Luật HPNN: Chương trình tổng thể
• Tuần 1: Những vấn đề lý luận về luật hiến pháp
và hiến pháp
• Tuần 2: Chính thể và các đảng phái chính trị
• Tuần 3: Pháp luật bầu cử và mối quan hệ cơ
bản giữa Nhà nước và công dân
• Tuần 4: Nghị viện các nước
• Tuần 5: Chính phủ và nguyên thủ quốc gia các
nước
• Tuần 6: Hệ thống tư pháp và vấn đề bảo vệ
Hiến pháp ở các nước


Bài 4: Nghị viện các nước
I.

Vị trí, vai trò của nghị viện trong bộ máy
nhà nước
II. Chức năng, thẩm quyền của nghị viện
III. Cơ cấu của nghị viện
IV. Quy chế làm việc và thủ tục làm luật


I. Vị trí, vai trò của nghị viện trong BMNN
• Nguyên tắc phân chia quyền lực nhà nước
(division of power), tam quyền phân lập
(separation of powers):
– Lịch sử, bối cảnh: nước Anh
– Nội dung: Lập pháp (legislative), Hành pháp
(executive), Tư pháp (judiciary)
– Các hình thức thể hiện khác nhau ở các nước khác


Nghị viện

Chính phủ

Tòa án

Nghị
viện

Chính
phủ

Tòa
án


Sơ đồ tổ chức BMNN Việt nam so sánh với
một mô hình BMNN tương tự
Nghị viện

Quốc hội

CTN

CP

UBTVQH

TATC


IV. Quy chế làm việc và thủ tục làm luật
• Quy chế làm việc: đặc điểm chung là theo kỳ họp và
hoạt động chuyên trách:
– VN là ngoại lệ
– Hạ nghị sĩ thể hiện rõ hơn thượng nghị sĩ

• Thủ tục lập pháp:
– Sáng kiến luật: nghị sĩ (từ cử tri, nhóm lợi ích), từ chính phủ
– Thảo luận: thảo luận tại ủy ban (Mỹ), thảo luận tại phiên toàn
thể, thủ tục khác giữa các nước khác nhau (Mỹ, Anh, Pháp) do
vai trò các đảng phái.
– Thông qua luật: tại phiên họp, có thể từng viện, có thể họp
chung, vai trò của hạ viện thường lớn hơn, vai trò của thượng
viện ở các nước khác nhau.
– Công bố luật


Slide 8
TVH1

To Van Hoa, 2/19/2009


Quy trình lập pháp phổ biến
Bảo hiến

Bảo hiến

Nghị viên