Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Đánh giá thực hiện công việc là một vân đề lý thuyết quan trọng đối với
mỗi nhà quản lý nguyên nhân sự trong thực tế, vấn đề đánh giá thực hiện công
việc được các doanh nghiệp thực hiện rất khác nhau. Mỗi doanh nghiêp có
những nét riêng khi thực hiện chương trình đánh giá thực hiện công việc. Tuy
nhiên mỗi chương trình của mỗi doanh nghiệp lại có những đIểm chung giống
nhau. Những nét chung đó là gì?
Trong khuôn khổ bài viết này em không có ý định phân tích trình bày
một cách chi tiết từng vấn đề tỉ mỉ lý thuyết mà chỉ nêu ra những khái
niệm ,những nhận định đã được thống nhất để từ đó lầm rõ lý thuyết về
đánh giá thực hiện công việc . Em không có ý định áp dụng lý thuyết
này vào phân tích tình hình thực trạng của các doanh nghiệp Việt Nam
mà chỉ lấy lý thuyết đó làm phương hướng để đưa ra những nhận định
chung đối với vấn đề đánh giá thực hiện công việc trong một vài doanh
nghiệp mà em tìm hiểu.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
PHẦN I
ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC LÀ MỘT HOẠT ĐỘNG QUAN
TRỌNG TRONG TỔ CHỨC
Đánh giá thực hiện công việc của nhân viên là cơ sở để doanh
nghiệp tự hiểu biết về chính mình , là cơ sở để doanh nghiệp ra các
quyết định về nhân sự như hoạch định , tuyển mộ – tuyển chọn , đào
tạo phát triển nguồn nhân sự của doanh nghiệp
Doanh nghiệp muốn thực hiện chiến lược này hay chiến lược khác
, thắng hay bại một phần lớn do lãnh đạo doanh nghiệp đã đánh giá
đúng về doanh nghiệp của mình , đánh giá đúng năng lực của doanh
nghiệp mình hay chưa sát thực . Nhân tố con người hay nguồn nhân lực
là một nhân tố quan trọng thiết yếu để doanh nghiệp có được năng lực
sản xuất . Do vậy đánh giá thực hiện công việc của nhân viên một cách
I . ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN CÔNG VIỆC
1. Khái niệm đánh giá thực hiện công việc
Đánh giá thực hiện công việc là vấn đề nhiều người đề cập đến có
nhiều khái niệm đánh giá thực hiện công việc khác nhau tuy nhiên
chúng đều có những điểm chung giống nhau và hiểu chung lại như sau :
Đánh giá thực hiện công việc đựoc hiểu là sự đánh giá một cách
có hệ thống và cách thức thực hiện công việc ở người lao động trong
sự so sánh với các tiêu chuẩn đã được xây dựng trước và thảo luận về
kết quả đó với từng người lao động trong tổ chức .
Đánh giá thực hiện công việc là sự đánh giá một cách có hệ
thống . Điều đó khẳng định tính bài bản , tính trình tự theo một trình tự
xác định thứ tự chính xác rõ ràng . Tiến trình đánh giá khoa học theo
những phương pháp cụ thể tiến trình đánh giá được thục hiện triệt để từ
chuẩn bị cho đến khi thu được những thông tin cần thiết phù hợp với
yêu cầu mục tiêu của chương trình đã đạt ra .
Không giống với đánh giá thành tích thực hiện công việc đánh
giá kết quả thực hiện công việc , đánh giá thực hiện công việc là đánh
giá cách thức thực hiện công việc . Thành tích thực hiện công việc hay
kết quả thực hiện công việc chỉ là cái thu được của quá trình thực hiện
công việc. Đánh giá thực hiện công việc là đánh giá cách thức thực
hiện công việc để thu được thành tích kết quả đó . Thành tích kết quả
thực hiện công việc chỉ phản ánh một khía cạnh ngưòi lao động . Còn
cách thức tiến hành thực hiện công việc của quá trình làm việc của
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
người lao động cho nhà quản trị nhân lực nhiều thông tin quan trọng về
người lao động . Nhà quản trị nhân lực , ngoàI việc quan tâm đến thành
tích kết quả của người lao động còn thu thập thông tin trong quá trình
thực hiện công việc người lao động đã thực hiện công việc như thế
nào . Từ đó nhà quản trị nhân lực thấy được những hành vi những công
nguôn nhân lưc thì đây là ý nghĩa tăng năng suất lao động cho doanh
nghiệp , thúc đẩy tăng năng lưc sản xuất cho doanh nghiệp .
2. Mục tiêu vai trò , ý nghĩa đánh giá thực hiện công việc
Đánh giá thực hiện công việc phục vụ cho các chưc năng quản trị
nhân lực trong tổ chức .
Vai trò trước hết của đánh giá thực hiện công việc là đinh hướng
các hoạt động về nguồn nhân lực chẳng hạn tuyển dụng ,đề bạt thuyên
chuyển , sa thải .Những thông tin về thực hiện công việc này là cần
thiết để hợp nhất các thủ tục lựa chọn , một số hình thức của các thông
tin về thực hiện công việc được đòi hỏi để đưa ra các quyết định về
đề bạt hoặc kết thúc hợp đồng .Không có những thông tin này ,các hoạt
động của cá nhà quản trị nhân lực sẽ được thực hiện thiếu thông tin
,mang tinh chủ quan . Một tổ chức đưa ra quyết định hợp lý dựa trên
các thông tin về thực hiện công việc sẽ tự bảo vệ bản thân nó và bảo
vệ nhân viên của công ty. Một tổ chức phải có các số liệu về thực hiện
công việc để bảo vệ các quyết định của mình trong lĩnh vực thuê mướn
, tuyển dụng , đề bạt tăng lương và qúa trình sử dụng người lao động .
Như vậy số liệu thông tin về thực hiện công việc cần thiết đối với việc
ra quyết định về nhân sự.
Vai trò thứ hai của đánh giá thực hiện công việc là trả công cho
nhân viên. Nguyên tắc của việc trả công cho nhân viên là dựa vào thực
hiện công việc .Không có các thông tin về thực hiện công việc thì mọi
người đều được trả công như nhau hoặc việc trả công sẽ được phân bổ
một cách ngẫu nhiên hoặc theo những quyết định chủ quan, đó là đIều
kiên để người lao động nhận thức là không công bằng , là nguyên nhân
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
gây tâm lý căng thẳng bất bình trong trả công cho người lao động
.Đánh giá thực hiện công việc còn đem lại những phần thưởng tinh thần
bơỉ vì người lao động thực hiện tốt công việc được sự thừa nhận tích
một bức tranh sát thực nhất qúa trình thực hiện công việc của người lao
động . một bức tranh sinh động đầy đủ về các thông tin về qúa trình
thực hiện công việc của người lao động . Từ qúa trình mô tả đó và từ
bức tranh thực hiện công việc , cấp lãnh đạo công ty sẽ thu được các
thông tin cụ thể rõ ràng về nguồn nhân lực của công ty . Các thông tin
đó giúp các nhà quản lý ra quyết định về nhân sự một cách chính xác
hợp lý dựa trên cơ sở sát đáng . Đó là ý nghĩa quan trọng của đánh giá
thực hiện công việc .Mạt khác đối với người thực hiện công việc , họ
thấy được qúa trình thực hiện công việc của họ còn tồn tại nào hạn
chế , thiếu sót . Từ người lao động hoàn thiên hơn về chuyên môn đồng
thời làm cho bầu không khí tâm lý xã hội của người lao động và của
công ty văn hoá , lành mạnh hơn . Đó là ý nghĩa quan trọng của đánh
giá thực hiện công việc .
II. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN CÔNG
VIỆC
1. Phương pháp thang đo đánh giá đồ hoạ
1.1.Khái niêm phương pháp thang đo đánh giá đồ hoạ .
Người đánh giá căn cứ dựa trên một thang đo có sẵn và dựa vào
ý kiến chủ quan của mình cho những đánh giá về sự thực hiện công
việc của đối tượng được đánh giá .
Nhà quản trị nhân lực lập ra một thang đo có mức độ từ thấp đến
cao , từ yếu kém đến khá giỏi và cấp cho người đánh giá , căn cứ vào
thang đo này đối chiếu với sự thực hiện công việc của đối tượng được
đánh giá và quyết định cho ý kiến đánh giá về sự thực hiện công việc
của đối tượng được đánh giá . Một loạt các thang đo phản ánh các tiêu
thức đánh giá khác nhau sẽ tạo thành một bảng thang đo.Tuỳ theo mục
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
tiêu của chương trình đánh giá ,nhà quản trị nhân lực xây dựng bảng
thang đo với những tiêu thức khác nhau phù hợp với mục tiêu của
hàng và ngay cả đối tượng được đánh giá …
Sau khi nhà quản trị nhân lực lựa chọn được những người đánh
giá thì cần đào tạo người đánh giá thấy được ý nghĩa ,tầm quan trọng
của qúa trình đánh giá , họ hiểu về cách đánh giá . Nhà quan trị đào
tạo cho người đánh giá biết đánh giá và đánh giá đúng suy xét của
mình . Nhà quản trị nhân lực tránh cho người đánh giá những sai lầm
khi đánh giá mắc phảI ,sai lầm phảI là thấp nhất.
Bước thu thập kết quả và thông tin : Sau khi người đánh giá đã
đánh giá đã đánh dấu vào phiếu đánh giá thì nhà quản trị thu thập
các phiếu đánh giá và thống kê kết quả từ đó thông tin phản hồi ,
thảo luận với người được đánh giá về kết quả đánh giá . Đây là
bước quan trọng có ý nghĩa quyết định chương trình đánh giá . Nó
cung cấp thông tin cho nhà quản trị ,đồng thời người được đánh
giá cũng hiểu hết được sự thực hiện công việc của mình ,thúc
đẩy tăng năng suất lao động .
Đối với mỗi công ty , mỗi người thiết kế , mỗi chương trình
đánh giá với mục tiêu khác nhau mà mẫu phiếu đánh giá cuả
phương pháp có thể không giống nhau tuy nhiên chúng hàm chứa
những mục tiêu chung .
Sau đây là một mẫu ví dụ minh hoạ phương pháp :
10
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Hướng dẫn đánh giá : .
Họ tên người được đánh giá :
Họ tên người đánh giá :
Chỉ tiêu đánh giá thực hiện Kém Dưới TB TB Giỏi Xuất xắc
(1 điểm ) (2 điểm) (3 điểm) (4 điểm) (5 điểm)
1.Số lượng công việc
2.Chất lượng công việc
thường lựa chọn những “người ngoàI” nhóm, cấp quản trị hiểu rõ sự
thực hiện công việc của nhân viên để đánh giá hoặc khách hàng là
người đánh giá rất khách quan đối với nhân viên bán hàng .
Mặt khác với những tính đặc thù của công việc thì phương pháp
này dễ bị bỏ qua. Do vậy người thiết kế phiếu đánh giá đặc biệt chú ý
đến tính đặc thù của công việc mà người được đánh giá thực hiện .
2. Danh mục kiểm tra
2.1 .Khái niệm phương pháp danh mục kiểm tra
Danh mục kiểm tra là danh mục các câu mô tả về hành vi và thái
độ có thể xảy ra đối với người lao động dựa trên ý kiến của nhà quản
trị nhân sự ,người đánh giá đánh dấu vào những câu phù hợp với đối
tượng được đánh giá .
Các câu mô tả về hành vi và các thái độ có thể xảy ra của người
lao động được nhà quản trị lập ra thành một danh mục .Tuỳ vào mục
đích yêu cầu đánh giá mà nhà quản trị lập các danh mục theo những mô
tả khác nhau .Khác với phương pháp thang đo đánh giá đồ hoạ , các
câu mô tả này có thể xảy ra hoặc không xảy ra đối với người lao động
. Qua đánh giá nhà quản trị thu được kết quả ban đầu là những hành vi
nào , thái độ nào xảy ra hoặc không xảy ra với người lao động .Các
câu mô tả này sẽ phản ánh hanh vi lao động của người lao động .
2.2.Phương pháp tiến hành đánh giá bằng danh mục kiểm tra
Bước chuẩn bị :Nhà quan trị sau khi xác định mục tiêu , lập ra
một danh mục các câu mô tả về hanh vi , thái độ có thể xảy ra ở
người lao động .Tuỳ theo mục tiêu nhà quản trị lựa chọn những câu mô
12
Website: Email : Tel : 0918.775.368
tả để lập danh mục kiểm tra .Đối với mỗi mục tiêu của đánh giá nhà
quản trị cần tập trung vào những câu mô tả sát với mục tiêu .
Bước thực hiện :Sau khi thiết kế danh mục kiểm tra ,nhà quản trị
lựa chọn người được đánh giá , đào tạo người đánh giá và phát phiếu
3.Sẵn sàng trả lời khách hàng:
4.Sẵn sàng xin lỗi khách hàng:
5.Không tham của khách hàng:
.:
n.Bố trí sắp xếp nơI làm việc gọn đẹp:
Nhận xét của người đánh giá :
2.3.u im v nhc im ca phng phỏp danh mc kim
tra
u im : Phng phỏp ny d thc hin , thi gian thc hin
nhanh
Thun tin cho thụng tin phn hi ti ngi lao ng .
Tớnh kinh t ca phng phỏp cao.
Phm vi ỏp dng phng phỏp rng rói.
Nhc im : Do quan h ca ngi ỏnh giỏ vi ngi c
ỏnh giỏ nờn trong nhiu trng hp d mc cỏc li ch quan dn n
kt qu thiu chớnh xỏc .
3. Phng phỏp ỏnh giỏ bng s kin quan trng
3.1.Khỏi nim phng phỏp ỏnh giỏ bng s kin quan trng
Phng phỏp ỏnh giỏ bng s kin quan trng l phng phỏp
theo ú ngi ỏnh giỏ ghi li theo cỏch mụ t nhng hnh vi xut sc
hoc yu kộm cú liờn quan n thc hin cụng vic ca ngi lao
ng theo tng yu t cụng vic .
14
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Trong quá trình thực hiện công việc , người lao động có những
hành vi bất thường xảy ra .Đó là những sự kiện quan trọng .Ví dụ
một thợ tiện làm gẫy dao tiện khi vận hành máy , một nhân viên bán
hàng cãI lộn với khách hàng , hay một nhân viên bán hàng không tham
của khách hàng trả lại khoản tiền lớn cho khách hàng …
Những sự kiện quan trọng xảy ra đối với người lao động mà
chộp .Nh qun tr phỏt phỏt phiu ỏnh giỏ trc cho ngi ỏnh giỏ ,
ngi ỏnh giỏ theo dừi quỏ trỡnh thc hin cụng vic ca ngi lao ng ,
ghi li nhng s vic xy ra vo phiu ỏnh giỏ . Cui giai on ỏnh
giỏ ,nh qun tr thu thp cỏc phiu ỏnh giỏ v s dng cỏc phiu ny
cựng vi cỏc thụng tin khỏc ỏnh giỏ thc hin cụng vic ca ngi
lao ng .
Vi phng phỏp ny , vic ỏnh giỏ bao quỏt ton b giai on
ỏnh giỏ ch khụng tõp trung vo mt thi im hay mt ngy no chng
hn tun cui thỏng , cui giai oan .Do c trng ca phng phỏp nờn
cn nhiu thi gian v nhiu ngi ỏnh giỏ theo dừi ghi chộp .
3.3.u im v nhc im od phng phỏp
u im : ging nh phng phỏp thang o ỏnh giỏ ho v
phng phỏp danh mc kim tra , phng phỏp ny thun li cho vic
thụng tin phn hi .
Ngi lao ng rt nh nhng s kin quan trng nờn khi nh
qun tr ỏnh giỏ ngi lao ng da trờn nhng s kin quan trng
khin cho ngi lao ng thy c nhng mt thc hin tt ,nhng hn
ch yu kộm cũn tn ti .Ngi lao ng d hiu c kt qu ỏnh giỏ
ban u .
16
Copyright: Tài liệu đại học ©