0I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Cùng với gia đình, nhà trường là nơi góp phần đào tạo thế hệ trẻ, những
chủ nhân tương lai của đất nước, trong đó có thầy cô giáo giữ vai trò chủ đạo
trong việc hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh. Ngoài nhiệm vụ chính
là truyền thụ tri thức cho học sinh, người thầy còn luôn có sự phối hợp với gia
đình, xã hội để cùng giáo dục, hoàn thiện nhân cách cho học sinh. Đặc biệt vai trò
của người giáo viên chủ nhiệm là vô cùng quan trọng, giáo viên chủ nhiệm được
xem như người cha, người mẹ thứ hai. Giáo viên chủ nhiệm lớp ngoài việc thực
hiện công tác giảng dạy như một giáo viên bình thường còn phải thực hiện tốt
nhiệm vụ quản lí lớp học và là nhân vật chủ chốt, là linh hồn của lớp, người tập
hợp, dìu dắt giáo dục học sinh phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt,
công dân tốt... và xây dựng một tập thể học sinh vững mạnh góp phần xây dựng
tập thể nhà trường vững mạnh.
Quá trình thực hiện công tác chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm lớp có thể
gặp rất nhiều tình huống giáo dục khác nhau. Thực tế này đòi hỏi họ phải suy
nghĩ, tìm tòi những cách giải quyết hợp lí, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, nâng
cao chất lượng giáo dục hai mặt cho học sinh đáp ứng yêu cầu phát triển trong
giai đoạn hiện nay.
Là một giáo viên làm công tác chủ nhiệm, không chỉ bản thân tôi mà đa số
các giáo viên chủ nhiệm khác cũng luôn mong muốn những thế hệ học sinh mà
mình đã và đang dìu dắt trở thành học sinh ngoan, biết kính trên nhường dưới,
năng động sáng tạo, biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tế để góp phần xây
dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.
Mỗi học sinh đều có những hoàn cảnh, nhận thức, khả năng ... khác nhau
vậy nên giáo viên chủ nhiệm phải làm tốt vai trò người thầy, người cha, người mẹ
đối với học sinh. Từ đó mới xây dựng được kế hoạch giáo dục phù hợp nhằm phát
huy tối đa khả năng của học sinh.
Song để đạt được những kết quả như vậy không phải là dễ, đòi hỏi mỗi
chúng ta phải có biện pháp riêng của mình với từng đối tượng, phải kiên trì, bền
bỉ, dịu dàng. Người giáo viên phải lấy “kỉ cương, tình thương, trách nhiệm” để
xuất bản giáo dục Việt Nam và những tài liệu có liên quan.
- Quán triệt các công văn chỉ đạo của Bộ, Sở và Phòng giáo dục – đào tạo,
kế hoạch hoạt động của nhà trường, đội thiếu niên tiền phong.
5.2. Phương pháp điều tra
- Học hỏi kinh nghiệm của các đồng nghiệp để nâng cao chất lượng giáo
dục trong công tác chủ nhiệm lớp.
- Phát phiếu điều tra về sở thích, mong muốn và những khó khăn mà các
em gặp phải.
5.3. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục
5.4. Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động
5.5. Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm
5.6. Phương pháp thống kê toán học
0
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Đời sống xã hội hiện nay đã có những ảnh hưởng lớn tới nhà trường, làm
nảy sinh nhiều tình huống giáo dục phức tạp và đa dạng hơn. Giao tiếp giữa thầy
và trò, giữa trò và trò chiếm một vị trí quan trọng trong quá trình giáo dục và hình
thành nhân cách học sinh.
Mỗi em học sinh được sinh ra và lớn lên trong một gia đình khác nhau nên
tuổi tác, trình độ văn hoá, nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức của bố mẹ và gia đình
2
đông con hay ít con, sự quan tâm, chăm sóc lẫn nhau giữa các thành viên trong
gia đình, điều kiện sinh hoạt vật chất, điều kiện sinh hoạt tinh thần, quan hệ gia
đình với hàng xóm láng giềng, tình hình an ninh ở địa phương, quan hệ bạn bè tốt
hay xấu … tất cả những điều kiện trên đều có khả năng ảnh hưởng đến học sinh.
- Bản thân luôn có tinh thần trách nhiệm trong công việc, đặc biệt là đối với
công tác chủ nhiệm.
Năm học 2016- 2017, tôi được BGH nhà trường phân công chủ nhiệm lớp
8a3, lớp có 28 học sinh trong đó 15 nữ.
- Đa số học sinh chăm ngoan, có ý thức tự học tự rèn, tinh thần cầu tiến,
tích cực, chủ động tham gia các hoạt động thi đua.
3
- Tập thể học sinh lớp 8A3 là một tập thể có tinh thần đoàn kết, ý thức học
tập khá tốt.
- Lớp có một số học sinh có năng khiếu đặc biệt như: Em Nguyễn Phước
Quý Châu - là học sinh giỏi toàn diện, thành viên trong đội văn nghệ Liên đội;
em Nguyễn Như Ngọc – là vận động viên cờ vua của trường.
2.2. Khó khăn
- Do điều kiện kinh tế khó khăn của địa phương, gia đình nên các em ngoài
việc học tập còn phải lao động, giúp đỡ thêm cho gia đình như may gia công quần
áo, khăn bịt mặt, làm việc nhà, làm một số việc nhà nông...
- Mặt bằng dân trí còn thấp nên một số gia đình hầu như chưa thực sự quan
tâm đến việc sinh hoạt và học tập của con em.
- Đa số học sinh luôn có ý thức vâng lời cha mẹ, thầy cô giáo, người lớn
tuổi, song lại cũng rất dễ nhiễm các tác động tiêu cực từ gia đình, bạn bè, xã hội,
đặc biệt trong thực tế xã hội hiện nay, cơ hội cái xấu tác động vào quá trình rèn
luyện nhân cách, vào tư tưởng, tình cảm của các em rất nhiều. Bởi vậy nếu không
có nề nếp tốt từ trong gia đình, ở trường lớp học sinh sẽ rất dễ có những thay đổi
bất thường, tiêm nhiễm những tệ nạn xã hội rất nhanh, nhiều khi đi ngược lại
mong muốn của người lớn.
- Học sinh ở bậc trung học cơ sở, lứa tuổi vị thành niên về tâm sinh lý là
lứa tuổi có biến động rất mạnh. Vì thế, mức độ ổn định trong quá trình hình thành
nhân cách chưa cao, cần có sự quan tâm kịp thời của gia đình và thầy cô. Một vài
+ Các em học sinh bậc THCS đang ở lứa tuổi mới lớn, tâm lí thay đổi thất
thường, muốn chứng tỏ với mọi người rằng mình đã lớn. Các em đã có những
rung cảm mới lạ, các em khao khát được tìm hiểu, được tiếp cận những thông tin
mới, được tìm hiểu trên mọi lĩnh vực của cuộc sống xã hội.
+ Một số em bị rủ rê, lôi kéo vào các tệ nạn như: Uống bia, rượu, sử dụng
các chất kích thích, đánh nhau gây mất đoàn kết … làm ảnh hưởng không tốt đối
với các em.
- Về giáo viên:
Một số giáo viên chưa thật sự linh hoạt, mềm dẻo trong xử lý một vài
tình huống sư phạm, chưa thân thiện khiến các em cảm thấy sợ, tự ái và cảm thấy
bị tổn thương.
2.3. Vấn đề đặt ra
Từ những thực tế trên đây, với kinh nghiệm đã từng là một học sinh trước
đây và với vai trò là một giáo viên chủ nhiệm, tôi luôn trăn trở: Vậy người giáo
viên phải có những biện pháp gì để có thể giúp học sinh học tập và rèn luyện tốt
hơn? Giúp các em có thể vượt qua được những khó khăn để vươn lên trong học
tập.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
3.1. Mục tiêu của giải pháp
- Học sinh có hứng thú và tích cực tham gia vào hoạt động với tinh thần tự
nguyện, tự giác.
- Học sinh nắm được một số hình thức hoạt động khác nhau, kinh nghiệm
tổ chức hoạt động ngày càng đa dạng, phong phú hơn.
- Học sinh được rèn luyện các kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tham gia hoạt
động tập thể, các em dần trở nên tự tin, mạnh dạn hơn khi giao tiếp với mọi người
và đứng trước đám đông.
- Thông qua các phong trào của lớp, học sinh có thể cải thiện đáng kể mối
quan hệ giữa bạn bè với nhau, tập thể lớp trở nên gắn bó và đoàn kết hơn.
Theo tôi, trong công tác chủ nhiệm lớp, người giáo viên cần phải là người
gần gũi, theo sát các em và có những biện pháp tác động tích cực nhằm giúp học
3.2.3. Biện pháp thứ ba: Làm tốt công tác phối hợp giáo dục trong nhà
trường
Làm tốt công tác phối hợp với các giáo viên dạy các môn của lớp để nắm
bắt kịp thời tình hình học tập và rèn luyện của học sinh, cụ thể như dự giờ, quan
sát ý thức, hứng thú học tập và thăm dò, phát hiện những lúc khó khăn của học
sinh trong học tập... Trao đổi, tham khảo giáo viên bộ môn về những khó khăn
của học sinh học tập và rèn luyện, đồng thời tiếp thu ý kiến của giáo viên bộ môn
phản ánh để cùng hỗ trợ, phối hợp tác động tới lớp nói chung và từng học sinh nói
riêng, bên cạnh đó phản ánh với giáo viên bộ môn về nguyện vọng của học sinh
và đề xuất với giáo viên môn đó để có kết quả cao hơn.
Riêng đối với những học sinh có học lực yếu kém, trước cuộc họp cha mẹ
học sinh đầu năm tôi chủ động nắm bắt thông tin từ giáo viên bộ môn, từ học sinh
trong lớp để báo cáo với cha mẹ học sinh tình hình cụ thể để cha mẹ các em cùng
nắm bắt và phối hợp, giúp đỡ. Ngoài ra, giáo viên chủ nhiệm có thể đề nghị nhà
6
trường có kế hoạch phụ đạo, tổ chức dạy thêm học thêm cho học sinh ... trong nhà
trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
3.2.4. Biện pháp thứ tư: Xây dựng, phát huy hiệu quả vai trò của đội
ngũ cán bộ lớp, cán sự bộ môn; Xây dựng tiêu chí thi đua cụ thể
Để giáo dục các em chăm học, có ý thức tự giác trong học tập, tránh tình
trạng chây lười trong quá trình học tập. Tôi chủ động xây dựng một đội ngũ cán
bộ lớp, cán sự bộ môn theo kế hoạch của nhà trường. Mỗi ngày các em kiểm tra
bài cũ theo thời khóa biểu của từng thứ trong tuần vào khoảng thời gian sinh hoạt
15 phút trước khi vào lớp. Cụ thể như việc học bài cũ, chuẩn bị bài mới, kiềm
tra sách vở, đồ dùng học tập ... Đôn đốc kiểm tra không chỉ làm để mang tính
hình thức mà qua đó người giáo viên nắm bắt tình hình thực tế, động viên, khen chê kịp thời, thưởng - phạt phân minh tạo động lực thúc đẩy học sinh học tập và
rèn luyện.
Căn cứ vào đặc điểm tình hình lớp, mỗi năm học, giáo viên nên lập tiêu chí
thi đua, mục tiêu cụ thể, các giải pháp thực hiện rồi công bố trước lớp được tập
thể học sinh nhất trí tại cuộc họp lớp, thông qua và xin ý kiến phụ huynh tại cuộc
họp phụ huynh đầu năm. Sau đó thống nhất, đưa ra cho tập thể lớp thực hiện, lấy
đó làm cơ sở để xếp loại thi đua. Có sự điều chỉnh và thay đổi, bổ sung kịp thời
tùy theo tình hình thực hiện nội quy, nề nếp và ý thức rèn luyện của học sinh. Đề
ra định mức khen thưởng và kỉ luật kịp thời thông qua cuộc họp phụ huynh đầu
năm, giữa năm,...
3.2.5. Biện pháp thứ năm: Phát huy tối đa tinh thần tự giác, tinh thần
trách nhiệm của học sinh
Nắm được đặc điểm tâm sinh lý độ tuổi của đối tượng học sinh THCS, tôi
luôn chú trọng việc xây dựng lớp tự quản, giáo dục học sinh ý thức tự giác, biết tự
mình nhận lỗi và tự sửa. Như vậy người giáo viên vừa khơi dậy tính tự giác, tự
trọng trong các em, giáo viên vừa giáo dục một cách khéo léo, dễ thấm với học
sinh. Trong lớp nêu cao tinh thần tự quản từ cán bộ lớp đến từng em học sinh, từ
đội nề nếp của trường.
Tôi có giao cho một số học sinh ở lớp theo dõi những em hay vi phạm nội
quy của lớp, của trường, qua đội ngũ này tôi cũng đã kịp thời nắm bắt được
những thông tin về tình hình trong lớp. Như trường hợp của em Mai Duy Hải:
Khi bị các bạn nhắc nhở em không phản ứng ngay trước mặt mà lại có những
hành động phản ứng sau lưng bằng cách khi các bạn xuống chào cờ, Hải đã lấy
toàn bộ sách vở của các bạn đó tung xuống nền nhà và lấy dép giẫm lên. Khi tôi
nắm được tình hình như vậy tôi đã nói trước lớp trong buổi sinh hoạt tuần đó “…
Ở lớp ta có hiện tượng khi có trống giờ chào cờ, các em đã chạy vội xuống chào
cờ không để ý đã đánh rơi cặp của các bạn và rơi hết sách vở của bạn xuống sàn
lớp làm bẩn hết sách vở của bạn, nếu lần sau có vội thì chúng ta cũng nên nán lại
để nhặt giúp bạn…”. Thế là đến chiều thứ hai tuần sau em học sinh đó đã xin lỗi
tôi và bạn cùng lớp, nhận khuyết điểm và rất ân hận về việc làm của mình. Cũng
từ đó các em có nhiều cố gắng trong việc thực hiện tốt các nội quy của lớp, của
một học sinh giỏi, ngoan đã xung phong giúp đỡ em Sa trong học tập. Kết quả rất
đáng mừng cuối học kì I, năm học 2016 - 2017, em Sa đã đạt được kết quả tốt
trong học tập.
3.2.8. Biện pháp thứ tám: Linh hoạt trong công tác chủ nhiệm
Tôi phối kết hợp dùng biện pháp nhẹ nhàng và những biện pháp cứng rắn
trong việc xử lí và giáo dục học sinh đặc biệt là đối với những học sinh hay vi
phạm nội quy. Ưu điểm lớn nhất của biện pháp này chính là giúp các em không
những tự tin ở bản thân mà còn tin tưởng ở các thầy cô giáo, thầy trò hiểu nhau
hơn. Từ đó các em dễ bộc bạch nỗi lòng. Các em không ngại ngần để hỏi han các
thầy cô giáo, như vậy sẽ bù đắp được kiến thức thiếu hụt. Tuy nhiên, nếu học sinh
vi phạm nội quy trường lớp nhiều lần, đã được thầy cô và các bạn động viên,
nhắc nhở mà vẫn không tiến bộ thì tùy theo mức độ vi phạm mà tôi có thể đưa ra
những biện pháp xử lý để răn đe chính bản thân em học sinh này cũng như những
học sinh khác, thậm chí có thể đưa ra Hội đồng kỷ luật nhà trường để xử lý, giải
quyết.
3.2.9. Biện pháp thứ chín: Phát huy tính hiệu quả trong việc tham gia
các hoạt động phong trào
Giáo dục các em qua các hoạt động tập thể, qua các phong trào thi đua của
lớp, của trường. Tự cá nhân học sinh đăng ký thi đua, danh hiệu đạt được trong
năm học, đưa ra các biện pháp thực hiện phù hợp với chính mình, tất nhiên đăng
ký trên cơ sở phải đạt được mục tiêu phấn đấu của lớp, của tổ mà tập thể các em
đã được cùng nhau bàn bạc trước đó, nêu cao tinh thần tự quản trong công việc.
Tôi cho rằng giáo dục các em qua phong trào thi đua có tác dụng tích cực,
song cũng thật khiếm khuyết nếu người giáo viên không biết khơi dậy ý chí, động
lực ở các em. Nếu ta chỉ tính điểm tốt và danh hiệu thi đua thì chỉ có tác dụng đối
với những em học khá giỏi nhưng chưa động viên đối với các em học yếu, trung
bình. Điều đó sẽ nảy sinh trong các em suy nghĩ: “ mình học kém như vậy thì cố
làm gì, có bao giờ được thưởng đâu.”, chính vì vậy trong phong trào thi đua, tôi
9
nặng nề với những hình phạt về các lỗi vi phạm.
Chủ động tạo hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập.
Cảm hoá học sinh qua cải tiến giờ dạy của thầy giáo, cô giáo gây hứng thú
cho học sinh bằng cách giúp các em tự chủ động sáng tạo qua các tiết học.
Tổ chức trò chơi “Đố vui học tập”.
11
Hình ảnh tổ chức sinh nhật cho học sinh tại lớp.
Tổ chức một số trò chơi như: Giải Ô Chữ :
Luật chơi: Chia lớp làm hai đội. Mỗi đội cử thành viên tham gia phần chơi
với nhiệm vụ giải đúng ô chữ. Thời gian chơi từ khi bắt đầu đến khi kết thúc. Mỗi
Ô được tính 10 điểm.
Câu 1: Gồm 7 chữ cái: Tác giả của bài Đoàn ca )
Đáp án: Hoàng Hà
Câu 2: Gồm 8 chữ cái (Tác giả bài Đội ca)
Đáp án: Phong Nhã
Câu 3: Gồm 9 chữ cái: Tên thật của Lê Hồng Phong.
12
Đáp án: Lê Huy Doãn
Câu 4: Gồm 9 chữ cái: Tên của Bác Hồ khi làm chủ tịch nước.
Giáo viên chủ nhiệm cần xem xét tình hình thực tế và nhu cầu của học sinh
để xây dựng các chuyên đề, buổi nói chuyện trao đổi hoặc đề xuất với nhà trường
tổ chức các chuyên đề nhằm giáo dục thêm về kĩ năng sống cho học sinh. Tuy
nhiên với vai trò là một giáo viên chủ nhiệm, chúng ta cũng có thể tự xây dựng
một số hoạt động, kế hoạch để góp phần thực hiện tốt công việc này. Ví dụ như
sau:
a. Lựa chọn nội dung tổ chức phù hợp với học sinh
Bước 1: Giáo viên chủ nhiệm chuẩn bị
13
Xác định rõ tên chủ đề hoạt động. Dự kiến cách triển khai nội dung và
hình thức tổ chức. Dự kiến người thực hiện. Qua đó học sinh được rèn kĩ năng
giao tiếp, ứng xử; kĩ năng suy nghĩ sáng tạo và kĩ năng ra quyết định trong mọi
công việc
Bước 2: Ban cán sự lớp lập kế hoạch và chuẩn bị kế hoạch của mình trên
cơ sở có sự cố vấn của giáo viên chủ nhiệm. Dựa vào yêu cầu giáo dục và gợi ý
do giáo viên chủ nhiệm đề ra , học sinh bàn bạc lập kế hoạch hoạt động nâng cao
kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin.
Bước 3: Thực hiện kế hoạch hoạt động.
Đây là bước thể hiện kết quả chuẩn bị của cả học sinh và giáo viên, là bước
để học sinh thể hiện năng lực tổ chức tự quản hoạt động tập thể. Giáo viên chủ
nhiệm cần theo dõi và huy động tất cả học sinh đều được tham gia.
Bước 4: Rút kinh nghiệm để đánh giá kết quả.
Giáo viên chủ nhiệm với ban cán sự lớp đánh giá kết quả của hoạt động
tập thể. Thông qua kết quả tham gia hoạt động ngoài giờ lên lớp của học sinh,
giáo viên chủ nhiệm lấy đó làm một căn cứ để xếp loại hạnh kiểm học sinh từng
tháng và từng kì nhằm động viên khích lệ tất cả học sinh cùng tham gia.
b. Áp dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực vào thực hiện hoạt động ngoài
giờ lên lớp: Kĩ thuật chia nhóm, Kĩ thuật “động não”, Kĩ thuật “ Sơ đồ tư duy”...
Tổng
số
Giỏi / Tốt
HS
Trung
bình
Khá
Yếu
Kém
Học lực
28
5
18%
6
21%
10
36%
0
Danh
hiệu thi
đua
CHI ĐỘI KHÁ
Kết quả lớp chủ nhiệm 8A1- NĂM HỌC 2016-2017
(Áp dụng sáng kiến)
Tổng
số HS
Giỏi /Tốt
Khá
Trung
bình
Yếu
Kém
Học lực
28
9
0
0
0
0
0
0
Danh
hiệu thi
đua
CHI ĐỘI VỮNG MẠNH
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Làm tốt công tác chủ nhiệm có ý nghĩa rất lớn trong quá trình giáo dục học
sinh - nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi học sinh có thể tiếp cận thông tin từ
nhiều nguồn khác nhau và việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đang trở thành
nhu cầu cấp thiết.
Giáo viên chủ nhiệm không thể chỉ đưa ra các yêu cầu để học sinh thực
hiện theo mà phải hướng dẫn để các em biết cần phải tiến hành công việc như thế
15
nhà trường, tránh trường hợp bị động, thay đổi giáo viên chủ nhiệm đột xuất…
* Đối với giáo viên
Chủ động học tập, nâng cao vai trò giáo viên chủ nhiệm trong việc tổ chức
các hoạt động nhằm phát huy những tiềm năng sẵn có trong học sinh.
Phải có lòng nhiệt tình, tâm huyết với chuyên môn. Phải yêu nghề, mến
trẻ, tìm hiểu về cuộc sống của học sinh.
Phải thường xuyên sưu tầm, học hỏi kinh nghiệm cũng như những phương
pháp mới và mạnh dạn áp dụng vào quá trình công tác.
* Đối với phụ huynh
16
Cần phải quan tâm đến con em mình nhiều hơn, sát thực hơn đối với việc
học tập của các em như: Đồ dùng học tập, sách giáo khoa, vở tập… cần mua đầy
đủ.
Luôn chủ động phối hợp với nhà trường, giáo viên để giáo dục học sinh.
Là người giáo viên chắc hẳn ai trong chúng ta cũng luôn tìm tòi những
phương pháp giúp phong trào của lớp đạt hiệu quả cao và đây là một vài kinh
nghiệm mà tôi đã rút ra được nhằm nâng cao kết quả giáo dục hai mặt của học
sinh cũng như trong các phong trào hoạt động của lớp. Tôi rất mong nhận được
sự đóng góp ý kiến từ đồng nghiệp để đề tài này được hoàn thiện hơn./.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Quảng Điền, ngày 10 tháng 01 năm 2018
Người viết
Phan Thị Hồng Luyến
NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ
CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG.
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
Nguyễn Thanh
Bình
Công tác chủ nhiệm lớp ở
trường trung học
Nguyễn Thanh
Bình
Một số vấn đề trong công NXB ĐH
tác chủ nhiệm lớp ở
sư phạm
trường phổ thông
Hà Nội
2011
Nguyễn Thanh
Bình
Tài liệu bồi dưỡng
NXB ĐH
CBQL, GV về công tác
sư phạm
chủ nhiệm trong trường
Hà Nội
THCS, THPT. ( Quyển 1)
2011
PHẦN I- PHẦN MỞ ĐẦU
1
1
Lí do chọn đề tài
1
2
Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
1
3
Đối tượng nghiên cứu
2
4
Giới hạn của đề tài
2
5
4
3
Nội dung và hình thức của giải pháp.
5
3.1
Mục tiêu của giải pháp
5
3.2
Nội dung và hình thức của giải pháp
5
3.2.1
Biện pháp thứ nhất
6
3.2.2
Biện pháp thứ hai
9
3.2.8
Biện pháp thứ tám
9
3.2.9
Biện pháp thứ chín
9
19
3.2.1
0
Biện pháp thứ mười
10
3.2.11 Biện pháp thứ mười một
13
4
Tài liệu tham khảo.
18
Mục lục
19
20