Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm
==========================================================

A. PHẦN ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Đặt vấn đề:
Theo điều 30 chương IV điều lệ Trường tiểu học Ban hành kèm theo Quyết
định số 51/2007/QĐ-BGDĐT ngày 31 tháng 8 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo qui định giáo viên là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục học
sinh trong trường tiểu học và cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục
tiểu học cho nên công tác chủ nhiệm lớp là trách nhiệm của giáo viên. Công tác
chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh. Làm tốt
công tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ
môn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh. Đặc biệt trong nhà
trường Tiểu học, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giáo
viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tư
tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa ba môi trường
giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội.
Trong giai đoạn hiện nay, công tác chủ nhiệm lớp ngày càng đòi hỏi sự dày
công của người giáo viên bởi yêu cầu ngày càng cao của xã hội đang phát triển, bởi
tình hình cuộc sống vẫn đang tồn tại những tác động xấu đến học sinh, bởi sự mưu
sinh của gia đình nên không ít phụ huynh đã giao phó việc giáo dục con cái cho
nhà trường. Là giáo viên mới được sáu năm làm công tác chủ nhiệm dù còn ít kinh
nghiệm nhưng tôi vẫn quyết định chọn đề tài này để góp một phần kinh nghiệm đã
tích lũy chia sẻ cùng quý thầy cô trong công tác quản lý, giáo dục đạo đức toàn
diện cho HS nên tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ Một số biện pháp trong công tác chủ
nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học và giáo dục đạo đức”.
- Phạm vị nghiên cứu: học sinh lớp 3/1.
2. Cơ sở lý luận:
Để trở thành giáo viên chủ nhiệm tốt đòi hỏi giáo viên phải có phẩm chất
đạo đức tốt, tâm huyết với nghề, yêu thương tận tụy với học sinh. Giáo viên chủ
nhiệm phải hoàn thành tốt các nhiệm vụ tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp

giáo viên chủ nhiệm. Phong trào thi đua trở thành giáo viên chủ nhiệm giỏi đã
được hầu hết các giáo viên tham gia tích cực.
Tuy nhiên trong quá trình thực hiện vẫn còn tồn tại một số giáo viên có thể
là thiếu kinh nghiệm hoặc sử dụng phương pháp giáo dục thiếu linh hoạt, hoặc quá
trình thực hiện thiếu liên tục và thiếu sự nhiệt tình nên chất lượng giáo dục ở từng
lớp có sự chênh lệch rõ rệt, đâu đó vẫn còn một số tập thể học sinh chất lượng văn
hoá và đạo đức chưa cao và không chú ý đến các phong trào thi đua của nhà trường
đề ra.Tôi nghĩ rằng đề tài này không mới bởi vì nó thường lặp đi lặp lại nhưng điều
cần thiết đối với những giáo viên chúng tôi là được tham gia bàn bạc kỹ về công
tác này để tìm ra phương pháp tối ưu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục trong tình
hình hiện nay.

B. PHẦN NỘI DUNG:
1. Thực trạng:

============

Người thực hiện : Nguyễn Thị Minh Thi

================


Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm
==========================================================
Đầu năm học 2014-2015 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 3/1.
Vào đầu năm qua khảo sát tình hình lớp tôi nhận thấy:
1. 1. Thuận lợi:
- Một số phụ huynh rất quan tâm đến việc học tập của con em mình, luôn
động viên nhắc nhở và hướng dẫn các em chuẩn bị bài tốt ở nhà.
- Đa số học sinh ở gần nhà nhau nên việc xây dựng đôi bạn học tập rất thuận

- Tìm hiểu và nắm được những đặc điểm của từng học sinh: Tìm hiểu xem
những học sinh nào bị khuyết tật để sắp xếp chỗ ngồi cho phù hợp, tìm hiểu trình
độ nhận thức, năng lực lao động, mối quan hệ với tập thể, với những người xung

============

Người thực hiện : Nguyễn Thị Minh Thi

================


Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm
==========================================================
quanh và năng lực trí tuệ của học sinh, tìm hiểu những học sinh cá biệt để tìm cách
giúp các em. Ví dụ: Trong lớp tôi có một số em chuyên quậy phá các bạn trong lớp,
không chú ý trong giờ giảng bài của giáo viên, ngôn ngữ phát ra thô tục , tự làm
theo ý mình, không cần sự góp ý của người khác dù việc làm đó hoàn toàn sai.
Đứng trước nỗi bức xúc đó, chúng ta cần có phương pháp và biện pháp giáo dục
tích cực để nâng cao phẩm chất tốt đẹp, cũng như giảm dần tỉ lệ học sinh cá biệt
trong nhà trường. Trước hết giáo viên chủ nhiệm vô tư và trung thực đánh giá tình
trạng và thực trạng vấn đề của đối tượng các em cá biệt, chúng ta sẽ có những biện
pháp và những “bài thuốc sư phạm” phù hợp và theo dõi sau một thời gian “bài
thuốc” có tác dụng gì không, “căn bệnh” giảm đến mức độ nào? Một số phương
pháp bao trùm và khởi đầu của mọi phương pháp cũng như xuyên suốt chiều dài và
cả chiều rộng, chiều sâu, đó chính là tình yêu thương học sinh, thực sự yêu nghề,
yêu lớp và đầy trách nhiệm trước sự phân công công tác của nhà trường, trước xã
hội, trước lương tâm, nhân cách của nhà giáo. Phương pháp dùng lời khen động
viên, an ủi, là động lực để các em cảm thấy vui vẻ, tự hào khi được thầy cô đánh
giá mình qua lời khen và kết quả hạnh kiểm từng thời kỳ. Phiếu liên lạc là một
bằng chứng với cha mẹ, người thân, bạn bè. Đặc biệt các em cá biệt là những em

Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm
==========================================================
sinh khá giỏi giúp đỡ học sinh yếu kém tiến bộ; Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao
đổi về tình hình học tập, cũng như sự tiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ
thêm việc học ở nhà cho các em; Chú ý tránh thái độ miệt thị, phân biệt đối xử làm
cho các em nhụt chí, xấu hổ trước bạn bè.
Tóm lại dù với đối tượng nào bản thân giáo viên phải lưu ý dùng phương
pháp tác động tình cảm, động viên khích lệ kịp thời, phối hợp với phụ huynh để
giáo dục và đặc biệt xác định vấn đề giáo dục đạo đức là then chốt.
b) Xây dựng tập thể lớp:
Như chúng ta đã biết xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý giỏi là việc rất
quan trọng. Người giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải có kế hoạch thực hiện.
Hơn nữa, để đội ngũ cán bộ lớp cùng giáo viên chủ nhiệm đôn đốc, nhắc nhở việc
thực hiện nề nếp học tập của các bạn là công việc cần thiết và có ích.
- Trước hết , những học sinh được chọn làm cán bộ lớp bao giờ cũng phải
gương mẫu trước các bạn về mọi mặt: Học tập, kỷ luật, tham gia các hoạt động, đối
xử với bạn bè....
- Sau đó hằng ngày, hàng tuần, các cán bộ lớp bao gồm: lớp trưởng, 3 lớp
phó , 3 tổ trưởng, 3 tổ phó sẽ tiến hành công việc của mình như sau:
*Đầu giờ ( trước giờ truy bài): Tổ trưởng, tổ phó kiểm tra những việc sau:
soạn sách vở theo đúng thời khóa biểu, mang đầy đủ đồ dùng dậy học,có ý thức
xem bài trước, đi học đúng giò, không mang dép lê....rồi tổ trưởng chấm điểm thi
đua theo qui đinh như sau: ( vi phạm 1 nội dung trừ: 2 điểm )
*Trong giờ học: Tổ trưởng, tổ phó theo dõi các bạn trong tổ thái độ học tập,
phát biểu xây dựng bài, đạt điểm tốt trong học tập thì cộng điểm thưởng như sau:
phát biểu xây dựng bài cộng 1đ/1lần; nói chuyện trong giờ học thì bị trừ 2 điểm/
1lần.
2. 2. Biện pháp 2: Giáo dục những phẩm chất đạo đức cho học sinh:
Giáo viên chủ nhiệm cần giáo dục cho các em những chuẩn mực về thái độ
đối với xã hội, với lao động, với người khác và với chính bản thân mình. Ví dụ:

chủ nhiệm thực hiện một cách nghiêm túc và thường xuyên bằng cách:
+ Đầu năm, giáo viên kiểm tra phân loại chữ viết của học sinh, phát hiện
những tật chữ phổ biến để có kế hoạch, biện pháp rèn luyện học sinh trong từng
thời gian.
+ Phải chăm lo thường xuyên đến sách vở , chữ viết của học sinh, nhắc nhở
các em viết đúng độ cao, viết đúng kiểu chữ, uốn nắn tư thế ngồi viết của các em
qua từng tiết học ở trường và phối hợp với phụ huynh nhắc nhở các em tư thế ngồi
viết ở nhà.
+ Thực hiện nghiêm túcviệc kiểm tra xếp loại hàng tháng về vở sạch chữ
đẹp.
+ Tuyên tuyền vận động cha mẹ học sinh tham gia vào việc rèn luyện cho
con em mình giữ gìn sách vở, viết chữ đẹp thông qua các buổi họp phụ huynhlớp,
giáo viên giới thiệu bộ vở của học sinh đạt chuẩn vở sạch chữ đẹp, bài thi viết chữ
đẹp ... để cùng phụ huynh có biện pháp rèn luyện cho học sinh.
+ Trong khi giảng bài, giáo viên phải cố gắng trình bày bảng như cách trình
bày trong vở học sinh, làm cho bảng đen trở thành trang giấy mẫu cho học sinh noi
theo.
+ Ngoài ra để giúp học sinh “Giữ vở sạch, rèn chữ đẹp” tôi thường nhắc nhở
các em cần học hỏi noi gương Cao Bá Quát “Văn hay nhưng chữ phải đẹp” và kết
hợp với việc chú ý, động viên những học sinh viết chữ còn xấu, tuyên dương, khen
thưởng cho những học sinh viết chữ đẹp cho các bạn học tập.
2.3. Biện pháp 3: Chỉ đạo việc học tập của học sinh:
Học tập là nhiệm vụ hàng đầu của học sinh trong nhà trường. Thành tích học
tập của học sinh là thước đo của quá trình rèn luyện và phấn đấu của các em. Vì
vậy giáo viên phải sử dụng nhiều biện pháp cụ thể là:
+ Việc truy bài đầu giờ: Mỗi buổi học đều có 15’ đầu giờ dành cho việc truy
bài cho mỗi lớp, vì vậy giáo viên chủ nhiệm phải yêu cầu học sinh thực hiện
nghiêm túc, thường xuyên. Các tổ trưởng kiểm tra các thành viên trong tổ,ban cán
sự kiểm tra các tổ trưởng, giáo viên kiểm tra ban cán sự lớp.


những ưu điểm, nhược điểm của mỗi tuần, mỗi tháng công khai trên bảng thi đua
của lớp.
+ Sau mỗi học kỳ, để khuyến khích, động viên các em, giáo viên chủ nhiệm
tổng kết, xếp loại và phát thưởng cho các tổ, cá nhân đạt thành tích tốt, giúp các tổ
và cá nhân các em có hướng phấn đấu tốt trong học kỳ II để phong trào học tập của
lớp ngày càng tiến bộ hơn.
2.4. Biện pháp 4: Tổ chức các hoạt động vui chơi:
+ Trong một số tiết sinh hoạt mỗi tuần, giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp
với giáo viên tổng phụ trách đội tổ chức cho các em sinh hoạt ngoài trời, hướng
dẫn các em chơi những trò chơi hấp dẫn, sinh động, giúp các em thoải mái tinh
thần. Thỉnh thoảng trong tiết sinh hoạt cuối tuần giáo viên nên tổ chức cho các em
chơi trò chơi: “Hái hoa dân chủ” với các câu hỏi xoay quanh những kiến thức các
em đã học nhằm giúp các em hứng thú và khắc sâu kiến thức hơn.
+ Tổ chức cho học sinh đọc sách tại thư viện của lớp vào các giờ trống rồi tổ
chức cho học sinh kể lại một câu chuyện mà mình yêu thích trước lớp vào các giờ
sinh hoạt tập thể hoặc các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp.
+ Trước đợt kiểm tra giữa kỳ và cuối kỳ, giáo viên chủ nhiệm nên tổ chức
“Đố vui để học” giữa các tổ trong lớp để tạo một sân chơi bổ ích, giúp các em nắm

============

Người thực hiện : Nguyễn Thị Minh Thi

================


Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm
==========================================================
bắt các kiến thức đã học một cách nhẹ nhàng thoải mái để các em làm bài kiểm tra
được tốt hơn.

Giáo viên luôn là “Thần tượng” của các em nhỏ là tấm gương sáng để các em noi
theo. Do đó mỗi lời nói, mỗi cử chỉ, hành động của giáo viên phải hết sức tế nhị,
dịu dàng. Chẳng hạn: Khi kiểm tra sách vở của học sinh về việc bao bọc và chữ
viết sạch, đẹp thì giáo viên cũng nên cho học sinh xem giáo án của mình để học
sinh thấy được cách trình bày và sự bảo quản giáo án sạch sẽ , trình bày rõ ràng.
Muốn học sinh cẩn thận không cẩu thả thì khi trình bày bảng giáo viên cần lưu ý
viết chữ rõ ràng, sử dụng thước khi gạch chân bất kỳ trường hợp nào. Hoặc một

============

Người thực hiện : Nguyễn Thị Minh Thi

================


Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm
==========================================================
khi giáo viên đã phê bình những học sinh đi học muộn thì bản thân giáo viên cũng
không đến lớp muộn.

C. KẾT LUẬN:
I. Kết quả đạt được:
Do làm khá tốt công tác chủ nhiệm lớp, nên trong năm học vừa qua các lớp
do tôi phụ trách đều đạt danh hiệu “Lớp tiên tiến”, “Lớp vở sạch chữ đẹp” . Kết
quả xếp loại hai mặt trong năm học 2014-2015, lớp 3/1đạt được như sau:
Lớp Sĩ
số

Nữ


II. Bài học kinh nghiệm
Để có được kết quả như vậy là do quá trình nỗ lực phấn đấu của tôi và sự cố
gắng của học sinh.Qua đó tôi đã rút ra một số kinh nghiệm cho bản thân tôi:
- Nói chung công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp ở cấp tiểu học rất phong phú và
phức tạp. Nó đòi hỏi người giáo viên phải nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ và vượt
khó. Chúng ta phải thực sự yêu thương học sinh, chỉ có tình yêu thương mới giúp
chúng ta cảm hóa được tất cả các em.
- Muốn giáo dục học sinh có hiệu quả, giáo viên chủ nhiệm phải kết hợp đồng bộ
các tổ chức như: Giáo viên bộ môn, tổng phụ trách Đội, phụ huynh học sinh.
- Đối với tập thể lớp, người giáo viên bao giờ cũng giữ vai trò chủ đạo trong quá
trình giáo dục học sinh.
- Giáo viên chủ nhiệm phải nắm được đặc điểm chung của lứa tuổi để có những tác
động chung phù hợp, mặt khác phải nắm được đặc điểm riêng của từng em mới có
tác động tích cực với từng đối tượng học sinh.
- Giáo viên chủ nhiệm lớp cần tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt
để có biện pháp tổ chức việc giáo dục sát với học sinh, nhằm thúc đẩy việc tiến bộ
của lớp.
============

Người thực hiện : Nguyễn Thị Minh Thi

================


Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm
==========================================================
- Là một giáo viên tiểu học, muốn làm tốt công tác chủ nhiệm lớp mình phụ trách,
đòi hỏi người giáo viên phải chịu khó học hỏi, tham khảo và rút ra những kinh
nghiệm trong thực tế lớp mình phụ trách để giúp các em hình thành nhân cách và
phát triển năng lực. Trên đây là một số biện pháp kinh nghiệm tôi đã đưa ra, tôi đã