MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
MỤC LỤC
NỘI DUNG
TRANG
A. PHẦN MỞ ĐẦU
2
I.
Lý do chọn đề tài
2
II.
Mục đích nghiên cứu
2
III.
Đối tượng nghiên cứu
3
IV.
5
IV.
Những giải pháp
6
V.
Một số kinh nghiệm để xây dựng một tiết sinh
7
hoạt lớp
VI.
Kết quả kinh nghiệm
C. KẾT LUẬN
Nguyễn Thị Lan Hương
27
29
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
1
II. Mục đích nghiên cứu:
Nguyễn Thị Lan Hương
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
2
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng tiết sinh hoạt lớp, đề xuất
một số phương pháp để xây dựng giờ sinh hoạt nhằm góp phần đổi mới,
nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt tập thể.
III. Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh lớp 6 trường THCS Đông Thái
IV. Phương pháp nghiên cứu:
Kinh nghiệm này được nghiên cứu trên một số phương pháp như sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp thực hành, vận dụng
- Phương pháp so sánh, đối chiếu
V. Phạm vi nghiên cứu:
Ý tưởng nghiên cứu này xuất phát từ việc xây dựng một tiết sinh hoạt
lớp 6 tại trường THCS Đông Thái.
Nguyễn Thị Lan Hương
và nhân cách học sinh.
- Thông qua tiết sinh hoạt lớp, tổ chức xây dựng lớp thành một tập
thể tự quản, có nền nếp, kỷ luật, đoàn kết gắn bó cùng nhau, sống có
Nguyễn Thị Lan Hương
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
4
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
trách nhiệm với nhau, phát huy được vai trò nòng cốt, tính tiên phong
của tổ chức Đoàn và Đội trong các hoạt động tập thể lớp.
II. Thực trạng :
Trong chương trình giáo dục phổ thông, tiết sinh hoạt lớp được quy
định như một tiết học bắt buộc không thể thiếu ở mỗi cấp học. Đối với bậc
trung học cơ sở, đây là tiết tự quản được các nhà trường xếp ở tiết học cuối
của mỗi tuần học, thời điểm để mỗi học sinh thực hiện phê và tự phê, tự
đánh giá và đánh giá hoạt động học tập, rèn luyện của cá nhân và tập thể
lớp sau mỗi tuần học đồng thời xây dựng kế hoạch hoạt động cho tuần học
tập tiếp theo nhằm mục tiêu hoàn thành tốt kế hoạch năm học của mỗi lớp
đã đề ra. Tiết sinh hoạt lớp được đặt dưới sự quản lý, giám sát và tác động
giáo dục của GVCN. Qua quá trình làm chủ nhiệm lớp trong những năm
công tác tại trường THCS Đông Thái, qua dự giờ thăm lớp của các lớp
trong trường tôi nhận thấy thực trạng như sau:
- Giáo viên chủ nhiệm sử dụng tiết sinh hoạt lớp chủ yếu làm các
việc như nhận xét, kiểm điểm, nhắc nhở những sai phạm của học sinh trong
hoạt động vui chơi, văn nghệ … ngại thể hiện quan điểm trước tập thể.
Nhiều HS muốn thể hiện mình nhưng còn e ngại, không tự tin vào bản
thân, chưa nhận được sự động viên, cổ vũ của thầy cô cũng như bạn bè
trong lớp.
IV. Những giải pháp :
- Giáo viên chủ nhiệm xây dựng nội dung của tiết sinh hoạt phải
gắn chặt và thực hiện các yêu cầu, mục tiêu nhiệm vụ của kế hoạch hoạt
động giáo dục chung của nhà trường, của khối lớp và của mỗi lớp đồng
thời cập nhật với đời sống xã hội của đất nước, của Thủ đô, của từng địa
bàn dân cư, cập nhật với đời sống của học sinh trong lớp. Nội dung của
mỗi tiết sinh hoạt lớp vừa phải tập trung vào một chủ điểm nhất định vừa
phải tích hợp giải quyết các yêu cầu do chính đời sống học tập, rèn luyện
của học sinh đặt ra.
- Mặt khác phải không ngừng nâng cao hiệu lực quản lí chỉ đạo của
nhà trường, của giáo viên đối với tiết sinh hoạt lớp. Ban giám hiệu phải
quản lí kế hoạch thời gian, phải định hướng nội dung tiết sinh hoạt lớp,
bảo đảm thống nhất yêu cầu, chủ điểm của toàn trường, với từng khối lớp
theo sát yêu cầu, nội dung của kế hoạch giáo dục năm học, mỗi học kỳ,
Nguyễn Thị Lan Hương
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
6
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
đồng thời khơi dậy tính sáng chủ động sáng kiến của mỗi tập thể lớp, mỗi
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
7
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
2. Xác định các yêu cầu giáo dục cần phải đạt được của tiết
sinh hoạt:
Đây là công việc của giáo viên chủ nhiệm, cần xác định mục tiêu,
hoặc yêu cầu giáo dục của tiết sinh hoạt để chỉ đạo đúng hướng và có hiệu
quả, đồng thời cũng làm cơ sở cho việc đánh giá kết quả của hoạt động.
Khi tổ chức một tiết sinh hoạt, cần chú ý ba yêu cầu giáo dục:
- Yêu cầu về nhận thức: Tiết sinh hoạt sẽ giúp cho học sinh những
hiểu biết, những tri thức gì?
- Yêu cầu về thái độ: Thông qua hoạt động, giáo dục cho học sinh về
mặt tình cảm, thái độ như thế nào? (yêu, ghét, tin tưởng, tự hào….)
- Yêu cầu về kỹ năng, hành vi: Qua thực tiễn hoạt động, giáo dục,
hình thành hoặc củng cố, phát triển ở học sinh các kỹ năng, hành vi gì?
(như kỹ năng điều khiển tập thể, kỹ năng giao tiếp, ứng xử, biết thực hiện
các hành vi đúng đắn trong thực tế, biết phê phán và tránh những hành vi
không đúng…)
Ví dụ: Tiết sinh hoạt lớp tuần 6 tôi xác định các yêu cầu như sau:
* Sơ kết, đánh giá thi đua tuần :
+ Đánh giá toàn diện các hoạt động học tập, giáo dục của tập
thể lớp trong tuần, giúp học sinh nhận thức được quá trình phát triển và
tiến bộ của bản thân, của lớp mà định hướng điều chỉnh vươn lên.
+ Xác định phương hướng, mục tiêu tiếp tục phấn đấu.
* Giáo dục kĩ năng sống :
- Dự kiến lực lượng tham gia chuẩn bị : cả lớp hay chỉ một số cán bộ
cốt cán của lớp.
- Dự kiến những việc phải chuẩn bị như : nội dung sinh hoạt, hình
thức thể hiện, phương tiện vật chất, các tiết mục văn nghệ và trò chơi.
- Chuẩn bị chương trình sinh hoạt, chương trình điều khiển, vạch rõ
tiết sinh hoạt sẽ diễn ra như thế nào ? thể hiện hình thức như thế nào ?
- Bồi dưỡng cán bộ lớp điều khiển buổi sinh hoạt lớp về phong cách,
ngôn ngữ…phương pháp quản lý, điều khiển hoạt động tập thể…
- Dự kiến các tình huống xảy ra trong quá trình tiến hành tiết sinh
hoạt và cách ứng xử, giải quyết.
Trong quá trình chuẩn bị cho tiết sinh hoạt, giáo viên chủ nhiệm nên
mở rộng phát huy tính dân chủ, khuyến khích cán bộ lớp và học sinh cùng
bàn bạc, trao đổi, sáng tạo tìm ra những hình thức sinh động, bổ sung hoặc
điều chỉnh nội dung sinh hoạt cho phù hợp với nhu cầu hứng thú của học
Nguyễn Thị Lan Hương
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
9
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
sinh và điều kiện thực tiễn, sau đó phân công cụ thể cho các cá nhân, tổ
hoặc nhóm chuẩn bị từng công việc cụ thể, từng nội dung cụ thể thật rõ
ràng.
Ví dụ như trong tiết sinh hoạt tuần 6, tôi tiến hành các bước chuẩn bị
như sau :
* Tiến hành bình bầu hạnh kiểm tuần 6 theo trình tự. Để tiến hành
Xác nhận của PHHS
Nguyễn Thị Lan Hương
GVCN
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
10
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
Nguyễn Thị Lan Hương
Các tổ trưởng theo dõi tổ viên hàng ngày thông qua sổ theo dõi của
tổ như sau:
Trường THCS Đông Thái
Lớp 6E
Tổ: ...........
SƠ KẾT THI ĐUA TUẦN ........
(Từ .................. đến ....................)
STT
Họ và tên
Bỏ học, trốn
1
….
2
Mặc không
đúng đồng
phục:-5đ/l
Không giữ gìn
VS chung:-5đ/l
Không học bài,
làm bài:-5đ/l
Điểm kém (0,1
Nguyễn Thị Lan Hương
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
11
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
,2,3,4):- 2 đ/l
Tổng điểm trừ
Giơ tay phát
biểu: +2đ/lần
Điểm tốt (8,9,
Điểm
cộng
10) :+2 đ/lần
Tham gia hoạt
động chung:
+5đ/lần
...
…………………………………………
- Số không chuẩn bị bài:
…
…………………………………………
- Số bị dưới điểm 5:
…
…………………………………………
- Mắc thái độ sai:
…
………………………………………...
- Số điểm tốt:
…
…………………………………………
- Số việc tốt:
Lớp trưởng căn cứ vào báo cáo của các tổ để ghi sổ thi đua lớp, tổng hợp
tình hình chung của cả lớp trong tuần thông qua sổ theo dõi thi đua lớp như
sau:
Trường THCS Đông Thái
Lớp 6E
SƠ KẾT THI ĐUA TUẦN ........ (Từ ngày….. đến …..)
STT
Nội dung
1
Số đi muộn
2
Số bỏ tiết
3
Số không
4
chuẩn bị bài
Số bị dưới
5
điểm 5
Số mắc thái
6
7
8
độ sai
Số điểm tốt
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
Điểm TB trong lớp:
……
Điểm Tổng hợp: ……..
Xếp thứ: ……..
GVCN
Lớp trưởng
Nguyễn Thị Lan Hương
Nguyễn Minh Hạnh
* Tổ chức cho học sinh sưu tầm, tìm hiểu các tư liệu về Thủ đô Hà Nội
trên báo chí và các phương tiện thông tin khác về:
+ Truyền thống lịch sử và cách mạng, hiếu học của người dân Hà Nội
+ Dân số, phân bố dân cư, vị trí địa lý
+ Di tích lịch sử, văn hóa
+ Danh lam thắng cảnh
+ Các công trình lớn (kinh tế, văn hóa, xã hội…)
+ Các bài thơ, bài hát về Hà Nội
15
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
4. Bước tiến hành và kết thúc tiết sinh hoạt:
Đây là bước hoàn toàn do học sinh và tập thể lớp tự quản thực hiện
tiết sinh hoạt theo chương trình đã được chuẩn bị. Giáo viên chủ nhiệm
tham dự như một đại biểu, hoặc như một thành viên, chỉ xuất hiện giúp các
em giải quyết những tình huống bất ngờ, tình huống khó mà các em không
xử lý kịp.
Kết thúc tiết sinh hoạt, lớp trưởng hoặc người điều khiển chương
trình nhận xét kết quả tiết sinh hoạt. Sau đó GVCN có ý kiến để hỗ trợ và
nhắc nhở lớp những điều cần thiết.
Sau đây là một ví dụ cho tiến trình một tiết sinh hoạt tuần 6 của lớp 6E
DIỄN
NỘI DUNG
BIẾN
HOẠT ĐỘNG CỦA
HOẠT ĐỘNG
GIÁO VIÊN
CỦA HỌC SINH
Giới thiệu: Cứ mỗi độ Lắng nghe
do, giới thiệu
thu sang, hoa cúc lại
đại biểu
nở vàng tràn ngập
muôn nơi, cái không
khí se lạnh vào buổi
sáng và ban đêm khiến
những ai đã ở Hà Nội
không bao giờ có thể
nào quên: “Dù có đi
bốn phương trời, lòng
vẫn nhớ về Hà Nội,
Hà Nội của ta, Thủ đô
yêu dấu…..”. Trong
không
khí
thi
đua
chào mừng ngày Giải
phóng Thủ đô 10/10,
của các thầy cô.
Sau đây như thường
lệ, cô xin mời bạn Vũ
Khánh Ly lên điều
khiển
chương
trình
sinh hoạt lớp. Xin mời
con!
HOẠT ĐỘNG 1: SƠ KẾT HOẠT ĐỘNG THI ĐUA TUẦN 6 VÀ
PHƯƠNG HƯỚNG HOẠT ĐỘNG TUẦN 7 (13 phút)
-Dẫn chương
K. Ly: Kính thưa
Sơ kết
trình sinh hoạt
các
hoạt động
lớp:
biểu, các thầy cô
18
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
đề “Em yêu Hà
Nội” gồm 3 phần:
Hoạt động 1: Sơ
kết thi đua tuần 6
và đề ra phương
hướng tuần 7
Hoạt động 2: Giáo
dục kĩ năng sống
thông qua 1 câu
chuyện
Hoạt động 3: Hiểu
biết của em về Hà
Nội.
Để mở đầu cho
chương trình sinh
hoạt hôm nay, tôi
xin
mời
bạn
Nguyễn
trong tuần
các bạn học sinh
Nguyễn Thị Lan Hương
Hạnh:
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
Kính
19
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
lớp 6E thân mến.
Tôi xin sơ kết công
tác thi đua của lớp
trong tuần 6 vừa
qua.
……………………
- Phát biểu ý
…………..
Học sinh phát biểu
7
+ Tiếp tục thi đua
tuần 7
giành nhiều hoa
điểm tốt, tiết học
tốt
chào
mừng
ngày giải phóng
Thủ đô 10/10.
+ Giữ gìn vệ sinh
trong
lớp,
và
ngoài
tiến
hành
tổng vệ sinh vào
- Nhận xét,
- Nhận xét, đánh giá,
của
đánh giá tình
nhắc nhở, động viên
GVCN
hình lớp trong học sinh
tuần
- Xử lý tình
- Giải quyết các vướng
huống
mắc của học sinh
HOẠT ĐỘNG 2: GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG (10 phút)
Đọc
- Đọc truyện: - Dẫn truyện: Cô sẽ - Đọc truyện: Trần
truyện
“Phép biến
- Hỏi HS một số câu
Hs suy nghĩ trả lời
truyện:
hỏi:
các câu hỏi
1. Cậu bé Khôi thỏ
thẻ với mẹ điều gì?
2. Lúc đầu Khôi là
một học sinh như thế
nào?
Nguyễn Thị Lan Hương
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
21
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG TIẾT SINH HOẠT LỚP
3. Bạn Khôi đã làm gì
để cải thiện tình hình
học tập của mình?
4. Ai mới thực sự là
được điều gì?
luyện của học sinh
HOẠT ĐỘNG 3: HIỂU BIẾT CỦA EM VỀ HÀ NỘI (18 phút)
Trò chơi: - Phổ biến
- Chuẩn bị hệ thống
- K. Ly phổ biến
“Con số
luật chơi
may mắn” - Tiến hành
chơi
câu hỏi:
luật chơi
1. Bác Hồ về thăm
- Cử 2 đội trưởng
nhân dân vùng Bưởi
- Thi giữa 2 đội,
khi nào?
hội ý trả lời theo
- Trao phần thưởng
-
chơi
cho 2 đội.
thắng cuộc
- Hát bài hát:
Tuyên
bố
đội
- Hs hát tập thể
“Gặp nhau
dưới trời thu
KẾT
THÚC
Hà Nội”
Kết thúc tiết
- Nói lời kết của
cáu:
- Em nhận việc dạy dỗ con cái, bảo ban con học hành mà điểm số thế
này à? Trời ơi một tháng mà bị bốn điểm 2, một điểm 3 thì học hành cái gì?
Mẹ thằng Khôi không ngoái nhìn bố nó, bà vẫn cứ miết 2 ngón tay cái
vào đuôi mắt kéo về phía thái dương. Thấy bố nó càu nhàu mãi, bà buông
một câu: “Đã bảo để em lo mà”.
Trước cái vẻ “ bình chân như vại” của vợ, bố Khôi đành hậm hực bỏ
ra ngoài. Nhìn thấy nó đứng nép ở cửa, ông trừng mắt quát:
- Mày ra đây!
Thằng Khôi rúm cả người lại, nó chưa kịp định thần thì mẹ nó đã bước
như lao ra từ trong nhà, giọng gay gắt:
- Sao anh buồn cười thế? Đã bảo để em lo, đừng có đụng vào nó!
Mẹ Khôi thực hiện câu nói: “Để em lo” bằng cách chuẩn bị một gói quà
to tướng. Trươc khi đi, bà nói với chồng, giọng nói mềm mại hơn:
- Anh ạ, trẻ con đừng mắng nó mà chột đi, con nhà mình ưa nhẹ. Vả
lại, cô chủ nhiệm mới này vừa ra trường, nhà nghèo lắm, chỉ đi cái xe máy
đời 82 đến trường, nói năng với phụ huynh còn đỏ mặt, lại toàn xưng “
em”. Không phải tò mò đâu nhưng mấy lần gặp, em thấy cô ấy mặc mỗi bộ
quần áo khoác. Lần này em mang vải cho cô ấy đủ may hai bộ “vét”, hai bộ
thời trang mùa hè. Anh thấy đã ổn chưa nào?
Thằng Khôi thấy bố chép miệng:
- Thì ra đấy là cách em “ thu xếp” điểm cho con đấy hả? Thế thì làm
sao mà thành người được.
Mẹ thằng Khôi bĩu môi:
- Nói như anh thì người ta thành khỉ cả đấy?
Rồi bà kéo Khôi đi. Hai mẹ con tìm đến nhà cô trong một khu tập thể
không có số nhà. Cô giáo đón tiếp họ rất niềm nở. Khi cô vừa nhắc nhở
Nguyễn Thị Lan Hương
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
Hôm sau đến trường, nó có cảm giác như cô và các bạn đã biết việc nó
sẽ chuyển trường. Giờ giải lao, nó chẳng thiết tham gia trò chơi đá cầu mà
nó vẫn ưa thích như mọi khi nữa. Nó ngồi im ở góc khuất của sân trường
rồi quan sát các bạn. Tự nhiên, nó có cảm giác mình thật kém cỏi, thậm chí
còn thấy mình như một kẻ hèn mạt chạy trốn. Nhưng sao cô giáo và các
Nguyễn Thị Lan Hương
Trường THCS Đông Thái – Quận Tây Hồ - Hà Nội
25