SKKN:
Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phong trào của lớp chủ nhiệm
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: TRỊNH THỊ THÙY TRINH
2. Ngày tháng năm sinh: 02/02/1987
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: Ấp 9- Sông Ray -Cẩm Mỹ- Đồng Nai
5. Điện thoại: CQ:
0613713178
ĐTDĐ: 0979415168
6. Fax:
Email:
7. Chức vụ: Giáo viên
8. Đơn vị công tác: Trường THPT Sông Ray - Cẩm Mỹ- Đồng Nai
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị :
Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2010
- Chuyên ngành đào tạo: Toán học
III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Toán học
xu hướng phổ biến, học sinh bỏ học, cúp tiết, tham gia các trò chơi điện tử, lôi kéo
rủ rê, tụ tập đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới phẩm chất đạo đức của học sinh, chất
lượng học tập giảm sút.
Là một giáo viên mới ra trường, tôi được nhận công tác chủ nhiệm lớp 10 ban cơ
bản (năm nay các em đã lên lớp 11). Với những kinh nghiệm đúc kết trong năm
học, có thể nói rằng các hoạt động phong trào có một vai trò quan trọng trong công
tác giáo dục, đẩy lùi các tệ nạn xã hội xâm nhập học đường. Từ đó, xây dựng một
môi trường học tập lành mạnh, an toàn để học sinh tập trung vào việc học tập, rèn
luyện nhân cách và kỹ năng sống. Với những lý do trên nên tôi đã mạnh dạn viết
sáng kiến kinh nghiệm “Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phong trào của
lớp chủ nhiệm” nhằm góp phần xây dựng hoàn thiện “trường học thân thiện học
sinh tích cực” để “ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” của các em học sinh, từ
đó giảm thiểu các trò chơi vô bổ, kích thích học sinh tham gia tốt các phong trào
của lớp, trường, từ đó phát triển được năng khiếu, sở trường của bản thân.
Người thực hiện: TRỊNH THỊ THÙY TRINH
Trang 2
SKKN:
Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phong trào của lớp chủ nhiệm
II/ TỒ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
1. Cơ sở lý luận:
a. Vị trí vai trò của hoạt động phong trào
Hoạt động phong trào là một mặt hoạt động giáo dục cơ bản được thực hiện một
cách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức nhằm góp phần hình thành nhân cách
học sinh theo mục tiêu đào tạo, đáp ứng nhu cầu đa dạng của xã hội.
Uyliam Batơ Dit đã nhận định: “Nhà giáo không phải là người nhồi nhét kiến thức
mà đó là công việc của người khơi dậy ngọn lửa cho tâm hồn”. Đây cũng là lời
nhắc nhở chân thành đối với những người thầy đang mang trọng trách lớn mà xã
hội đã tôn vinh “ Kỹ sư tâm hồn”. Hãy làm việc một cách khoa học, đầy tính sáng
tạo để khơi dậy ngọn lửa trong tâm hồn của những người đang lĩnh hội tri thức.
Người thực hiện: TRỊNH THỊ THÙY TRINH
Trang 3
SKKN:
Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phong trào của lớp chủ nhiệm
Bên cạnh đó người thầy phải dần hoàn thiện về phẩm chất, đạo đức, năng lực
chuyên môn giảng dạy để đáp ứng yêu cầu của giáo dục hiện nay.
- GVCN là cán bộ quản lý lớp cho nên giáo viên dạy giỏi và giáo viên chủ nhiệm
giỏi không nhất thiết là một. Có thể đồng thuận, hoặc lệch pha trong thực tế là bình
thường. Đối tượng quản lý lớp học là con người phải giáo hoá do đó không thể có
một chương trình cài đặt sẵn. Thấy đúng thì duy trì áp dụng tiếp, thấy sai phải điều
chỉnh kế hoạch kịp thời hoặc theo quy trình: Xây dựng kế hoạch thực hiện kế
hoạch kiểm tra kế hoạch tổng kết và và rút kinh nghiệm. Điều cần nhất của
giáo viên chủ nhiệm là linh hoạt, nhiệt tình, cần cù, sâu sát, nắm bắt tâm lí giỏi, có
sự tư duy kế hoạch hoá, có khả năng quy tụ xây dựng đội ngũ cán sự lớp. Giáo viên
chủ nhiệm phải vừa là người thầy vừa là bạn của học sinh.
c. Số liệu thống kê:
Một số kết quả thu nhận được thông qua Phiếu thăm do ý kiến học sinh
xung quanh việc tổ chức và tham gia các hoạt động phong trào: (Tổng số phiếu
thăm dò là 45 phiếu của HS lớp chủ nhiệm, được thực hiện vào tháng 03/2012)
PHIẾU TRẮC NGHIỆM
SKKN:
Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phong trào của lớp chủ nhiệm
- Có 59% số học sinh được hỏi cho rằng các phong trào do nhà trường và địa
phương tổ chức chỉ mang tính hình thức, không có ý nghĩa, tính giáo dục không
cao; trong khi đó chỉ có 41% số học sinh được hỏi cho rằng các phong trào là rất có
ý nghĩa, thiết thực, có tính giáo dục cao và thu hút được nhiều đoàn viên và thanh
niên tham gia.
- Có 59,7% số học sinh được hỏi cho rằng, chán nản, không muốn tham gia hoặc
dửng dưng trước các phong trào do nhà trường tổ chức.
- Có 50% số học sinh được hỏi cho rằng, khi tham gia các phong trào những kiến
thức, kĩ năng thu được là rất ít hoặc là không thu được gì.
- Có 54,8% số học sinh được hỏi cho rằng, vấn đề khen thưởng các tập thể và cá
nhân đạt thành tích tốt trong các phong trào là chưa hợp lí, còn nhiều bất cập, chưa
tương xứng.
- Có 39,5% số học sinh được hỏi cho rằng, thời gian từ khi lên kế hoạch, phổ
biến, đến khi tổ chức các phong trào quá gấp, không có thời gian luyện tập.
- Có 67,7% số học sinh không tham gia hoặc thỉnh thoảng mới tham gia là do
vướng bận học tập, nhà xa không có thời gian tham gia các hoạt động phong trào.
- Có 47% số học sinh cho rằng, chất lượng các phong trào có xu hướng ngày càng
đi xuống, ngày càng có ít học sinh tham gia; trong khi đó chỉ có 53% số học sinh
cho rằng, chất lượng các phong trào có xu hướng ngày càng đi lên, thu hút lượng
đông đảo học sinh tham gia.
Từ kết qua trên cho thấy:
+ Trong các hoạt động phong trào, tuỳ khả năng, năng khiếu của học sinh nên chỉ
có một bộ phận nhỏ học sinh trực tiếp tham gia, còn những học sinh khác chỉ đi cổ
vũ, làm tăng tinh thần cho các bạn thi đấu. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, có
những phong trào số lượng học sinh tham gia cổ vũ cho lớp còn ít. Ngoài ra, do áp
lực học tập (ngoài học chính khóa, học sinh còn phải học các môn trái buổi, học
- Cơ sở lựa chọn:
+ Căn cứ vào hồ sơ học bạ của HS, và thông tin từ những năm học trước.
+ Căn cứ sự tín nhiệm của tập thể lớp qua việc bình bầu dân chủ đầu mỗi
năm học. Có sự thay đổi linh hoạt các chức vụ cho phù hợp với từng sở trường, tích
cách của các em (sau 2 tháng học, tôi đã thay đổi gần hết ban cán sự lớp so với đầu
năm)
2.2. Phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp:
- Ban cán sự lớp đại diện cho lớp, chịu trách nhiệm trước Nhà trường về toàn bộ
hoạt động học tập, rèn luyện, đời sống của lớp trong thời gian học. Ban cán sự lớp
do tập thể lớp bầu ra, được GVCN quyết định công nhận.
- Cơ cấu của Ban cán sự lớp: lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó văn - thể - mỹ,
lớp phó lao động, bí thư Đoàn, các tổ trưởng … Sau đó, ban cán sự sẽ cùng GVCN
soạn thảo các nhiệm vụ cho từng chức vụ, mỗi người sẽ giữ một bản, coi như cam
kết về trách nhiệm.
- Nhiệm vụ của lớp trưởng: Lớp trưởng là người điều hành, quản lý toàn bộ các
hoạt động của lớp và từng thành viên trong lớp, cụ thể:
+ Tổ chức, quản lý lớp thực hiện các nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo chương
trình đào tạo của nhà trường và tham gia các hoạt động xã hội của các tổ chức đoàn
thể phát động.
+ Theo dõi, đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ và nghiêm chỉnh quy chế, quy định,
nội quy về học tập và sinh hoạt của Bộ Giáo dục và Ðào tạo, Sở GD & ĐT và Nhà
trường.
+ Truyền đạt và tổ chức lớp thực hiện các chỉ thị, thông báo ... của nhà trường.
Chịu sự điều hành, quản lý trực tiếp của GVCN lớp
+ Chủ trì các cuộc họp lớp để đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, bình xét học
bổng, đề nghị thi đua khen thưởng đối với tập thể và cá nhân HS trong lớp.
- Nhiệm vụ của lớp phó học tập:
+ Có trách nhiệm phối hợp, giúp lớp trưởng và thay mặt khi lớp trưởng vắng
trong công tác điều hành và quản lý lớp.
+ Tổ chức các hoạt động học tập của lớp, giải bài tập khó và giảng giải cho các
+ Đánh giá kết quả đạt được, báo cáo với GVCN để khen thưởng và phê bình kịp
thời.
- Nhiệm vụ của Bí thư Đoàn :
+ Nắm các thông báo của Đoàn trường, đoàn cấp trên, hiểu và triển khai một cách
có hiệu quả tại Chi đoàn. Làm công tác tư tưởng để vận động Đoàn viên thực hiện
các chủ trương, chính sách, kế hoạch, hoạt động, phong trào của Đoàn trường và
Đoàn cấp trên một cách nhiệt tình, tự giác trên tinh thần tình nguyện.
+ Mở rộng quy mô, phạm vi hoạt động của Đoàn, phát triển số lượng đoàn viên,
phát triển lực lượng nòng cốt của Đoàn trong Chi đoàn lớp.
+ Lên kế hoạch, đôn đốc các phong trào ủng hộ, quyên góp, khuyến học… do
huyện Đoàn và Đoàn trường phát động.
- Nhiệm vụ của các tổ trưởng :
+ Theo dõi tình hình thực hiện nền nếp học tập, rèn luyện của các thành viên
trong tổ. Tổng hợp hoạt động của tổ và nộp cho lớp trưởng vào cuối tuần.
+ Phối hợp với lớp trưởng, các lớp phó và bí thư đôn đốc các học sinh trong tổ
thực hiện các hoạt động.
2.3. Quán triệt nâng cao nhận thức về nội dung phong trào trong học sinh
và cha mẹ học sinh. Xây dựng kế hoạch thực hiện phong trào đối với lớp.
- Nhằm nâng cao nhận thức và tạo điều kiện cho học sinh tham gia tích cực các
phong trào, cũng như để tạo thuận lợi cho công tác chủ nhiệm, trong phiên họp cha
mẹ học sinh (CMHS), GVCN cần thông tin đến PHHS những nội dung:
+ Phổ biến cho CMHS nội dung các phong trào, nêu rõ tình hình của lớp chủ
nhiệm, những nội dung cần sự phối hợp giữa CMHS với nhà trường trong việc
thực hiện các phong trào.
Người thực hiện: TRỊNH THỊ THÙY TRINH
Trang 7
thêm những người trong gia đình cùng tham gia.
Các em học sinh tham gia “Hiến máu nhân
đạo”
Các em học sinh tham gia “Thi nấu cơm”
trong dợt hội trại 26.3.2012
2.4. Lập kế hoạch, công tác chủ nhiệm lớp
Người thực hiện: TRỊNH THỊ THÙY TRINH
Trang 8
SKKN:
Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phong trào của lớp chủ nhiệm
Muốn vạch được kế hoạch chủ nhiệm thì phải dựa vào các cơ sở chủ yếu sau:
- Các mục tiêu, nhiệm vụ và kế hoạch công tác giáo dục của trường, của Đoàn
thanh niên.
- Đặc điểm tình hình của lớp, mặt mạnh, mặt yếu, thuận lợi, khó khăn, học sinh có
năng khiếu về các lĩnh vực, học sinh cá biệt...
- Đặc điểm gia đình học sinh, địa bàn quản lý học sinh trong lớp.
- Sau khi nắm chắc các cơ sở trên, GVCN lập kế hoạch hoạt động cho năm học, cơ
cấu lớp, mục tiêu phấn đấu (học tập, nề nếp, các phong trào khác) biện pháp thực
hiện.
- Từ kế hoạch cả năm, GVCN lần lượt xây dựng kế hoạch cho từng tháng, tuần.
2.5. Xây dựng tập thể đoàn kết, xây dựng phong trào thi đua của lớp:
- Muốn lớp tham gia nhiệt tình phong trào của trường, trước tiên cần xây dựng tốt
Trang 9
SKKN:
Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phong trào của lớp chủ nhiệm
2.6. Biện pháp động viên, giáo dục:
- GVCN cần đề ra những tiêu chí thi đua đầu năm học để học sinh trong lớp theo
dõi và thực hiện. Mặt khác, Đoàn trường sẽ chấm thi đua từng học kỳ các lớp để
đưa ra chỉ tiêu về hạnh kiểm, từ đó mà các em có sự phấn đấu, mỗi vi phạm của
từng thành viên đều ảnh hưởng đến kết quả thi đua của cả lớp. Tôi đã chia nhỏ lớp
thành 4 “lớp nhỏ”, dưới sự chỉ đạo của tổ trưởng, thực hiện thi đua giữa các tổ với
nhau, có sổ chấm thi đua chéo. Hàng tuần, cho các tổ tổng kết, đánh giá vào giờ
sinh hoạt; tuyên dương những tập thể tổ, cá nhân có phong trào thi đua tốt về các
mặt; đồng thời cũng phê bình các cá nhân và tập thể tổ còn tiêu cực, chưa thực hiện
tốt phong trào thi đua. Các hoạt động của lớp được tổ chức dưới hình thức thi đua
sẽ góp phần phát huy được tính tự giác, tích cực, lòng say mê và hứng thú của học
sinh. GVCN cần tổng kết, tuyên dương hàng tuần và tổ chức khen thưởng vào cuối
học kỳ hoặc vào những ngày kỷ niệm như 20/11, 26/3...
- GVCN vạch ra kế hoạch cho Bí thư chi đoàn tổ chức phê bình và tự phê bình
trong từng học kỳ cho mỗi Đoàn viên -Thanh niên, tuyên dương và khen thưởng
những Đoàn viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
- Từ nhận thức về vai trò của giáo viên chủ nhiệm. Nên tôi nghĩ người giáo viên
chủ nhiệm như “Người mẹ hiền thứ 2”. Người mẹ ấy là một trong những nhân tố
vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho học trò, chính vì vậy tôi
luôn có gắng là tấm gương cho học sinh về tính tích cực trong phong trào. Là giáo
viên mới về trường, nằm trong ban chấp hành Đoàn trường, tôi cố gắng tích cực
tham gia trong các phong trào, luôn thể hiện sự nhiệt huyết trước học sinh. Chẳng
cạnh sự động viên khuyến khích và kết quả thật bất ngờ, em luôn có ý thức làm
gương cho các bạn trong lớp, tích cực tham gia các phong trào.
- Hưởng ứng phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” để tạo
một môi trường giáo dục, học tập tốt nhất, giúp học sinh vừa trao dồi kiến thức cơ
bản vừa hình thành kỹ năng sống, giúp cho các em ngày càng trở nên tự tin hơn vào
bản thân. Là một trường ở vùng nông thôn, phần đông học sinh có hoàn cảnh kinh
tế gia đình khó khăn, các em vì thế đều chăm chỉ lao động để phụ giúp gia đình.
Xuất phát từ đặc điểm này, tôi đề xuất lớp mua hai thùng rác, một thùng đựng các
rác không tái chế, một thùng chỉ chuyên đựng các giấy tờ bỏ đi, khi nào đầy thì xếp
gọn vào bao để ở góc lớp, số tiền thu được để lập “quỹ kế hoạch nhỏ của lớp
11B8”, và cuối học kỳ lớp cũng có “những học bổng nhỏ” trao cho các bạn khó
khăn trong lớp. Phong trào "Kế hoạch nhỏ" không chỉ có ý nghĩa với các học sinh
nghèo, có hoàn cảnh khó khăn, mà các em còn được rèn luyện ý thức tiết kiệm, ý
thức lao động, biết sẻ chia và cảm thông với những hoàn cảnh khó khăn.
2.7. GVCN kết hợp với chặt chẽ với gia đình và Đoàn thanh niên
- GVCN cần chủ động tiếp xúc với gia đình phụ huynh học sinh, đặc biệt là những
gia đình có hoàn cảnh khó khăn, neo đơn. Qua đó tạo sự gần gũi, thân thiện giúp
học sinh tự tin và yên tâm hơn trong việc học tập và rèn luyện. Không ít những học
sinh khó khăn nhưng ngại nói ra, các em không thể tham gia phong trào vì còn phải
phụ giúp gia đình trong thời gian rảnh. Trong ngày chào mừng 8/3, tổ chức “Thi
làm hoa và cắm hoa”, tôi rất yên tâm thế nào lớp mình cũng có giải vì em Nguyễn
Tuyết Ninh được lớp cử đi rất khéo tay. Trước giờ chuẩn bị thi, tôi nhận được điện
thoại của em nói là bố không cho đi vì hôm nay nhà em đang thu hoạch bắp mà lại
có ít người. Tôi phải gọi cho bố em, xin phép cho em 2 tiếng để tham gia cùng lớp.
Buổi chiều tôi cử 4 HS trong lớp ghé xuống nhà em phụ gia đình em hoàn thành
công việc. Từ đó, “Ngày chủ nhật có ích” được nhân rộng trong lớp, các em sẽ tự
tổ chức giúp đỡ các bạn gia đình khó khăn
- GVCN cũng cần phối hợp chặt chẽ với Đoàn thanh niên, Hội LHTNVN để nắm
bắt phong trào hoạt động trong từng thời điểm của năm học, từ đó có biện pháp chỉ
đạo cho lớp góp phần đưa phong trào chung của nhà trường đi lên, trao đổi và cung
chế được việc cúp tiết, trốn học.
- Tăng số lượng học sinh tiên tiến:
o Năm lớp 10: học kỳ I có 2 HS đạt HSTT, học kỳ II 6HS đạt HSTT
o Năm lớp 11: tăng số HSTT lên 12HS
- Thực hiện được 12 lượt “Ngày chủ nhật có ích”, phụ giúp gia đình các học sinh
trong lớp có hoàn cảnh khó khăn.
- Đóng góp mỗi năm được 3 phần quà tết cho các em học sinh nghèo trong lớp.
- Thu gom được 72 kg giấy vụn trong lớp để trao hỗ trợ học tập cho 3 HS trong
lớp. Thu gom được 105 kg sách vở cũ trong phong trào “Sách cũ tặng bạn” của
Đoàn trường
- Phát triển thêm được 22 Đoàn viên mới. Các em còn lại đều đang cố gắng để
được kết nạp Đoàn.
- Các em mạnh dạn hơn trong phong trào, không còn thụ động hoặc thực hiện
chống đối. Các em biết đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ nhau.
- Trong các phong trào, đều đạt các thành tích như:
Ở lớp 10:
o Giải III “Báo tường chào mừng 20/11”
o Giải III “Vẽ tranh cổ động về chống bạo lực học đường”
o Giải Nhì cuộc thi “Cắm hoa chào mừng 8/3”
o Giải Nhất “Nhảy bao bố” ngày 26/3/2011
o Giải III trò chơi “Đập bong bóng” ngày 26/3/2011
Ở lớp 11:
o Giải Nhất “Kéo co” trong Hội khỏe Phù Đổng.
o Giải Nhất “Thi làm bánh truyền thống chào mừng 8/3”.
o Tham gia 100% phong trào “Viết về GVCN và các công tác chủ
nhiệm”
o Tham gia 100% phong trào “Tìm hiểu về giá trị văn hóa - lịch sử
Đồng Nai”
o Giải nhất “Bắn đạn thật”.
Người thực hiện: TRỊNH THỊ THÙY TRINH
- Bên cạnh “Câu lạc bộ văn học” đã có, nên tập hợp các học sinh có cùng sở thích
vào các mô hình sinh hoạt sáng tạo trong nhà trường như: CLB địa lý, CLB ngoại
ngữ, CLB thể dục thể thao… tạo điều kiện cho học sinh tham gia nhiều hoạt động
phù hợp với sở thích nhưng cũng rất bổ ích
- Hiện nhà trường vẫn còn thiếu không gian cho các em vui chơi. Nên tôi đề xuất
nhà trường có thể mở rộng thêm sân chơi, bãi tập các môn thể thao như bóng
chuyền, bóng bàn, bóng rổ, cầu lông…
- Đưa trò chơi dân gian vào trường học và tổ chức thường xuyên các hoạt động tập
thể cho học sinh, phát động giáo viên và học sinh sưu tầm các bài đồng dao, câu đố,
Người thực hiện: TRỊNH THỊ THÙY TRINH
Trang 13
SKKN:
Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phong trào của lớp chủ nhiệm
trò chơi dân gian… để đưa vào giảng dạy, tổ chức các cuộc thi văn nghệ, TDTT,
sáng tác thơ ca… Bên cạnh đó, tổ chức tập huấn các trò chơi dân gian cho giáo
viên, tổ chức thi các trò chơi dân gian, các làn điệu dân ca trong giáo viên, học
sinh...
- Qua thông tin đại chúng, tôi được biết Vovinam là một môn nằm trong chủ trương
phát triển các môn thể thao dân tộc trong nhà trường của Bộ GD&ĐT, sẽ được đưa
vào chương trình thi đấu chính thức từ Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc lần thứ VIII2012. Tập luyện Vovinam tạo điều kiện cho học sinh có sức khỏe, thể lực tốt, tinh
thần tự hào dân tộc và đẩy mạnh phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân
thiện - học sinh tích cực” trong nhà trường phổ thông. Nên tôi đề xuất trường có
thể mở lớp học võ buổi tối để giáo viên và học sinh có điều kiện được luyện tập.
2. Khuyến nghị kinh nghiệm áp dụng
- Muốn có một trường học tốt phải có nhiều lớp học tốt; để có một lớp học tốt, có
Trang 14
SKKN:
Biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động phong trào của lớp chủ nhiệm
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Luật giáo dục bổ sung chỉnh sửa – Nhà xuất bản lao động- Năm 2010
2/ Cẩm nang xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực- NXB Giáo dục Việt
Nam - Năm 2009.
3/ Hồ Chí Minh sự hội tụ tinh hoa tư tưởng đạo đức nhân loại – NXB Văn hóa
thông tin Hà Nội –Năm 2007
4/ Thông tư 12/2011/TT-BGDĐT về Điều lệ trường trung học cơ sở, phổ thông và
trường phổ thông có nhiều cấp học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành
NGƯỜI THỰC HIỆN
Trịnh Thị Thùy Trinh
Người thực hiện: TRỊNH THỊ THÙY TRINH
Trang 15