1

SỞ GD VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
ĐƠN VỊ: TRƯỜNG THPT PHƯỚC THIỀN
Mã số:………………….
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: THIẾT KẾ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC BỘ MÔN CÔNG NGHỆ, NGHỀ
ĐIỆN DÂN DỤNG VÀ MÔN VẬT LÝ
TÊN ĐỒ DÙNG DẠY HỌC: MẠCH ĐIỀU KHIỂN ĐÈN SÁNG LUÂN PHIÊN
GỒM: ĐIỀU KHIỂN ĐÈN NGỦ VÀ ĐÈN DÙNG ĐỂ HỌC TẬP HOẶC ĐÈN
DÙNG ĐỂ LÀM VIỆC

Người thực hiện: Mai Văn Minh
Lĩnh vực nghiên cứu: Thiết kế đồ dùng dạy học bộ môn
- Quản lý giáo dục

- Phương pháp giảng dạy bộ môn

- Thiết kế đồ dùng dạy học bộ môn 
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
 Mô hình

 Phần mềm

 Phim ảnh

 Hiện vật khác

Năm học: 2012 - 2013
Sáng kiến kinh nghiệm – Giáo viên thực hiện – Mai Văn Minh – NH 2012 - 2013


3

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
- Tính Cấp thiết của đề tài (thực trạng, nhu cầu đổi mới về mặt lý luận và thực
tiễn): Thiết kế đồ dùng dạy học mang tính thực tiễn và được sử dụng rộng rãi nhiều
trong cộng đồng xã hội. Mỗi gia đình, mỗi phòng cá nhân riêng đều có Mạch đèn
sáng luân phiên gồm: Điều khiển đèn ngủ và đèn dùng để học tập hoặc đèn dùng
để làm việc để thuận tiện cho việc học tập, làm việc và kể cả lúc đi ngủ.
- Tính mới của đề tài( chưa ai đề cập đến, hoặc đề cập tới chưa đủ, chưa đúng ):
+ Khi giảng dạy, ngưởi dạy sẽ đưa ra hình vẽ minh họa và đưa mô hình này vào bài
học, học sinh dể tính toán, hiểu bài giảng hơn và dể quan sát khi chỉ có nhìn hình vẽ.
+ Học sinh có thể tự vận dụng để thiết kế cho gia đình, cho phòng cá nhân riêng của
mình và có thể lắp đặt cho mọi gia đình một mạch điện nào đó khi có nhu cầu và
cần thiết.
+ Các thiết bị và các số liệu cụ thể trong bản vẽ thiết kế để lắp mạch điện: Mạch đèn
sáng luân phiên gồm: Điều khiển đèn ngủ và đèn dùng để học tập hoặc đèn dùng
để làm việc rất đơn giản, tự bản thân học sinh sáng tạo, thiết kế và tính toán cho
phòng cá nhân riêng của mình và lắp đặt cho mọi người khi có nhu cầu sử dụng.
II. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
1. Thuận lợi:
- Thực trạng về mặt tích cực của các vấn đề có liên quan đến đề tài: vận dụng
kiến thức bộ môn học như: Phần dòng điện không đổi môn vật lý lớp 11, phần
dòng điện xoay chiều lớp 12, Môn học Công nghệ lớp 12 và môn học nghề điện
dân dụng lớp 11
- Các yếu tố chủ quan có ảnh hưởng tích cực đến các vấn đề có liên quan với đề
tài: Lãnh đạo trường rất quan tâm đến việc làm đồ dùng dạy học bộ môn vì đây
là phương pháp giảng dạy nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, làm tăng
hiệu quả dạy và học.
- Các yếu tố khách quan có ảnh hưởng tích cực đến các vấn đề liên quan với đề
tài: Đa số học sinh thích học khi có mô hình thực tế học tập tại lớp vì đây là

- Các vấn đề bức xúc( sự cần thiết, tính cấp bách, tính mới ) của đề tài cần được
giải quyết dựa trên các quan điểm nghiên cứu khoa học và thực tiễn của bản
thân người thực hiện sáng kiến kinh nghiệm:
+ Sự cần thiết: Sách giáo khoa của môn học vật lý chỉ đưa ra tính toán cách mắc
điện trở song song hoặc nối tiếp và nhiều công thức tính các số liệu như dòng điện,
điện áp, công suất…..nhưng chưa dẫn chứng bằng thực nghiệm thực hành. Còn
sách giáo khoa nghề phổ thông thì đưa ra các bài thực hành quá ít như: mạch điện
chỉ có 1 bóng đèn và mạch đèn cầu thang. Giáo viên giảng dạy cần phải vừa tính
toán theo sách giáo khoa vừa minh hoạ, minh chứng thực tế bằng hình ảnh, thiết
bị dạy học, đồ dùng dạy học. để học sinh quan sát một cách rõ ràng dể hiểu.
+ Tính cấp bách: Mỗi học sinh phải thực hiện các bước thiết kế, tính toán, lắp ráp
để điều khiển mạch điện của đồ dùng dạy học như: Mạch đèn sáng luân phiên
gồm (Điều khiển đèn ngủ và đèn dùng để học tập hoặc đèn dùng để làm việc ).
+ Tính mới: Thực hiện sự toán bằng toán học vật lý và các bước điều khiển bằng
dụng cụ trực quan trực tiếp trên lớp học.
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:
ĐỀ TÀI: THIẾT KẾ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC BỘ MÔN
Tên đồ dùng dạy học: Mạch đèn sáng luân phiên gồm: Điều khiển đèn ngủ và đèn
dùng để học tập hoặc đèn dùng để làm việc
I/ CHUẨN BỊ THIẾT BỊ ĐIỆN VÀ DỤNG CỤ CHO BÀI HỌC THỰC HÀNH:
1. Bảng điện nhựa 16 x 20 cm
2. 2 cầu chì
3. 1 công tắc thường và 1 công tắc 3 cực
4. 1 bóng đèn Compac loại 25W – 220V để tiết kiệm điện có thể bóng đèn có
công suất tùy theo nhu cầu người sử dụng (loại này sử dụng khi lắp thực tế ),
còn ở đây là thực hành minh họa nên dùng loại 14W – 220V cho tiết kiệm.
Bóng đèn này dùng để học tập hoặc làm việc.
5. 2 bóng đèn loại 5W – 220V giống nhau, 2 bóng đèn này dùng để khi đi ngủ
Sáng kiến kinh nghiệm – Giáo viên thực hiện – Mai Văn Minh – NH 2012 - 2013



Sáng kiến kinh nghiệm – Giáo viên thực hiện – Mai Văn Minh – NH 2012 - 2013


6

III/ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA MẠCH ĐIỆN VÀ TÍNH TOÁN
1. Bậc công tắc 1 (công tắc thường – công tắc 2 cực ):
- Dòng điện sẽ có chiều đi như mũi tên màu đỏ , lúc này đèn 1 Compac sáng tỏ để học
tập hoặc làm việc, còn đèn 2 và đèn 3 không sáng.
- Vì lúc này điện áp Unguồn = 220V= Uđèn1 sẽ đặt vào 2 đầu bóng đèn 1 compac, còn
bóng đèn 2 và bóng đèn 3 không có dòng điện đi qua nên đèn 1 và đèn 2 không sáng.
- Trong trường hợp này chúng ta hướng dẫn cho học sinh áp dụng công thức vật lý
tính được dòng điện qua đèn 1, rồi dùng đồng hồ đo dòng điện đo rồi so sánh.
+
AC - 220V

Cầu chì

1

Ổ
điện
2 đèn sợ đốt

2

3

2


3

2

1
Đèn compac

Sáng kiến kinh nghiệm – Giáo viên thực hiện – Mai Văn Minh – NH 2012 - 2013


8

3. Ngắt công tắc 1 (công tắc thường ): cả 3 đèn đều tắt
+
AC - 220V
Cầu chì

1

Ổ
điện

2

2 đèn sợ đốt

2

3

Bậc công tắc 2 luân phiên
Bậc công
lên xuống
tắc 2 để
đểngủ
học tập và ngủ

3. Ngắt công tắc 1 (công tắc thường ): Cả 3 đèn đều tắt, vì không có dòng điện đi
qua.

Sáng kiến kinh nghiệm – Giáo viên thực hiện – Mai Văn Minh – NH 2012 - 2013


10

Ngắt công tắc 1 sẽ tắc hết toàn bộ đèn
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Qua thực hiện đề tài này tôi rút ra bài học kinh nghiệm như sau:
- Tiếp tục thực hiện đề tài và chỉnh sửa bổ sung những điểm chưa phù hợp
- Giảng dạy một cách có hiệu quả bằng cách ngắn gọn, làm cho học sinh dể tiếp
thu và dể hiểu bằng hình thức trực quan sinh động.
- Bản thân cần phải tiếp tục nghiên cứu thêm một số sách GK khác liên quan đến
lĩnh vực đề tài này.
- Đề tài này nhân rộng và áp dụng vào giảng dạy bộ môn Vật lý và dạy nghề phổ
thông cho học sinh
* Đề tài này đã đưa ra cho học học sinh thử nghiệm và vận dụng được trong
học tập, cho gia đình, cá nhân học sinh. Đồng thời đề tài này đã hướng dẫn cho
học sinh tham gia thi liên môn cấp Tỉnh đạt giải và dự thi toàn quốc năm học
2012 - 2013
- Học sinh cần tăng cường học tập hơn và xem nhiều tài tài liệu, hình ảnh có liên

VI. KẾT LUẬN:
Qua thực hiện đề tài này tôi thấy học sinh rất thích học bộ môn bằng hình thức
trực quan sinh động đồ dùng dạy học, thích hợp với học sinh vùng nông thôn kể cả đô
thị, học sinh tự thiết kế và thực hành có hiệu quả để đưa vào thực tiễn trong xã hội.
Qua đó tôi kiến nghị với cấp quản lý như sau:
- Tăng cường kích thích , ủng hộ , tài trợ và khen thưởng cho những giáo viên
làm đồ dùng dạy học thiết thực nhất.
- Cung cấp tài liệu, dụng cụ học tập, mô hình học tập thực tiễn như đồ dùng dạy
học, thiết bị dạy học……….. Có như vậy mới kích thích được trong quá trình
dạy và học có hiệu quả thiết thực.
- Nhân đây cũng kêu gọi người dạy cần nghiên cứu, tăng cường tự làm đồ dùng
dạy học để trang bị cho mình tự chủ động để dạy cho người học lĩnh hội đạt
hiệu quả cao nhất.
VII. TÀI LIỆU THAM KHẢO:
- Sách giáo khoa vật lý lớp 11 chương dòng điện không đổi
- Sách giáo khoa vật lý lớp 12 chương dòng điện xoay chiều
- Sách giáo khoa Nghề điện dân dụng lớp 11 và Sách giáo khoa môn Công nghệ lớp
11, lớp 12
- Kỹ năng vận dụng, phát huy tích kiến thức của học sinh.
- Sự hướng dẫn của giáo viên giảng dạy
Sáng kiến kinh nghiệm – Giáo viên thực hiện – Mai Văn Minh – NH 2012 - 2013


12

Cần tham khảo thêm tài liệu như:
1. Điện kỹ thuật - Phạm Văn Bình, Lê Văn Doanh và Trần Mai Thu – Nhà xuất
bản giáo dục – năm 2000
2. Điện điện tử - Nguyễn Văn Điện – Trường ĐH Sư Phạm Kỹ Thuật TPHCM.
NGƯỜI THỰC HIỆN

- Hoàn toàn mới và triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng
trong toàn ngành có hiệu quả cao 
- Hoàn toàn mới và đã triển khaí áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao 
- Có cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và triển khai áp dụng tại đơn
vị có hiệu quả 
3. Khả năng áp dụng
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Tốt 
Khá 
Đạt 
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện
và dễ đi vào cuộc sống:
Tốt 
Khá 
Đạt 
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu
quả trong phạm vi rộng
Tốt 
Khá 
Đạt 
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Sáng kiến kinh nghiệm – Giáo viên thực hiện – Mai Văn Minh – NH 2012 - 2013