SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: Trường THPT Ngô Quyền
Mã số: ................................

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÍCH HỢP CÁC KIẾN THỨC LIÊN MÔN
TRONG TÌM HIỂU VỀ MỘT SỐ BỆNH
TRUYỀN NHIỄM Ở ĐỊA PHƯƠNG

Người thực hiện: Nguyễn Thị Trần Thụy
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục



Phương pháp dạy học bộ môn: ............................... √
Phương pháp giáo dục



Lĩnh vực khác: ......................................................... 
Có đính kèm:
 Mô hình

 Phần mềm

 Phim ảnh

Năm học: 2012 - 2013


pháp vấn đáp tìm tòi trong dạy học sinh 11, sử dụng bản đồ khái niệm trong dạy
học sinh học.

2


Nguyễn Thị Trần Thụy

TÍCH HỢP CÁC KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG TÌM HIỂU
VỀ MỘT SỐ BỆNH TRUYỀN NHIỄM Ở ĐỊA PHƯƠNG
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
− Hiện nay, chúng ta đang sống trong một xã hội văn minh hiện đại, chất lượng cuộc
sống của con người đang ngày một nâng cao nhưng bên cạnh đó chúng ta cũng phải đối mặt
với những tồn tại của xã hội hiện đại đó là: sự bùng nổ dân số, bệnh hiễm nghèo, ô nhiễm
môi trường, tệ nạn xã hội. Một trong số những vấn đề được nhiều người quan tâm là bệnh
truyền nhiễm.
− Bệnh truyền nhiễm là bệnh lây truyền trực tiếp hoặc gián tiếp từ người hoặc từ động
vật sang người do tác nhân gây bệnh truyền nhiễm. Bệnh được lây lan theo các con đường
như: Lây truyền qua đường hô hấp, đường tiêu hóa, đường tình dục, đường máu, đường da
và niêm mạc. Vì vậy, bệnh truyền nhiễm đang được ưu tiên can thiệp vì có nguy cơ lây
nhiễm cao, số người mắc nhiều và xu hướng tăng, có tính trầm trọng, đặc biệt là một số
bệnh truyền nhiễm gây dịch nguy hiểm vì nguy cơ tử vong cao, gây thiệt hại kinh tế cho cá
nhân và xã hội, các vấn đề xã hội liên quan đến vấn đề này rất phức tạp.
− Tình hình bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam cũng như trên thế giới đang có xu hướng
gia tăng tính chất nguy hiểm và diễn biến phức tạp. Một số bệnh trước đây đã được khống
chế nay đang có nguy cơ bùng phát trở lại như tả, sốt rét, lao, bại liệt…, đặc biệt là sự xuất
hiện của một số bệnh truyền nhiễm mới như Ebola, SARS, cúm A (H5N1).
− Người mắc bệnh truyền nhiễn xuất hiện thường do thiếu hiểu biết, không tích cực
trong thực hiện hành vi sức khoẻ an toàn. Đặc biệt là các bệnh lây an qua đường tình dục do
quan niệm của người Á đông thường tránh né các vấn đề này nên gây rất nhiều khó khăn

học theo chương trình giãm tải của bộ giáo dục vừa được áp dụng trong năm nay nên các
giáo viên còn gặp nhiều khó khăn khi xác định các mục tiêu và tìm giải pháp cho các phần
giảm tải
- Thời gian 1 tiết ngắn nên giáo viên không thể cho học sinh tìm hiểu hết các bệnh
truyền nhiễm mà sách giáo khoa đã nêu
- Học sinh chưa quen cách học, cách ghi kiến thức sau khi xem xong các tiểu phẩm
III. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
A. Mục tiêu dạy học
1. Về kiến thức
Sau khi thực hiện dự án học sinh cần phải:
-

Nhận biết được một số bệnh truyền nhiễm ở nước ta.

-

Liệt kê được các tác nhân gây bệnh

-

Mô tả được các triệu chứng biểu hiện của bệnh.

-

Trình bày được tác hại của bệnh gây ra ở nước ta.

-

Nêu được các biện pháp phòng tránh.



-

Viết và trình bày báo cáo trước đám đông.

-

Học tập tích cực, chủ động, sáng tạo.

-

Vận dụng lí thuyết vào thực tiễn.

3. Về thái độ
-

Nâng cao ý thức phòng tránh các bệnh truyền nhiễm và vệ sinh cá
nhân.

-

Độc lập, tự giác, tự chịu trách nhiệm trước nhóm.

-

Hình thành thái độ, cách cư xử đúng đắn đối với người bệnh.

-

Cung cấp cho học sinh các hiểu biết về giáo dục giới tính và sức khỏe


Đánh máy và định dạng văn bản.

-

Mở văn bản.

-

Lưu văn bản.

-

Chèn hình ảnh

-

In văn bản

Microsoft PowerPoint
-

Mở bài trình bày.

-

Tạo bài trình bày.

-


Sách giáo khoa sinh học lớp 10.

-

Sách khoa học phổ thông, tờ rơi tuyên truyền, đĩa CD, VCD, DVD,
phần

mềm có liên quan đến dự án.
-

Sách giáo viên, tài liệu liên quan đến việc dạy học theo dự án.

D. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

BÀI 47: THỰC HÀNH:
TÌM HIỂU MỘT SỐ BỆNH TRUYỀN NHIỂM Ở ĐỊA PHƯƠNG
I. Mục tiêu: Sau khi học xong bài này, học sinh cần:
1. Về kiến thức
Sau khi học xong bài này học sinh cần phải:
-

Nhận biết được một số bệnh truyền nhiễm ở nước ta.

-

Liệt kê được các tác nhân gây bệnh và con đường lây nhiễm.

-

Mô tả được các triệu chứng biểu hiện của bệnh.


-

Kĩ năng viết kịch bản.

-

Viết và trình bày báo cáo trước đám đông.

-

Học tập tích cực, chủ động, sáng tạo.

-

Vận dụng lí thuyết vào thực tiễn.

3. Về thái độ

6


Nguyễn Thị Trần Thụy

-

Nâng cao ý thức phòng tránh các bệnh truyền nhiễm và vệ sinh cá
nhân.

-


III. Các bước tiến hành
1. Hướng dẫn và yêu cầu học sinh thực hiện
a. Giới thiệu các bước thực hiện dự án
-

Giáo viên lên kế hoạch dự án, giới thiệu dự án, in tài liệu phát cho mỗi
nhóm học sinh.

-

Trong thời gian 1 tuần các nhóm tiến hành thu thập thông tin liên quan
đến dự án trong phần nhiệm vụ đặt ra, tiến hành xử lí các thông tin thu
thập được.

-

Các nhóm tiến hành xử lí các thông tin thu thập được, viết kịch bản,
chuẩn bị làm bài trình diễn đa phương tiện trên PowerPoint. Hoàn
chỉnh sản phẩm, nộp sản phẩm, chuẩn bị nội dung báo cáo.

-

Giáo viên kiễm tra kịch bản, sữa chữa cho phù hợp. Học sinh tiến hành
luyện tập theo kịch bản.

-

Báo cáo sản phẩm và tổng kết dự án.



* Nhóm 1: Tìm hiểu bệnh cúm gà H5N1.
- Xác định nguyên nhân gây bệnh( tên vi sinh vật gây bệnh, cấu tạo của
chúng), các con đường lây nhiễm, các triệu chứng khi mắc bệnh, tác hại của bệnh
đối với cộng đồng, biện pháp phòng tránh.
- Xây dựng kịch bản trong cốt truyện có liệt kê các nội dung có liên quan
đến bệnh (thời gian vỡ kịch là 5-10 phút)
- Nộp kịch bản cho giáo viên duyệt một tuần trước khi thuyết trình.
- Phân vai các bạn tập theo kịch bản giáo viên đã duyệt.
- Xây dựng phần PowerPoint trình chiếu cho các bạn những nội dung
chính và những câu hỏi đặt ra cho các bạn sau khi xem xong vỡ kịch.
* Nhóm 2: Tìm hiểu bệnh HIV/AIDS
- Xác định nguyên nhân gây bệnh( tên vi sinh vật gây bệnh, cấu tạo của
chúng), các con đường lây nhiễm, các triệu chứng khi mắc bệnh, tác hại của bệnh
đối với cộng đồng, biện pháp phòng tránh.
- Xây dựng kịch bản trong cốt truyện có liệt kê các nội dung có liên quan
đến bệnh (thời gian vỡ kịch là 5-10 phút)
- Nộp kịch bản cho giáo viên duyệt một tuần trước khi thuyết trình.
- Phân vai các bạn tập theo kịch bản giáo viên đã duyệt.
- Xây dựng phần PowerPoint trình chiếu cho các bạn những nội dung
chính và những câu hỏi đặt ra cho các bạn sau khi xem xong vỡ kịch.
* Nhóm 3 : Tìm hiểu bệnh tiêu chảy
- Xác định nguyên nhân gây bệnh( tên vi sinh vật gây bệnh, cấu tạo của
chúng), các con đường lây nhiễm, các triệu chứng khi mắc bệnh, tác hại của bệnh
đối với cộng đồng, biện pháp phòng tránh.
- Xây dựng kịch bản trong cốt truyện có liệt kê các nội dung có liên quan
đến bệnh (thời gian vỡ kịch là 5-10 phút)
- Nộp kịch bản cho giáo viên duyệt một tuần trước khi thuyết trình.
- Phân vai các bạn tập theo kịch bản giáo viên đã duyệt.


c.

Kế hoạch hỗ trợ
- Giáo viên chú ý khi phân nhóm phải đảm bảo học sinh cần được trợ

giúp sẽ cùng nhóm với học sinh có năng lực, có khả năng hoạt động độc lập.
- Giáo viên cung cấp cho học sinh địa chỉ mail, số điện thoại di động, số
điện thoại bàn để học sinh liên hệ giải đáp thắc mắc khi cần thiết.
E. Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
QUI CHUẨN ĐÁNH GIÁ: theo thang điểm (hoặc đánh giá theo mức độ A, B, C...)

9


Nguyễn Thị Trần Thụy

Đánh giá các
Yêu cầu

Thang
điểm

nhóm khác
1

2

3

Điểm

bài giảng và nội dung
vỡ kịch
4. Thiết kế powerpoint
đẹp rõ ràng
IV.

2

1

CÁC SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH
1. Tiểu phẩm tìm hiểu bệnh cúm gà H5N1
Vừa xong tiết học thể dục A rủ B
A: Đi uống nước đi. Tao khát cháy cả cổ rồi
B: Hay tụi mình ra quán KFC vửa ăn vừa uống luôn ha. Tao thèm gà rán quá.
A: Thôi mày, tao chưa muốn chết.
B: sao vậy?
A: mày không coi tivi hả? Dạo này dịch cúm gia cầm lại bùng phát rồi. Tao nghe nói
có con virus mới H7N9 gì đó còn ghê hơn H5N1 nữa đó.
B: Hi hi chuyện ở bên Trung Quốc chừng nào mới tới nước mình. mày lo xa quá.
A: Mày đúng là thiếu hiểu biết, Mày có biết virus H5N1 lây qua đường nào không?
B: Thì nó gây bệnh trên gia cầm, các loài động vật rồi từ các loài này lây sang người,
Bệnh cúm gà lây truyền qua không khí và phân bón, nhưng cũng có thể gây nhiễm
trên thức ăn, nước, dụng cụ và quần áo. Tuy nhiên, hiện giờ chưa có bằng chứng thực
nghiệm nào cho thấy virus cúm gà có thể sống sót trong thức ăn đã được nấu chín.
Nên tụi mình ăn gà đã nấu chín không sao đâu. Thấy tao thuộc bài chưa.

10



A1 :con này hâm quá làm gì có nhóm máu D mày mất căn bản môn sinh à?
A2 : Tao giỡn mà . À mà không biết cái thằng hùng ái lớp mình nhóm máu gì nhỉ
A1 : trông nó ẻo lả thế chắc nhóm máu B zồi !
A3 đá bóng bay vào lớp
"Óai đứa nào đá đấy"
A3: quả bóng đâu rồi có ai thấy quả bóng của tao không ??

11


Nguyễn Thị Trần Thụy

A1: bóng nào cơ?? chả thấy bóng nào cả mà mày đá đấy à?
A3: đâu rồi đưa đây nhanh lên để tao còn đi đá bóng đây
A2: không đưa đấy làm gì nhau
A2 nói với A1 : thằng này thô lô bi ôi thế chắc là nhóm B zồi
A1: thì hỏi nó luôn đê
A1 nói với A3 : mày nhóm máu gì đấy nói đi rồi bọn tao trả cho
A3 : bọn mày lắm chuyện thế đưa đây bọn nó đang chờ
A2 : kệ chứ không nói không trả đâu
A3 :nhón máu Cờ nhóm máu Hờ nhóm máu Lờ được chưa .Rách việc quá không biết
đâu
A1 :thôi hỏi thật đấy,quạn trong lém,nói đi.năn nỉ mà...
A3 :ko biết thật,thôi đưa đây
A1 :ơ lần trước hình như máy đi hiến máu mà,thế đã nhận được kết quả chưa?
A3 : thư à,vừa mới lấy đấy chưa đọc,để trong cặp đó vào mà lấy. Thôi đưa đây bọn nó
đang gọi kia kìa.
A2 :Nè, làm j nóng thế
Cảnh 2:
A1 và A2 chạy vào tìm tờ giấy kết quả.

- Sau khi nghi mình bị nhiễm HIV thì xét nghiệm máu ngay lập tức kết quả có chính xác
không?
- Chiếu một đoạn Powwerpoin. Hãy cho biết người nhiễm HIV có ngững triệu chứng gì?
- Nếu các bạn là 2 bạn A1 và A2 các bạn sẽ làm thế nào để phòng tránh lây nhiễm và xử lí
tình huống này như thế nào?
Cảnh 3:
A3 đá bóng xong chạy vào.
A3: Nào giả chỗ đây, định cắm rễ ở đây à?
A1: màynói đi
A2: thôi mày nói đi.
A1: nàymày đã biết gì chưa?
A3: biết gì? thôi đi ra nhanh lên.
A2: mày đã đọc cái thư báo chưa?
A3: thư báo à…chưa.thế làm sao? Đưa đây xem nào?
A2: mày có biết HIV là gì ko?
A3:sao tự nhiên lại HIV gì ở đây? Xem nào HIV hình như là virus gây bệnh
AIDS..mà AIDS là chết..chết là..hết. đúng ko? Thôi đưa đây.
A2:sao mày nói đơn giản thế?
A3: thì đơn giản thế thôi phức tạp làm gì. nào đưa đây.
A1:tao báocho mày 1 tin buồn..mày phải bình tĩnh nhé!
A3:tin buồn gì? thằng nào con nào lại làm sao à? Sao lại phải bình tĩnh..kể đi xem
nào..
A1: mày phải bình tĩnh đấy..mày bị nhiễm HIV rồi.
A3:cái gì HIV á,tao bị nhiễm á…điêu ko tin, đưa đây xem nào.
A1: mày ơi nó bị làm sao ùi,tao sợ quá.
A2:hay nó sốc quá..tao đã bảo đừng nói rồi

13




Xây dựng tiểu phẩm trong dạy học sinh học có thể giúp tạo cho học sinh hứng

thú hơn trong học tập, giúp phát huy sự sáng tạo của học sinh trong việc vận dụng
những kiến thức mình đã học vào thực tiễn cuộc sống, giúp học sinh ghi nhớ bài
nhanh hơn .
- Do đó, trong phạm vi đề tài này, tôi thiết nghĩ phương pháp này cũng có thể áp
dụng cho nhiều bài trong chương trình sinh học THPT giúp học sinh học tập chủ
động nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh đáp ứng
được yêu cầu về con người, về tri thức trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước, bắt kịp xu thế đổi mới phương pháp giáo dục; hình thành và phát triển
những giá trị nhân cách tích cực; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực hoạt động sáng
tạo.
VII.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa 10 nâng cao.
2. Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục trung học phổ thông. Nguyễn Hải Châu, Ngô
Văn Hưng. NXB Giáo Dục. Năm 2007.
3. Lý luận dạy học sinh học. Đinh Quang Báo, Nguyễn Đức Thành. NXB Giáo Dục. Năm
1996.

14


Nguyễn Thị Trần Thụy

4. Kĩ thuật dạy học sinh học. Trần Bá Hoành. NXB Giáo Dục. Năm 1996.
5. Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn sinh học 10. Ngô Văn Hưng (chủ
biên). NXB Giáo Dục Việt Nam. Năm 2010


Phương pháp giáo dục



Lĩnh vực khác: .................................................... 

1. Tính mới
- Có giải pháp hoàn toàn mới



- Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có



2. Hiệu quả
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng
trong toàn ngành có hiệu quả cao 
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao 
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng
tại đơn vị có hiệu quả 
15


Nguyễn Thị Trần Thụy

3. Khả năng áp dụng
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính