TÂM
GVPB: Ths. TRẦN THỊ HỒNG NGỌC

Lớp DH8MT

i


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................
...................................................................................................................

CHƯƠNG 2: LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU ....................................................... 2
2.1. Các khái niệm cơ bản ............................................................................ 2
2.1.1. Quản lý nhà nước........................................................................... 2
2.1.2. Quản lý môi trường........................................................................ 2
2.1.3. Ô nhiễm môi trường....................................................................... 2
2.2. Quy định pháp luật của Nhà nước về bảo vệ môi trường...................... 2
2.3. Những chính sách về quản lý môi trường nuôi thủy sản....................... 3
2.4. Vấn đề quản lý nhà nước về môi trường đối với khu vực nuôi thủy sản
ở tỉnh An Giang hiện nay .................................................................................. 5
2.5. Vai trò của cơ quan quản lý nhà nước về môi trường ở các cấp chính
quyền ................................................................................................................. 7
2.5.1. Chi cục quản lý thủy sản ................................................................ 7
2.5.2. Sở Tài nguyên và Môi trường ......................................................... 8
2.5.3. Phòng Tài nguyên và Môi trường ................................................. 11
2.6. Một số đặc điểm tự nhiên, kinh tế và xã hội của huyện Thoại Sơn .. 12
2.6.1. Điều kiện tự nhiên ........................................................................ 12
2.6.2. Điều kiện kinh tế xã hội ................................................................ 13
2.7. Hiện trạng nuôi thủy sản ở huyện Thoại Sơn...................................... 14

SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp DH8MT

iii


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD:Th.s Trần Minh Tâm

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.... 15


iii


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD:Th.s Trần Minh Tâm

4.2. Thực trạng quản lý nhà nước về môi trường nuôi thủy sản ở xã Phú
Thuận, huyện Thoại Sơn ................................................................................. 24
4.2.1. Tổng quan về diện tích nuôi thuỷ sản của xã Phú Thuận, huyện
Thoại Sơn ........................................................................................................ 24
4.2.2. Biện pháp xử lý nước thải của các hộ nuôi thủy sản ở xã Phú
Thuận, huyện Thoại Sơn ................................................................................. 25
4.2.3. Ảnh hưởng của nước thải từ các ao nuôi thủy sản tới nguồn nước
mặt theo nhận xét của các hộ nuôi thủy sản ở xã Phú Thuận ......................... 26
4.2.4. Sự cần thiết của việc xử lý nước thải ao nuôi trước khi thải ra kênh
rạch theo nhận xét của người dân nuôi thủy sản ............................................. 27
4.2.5. Thực trạng quản lý nhà nước về môi trường đối với khu vực nuôi
thủy sản trên địa bàn xã Phú Thuận, huyện Thoại Sơn theo nhận xét của người
dân nuôi thủy sản ............................................................................................ 28
4.2.6. Công tác quản lý nhà nước về môi trường đối với khu vực nuôi
thủy sản tại xã Phú Thuận, huyện Thoại Sơn.................................................. 28
4.3. Thực trạng quản lý nhà nước về môi trường nuôi thủy sản ở xã Vĩnh
Trạch, huyện Thoại Sơn .................................................................................. 31
4.3.1. Tổng quan về diện tích nuôi thuỷ sản của xã Vĩnh Trạch, huyện
Thoại Sơn ........................................................................................................ 31
4.3.2. Một số biện pháp xử lý nước thải từ ao nuôi sau khi thu hoạch của
các hộ nuôi thủy sản ở xã Vĩnh Trạch, huyện Thoại Sơn ............................... 32
4.3.3. Ảnh hưởng của nước thải từ các ao nuôi thủy sản tới nguồn nước



Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm

DANH SÁCH BẢNG
Bảng 2.1: Diện tích nuôi thủy sản trên địa bàn huyện Thoại Sơn ....................12
Bảng 4.1: Diện tích nuôi thủy sản trên địa bàn xã Vĩnh Khánh, huyện Thoại
Sơn.....................................................................................................................18
Bảng 4.2: Diện tích nuôi thủy sản trên địa bàn xã Phú Thuận, huyện Thoại Sơn
...........................................................................................................................24
Bảng 4.3: Diện tích nuôi thủy sản trên địa bàn xã Vĩnh Trạch, huyện Thoại
Sơn.....................................................................................................................31

SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp DH8MT

iv


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm

DANH SÁCH HÌNH
Hình 2.1: Bản đồ vị trí địa lý huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang ..................... 10

SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp DH8MT

nuôi - xã Vĩnh Trạch ....................................................................................... 34
Biểu đồ 4.12: Nhận xét của người dân nuôi thủy sản về vấn đề quản lý nhà
nước về môi trường đối với khu vực nuôi thủy sản ở xã Vĩnh Trạch............. 35

SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp DH8MT

vi


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm

GIẢI THÍCH CÁC TỪ VIẾT TẮT
UBND:
NN& PTNT:

Ủy ban Nhân dân
Nông nghiệp và phát triển nông thôn

SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp DH8MT

vii


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm

với khu vực nuôi thủy sản ở huyện Thoại Sơn” được thực hiện là rất cần
thiết.

SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp: DH8MT

1


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm
CHƯƠNG 2

LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU
2.1. Các khái niệm cơ bản
2.1.1. Quản lý nhà nước
Quản lý nhà nước là một dạng quản lý đặc biệt, được sử dụng các
quyền lực nhà nước như lập pháp, hành pháp và tư pháp để quản lý mọi lĩnh
vực của đời sống xã hội (Hoàng Văn Chi, 2008).
2.1.2. Quản lý môi trường
Quản lý môi trường là tổng hợp các biện pháp luật pháp, chính
sách kinh tế, kỹ thuật, xã hội thích hợp nhằm bảo vệ chất lượng môi trường
sống và phát triển bền vững kinh tế xã hội quốc gia.
2.1.3. Ô nhiễm môi trường
Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường
không phù hợp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến con người,
sinh vật.
2.2. Quy định pháp luật của Nhà nước về bảo vệ môi trường
Theo Điều 5, luật Bảo vệ Môi trường 2005 ban hành ngày 01/07/2006 thì

hình thành và phát triển ngành công nghiệp môi trường.
+ Mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế; thực hiện đầy đủ các
cam kết quốc tế về bảo vệ môi trường; khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia
thực hiện hợp tác quốc tế về bảo vệ môi trường.
+ Phát triển kết cấu hạ tầng bảo vệ môi trường; tăng cường, nâng cao
năng lực quốc gia về bảo vệ môi trường theo hướng chính quy, hiện đại.
2.3. Những chính sách về quản lý môi trường nuôi thủy sản
Theo Điều 47, luật Bảo vệ môi trường 2005 thì việc bảo vệ môi trường
trong nuôi trồng thủy sản gồm những vấn đề sau:
- Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh thuốc thú y, hóa
chất trong nuôi trồng thủy sản phải thực hiện đúng các quy định của pháp luật
về bảo vệ môi trường và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
- Không được sử dụng thuốc thú y, hóa chất đã hết hạn sử dụng hoặc
ngoài danh mục cho phép trong nuôi trồng thủy sản.
- Thuốc thú y, hóa chất dùng trong nuôi trồng thuỷ sản đã hết hạn sử
dụng; bao bì đựng thuốc thú y, hóa chất dùng trong nuôi trồng thủy sản sau
khi sử dụng; bùn đất và thức ăn lắng đọng khi làm vệ sinh trong ao nuôi thủy
sản phải được thu gom, xử lý theo quy định về quản lý chất thải.
- Khu nuôi trồng thuỷ sản tập trung phải phù hợp với quy hoạch và đáp
ứng các yêu cầu bảo vệ môi trường sau đây: chất thải phải được thu gom, xử
lý đạt tiêu chuẩn môi trường về chất thải, phục hồi môi trường sau khi ngừng
hoạt động nuôi trồng thuỷ sản, bảo đảm điều kiện vệ sinh môi trường, phòng
ngừa dịch bệnh thuỷ sản, không được sử dụng hoá chất độc hại hoặc tích tụ
độc hại.
- Không được xây dựng khu nuôi trồng thuỷ sản tập trung trên bãi bồi
đang hình thành vùng cửa sông ven biển; phá rừng ngập mặn để nuôi trồng
thủy sản.

SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp: DH8MT

phạm vi cả nước và trong phạm vi từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
Căn cứ vào quy hoạch đã được Chính phủ phê duyệt và theo hướng
dẫn của Bộ Thủy sản, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng quy hoạch chi tiết
để trình Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua và báo cáo Bộ Thủy sản.
Căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch phát triển nuôi trồng thủy sản của
tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đã được phê duyệt và theo sự chỉ đạo
của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, Uỷ ban nhân dân cấp dưới xây dựng quy hoạch
chi tiết các vùng nuôi trồng thủy sản trong phạm vi quản lý của mình để trình
Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua và báo cáo Uỷ ban nhân dân cấp trên
trực tiếp.

SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp: DH8MT

4


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm

3. Việc thay đổi, bổ sung quy hoạch phát triển nuôi trồng thủy sản
phải do cơ quan có thẩm quyền thông qua, phê duyệt quy hoạch quyết định.
2.4. Vấn đề quản lý nhà nước về môi trường đối với khu vực nuôi thủy
sản ở tỉnh An Giang hiện nay
Theo Quyết định số 11/2008/QĐ-UBND ngày 31/3/2008 của UBND tỉnh
An Giang về việc ban hành Bản Quy định về quản lý nuôi trồng thủy sản trên
địa bàn tỉnh An Giang, quy định một số điều như sau:
Điều 6. Điều kiện trong nuôi trồng thuỷ sản
Các tổ chức và cá nhân có hoạt động nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn

Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm

biến, tiêu thụ theo các tiêu chuẩn quốc tế mà thị trường cần (SQF, ACC, BAP,
GAP, EUREPGAP...).
3. Trường hợp vị trí thửa đất (vùng nuôi) phù hợp với quy hoạch nuôi
trồng thủy sản đã được phê duyệt nhưng chưa làm thủ tục về đất đai và môi
trường, lộ trình xử lý như sau:
a) Trường hợp đã đào nhưng chưa nuôi thủy sản: Buộc phải xây dựng
xong hệ thống xử lý môi trường và được Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp
huyện kiểm tra, hướng dẫn thực hiện đầy đủ các yêu cầu về thủ tục đất đai và
bảo vệ môi trường trước khi nuôi thủy sản.
b) Trường hợp đã đào và đã nuôi thủy sản: Phải lập đầy đủ các thủ tục
về bảo vệ môi trường như đã nêu ở Điểm a, Khoản 3, Điều 6 của Bản quy định
này. Sau khi hết vụ nuôi (có lập bản cam kết về thời gian gia hạn), phải xây
dựng xong hệ thống xử lý môi trường được Phòng Tài nguyên Môi trường cấp
huyện kiểm tra, xác nhận trước khi nuôi vụ tiếp theo.
4. Trường hợp vị trí thửa đất (vùng nuôi) không phù hợp với quy hoạch
nuôi trồng thủy sản đã được phê duyệt:
a) Tổ chức, cá nhân không được giao đất, không được thuê đất hoặc
không được phép chuyển mục đích sang nuôi thủy sản.
b) Trường hợp đã đào và đã nuôi thủy sản thì chỉ được nuôi thủy sản
cho đến hết vụ (có lập bản cam kết về thời gian gia hạn). Sau khi thu hoạch
xong, tùy vào điều kiện, đặc điểm cụ thể của từng khu vực và quy hoạch
chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất, Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định mục
đích sử dụng đất cho phù hợp.
c) Trường hợp đã đào nhưng chưa nuôi thủy sản: thì không được nuôi
thủy sản. Tùy vào điều kiện, đặc điểm cụ thể của từng khu vực và quy hoạch
chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất, Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định việc sử

c) Không khuyến khích phát triển mô hình nuôi đăng quầng.
2.5. Vai trò của cơ quan quản lý nhà nước về môi trường ở các cấp chính
quyền
2.5.1. Chi cục quản lý thủy sản
* Chức năng
Chi cục Thủy sản là cơ quan chuyên môn thuộc Sở Nông nghiệp và
Phát triển nông thôn, giúp Giám đốc Sở quản lý nhà nước chuyên ngành và
thực thi nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ nguồn
lợi thủy sản; nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh; thống kê thủy sản và công
tác thú y thủy sản.
* Nhiệm vụ
a. Quản lý và cấp giấy phép: khai thác thủy sản, sản xuất, vận
chuyển thủy sản, phương tiện nghề cá; nuôi trồng thủy sản; kiểm tra, kiểm
nghiệm chất lượng con giống thủy sản.
b. Tuyên truyền, phổ biến các văn bản pháp luật liên quan đến khai
thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản; nuôi trồng thủy sản; thực hiện nhiệm vụ
thanh tra, kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính về nuôi trồng, khai thác và bảo
vệ nguồn lợi thủy sản.

SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp: DH8MT

7


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm

d. Phối hợp với Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản; Cục

Lớp: DH8MT

8


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm

* Nhiệm vụ về quản lý môi trường
ª Về tài nguyên nước và khí tượng thủy văn:
a. Trình Ủy ban nhân dân tỉnh cấp, gia hạn, thu hồi giấy phép
khai thác tài nguyên nước (trừ tài nguyên nước mặt phục vụ cho sinh hoạt,
thủy lợi) và giấy phép hoạt động của các công trình khí tượng thủy văn chuyên
dùng tại tỉnh; chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện sau khi được cấp phép;
b. Tổ chức việc điều tra cơ bản, kiểm kê, đánh giá tài nguyên
nước theo hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường;
c. Thẩm định, kiểm tra và quản lý các dự án, công trình thử
nghiệm, khai thác và bảo vệ các nguồn tài nguyên nước;
d. Tham gia xây dựng phương án phòng chống, khắc phục hậu
quả thiên tai tại tỉnh.
ª Về môi trường:
a. Trình Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt và triển khai chiến lược
xã hội hóa xử lý chất thải; tổ chức công tác kiểm soát ô nhiễm và quản lý việc
xử lý chất thải;
b. Trình Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành các quy định quản lý: vệ
sinh môi trường; dịch vụ vệ sinh đô thị (thu gom, lưu chứa, xử lý chất thải rắn,
địa táng,…); xây dựng và khai thác các công trình phục vụ vệ sinh đô thị
(duyệt dự án, thiết kế dự toán, quy trình công nghệ, định mức, đơn giá, tiêu
chuẩn chất lượng vệ sinh đô thị,…);

thực hiện chiến lược quản lý, bảo vệ tài nguyên và môi trường; triển khai
chương trình, kế hoạch phòng, chống, khắc phục suy thoái và sự cố môi
trường;
b. Trình Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt quy hoạch, kế hoạch
ngắn hạn, trung hạn và dài hạn về quản lý và khai thác tài nguyên nước; chỉ
đạo và kiểm tra các đối tượng có liên quan trong việc thực hiện đối với quy
hoạch và kế hoạch này;
ª Về kiểm tra, thanh tra:
a. Tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh xử lý các đơn thư tố cáo,
khiếu nại, giải quyết các tranh chấp và xử lý các vi phạm pháp luật về tài
nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân tỉnh;
b. Thanh tra, kiểm tra các các tổ chức và cá nhân trong việc thực
hiện các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng và bảo vệ tài nguyên và
môi trường ;
c. Xem xét, giải quyết các tranh chấp khiếu nại, tố cáo và xử lý
các vi phạm pháp luật về tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền của Sở
theo quy định của pháp luật;
d. Tổ chức tiếp công dân để giải thích hoặc giải quyết theo thẩm
quyền các vấn đề liên quan đến pháp luật về tài nguyên và môi trường;
e. Phối hợp với cơ quan có liên quan trong việc bảo vệ các công
trình nghiên cứu, quan trắc về khí tượng thủy văn, địa chất khoáng sản, môi
trường, đo đạc và bản đồ.

SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp: DH8MT

10


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

ngộ, khen thưởng, kỷ luật, đào tạo và bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ đối
với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc phạm vi quản lý của
Phòng theo quy định của pháp luật và phân công của Uỷ ban nhân dân cấp
huyện.
- Quản lý tài chính, tài sản của Phòng theo quy định của pháp luật và
phân công của Uỷ ban nhân dân cấp huyện.
SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp: DH8MT

11


Báo cáo khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Trần Minh Tâm

- Tổ chức thực hiện các dịch công trong lĩnh vực tài nguyên và môi
trường tại địa phương theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Uỷ ban nhân dân cấp huyện giao
hoặc theo quy định của pháp luật.
2.6. Một số đặc điểm tự nhiên, kinh tế và xã hội của huyện Thoại Sơn

Kiên Giang

Cần Thơ

Hình 2.1: Bản đồ vị trí địa lý huyện Thoại sơn, tỉnh An Giang

2.6.1. Điều kiện tự nhiên
a. Vị trí địa lí:

Tháng 4 có nhiệt độ trung bình cao nhất 28,60C, tháng 02 có nhiệt độ
trung bình thấp nhất 25,90C.
Chế độ mưa liên quan mật thiết với chế độ gió mùa. Hàng năm tỉnh
có lượng mưa trung bình là 168,4 mm/năm. Lượng mưa cao nhất vào tháng 09
(361,7 mm) và thấp nhất vào tháng 03 (3,1 mm).
Trung bình mỗi tháng tỉnh có 182,9 giờ nắng, số giờ nắng cao nhất
vào tháng 03 (221 giờ), thấp nhất vào tháng 09 (143,2 giờ).
Ảnh hưởng của hai hướng gió chính :
- Gió mùa Tây – Nam : từ tháng 05 – 10, thổi từ vịnh Thái Lan và
mang theo hơi nước và gây mưa.
- Gió mùa Đông – Bắc : từ tháng 11 – 04 năm sau, thổi từ lục địa nên
khô và hạn.
Chế độ thủy văn của tỉnh được chia làm hai mùa :
- Mùa khô : từ tháng 01 – 04 hàng năm. Vào mùa khô hệ thống kênh
rạch trên địa bàn phụ thuộc vào yếu tố thủy triều.
- Mùa lũ : từ tháng 07 – 11 hàng năm. Lũ được hình thành do mưa tại
chổ lớn, kết hợp với lũ từ thượng nguồn sông Mêkông chảy tràn vào nội đồng
(Nguồn : Niên giám thống kê tỉnh An Giang, 2008).

2.6.2. Điều kiện kinh tế xã hội
Hiện trạng dân số và đời sống dân cư
Ước tính năm 2008, dân số trung bình huyện Thoại Sơn là 192.217
người, bao gồm: nam: 93.917 người, nữ: 98.300 người. Dân số chia theo khu
SVTH: Nguyễn Thị Bích Tuyền
Lớp: DH8MT

13