Một vài giải pháp gây hứng thú học tập phân môn vẽ theo mẫu lớp 4

A. đặt vấn đề
I. Cơ sở lí luận:
Đất nớc ta đang bớc vào thời kỳ đổi mới, thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nớc, phù hợp với truyền thống Việt Nam. Yếu tố cơ bản và nền tảng để
phát triển xã hội, tăng trởng kinh tế nhanh và bền vững đó là phát triển nguồn
nhân lực con ngời. Hay nói cách khác là phát triển và đổi mới giáo dục trong đó
có môn Mĩ thuật - một môn học chính thức của cấp tiểu học. Xuất phát từ nhận
thức trớc đây thờng xem môn Mĩ thuật là môn phụ cho nên các ngành, các cấp
cha quan tâm nhiều về trí tuệ, thời gian cũng nh trang thiết bị, đồ dùng học tập
đặc biệt là phơng pháp dạy học chủ yếu còn mang nặng phơng pháp dạy học cổ
truyền, máy móc, rập khuôn, cha chú trọng đến giáo dục thẩm mĩ. Vì vậy hiệu
quả cha cao, cha đáp ứng đợc mục tiêu môn học. Mà chúng ta đã biết giáo dục
thẩm mĩ cho học sinh là nhiệm vụ chính của môn Mĩ thuật. Bởi con ngời ta luôn
có khát vọng vơn tới cái đẹp, mà muốn cho mỗi ngời trong đó có trẻ em tiếp cận
và cảm thụ một cách đầy đủ về cái đẹp nói chung, về cách quan sát tinh tế, ớc lợng, so sánh, đối chiếu nói riêng thì việc gây hứng thú học tập phân môn vẽ theo
mẫu cho học sinh lớp 4 là một việc làm hết sức cần thiết. Có năng khiếu và yêu
thích môn vẽ nhng phải có kĩ năng chuẩn mực để vẽ đẹp, hợp lí và sáng tạo.
Trong chơng trình giáo dục, môn Mĩ thuật là một trong những môn học góp
phần làm đẹp cho cuộc sống, giáo dục thẩm mĩ cho học sinh , giúp học sinh có
năng lực nhận thức cái đẹp chứ không đơn thuần là dạy học kỹ thuật vẽ. Hoạ sĩ
Nguyễn Phan Chánh đã nói: Mĩ thuật là tạo ra cái đẹp có nghĩa là tuỳ thuộc
vào khả năng t duy, sáng tạo, thị hiếu thẩm mĩ và cảm thụ của ngời tạo nên nó.
Môn Mĩ thuật rèn luyện cho học sinh cách quan sát, khả năng tìm tòi, t duy,
sáng tạo để góp phần hình thành phẩm chất của ngời lao động mới. Giúp học
sinh nhận thức đợc vẽ đẹp của Mĩ thuật dân tộc và có ý thức giữ gìn và bảo tồn
nền mĩ thuật đậm đà bản sắc dân tộc của chúng ta. Vì vậy, muốn giáo dục cái
đẹp để các em tiếp nhận và cảm thụ đợc một cách đầy đủ, biến nó thành những
giá trị thẩm mĩ thực sự cho bản thân thì việc giáo dục thẩm mĩ nói chung và
môn mĩ thuật nói riêng phải đợc giải quyết tốt ở những năm học Tiểu học.

vẽ theo mẫu cho học sinh lớp 4.
III. Phạm vi, nhiệm vụ của kinh nghiệm
1. Phạm vi nghiên cứu:
- Kinh nghiệm không đi sâu vào nghiên cứu những vấn đề mở rộng về kiến thức
cơ bản của môn Mĩ thuật cho học sinh mà chỉ nghiên cứu về giải pháp gây hứng
thú học tập phân môn vẽ theo mẫu cho học sinh lớp 4..
- Đối tợng nghiên cứu là học sinh khối 4 thuộc đơn vị tôi đang công tác.
2. Nhiệm vụ của kinh nghiệm

2


Một vài giải pháp gây hứng thú học tập phân môn vẽ theo mẫu lớp 4

- Giải pháp gây hứng thú học tập phân môn vẽ theo mẫu cho học sinh lớp 4.
- Thực trạng kết quả học vẽ của học sinh đợc xem xét nghiên cứu qua bài thực
hành.
- Trên cơ sở đó đề xuất một một số ý kiến nhằm gây ấn tợng ban đầu tốt về bài
vẽ theo mẫu nhằm nâng cao chất lợng dạy - học môn Mĩ thuật ở cấp Tiểu học.
IV. Các phơng pháp sử dụng để nghiên cứu kinh nghiệm

1. Phơng pháp điều tra quan sát.
2. Phơng pháp đàm thoại vấn đáp.
3. Phơng pháp trắc nghiệm.
4. Phơng pháp phân tích tổng hợp.
5. Phơng pháp rèn luyện kĩ năng vẽ màu.
6. Phơng pháp nghiên cứu xem xét sản phẩm của học sinh.
V. Tài liệu tham khảo:
- Chơng trình và sách giáo viên từ khối 1 đến khối 5
- Vở tập vẽ từ khối 1 đến khối 5

hứng thú học tập phân môn vẽ theo mẫu cho học sinh lớp 4.
III. Giải pháp thực hiện:
Qua nghiên cứu điều tra gần đây cho thấy trẻ em học hiệu quả nhất khi các
em đợc tích cực tham gia vào quá trình học tập. Dạy học đã chuyển từ giảng
giải - ghi nhớ sang tổ chức của GV - hoạt động học của HS. Trọng tâm dạy học
là phải thay đổi từ kiến thức mà HS thu đợc thành bản thân quá trình học tập
tích cực, chủ động của HS.
Muốn nâng cao hiệu quả dạy học gây hứng thú cho HS không phải ngày một
ngày hai mà là một quá trình lâu dài của thầy cô giáo, HS và sự giúp đỡ của phụ
huynh , sự quan tâm của BGH, của ngành, các cấp đối với giáo dục nói chung và
bộ môn Mĩ thuật nói riêng.
Mục tiêu chơng trình môn mĩ thuật nêu rõ:
* Về kiến thức:
- Hiểu biết đợc vẻ đẹp thiên nhiên, của tác phẩm mĩ thuật.
- Nắm đợc một số kiến thức ban đầu về mĩ thuật: đờng nét, hình khối, màu sắc
đậm nhạt, cách sắp xếp hình ảnh...
* Về kỹ năng:
- Hoàn thành đợc các bài tập theo yêu cầu của chơng trình: Vẽ mẫu đơn giản,
trang trí hình vuông, hình tròn, đờng diềm và các đồ vật quen thuộc, vẽ tranh
các con vật, phong cảnh và sinh hoạt hằng ngày; nặn và tạo đáng đồ vật, con vật,
biết xem tranh, tợng...
- Biết cách quan sát: Từ bao quát đến chi tiết, so sánh ớc lợng tỷ lệ; có khả năng
suy nghĩ, tìm tòi trong khi vẽ.
* Về thái độ:
- Có ý thức rân trọng, giữ gìn, bảo vệ cái đẹp của thiên nhiên, của con ngời tạo
ra.
- Yêu mến cái đẹp, vận dụng những hiểu biết về cái đẹp vào sinh hoạt, học tập
hàng ngày
Xuất phát từ mục tiêu trên môn mĩ thuật 4 nêu một số mục tiêu sau:


giảng dạy tôi đa ra một vài giải pháp giúp HS hứng thú học tập phân môn vẽ
theo mẫu.
Thứ nhất: Mỗi một bài dạy giáo viên phải xác định rõ mục tiêu toàn bài, từng
phần trong bài, phơng tiện dạy học cần thiết để phục vụ cho bài lựa chọn phơng
pháp dạy học phù hợp, chú trọng hoạt động dạy học chủ yếu dự đoán tình huống
s phạm xẩy ra từ đó lập kế hoạch bài dạy theo tinh thần đổi mới.
Thứ hai: Hệ thống câu hỏi rõ ràng, câu hỏi từ dễ đến khó, từ t duy cụ thể đến t
duy trìu tợng, cho HS suy nghĩ trớc nội dung giúp các em suy nghĩ tìm tòi ra cái
hay, cái đẹp mà còn gợi ý cho các em về cách chọn nội dung, bố cục, hình vẽ,
màu sắc, đánh bóng, độ đậm nhạt của từng bài. Trong đó gây ấn tợng ban đầu,
thu hút sự chú ý và giữ vai trò quan trọng trong vẻ đẹp của bài vẽ là bố cục. Vì
vậy khi HS làm bài giáo viên hớng dẫn các em tiến hành từ bao quát đến chi tiết

5


Một vài giải pháp gây hứng thú học tập phân môn vẽ theo mẫu lớp 4

dạy các em tìm ra cái đẹp theo khả năng riêng mình mà không gò bó, áp đặt, rập
khuôn.
Ví dụ: Dạy bài 10 Vẽ theo mẫu đồ vật có dạng hình trụ.
GV nêu hệ thống câu hỏi sau khi bày một số đồ vật dạng hình trụ làm mẫu.
- Cho biết hình dáng chung của mẫu?
- Mẫu gồm những bộ phận nào?
Thảo luận 2 câu trên ttheo từng cặp.
GV yêu cầu HS mở SGK quan sát H1
- Gọi tên cácđồ vật ở hình 1 SGK trang 25
- Tìm sự giống nhau, khác nhau của cái chén và cái chai ở hình trên.
- Nêu tác dụng của chúng trong cuộc sống.
Thẩo luận câu hỏi này theo nhóm 4

là hát, đọc thơ, câu đố, mẫu chuyện nhỏ hay câu hỏi liên quan nội dung bài.
Ví dụ: Dạy bài 27 vẽ theo mẫu - Vẽ cây
GV yêu cầu HS hát bài cái cây xanh xanh hoặc yêu cầu các em tìm bài hát,
câu đố, bài thơ nói về cây; hay tổ chức cho HS nhóm 2 đố nhau về cây nh:
Tên tuổi thì ở trên trời
xơng thây hài cốt phơi nơi bờ rào
(Cây xơng rồng)
Quê em ở chốn ao tù
Vợt qua mặt nớc võng dù thấp cao
Đến ngày mở mặt ra chào
Có gơng càng thấp tự hào xinh tơi
(Cây sen)
Mẹ trong sâu thẳm bùn non
Sinh con, con lại lừng thơm phật đài
(Cây sen)
Tự nhiên cắt cổ mà chôn
Bữa sau sống lại đẻ con từng bầy
(Cây khoai lang)
Sừng sững mà đứng giữa đồng
Tay chân chẳng có mà bồng đứa con
(Cây ngô)
Tay không mà vẫn có vai
Cỗng mấy thằng nhỏ râu dài phất phơ
(Cây ngô)
Trên trời có giếng nớc trong
Con kiến chẳng lọt, con ong chẳng vào
(Cây dừa)
áo đơn áo kép
Đứng giữa bờ ao
Tay vẫy rì rào

sinh sự liên tởng, gây thói quen quan sát, so sánh, móc nối giữa cái đang học và
cái đã có trong cuộc sống, hớng các em đi tìm cái đẹp cho mai sau.
Để vận dụng biện pháp này có hiệu quả đòi hỏi giáo viên cần suy nghĩ, tìm
tòi, phân tích tổng hợp, yêu nghề và hứng thú với bộ môn.
Biện pháp này giúp học sinh tự bổ sung nhận thức và phát huy óc tởng tợng,
khả năng t duy, sáng tạo cho các em. Trang bị cho các em những hiểu biết cần
thiết để vận dụng vào cuộc sống. Nh là cảm nhận đợc sự hài hoà ở viên gạch lát
nền của lớp học, hình vẽ, hoạ tiết ở tờ giấy khen... hay sự cảm nhận tinh tế với
màu sắc của thiên nhiên khi thể hiện qua các bài văn miêu tả sau này, thiết thực
hơn nữa có thể chọn màu sắc trang phục, đồ dùng cá nhân cho phù hợp với con
ngời...
Ngoài những biện pháp trên còn phải vận dụng các phơng pháp giáo dục
chính khoá và ngoại khoá để giáo dục, hớng dẫn học sinh phân biệt các màu sắc,

8


Một vài giải pháp gây hứng thú học tập phân môn vẽ theo mẫu lớp 4

những màu đậm, những màu nhạt, vẽ màu từ đơn giản đến phức tạp để vận dụng
vào các bài tập thực hành một cách có hiệu quả.
- Đánh giá phân tích kết quả qua các bài thực hành của học sinh về vẽ tranh,
vẽ theo mẫu của học sinh lớp 4.
- Quá trình t duy của học sinh có vai trò trong việc tiếp thu những tri thức về
môn Mĩ thuật và vận dụng những t duy của các em dần dần phát triển từ khái
quát đến chi tiết.
- ở tiểu học, t duy hình ảnh trực quan còn đơn giản, dễ sai lệch lên các lớp
trên khả năng t duy hình ảnh trực quan của các em cao hơn, chính xác hơn, đến
lớp cuối cấp khả năng t duy trừu tợng xuất hiện và hoàn thiện dần. Việc rèn
luyện cách quan sát, nhận xét, kĩ năng so sánh, ớc lợng, đối chiếu thông qua các

Một vài giải pháp gây hứng thú học tập phân môn vẽ theo mẫu lớp 4

Lớp 4A
Tổng
số
31

Lớp 4B

Số HS vẽ hoàn Số HS vẽ hoàn
thành tốt (A+)

thành (A)

SL

%

SL

%

7

26

24

74


ngời có một tầm quan trọng trong các trờng phổ thông nói chung và cấp Tiểu
học nói riêng.
Những khả năng bớc đầu gây hứng thú học tập phân môn vẽ theo mẫu cho
học sinh lớp 4 có phát huy đợc hết những giá trị giáo dục hay không, còn phụ
thuộc vào nhiều yếu tố: chủ quan, khách quan, môi trờng giáo dục... xác định đợc vấn đề quan trọng nh vậy, các nhà giáo dục, các thầy giáo, cô giáo, các bậc
phụ huynh hãy cùng phối hợp để khơi dậy những điều tốt đẹp còn tiềm ẩn trong
mỗi một con ngời các em để phát huy năng lực nhận thức của mình từ mái trờng
tiểu học. Để điều đó trở thành hiện thực mỗi một chúng ta, nhất là giáo viên dạy
học môn Mĩ thuật cần:
- Kiên trì, chịu khó nghiên cứu bài dạy một cách chu đáo.
- Phải nắm vững nội dung yêu cầu, nhiệm vụ của từng tiết dạy cụ thể, nắm đợc
đặc điểm tâm sinh lí của của học sinh cũng nh khả năng t duy, sáng tạo của từng
học sinh.
- Phải có lòng yêu nghề, mến trẻ, tinh thần học hỏi cao để luôn luôn trau dồi
chuyên môn nghiệp vụ.
- Tăng cờng làm đồ dùng dạy học, dụng cụ trực quan...
Trên đây là một vài biện pháp nhỏ của bản thân tôi đã áp dụng thành công
trong năm học 2009 - 2010. Chắc chắn còn nhiều hạn chế, rất mong đợc sự góp
ý của cấp trên và đồng nghiệp để ngày càng đạt kết quả cao hơn trong dạy học
môn Mĩ thuật.

10


Một vài giải pháp gây hứng thú học tập phân môn vẽ theo mẫu lớp 4

* Kiến nghị:
- Tiếp tục bồi dỡng, nâng cao kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ s phạm cho
đội ngũ giáo viên.
- Tăng cờng trang thiết bị, đồ dùng dạy học (nhất là các bức tợng - những bài