Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA HÓA HỌC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
CHUYÊN NGÀNH LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
THIẾT KẾ E-BOOK “CÁC PHẦN MỀM
TIỆN ÍCH TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC
Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG”
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Khóa: 2008 – 2012
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 5 năm 2012
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 1
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được đề tài nghiên cứu này, đầu tiên, em xin gởi đến cô
Thái Hoài Minh lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất. Cô đã tận tình hướng
dẫn, quan tâm và giúp đỡ em trong suốt quá trình hoàn thành đề tài. Em cũng
DANH MỤC CÁC HÌNH ....................................................................................................... 7
MỞ ĐẦU ................................................................................................................................... 9
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI................................. 11
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu .............................................................................11
1.2. Tự học .................................................................................................................13
1.2.1. Khái niệm tự học ..........................................................................................13
1.2.2. Vị trí, vai trò của tự học ...............................................................................15
1.2.3. Các hình thức tự học ....................................................................................17
1.2.4. Chu trình tự học ...........................................................................................17
1.2.5. Nội dung của quá trình tự học ......................................................................19
1.2.6. Nguyên tắc đảm bảo việc tự học ..................................................................21
1.2.7. Đặc điểm tự học của SV ở các trường đại học .............................................22
1.3. Sách điện tử (E-Book) ........................................................................................23
1.3.1. E-Book là gì?................................................................................................23
1.3.2. Ưu điểm và hạn chế của của E-Book ...........................................................24
1.4. Giới thiệu một số phần mềm mã nguồn mở để thiết kế E-Book ........................25
1.4.1. Phần mềm mã nguồn mở là gì? ....................................................................25
1.4.2. Tiêu chí để chọn phần mềm mã nguồn mở để thiết kế E-Book ...................26
1.4.3. Một số phần mềm dùng để thiết kế E-Book ................................................27
1.5. Ứng dụng CNTT trong dạy học hóa học ở trường phổ thông ............................30
1.5.1. Vai trò của CNTT trong dạy học hóa học ....................................................30
1.5.2. Thực trạng việc ứng dụng CNTT trong dạy học hóa học ở trường phổ thông
................................................................................................................................32
1.6. Kết quả điều tra về nhu cầu sử dụng E-Book “Các phần mềm tiện ích trong dạy
học hóa học ở trường phổ thông” ..............................................................................36
1.6.1. Đối với SV ...................................................................................................36
1.6.2. Đối với GV ...................................................................................................38
CHƯƠNG 2. XÂY DỰNG E-BOOK “CÁC PHẦN MỀM TIỆN ÍCH TRONG DẠY
HỌC HÓA HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG” ................................................................. 40
2.1. Giới thiệu về hệ thống các phần mềm tiện ích trong dạy học hóa học ở trường
2.4.1. Trang chủ .....................................................................................................53
2.4.2. Trang “Vẽ công thức hóa học”.....................................................................60
2.4.3. Trang “Mô phỏng thí nghiệm” .....................................................................66
2.4.4. Trang “Bài giảng điện tử” ............................................................................72
2.4.5. Trang “Trộn câu hỏi trắc nghiệm” ...............................................................75
2.5. Giới thiệu E-Book “Các phần mềm tiện ích trong dạy học hóa học ở trường phổ
thông” .........................................................................................................................76
2.5.1. Phần mềm ChemSketch ...............................................................................77
2.5.2. Phần mềm Crocodile Chemistry ..................................................................79
2.5.3. Phần mềm Microsoft PowerPoint ................................................................83
2.5.4. Bài giảng điện tử ..........................................................................................86
2.5.5. Phần mềm McMix ........................................................................................88
2.6. Một số hướng sử dụng E-Book “Các phần mềm tiện ích trong dạy học hóa học
ở trường phổ thông” ...................................................................................................89
CHƯƠNG 3. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ....................................................................... 91
3.1. Mục đích thực nghiệm ........................................................................................91
3.2. Đối tượng thực nghiệm .......................................................................................91
3.3. Tiến hành thực nghiệm .......................................................................................91
3.4. Kết quả thực nghiệm ...........................................................................................92
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .............................................................................................. 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................................... 102
PHỤ LỤC .............................................................................................................................. 104
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 4
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
Trang 5
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1. Kết quả khảo sát về sự cần thiết của các phần mềm trong E-Book ..............93
Bảng 3.2. Kết quả khảo sát về chất lượng phim hướng dẫn trong E-Book ...................94
Bảng 3.3. Kết quả khảo sát về mức độ thành thạo khi sử dụng các phần mềm của SV
trước khi sử dụng E-Book .............................................................................................95
Bảng 3.4. Kết quả khảo sát về mức độ thành thạo khi sử dụng các phần mềm của SV
sau khi dùng E-Book .....................................................................................................96
Bảng 3.5. Kết quả khảo sát số tỉ lệ số SV biết sử dụng các phần mềm trước và sau khi
dùng E-Book ..................................................................................................................96
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 6
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1. Các giai đoạn của quá trình tự học ..................................................................... 18
Hình 1.2. Giao diện phần mềm BB FlashBack Player ...................................................... 28
Hình 1.3. Giao diện phần mềm CourseLab 2.4 .................................................................. 29
Hình 2.1. Giao diện phần mềm ChemSketch ..................................................................... 40
Hình 2.2. Giao diện phần mềm Crocodile Chemistry ....................................................... 42
Hình 2.3. Mô phỏng thí nghiệm được tạo bởi Microsoft PowerPoint ............................. 43
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
Hình 2.23. Giao diện trang liệt kê các thao tác cần thiết khi soạn bài giảng điện tử bằng
PowerPoint .............................................................................................................................. 74
Hình 2.24. Giao diện chính trang “Trộn câu hỏi trắc nghiệm” ........................................ 75
Hình 2.25. Sơ đồ nội dung phần mềm ChemSketch .......................................................... 77
Hình 2.26. Phim giới thiệu các công cụ trong phần mềm ChemSketch.......................... 78
Hình 2.27. Phim hướng dẫn vẽ vòng bixiclo ...................................................................... 79
Hình 2.28. Sơ đồ nội dung phần mềm Crocodile Chemistry............................................ 80
Hình 2.29. Phim giới thiệu phần mềm Crocodile Chemistry ........................................... 81
Hình 2.30. Hướng dẫn sử dụng đồ thị trong Crocodile Chemistry .................................. 83
Hình 2.31. Sự lai hóa được mô phỏng bằng PowerPoint .................................................. 84
Hình 2.32. Sơ đồ nội dung phần mềm Microsoft PowerPoint ......................................... 85
Hình 2.33. Sơ đồ nội dung trang “Bài giảng điện tử” ....................................................... 86
Hình 2.34. Phim hướng dẫn thiết kế ô chữ trong Microsoft PowerPoint........................ 87
Hình 2.35. Sơ đồ nội dung phần mềm McMix ................................................................... 88
Hình 2.36. Đề thi được chuẩn bị từ Word ........................................................................... 88
Hình 3.1. Đồ thị biểu diễn tỉ lệ số SV biết sử dụng các phần mềm sau khi dùng EBook………………………..…………………………………………………………95
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 8
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cùng với sự bùng nổ công nghệ thông tin (CNTT), mạng lưới Internet đã được
phủ khắp thế giới phục vụ cho các nhu cầu đa dạng của con người, giáo dục cũng được
Trang 9
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
3. Nhiệm vụ của đề tài
-
Nghiên cứu tổng quan về một số phần mềm hóa học trong và ngoài nước.
-
Nghiên cứu cơ sở lí thuyết của các phần mềm.
-
Nghiên cứu về nội dung E-Book, phương pháp thiết kế E-Book.
-
Thiết kế E-Book.
-
Khảo sát để đánh giá kết quả của đề tài nghiên cứu.
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
-
Khách thể nghiên cứu: Việc ứng dụng CNTT vào quá trình dạy học hóa học ở
trường phổ thông.
Sử dụng máy tính và các phần mềm tin học để thiết kế E-Book.
-
Điều tra thực trạng.
-
Đưa vào sử dụng thử và khảo sát trên số lượng lớn SV.
-
Tổng hợp xử lý kết quả điều tra, khảo sát theo phương pháp thống kê toán.
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 10
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Trong giai đoạn hiện nay, xu hướng dạy học hiện đại với sự kết hợp những
thành tựu CNTT đã và đang diễn ra một cách khá phổ biến ở hầu hết các ngành học,
cấp học. Hóa học là một môn học đặc thù đòi hỏi người dạy phải tổ chức một bài
giảng thật sinh động, trực quan. Chính vì vậy việc ứng dụng CNTT vào dạy học hóa
học là một việc rất cần thiết. Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể sử dụng thành thạo
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 11
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
nhanh. Ngoài ra còn một số chương trình khác như Inkscape (có phiên bản cho
Windows, Mac và Linux), Skim, Apple Preview (dành cho Mac), KPDF,
Okular (dành cho Linux),…
-
E-Book định dạng PRC (Mobipocket E-Book File). Định dạng E-Book phổ
biến và chuyên dụng do E-Book định dạng PRC có thể được đọc trên máy tính
cá nhân và cả điện thoại di động. Trên máy tính, E-Book định dạng PRC có thể
được đọc bằng Mobilepocket Reader hay FBReader.
Điểm giống nhau của các định dạng E-Book trên là tính năng và khả năng
tương tác thấp, chúng không khác gì sách in bình thường.
-
E-Book định dạng HTML (CHM, Compiled HTML Help File). Giống như tên
gọi, đây vốn là định dạng để lưu trữ những tài liệu trợ giúp dưới dạng HTML
(Hyper Text Markup Language – Ngôn ngữ hiển thị siêu văn bản) được biên
soạn và nén lại trong một tập tin duy nhất. Một số E-Book HTML có thể được
mở bằng chính trình duyệt Web, một số khác thì phải sử dụng ứng dụng đọc
CHM để mở. Đây cũng là một trong những định dạng phổ biến nhất của EBook hiện nay với các tính năng hơn hẳn các định dạng được đề cập ở trên như
lưu trữ, cập nhật và sắp xếp tài liệu tốt, dễ truy cập thông tin. Tuy nhiên, hầu
hết các E-Book hiện nay khá hạn chế về số lượng và chất lượng.
-
mềm hoá học, các phần mềm thư giãn…Và người sử dụng có khả năng thao tác với
các chức năng được định sẵn trong E-Book. Thông thường, loại E-Book này được ghi
lên 1 đĩa CD–ROM hoặc được tải lên Internet và người học tiến hành cài đặt, sử dụng
bất cứ lúc nào với máy tính cá nhân, không đòi hỏi máy phải kết nối Internet.
Với những ưu thế kể trên thì loại E-Book này thích hợp để xây dựng một cẩm
nang hướng dẫn sử dụng các phần mềm hóa học.Tuy nhiên trên thực tế, người ta chỉ
mới dừng lại ở việc sử dụng các phần mềm chuyên dụng thiết kế những E-Book dạng
này cho nội dụng chương trình phổ thông, nhằm mục đích giúp cho HS tự học.Các
hướng dẫn sử dụng phần mềm tiện ích phục vụ dạy học hóa học hầu như chưa được
tổng hợp lại trong một E-Book. Việc hướng dẫn này chỉ dừng lại hướng dẫn cụ thể
từng phần mềm trên sách hoặc trên mạng Internet.
1.2. Tự học
1.2.1. Khái niệm tự học
Cách chúng ta hơn 2500 năm, Heraclitus – nhà hiền triết Hy Lạp cổ đại đã
khẳng định: “Giáo dục, dạy học không phải là rót kiến thức vào đầu người học như
người ta rót chất lỏng vào chai, thông qua cái phễu. Thực chất giáo dục là thắp lên
ngọn đuốc để soi sáng, để người học nhận ra những con đường, tự mình chọn lấy một
con đường, rồi tự mình bước đi trên con đường đã chọn, dưới ánh sáng của ngọn đuốc
ấy”. Như vậy, từ ngàn xưa, việc tự học đã được coi trọng và chỉ ra như một phương
pháp giúp chúng ta tiếp thu kiến thức một cách chủ động, hiệu quả.
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 13
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
Tự học, theo nghĩa đơn giản, ta có thể hiểu là tự tìm tòi học hỏi, tức là bạn tự đi
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 14
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
không có sự hướng dẫn trực tiếp của GV và sự quản lý trực tiếp của cơ sở giáo dục và
đào tạo.”
Tóm lại, chúng ta có thể tổng hợp các quan điểm thành một khái niệm chung về
tự học như sau: “Tự học là quá trình con người sử dụng toàn bộ năng lực trí tuệ (quan
sát, so sánh, đánh giá, phân tích, tổng hợp…), thể chất, tâm hồn, phẩm chất nhân cách
như động cơ, tình cảm, nhân sinh quan, thế giới quan (trung thực, không ngại khó, có
ý chí, kiên trì, nhẫn nại, sự ham hiểu biết, lòng say mê khoa học…) để tìm tòi, học hỏi,
nghiên cứu những tài liệu, những thông tin để biến những tri thức của nhân loại thành
tri thức của riêng mình, để tự phát triển trình độ, khả năng hiểu biết của bản thân.” Bản
chất của tự học là biến quá trình đào tạo thành tự đào tạo. Để thực hiện nó, người học
cần tìm kiếm sách, tài liệu có liên quan, lập kế hoạch và quyết tâm đạt được mục tiêu
đề ra.
Tự học có những đặc điểm sau:
-
Tự học có tính độc lập cao và mang đậm màu sắc cá nhân.
-
Tự học có quan hệ chặt chẽ với quá trình dạy học.
-
Tự học có tính mục đích.
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
-
Bồi dưỡng năng lực tự học là phương cách tốt nhất để tạo ra động lực mạnh
mẽ cho quá trình học tập
Một trong những phẩm chất quan trọng của mỗi cá nhân là tính tích cực, sự chủ
động sáng tạo trong mọi hoàn cảnh. Có thể xem tính tích cực (hình thành từ năng lực
tự học) như một điều kiện, kết quả của sự phát triển nhân cách thế hệ trẻ trong xã hội
hiện đại. Trong đó hoạt động tự học là những biểu hiện sự gắng sức cao về nhiều mặt
của từng cá nhân người học trong quá trình nhận thức thông qua sự hưng phấn tích
cực. Hứng thú là động lực dẫn tới tự giác. Tính tích cực của con người chỉ được hình
thành trên cơ sở sự phối hợp ngẫu nhiên giữa hứng thú với tự giác. Nó bảo đảm cho sự
định hình tính độc lập trong học tập.
-
Tự học giúp cho mọi người có thể chủ động học tập suốt đời
Bằng con đường tự học mỗi cá nhân sẽ không cảm thấy bị lạc hậu so với thời
cuộc, thích ứng và bắt nhịp nhanh với những tình huống mới lạ mà cuộc sống hiện đại
mang đến, kể cả những thách thức to lớn từ môi trường nghề nghiệp. Nếu rèn luyện
cho người học có được phương pháp, kĩ năng tự học, biết linh hoạt vận dụng những
điều đã học vào thực tiễn thì sẽ tạo cho họ lòng ham học, nhờ đó kết quả học tập sẽ
ngày càng được nâng cao.
Ngoài ra, tự học còn giữ vai trò quyết định trong việc nâng cao thành tích, hoạt
động trí tuệ cho SV trong việc hiểu và tiếp thu tri thức mới. Tự học với việc nỗ lực, tư
duy sáng tạo đã tạo điều kiện cho việc tìm hiểu tri thức một cách sâu sắc, hiểu rõ bản
chất của chân lý. Trong quá trình tự học, SV sẽ gặp nhiều vấn đề mới và việc đi tìm
giải đáp cho những vấn đề ấy là cách tốt nhất để kích thích hoạt động trí tuệ cho SV.
yêu cầu của GV hoặc quy định trong chương trình đào tạo của nhà trường. Đó là việc
tự học của SV, thực tập sinh, nghiên cứu sinh,… Trong hình thức này, vai trò của khả
năng tự học, chủ động của người học là nhân tố quyết định, được nhấn mạnh và đề
cao.
1.2.3.3. Tự học không có hướng dẫn
Là hoạt động tự học của HS diễn ra nhằm đáp ứng nhu cầu hiểu biết riêng, bổ
sung và mở rộng tri thức ngoài chương trình đào tạo ở trường không có sự điều khiển
của GV. Người học tự đọc tài liệu, tự suy nghĩ rút ra kinh nghiệm. Ở hình thức này đòi
hỏi cao về mặt ham hiểu biết, tích cực, tự giác trong việc chủ động chiếm lấy tri thức
của người học.
1.2.4. Chu trình tự học
Theo Nguyễn Cảnh Toàn [18], chu trình học biểu hiện theo 3 giai đoạn:
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 17
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
Tự nghiên cứu (1)
Tự kiểm tra, điều
chỉnh (3)
Tự thể hiện (2)
Hình 1.1. Các giai đoạn của quá trình tự học
-
Trang 18
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
1.2.5. Nội dung của quá trình tự học
Bàn về hoạt động tự học và phương pháp tổ chức cho SV tự học như thế nào để
có hiệu quả thiết thực là một vấn đề hoàn toàn không đơn giản. Ngoài việc tìm hiểu
khái niệm, những vấn đề liên quan đến động cơ, thói quen học tập của SV thì mỗi GV
rất cần đến quá trình nghiên cứu nhằm tìm ra nội dung cơ bản, các phương cách tối ưu
rèn luyện phương pháp tự học cho SV.
Với tất cả các lĩnh vực khoa học, việc dạy tự học có những điểm chung, thống
nhất về cách thức cũng như phương pháp. Đó là những vấn đề được xác định như sau:
1.2.5.1. Xây dựng động cơ học tập
Thành công không bao giờ là kết quả của một quá trình ngẫu hứng tùy tiện
thiếu tính toán, kể cả trong học tập lẫn nghiên cứu. Nhu cầu xã hội và thị trường lao
động hiện tại đặt ra cho mỗi người những tố chất cần thiết chứ không phải là những
điểm số đẹp, những chứng chỉ như vật trang sức vào đời mà không có thực lực vì động
cơ học tập lệch lạc. Có động cơ học tập tốt khiến cho người ta luôn tự giác say mê, học
tập với những mục tiêu cụ thể rõ ràng với một niềm vui sáng tạo bất tận. Trong rất
nhiều động cơ học tập của SV, có thể khuôn tách thành hai nhóm cơ bản:
-
Các động cơ hứng thú nhận thức.
-
Các động cơ trách nhiệm trong học tập.
Thông thường các động cơ hứng thú nhận thức hình thành và đến được với
hành việc học được trôi chảy thuận lợi.
1.2.5.3. Tự mình nắm vững nội dung kiến thức
Đây là giai đoạn quyết định và chiếm nhiều thời gian công sức nhất. Khối
lượng kiến thức và các kĩ năng được hình thành nhanh hay chậm, nắm bắt vấn đề nông
hay sâu, rộng hay hẹp, có bề vững không… tùy thuộc vào nội lực của chính bản thân
người học trong bước mang tính đột phá này. Nó bao gồm các hoạt động:
• Tiếp cận thông tin: thông tin xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau và từ những
hoạt động trong quá trình nghiên cứu , tự học như đọc sách, nghe giảng, xem truyền
hình, tra cứu từ Internet, hội thảo, làm thí nghiệm, quan sát, điều tra…Tuy nhiên, cần
phải biết chọn lọc thông tin bởi vì không phải thông tin nào cũng chính xác và phục vụ
cho vấn đề mình cần tập trung. Xã hội hiện đại đang khiến phần lớn SV rời xa sách và
chỉ quan tâm đến các phương tiện nghe nhìn khác. Đơn giản vì nó thỏa mãn trí tò mò,
giúp cho tai nghe mắt thấy tức thời. Đó là chưa kể đến sự nhiễu loạn thông tin mà nếu
không vững vàng thì giới trẻ sẽ rất dễ sa vào những cạm bẫy thiếu lành mạnh, ảnh
hưởng trực tiếp đến sự phát triển nhân cách, tâm hồn. Đọc sách là phương pháp tự học
rẻ tiền và hiệu quả nhất. Khi làm việc với sách ta phải sử dụng năng lực tổng hợp toàn
diện và có sự xuất hiện của hoạt động của trí não, một hoạt động tối ưu trong quá trình
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 20
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
tự học. Do vậy, rèn luyện thói quen đọc sách là một công việc không thể tách rời trong
yêu cầu tự học.
• Xử lí thông tin: Sau khi tiếp cận, chọn lọc thông tin, người học phải biết xử lý
nó thông qua phân tích, đánh giá, tóm lược tổng hợp, so sánh… Đây là một trong
những công việc biến tri thức của nhân loại thành tri thức của bản thân. Việc xử lí
thông tin trong quá trình tự học không bao giờ diễn ra trong vô thức mà cần có sự gia
1.2.6.2. Đảm bảo tính khoa học
Bản chất việc tự học là một quá trình lao động khoa học. Từ những công việc
như phát hiện vấn đề, lập kế hoạch hay tiếp nhận thông tin… đều phải tuân thủ những
nguyên tắc khoa học. Như vậy , việc học tập mới đảm bảo tính chính xác, kết quả tự
học mới thành công.
1.2.6.3. Đảm bảo học đi đôi với hành
Tự học không chỉ để củng cố, mở rộng kiến thức mà quan trọng hơn là việc ứng
dụng kiến thức đó vào cuộc sống. Từ những kinh nghiệm khi thực hành những kiến
thức sẽ mở rộng, bổ sung những điều mới mẻ cho kiến thức chỉ học được trên sách vở.
1.2.6.4. Nâng cao dần đến mức độ tự giác, tích cực trong quá trình tự học
Như đã nói ở trên, sự tự giác, chủ động trong quá trình tự học đóng một vai trò
quan trọng. Vì vậy, nguyên tắc này đảm bảo kết quả học tập của SV. Kế hoạch có
được thực hiện thường xuyên không là do yếu tố này quyết định.
1.2.6.5. Đảm bảo nâng cao dần và cũng cố kỹ năng, kỹ xảo
Quá trình tự học không chỉ đơn giản là việc tự tiếp thu lấy tri thức mà nó còn là
một quá trình hoạt động thực tiễn, tổng hợp những kỹ năng, kỹ xảo.
Năm nguyên tác trên đây có một mối quan hệ gắn bó với nhau. Nguyên tắc này
bổ sung và hỗ trợ nguyên tắc khác. Chính vì vậy, muốn đạt hiệu quả trong hoạt động
tự học, SV phải biết áp dụng khéo léo đầy đủ cả năm nguyên tắc.
1.2.7. Đặc điểm tự học của SV ở các trường đại học
Việc tự học của một SV khác với tự học của một HS phổ thông. Học đại học là
đi sâu vào kiến thức chuyên ngành để chuẩn bị cho một nghề trong tương lai. Do đó
người SV phải trang bị cho mình một kiến thức vững vàng về nghề nghiệp đồng thời
phải thêm nhiều hiểu biết khác nữa theo yêu cầu của công việc và cuộc sống. Do
phương pháp học tập ở trường đại học cơ bản khác với ở trường phổ thông, người học
phải tự học là chính, và phải tự mình củng cố, mở rộng kiến thức. SV phải tự mình lập
ra kế hoạch và thực hiện kế hoạch học tập. Nếu như ở phổ thông, kiến thức cơ bản
nằm ở sách giáo khoa, việc học của HS được GV hướng dẫn một cách cụ thể, rõ ràng
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
cuốn sách tham khảo được số hoá, bổ sung hình ảnh, âm thanh, phim thí nghiệm và
khai thác mạnh khả năng đồ hoạ, khả năng tương tác làm cho giao diện sách trở nên
sinh động, hấp dẫn. Sách chỉ được dùng với máy tính với đĩa CD–ROM hoặc có thể
chép và cài đặt trực tiếp vào máy tính.
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 23
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
1.3.2. Ưu điểm và hạn chế của của E-Book
Như đã nói ở trên E-Book là sản phẩm “số hóa” của sách in. Vì vậy nó có mang
những tính năng ưu việt mà sách in thông thường không có được:
-
E-Book cung cấp cho người sử dụng tối đa tư liệu nghe nhìn như hình ảnh âm
thanh, phim,… thậm chí E-Book còn có thể kèm theo một số tiện ích bằng cách
tích hợp thêm một số phần mềm khác. Vì vậy E-Book thể hiện kiến thức không
đơn thuần chỉ là những bản word khô khan mà bằng nhiều hình thức sinh động,
hấp dẫn khác làm cho người đọc thích thú hơn khi tiếp cận nhựng thông tin
trong E-Book.
-
Có thể truy xuất rất nhanh đến các mục, các phần trong E-Book nhờ siêu liên
kết (Hyperlinks). Không cần tra mục lục, lật từng trang sách, với E-Book chỉ
cần thao tác click chuột chúng ta có thể đến những phần mà mình tìm kiếm.
E-Book có thể được sao lưu dự phòng, tái sử dụng nhiều lần hay in ra thành bản
in với sự chấp thuận của tác giả.
Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, E-Book cũng có một số hạn chế nhất định sau:
GVHD: ThS. Thái Hoài Minh
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 24
Thiết kế E-Book “Các phần mềm tiện ích trong DHHH ở trường phổ thông”
-
Để đọc E-Book, yêu cầu phải có thiết bị chuyên dụng; đó là máy tính, EBook reader, smartphone và trong quá trình chúng hoạt động gây tiêu tốn
năng lượng (pin, điện).
-
Cần phải có phần mềm tương thích với định dạng E-Book muốn đọc.
-
Đọc E-Book trên máy tính lâu, có hại cho sức khoẻ đặc biệt là mắt.
1.4. Giới thiệu một số phần mềm mã nguồn mở để thiết kế E-Book
1.4.1. Phần mềm mã nguồn mở là gì?
Xu hướng sử dụng và phát triển phần mềm nguồn mở OSS (Open Source
Software) đang phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây.
SVTH: Lê Thành Vĩnh
Trang 25
Copyright: Tài liệu đại học ©