CHƯƠNG VIII
SỔ KẾ TOÁN VÀ CÁC HÌNH THỨC HẠCH TOÁN KẾ TOÁN
8.1. Sổ kế toán:
Chứng từ chỉ phản ánh thông tin rời rạc của từng hoạt động kinh tế riêng biệt,
chưa có tác dụng đối với công tác quản lý tổng hợp. Cần tập hợp hệ thống hóa các
nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên chứng từ vào sổ kế toán để thấy rõ tình hình, kết
quả hoạt động, tình hình sử dụng vốn. Như vậy, sổ chính là phương tiện vật chất
để thực hiện công tác kế toán.
Khái niệm, tác dụng:
Sổ kế toán là những tờ sổ theo mẫu nhất định dùng ghi chép các nghiệp vụ kinh tế
phát sinh theo đúng phương pháp của kế toán trên cơ sở số liệu chứng từ gốc.
Đây là khâu trung tâm của toàn bộ công tác kế toán, là bộ phận trung gian để các
chứng từ gốc ghi chép rời rạc được tập hợp, phản ánh đầy đủ có hệ thống để phục
vụ công tác tính toán, tổng hợp thành các chỉ tiêu kinh tế biểu hiện toàn bộ quá
trình sản xuất kinh doanh của đơn vị phản ánh lên các báo cáo tài chính. Các tài
liệu cần thiết cho quản lý thường được lấy từ sổ kế toán. Như vậy sổ kế toán có tác
dụng rất quan trọng vì nó không những là công cụ đúc kết và tập trung những tài
liệu cần thiết mà còn là cầu nối liên hệ giữa chứng từ và báo cáo kế toán.

Phân loại: Để thuận tiện cho việc sử dụng các loại sổ kế toán, người ta thường
phân loại sổ kế toán theo các đặc trưng chủ yếu khác như: Nội dung kinh tế, hình
thức cấu trúc, công dụng của sổ, trình độ khái quát của nội dung phản ảnh.
 Căn cứ vào nội dung kinh tế, chia thành: Sổ tài sản cố định, sổ vật tư, sổ
chi phí sản xuất, sổ bán hàng, sổ thanh toán, sổ tiền mặt…

Khi ghi dùng mực tốt, không ghi đè, ghi chồng, ghi xen kẽ, không lấy giấy dán đè
lên, các dòng trống phải gạch chéo, khi ghi sai phải có phương pháp sửa sai theo
kế toán, các chứng từ sai nếu đã vào sổ kế toán rồi thì không được tự ý xé bỏ, thay
thế.
Khóa sổ: (vào cuối kỳ ) Là tính số dư của các tài khoản vào cuối kỳ. Cấm khóa sổ
trước thời hạn để lập báo cáo, cấm lập báo cáo trước khi khóa sổ. Đối với quỹ tiền
mặt phải khóa sổ, tính số dư và đối chiếu hàng ngày.
Theo quy định việc lập chứng từ và ghi chép vào sổ phải đảm bảo phản ánh một
cách toàn diện và liên tục, chính xác có hệ thống tình hình và kết quả kinh doanh
của đơn vị dưới hình thức tiền tệ, hiện vật và thời gian lao động và phải đảm bảo

cung cấp đúng đắn kịp thời những tài liệu cần thiết cho việc lập báo cáo kế toán,
phải tiện cho việc giám đốc các hoạt động kinh tế tài chính đồng thời phải rõ ràng
dễ hiểu tránh trùng lắp và phức tạp.
Sửa chữa sổ kế toán:
Khi phát hiện ghi sai, kế toán tiến hành sửa sổ. Tùy vào tính chất, nội dung và thời
gian phát hiện sai lầm mà áp dụng một trong ba phương pháp sửa sai sau:
2.1 - Phương pháp cải chính:
Được áp dụng trong các trường hợp:
 Sai lầm trong diễn giải, không liên quan đến quan hệ đối ứng tài khoản.
 Sai sót không ảnh hưởng số Tổng cộng.
Cách sửa: Dùng mực đỏ gạch một đường ngang chỗ sai để còn thấy nội dung ghi
sai. Ghi lại đúng ( số - chữ) bằng mực thường và chứng thực đính chính bằng chữ
ký của kế toán trưởng và người sửa sai.
2.2 - Phương pháp ghi bổ sung:
Được áp dụng trong các trường hợp:
1. Quên ghi nhận Nghiệp vụ kinh tế phát sinh.