http://kilobooks.com
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
M

U

Ph t giỏo l m t tụn giỏo g n bú v i Vi t Nam trong m t th i gian

OBO
OK S
.CO
M

di c a l ch s dõn t c. Vo th i Nh Lý v Nh Tr n, Ph t giỏo tr thnh
qu c o v trong th i k ú Vi t Nam ó t

c nh ng thnh t u r c

r v m i m t kinh t - chớnh tr - v n hoỏ - xó h i - quõn s . Trong l n i
th c t p t i Hu l n ny, em ó cú d p tỡm hi u v Hu , con ng

i Hu ,

c bi t em ó cú th i gian v i u ki n m r ng tri th c c a mỡnh v
Ph t giỏo

Hu . Trong bi bỏo cỏo th c t p ny em s núi v Ph t giỏo

Hu v s

nh h


a (Siddhartha), h Gơtoma (Gautama), sinh kho ng n m 563 tr

t

c Cơng

kinh thành Kapilavastu (chân núi Hymalaya v phía nam, nay

thu c mi n Nam n
T nh Ph n. ng

c Nêpan, giáp phía b c

) , là thái t

con vùa

i đ i tơn x ng ơng là Thích Ca Mâu Ni (Sakyamuni).

Ơng m t n m 483 tr
Khi T t

n

t

c Cơng ngun, th 80 tu i.

a ra đ i, xung quanh ơng là m t xã h i nhi u đau kh ,

ng th i, đ i v i đ o Bà La Mơn nghi t ngã và đ i v i ph

pháp tu hành kh h nh c a Jana,
m tđ

ng h

ng

ng th i là s kh ng đ nh m t đ o lý,

ng c u kh m i cho con ng

i.

Sinh th i, Ph t Thích Ca khơng vi t sách, ơng ch rao gi ng b ng
mi ng. Các kinh, lu t, lu n c a Ph t giáo l u truy n
h h c trò c a ơng c n c vào l i d y đ

đ i là do nhi u th

c l u truy n mà biên t p thành.

Vì v y trong đó xu t hi n nhi u quan đi m khác nhau v s

tu hành và

đ c đ o. Ch y u có hai tơng phái l n là Ti u Th a (Hinayana - c
nh ) và


o c a ụng ó

d c sụng H ng, thu c mi n trung v b c
o ú

c truy n bỏ m nh m .

n

i

tin theo. Sau khi ụng m t,

n th k

III tr

n

c Cụng nguyờn thỡ

cú n 8 v n chựa ths n

KIL
OBO
OKS
.CO
M

phỏt tri n n nh cao nh t. Lỳc ú


ó i ra n

c ngoi truy n bỏ Ph t giỏo. V phớa nam, Ph t giỏo truy n

n cỏc n

c Srilõnghiờn c u, Mianma, Thỏi Lan, Lo, C mpuchia,

Inụnờxia. Ng

i ta g i l Ph t giỏo Nam Tụng v c tr ng c a nú l

theo dũng Ti u Th a. V phớa B c, Ph t giỏo truy n n Nờpan, cỏc n
Trung , Trung Qu c, Tri u Tiờn, Nh t B n, Vi t Nam. Ng
l Ph t giỏo B c Tụng v c tr ng c a nú l theo dũng
v

phớa B c, phỏi Kim Cang Th a l u truy n

Xibia. Khỏc v i g c c a nú l

n

m ts n

c.

nh


i Th a. C ng

cỏc n

o Ph t truy n vo Trung Qu c kho ng u th
nguyờn v qua con

i ta g i ú

Tõy T ng, Mụng c ,

, Ph t giỏo

cng phỏt tri n v ó tr thnh qu c giỏo

c

c ng

c ng

i

Trung

i Trung Qu c gia cụng xõy

ng Tụng (Duy Th c Tụng), Thiờn Thai Tụng,

Hoa Nghiờm Tụng v c bi t l Thi n Tụng, Phộp thi n nh trong thi n

nú cú nh ng ch tr

ng v quan i m c b n m b t

c tụng phỏi no, b t c qu c gia no c ng u ph i d a vo truy n bỏ.
Quan ni m v th gi i, Ph t giỏo cho r ng th gi i xung quanh, bao
g m c v tr , tr i t v con ng

i, tuy l n nh khỏc nhau, ch ng lo i

khỏc nhau, nh ng u l m t, u luụn v n ng v bi n i,

ú khụng

cú i m b t u (vụ thu ), c ng khụng cú i m k t thỳc (vụ chung),
bi n i x y ra nhanh nh
th

ng cũn, l c

ú

trong ch p m t (sỏt na), nờn khụng cú gỡ l

nh, l cú th g i nú l nú, vỡ nú cú ú nh ng r i

khụng cú, cũn ú nh ng r i m t ú (vụ th

ng). Con ng



c cỏc i d

i l kh , n i kh
c m t; n

c m t

ng c ng l i. Kh ú khụng

ph i l do s n ph m b c giai c p, s n ph m b c dõn t c m ra, m l do
cú b n thõn con ng

i. Kh ú l do con ng

ch t, do mong mu n m khụng
do ghột nhau m ph i

c, do th

i cú sinh thỡ cú gi, b nh v

ng yờu m ph i xa lỡa nhau,

g n nhau, do ng u n (s c, th , t

ng, hnh, th c)

che l p trớ tu (kh ), do tớch t p thúi x u v d c v ng (t p ), do s
3

vòng ln h i sinh t , là đ t t i m t m c tiêu lý t

ng mà m i m t tơng

phái Ph t giáo có m t cách nói riêng. V i Ph t giáo nói chung là lên t i
cõi Ni t Bàn, n i t ch di t, n i khơng còn bi n hố, khơng còn s
Tơng là v đ

c n

ng vui

c ng nh

kh đau; v i T nh

c Ph t, là sang t i

Tây Ph

ng c c l c, ho c T nh Th , v i Thi n Tơng là nh n th c đ

c

tâm là Ph t , v.v…

Th gi i quan và nhân sinh quan trên c a Ph t giáo đ i v i ng
Vi t đ u th i B c Thu c, lúc còn đang tin

i


bi, nh n nh c, khơng n hà trong vi c c u

i, thành th t c u v t ng

đau (các nhà s
c m hố đ
giáo lý. Ng

c ng

lúc b y gi

i truy n đ o. Các nhà s

th

i, dùng thu c tr b nh cho ng

i m

ng là th y thu c), v.v, đã tác đ ng và

i Vi t, r i t đó d t d n h vào làm quen v i n i dung

i vi t ch p nh n giáo lý Ph t là

mình, giáo lý phát huy tác d ng.

c sau. Và đ n l

Vi t Nam l i khụng ph i l nh ng n i y v nh ng con ng
th v nh ng con ng

i buụn bỏn. Chớnh ụ th m i l n i di n ra s ti p
ng tr i theo chõn cỏc nh buụn n tỡm hi u v

KIL
OBO
OKS
.CO
M

xỳc, n i nh s cỏc ph
truy n o.

i y, m l ụ

Vi t Nam lỳc b y gi l Luy Lõu, tr s ng th i l n i ụ

h i c a qu c phong ki n Hỏn

Giao Chõu. Chớnh cỏc nh buụn bỏn x

do ngh nghi p c a mỡnh, m i cú i u ki n ti p xỳc v i ng
m i d ch p nh n nh ng i u xa l v i mỡnh.
th y
i.

i ph




Ph t giỏo l i l ng

ng th i l ng

in m

c

i trớ th c. Chớnh ng

c

i trớ th c Vi t Nam

c c ph n l nghi v ph n t t

ng c a Ph t

giỏo. B i vỡ Ph t giỏo, ngoi l nghi ra, cũn l m t h th ng quan i m lý
lu n m ch ng
l ng

i cú ki n th c m i hi u

i Hỏn h c. Bi t ch

c. Ng



v Trung Hoa. Vi t Nam l i l a u phớa nam

c a qu c phong ki n Hỏn lỳc b y gi , l n i xu t phỏt i v phớa nam
c a nhi u on s gi , c a nhi u nh buụn Trung Hoa. V trớ thu n l i ú
khi n nú cú th du nh p Ph t giỏo s m.
5

i u ny c ng v i m t vi t li u


http://kilobooks.com
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
giỏn ti p ó khi n Nguy n Lang cho r ng: Trung tõm Ph t giỏo Luy Lõu
(Vi t Nam - TNN)

c thnh l p s m h n cỏc trung tõm L c D

Bnh Thnh (Trung Qu c- NTT) v nh

c hỡnh thnh vo

ng bỏn th k th nh t c a Tõy L ch. Minh Chi, c ng cho r ng Vi t

KIL
OBO
OKS
.CO
M


h t, ỏnh chuụng khỏnh, th i kốn sỏo, xe ng a y

i H (ch ng
n

i

n

v ng

i Trung .

õy ch cỏc nh

ho c Trung - NTT) theo hai bờn xe th p h

cú n m y ch c. Truy n nh s

ng, th

ng

Thụng Bi n trong thi n uy n t p anh

ghi nh s ny tr l i cõu h i c a Phự C m Linh Nhõn hong thỏi h u th i
Tr n v

Ph t giỏo vo n



n

, Trung v Trung Qu c. Cỏc nh s

Trung thỡ theo thuy n buụn xuyờn i d
Qu c thỡ i n b ng

ng b ho c

n

ng n. Cỏc nh s

Trung

ng bi n v th c hi n vi c giao

l u trong lónh th c a qu c phong ki n Hỏn. Nh ng trong th c t c ng
cú s úng gúp nhi u m t c a cỏc nh s Vi t Nam. Trong ú cú ng
gi

vai trũ c u n i gi a Ph t giỏo Nam v Ph t giỏo Trung Hoa, nh

nh s
(ng

i

V n K


“Th

KIL
OBO
OKS
.CO
M

thái thú Nam H i là L u H i m i v tr trì chùa U Thê, (Trung Qu c).
ng che d u tài n ng, hi n ra nh

ng

i ngu. Ng

đ u coi tr ng, k tu hành đ u tôn kính ca ng i”. Có ng
Ph n ng

và kinh đi n, góp ph n chú gi i ngay trên đ t n

nh Thi n S

i Th ng

ng lúc

ông

n

OKS
.CO
M

đó,

v ng hồ khí

c ta và n c Ch m, tránh c nh chi n tranh, vua Tr n Nhân Tơng

đã g cơng chúa Huy n Trân cho vua Ch Mân. Vua Ch Mân đã c t hai
châu Ơ và lý làm q c

i cho cơng chúa Huy n Trân. Nh v y hai châu

Ơ và Lý là thu c s h u c a nhà Tr n. Khi đó, nhu c u đi khai kh n đ t,
m r ng ph m vi nh h
thi t. Và ng
t m i. H

ng c a v n hố Vi t đ n hai châu này là r t c n

i đi đ n hai châu này chính là nh ng ng
đ n đâu thì h

mang nh ng tín ng

i dân đi làm kinh

ng, tơn giáo, v n hố

c truy n bá vào Hu t

đ i Vua Tr n Nhân

Tơng. Do đó Ph t giáo Hu mang nh ng đ c đi m c a Ph t giáo đ i Tr n
bên c nh nh ng đ c đi m c u Ph t giáo Vi t Nam nói chung.
2.1.

c đi m n i b t c a Ph t giáo đ i Tr n chính là t t

ng c a

Tr n Nhân Tơng và thi n phái Trúc Lâm.

-1299 vua Tr n Nhân Tơng xu t gia t i chùa Hoa n núi n T ,
là Trúc Lâm,

u

n T , th h th

àđ

c nh n là ng

i truy n th a chính th c c a phái

sáu, ti p n i v t th
8



th k 14. Sau đó phong trào y u d n. T đây thi u s nâng đ c a nh ng
ơng vua Ph t t .

Tháng 3 n m 1301, Tr n Nhân Tơng đi Chiêm Thành đ quan sát
Ph t giáo t i đây. Vua đi v i t cách là m t du t ng, có m t s t ng s tu
tùng. Vua đã l u l i đây cho đ n tháng 11 m i v . Ch Mân đã ti p xúc
v i m t v du t ng Vi t Nam, m t ng

i có th l c r t l n c a n

c Vi t

Nam. Vua Tr n Nhân Tơng h a s g cơng chúa cho vua Ch m. Vì m c
đích xây d ng tình hồ h o gi a hai n
vua Ch m. Vào n m 1307 đ

c. Hai châu, Ơ, Lý là sính l c a

c đ itên là Thu n và Hố…

+ Giáo lý c a Ph t giáo đ i Tr n c a thi n phái Trúc Lâm ch
ch

ng đình ch phi n não t

c tiên, phù h p v i truy n th ng “ng đình

tâm qn” c a thi n h c ngun thu .


ây là nh ng đi u mà Trúc Lâm tâm đ c t

9

y b ng

Tu Trang th

th y đ o).
ng s . Cu i


http://kilobooks.com
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
bi phỳ C Tr n l c

o. Trỳc Lõm nh c l i nguyờn t c khụng truy t m

ny.
C Tr n l c o th tu duyờn

KIL
OBO
OKS
.CO
M

C t c san h khụn t t miờn

Gia trung h u b o h u t m m ch


2.2. Ph t giỏo Hu
Thụng.

cũn cú

nh h

ng b i thi n phỏi Vụ Ngụn

-Thi n phỏi ny ch p nh n l i gi i thớch c a thi n phỏi Nam Tụng
bờn Trung Hoa v l ch s c a thi n h c. Theo gi i thớch ny, tõm truy n
c a ng T

Hong Nhõn ó

thi n s Th n Tỳ
h cB

c trao truy n cho l c t

B c T ng khụng i di n

t Ma

10

Hu N ng, cũn

c cho truy n th ng thi n

u t

n i tõm sinh kh i, c ng nh

cỏc lo i ng c c v ng qu t

t

m c lờn, cho nờn núi l tõm a. Tõm a l b n nguyờn c a v n phỏp thỡ
m t khi khai thụng

c tõm a, trớ tu giỏc ng t

nhiờn xu t hi n.

ú l ý c a Bỏch Tr

thụng, tu nh t t

chi u. Vụ ngụn Thụng tr

nhiờn giỏc ng , t

ng trong cõu núi tõm a nh

c

c khi t ch ó nh c l i l i

c a thi n s Nam Nh c (677 - 744) cho C m thnh nghe: T t c cỏc phỏp

g

ng g i l s

i trao truy n v k

ch th thi n quỏn v i t
giỏc ng

ng phỏp thi n quỏn trong ú ng

c ng gi ng nh

giỏc ng .

c trao truy n.

i hnh gi

õy thi n quỏn,

õy c ng khụng cú

ng thi n quỏn. Ch th v i t

ng l m t

m t kh n ng chi u r i s n cú trong m t b c

ng, khụng c n ph i i tỡm ngoi t tõm mỡnh. N u cú s tỡm u i t c

ng ni m Ph t đ đ t vãng sanh vào n

à.

-Sách “Thi n uy n t p Anh”, ngồi vi c nh c đ n t
àđ
ng

c Khơng L th c hi n, c n có nói đ n thi n s
i đã đ c đ

cC c

ng đ ng A Di

T nh L c nh m t

c pháp “ni m Ph t mà hồn thành đ

c thi n đ nh”.

Ơng d y đ t là “khơng nên c u s ch ng ng bên ngồi” và n u mu n
di t tr

các ác nghi p thì nên áp d ng ph

ng pháp ni m t ng b ng c

tâm l n mi ng”.


th giúp dân và bi t s d ng các thu t phong th y s m v . Thi n phái T
Ni

a l u chi h u nh ch ch u nh h

nh h

ng Trung Hoa.

Nam, v a bi u l đ
l đ

ng c a Ph t giáo

n

mà ít ch u

ây là m t thi n phái r t có tính cách dân t c Vi t

c sinh ho t tâm linh siêu vi t c a Ph t giáo v a bi u

c đ i s ng th c t và đ n gi n c a qu n chúng nghèo kh .
2.5. Ph t giáo Hu ch u nh h

ng c a m t giáo.

-M t giáo là giai đo n phát tri n th ba c a t
th a



n

. V ph

M t giỏo ch p nh n s cú m t c a nh ng th n linh

c th ph ng trong

th khi n cho o Ph t phỏt tri n r ng trong sinh ho t

KIL
OBO
OKS
.CO
M

dõn gian, v nh

qu n chỳng, khuynh h
phong t c c a ng

ng di n ny,

ng ny r t phự h p v i sinh ho t tớn ng

ng v

i dõn, vỡ v y M t giỏo ó tr nờn m t y u t khỏ quan


2.6. Ph t giỏo Hu ch u nh h
-Cú khuynh h
Th o

ng c a Phỏi Th o

ng thiờn tr ng trớ th c v v n ch

ng khụng c m r sõu

ng, thi n phỏi

c trong qu n chỳng v nh h

y u n m t s trớ th c cú khuynh h
h

ng:

ng ch

ng v n h c. Thi n phỏi ny cú nh

ng v m t h c t p r t l n.
3.

nh h

-T t




http://kilobooks.com
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
thõm sõu c a T nh
n

l thi t l p ngay quờ h

c ny, x s ny v thi t l p quờ h
Trong tõm c a ta m i ng
i u cú c Ph t A Di

i cú m t quờ h


trờn t

ng t nh t trong tõm c a mỡnh.
ng t nh

trong tõm. T ú ng

KIL
OBO
OKS
.CO
M

m i ng

ng giỏo h c c ng nh h

Hu r t hi u h c, h khụng h c

tr

t m lũng ch khụng ph i

ng n ng

i dõn Hu . Ng

ng n a thỡ h h c

i

nh, khụng cú

th y d y thỡ h t h c trong sỏch v .
-Con ng

i Hu s ng ch u nh h

ng b i lu t T ng. Lu t l l gi i

v m t t ch c, lu t l gi i v m t hnh chớnh, phỏn xột ỳng sai
hnh vi.

i u ny ó nh h


i Hu
ng c a

Hu .

Em xin chân thành c m n nhà tr

ng, Khoa Tri t h c, các th y các

cô đã t o đi u ki n cho chúng em có đ

c chuy n th c t p đ y b ích và

t t đ p này.

15


http://kilobooks.com
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
TI LI U THAM KH O

Hoa).

ng Thớch Thi n

KIL
OBO
OKS
.CO


M

U

N I DUNG

KIL
OBO
OKS
.CO
M

M CL C

I. Ph t giáo và s du nh p c a Ph t giáo vào Vi t Nam
II. Ph t giáo Hu

1. S truy n bá Ph t giáo vào Hu
2.
2.1

c đi m c a Ph t giáo Hu

c đi m n i b t c a Ph t giáo đ i Tr n chính là t t

ng c a Tr n

Nhân Tông và th in phái Trúc Lâm
2.2. Ph t giáo Hu còn có nh h

ng

a l u Chi