SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

PHẦN I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Điền kinh là môn thể thao có nguồn gốc lịch sử lâu đời, nó ra đời cùng với
sự phát triển loài người. Điền kinh được phát triển rộng trên tất cả các nước trên thế
giới vì nó là môn thể thao đa dạng, phong phú, để tăng cường sức khoẻ cho con
người…
Chính vì vậy các môn điền kinh không ngừng được nâng cao. Ở nước ta môn
điền kinh được phát triển sâu rộng ở mọi miền. Trong các trường học, môn điền
kinh còn là chỉ tiêu rèn luyện thân thể. Trong những năm gần đây, Đảng và nhà
nước có chính sách mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế trong mọi lĩnh vực, trong đó
có lĩnh vực thể thao. Phong trào tập luyện thể dục thể thao từng bước mở ra nhiều
hình thức, được đồng bào, quần chúng ủng hộ, tham gia tập luyện.Thể dục thể thao
thành tích cao ngày càng phát triển, các đoàn thể thao nước ta tham gia thi đấu
quốc tế ngày càng phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng. Các VĐV của nước ta
giành được nhiều thành tích cao trên đấu trường quốc tế, mang lại vinh quang cho
Tổ Quốc. Đứng trước tình hình ngày càng lớn mạnh của TDTT nước nhà, Trung
ương ra chỉ thị 36CT/TW đối với công tác TDTT với 3 nhiệm vụ trọng tâm:
- Thể thao cho mọi người
- Thể thao thành tích cao
- Quan hệ quốc tế
Trong dự thảo báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương Đảng Khoá
VIII, sau khi đánh giá sự phát triển của TDTT, nghị quyết có đề ra phương hướng
“Phát triển TDTT nhân dân trong cả nước, trước hết là thanh thiếu niên học sinh
từng bước hình thành thể thao chuyên nghiệp đỉnh cao”. Trước công cuộc đổi mới
của nền kinh tế đất nước, thể thao là một bộ phận không thể tách rời công cuộc đổi
mới đó, thể thao nước ta đã phát triển mạnh mẽ và gặt hái được nhiều thắng lợi,
được thế giới biết đến trong đó có điền kinh. Tuy nhiên thành tích chạy cự li ngắn
Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ


4. Phương pháp nghiên cứu và tiến hành
Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

2


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

4.1. Phương pháp nghiên cứu:
- Tham khảo tài liệu
- Hướng dẫn tập luyện, đúc kết kinh nghiệm
- Kiểm tra kết quả chất lượng học sinh
4.2. Phương pháp tiến hành
- Phương pháp thuyết trình, kể chuyện kích thích các em tập luyện hăng say hơn.
- Sử dụng tranh, ảnh, các dụng cụ học tập: Tranh các loại về kĩ thuật chạy ngắn, các
đoạn clip kĩ thuật chạy ngắn…
- Phương pháp sử dụng trò chơi.
- Phương pháp thi đua khen thưởng các em có thành tích cao.

Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

3


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

PHẦN II. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. Mục tiêu TDTT trong trường THCS:
Mục tiêu TDTT trong trường THCS giúp học sinh biết được một số kiến

tư tưởng nhưng nếu thời gian kéo dài, nội dung nghèo nàn, hình thức hoạt động đơn
điệu, thì thần kinh sẽ chóng mệt mỏi và phân tán sự chú ý.
Vì vậy nội dung tập luyện phải phong phú, phương pháp dạy học, tổ chức
giờ học phải linh hoạt, giảng giải và làm mẫu có trọng tâm chính xác.
Hệ vận động: Đối với hệ xương đang trong giai đoạn phát triển mạnh về
chiều dài. Hệ xương sụn tại các khớp đang đòi hỏi điều kiện tốt để hoàn thiện và
phát triển.
Giáo dục thể chất có tác dụng tốt đến sự phát triển của hệ xương nhưng phải
chú ý đến tư thế, đến sự cân đối trong hoạt động để tránh phát triển sai lệch của bộ
xương.
Đối với hệ cơ: Hệ cơ của các em đang phát triển chậm hơn sự phát triển của
hệ xương, chủ yếu là phát triển về chiều dài, tiết diện của cơ chậm phát triển.
Hệ tuần hoàn: Tim phát triển chậm hơn so với sự phát triển mạch máu, sự
co bóp yếu, khả năng điều hòa hoạt động của tim chưa ổn định nên khi hoạt động
quá căng thẳng dẫn đến choáng, mệt mỏi. Vì vậy tập luyện thể dục thường xuyên sẽ
ảnh hưởng tốt đến hệ tuần hoàn, hoạt động của tim dần được thích ứng.
Hệ hô hấp: Phổi của các em phát triển chưa hoàn thiện, phế nang còn nhỏ,
các cơ hô hấp chưa phát triển, dung lượng phổi còn bé. Vì vậy, khi chạy các em
phải thở nhiều, thở nhanh nên chóng mệt mỏi.
3. Cơ sở khoa học của giáo dục thể chất trong trường THCS
Hệ quả của giáo dục thể chất gắn liền với các đặc điểm giải phẫu sinh lí, tâm
lí học và đặc điểm phát triển, tố chất thể lực ở mỗi lứa tuổi con người. Tác dụng
của giáo dục thể chất là rất lớn nó không ngừng đem lại sức khỏe cho học sinh mà
còn góp phần đào tạo con người phát triển toàn diện.
Tố chất thể lực bao gồm tố chất nhanh, tố chất mạnh, tố chất bền.
Tố chất thể lực là sự biểu hiện tổng hợp của hệ thống chức năng các cơ quan
cơ thể, tố chất thể lực tăng trưởng theo sự tăng trưởng của lứa tuổi. Sự tăng trưởng
Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

5

29

Đạt
80%
80%
75%
75%

Chưa đạt
20%
20%
25%
25%

2. Nguyên nhân của thực tế trên:
- Do các em chưa nắm hết được các giai đoạn của kĩ thuật xuất phát thấp
- Không biết cách duy trì tốc độ và cách đánh đích.
III. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
1. Kỹ Thuật chạy cự li 100m.
Chạy cự li ngắn gồm các cự li chạy từ 400m trở xuống. Đặc điểm chính là người
chạy phải chạy với tốc độ cao nhất của mình. Chạy cự li ngắn gồm 4 giai đoạn:
Xuất phát, chạy lao sau xuất phát, chạy giữa quãng, chạy về đích. Từ đó học sinh
phải nắm kiến thức về các giai đoạn của xuất phát thấp và rút ra được các bài tập
phù hợp để đạt được các thành tích cao nhất.
a. Xuất phát: Bắt đầu từ khi người chạy vào chỗ đến khi chân rời khỏi bàn đạp.
Nhiệm vụ: giai đoạn này là phản xạ nhanh với khẩu lệnh, đạp mạnh vào bàn
đạp cho người chạy có tốc độ nhanh nhất đồng thời chuẩn bị tốt cho chạy lao.
Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

6

xuống, chống 2 tay trước vạch xuất phát. Từ tư thế này người chạy chuyển đặt từng
chân vào bàn đạp, yêu cầu bàn đạp áp sát vào bàn chân, mũi chân chạm đất. Sau
khi hạ gối chân sau người chạy thu tay về sau vạch xuất phát. Chống các ngón tay
xuống đất, ngón cái hướng vào trong các ngón kia hướng ra ngoài. Tay chống
thẳng tự nhiên, tỳ trên đất ở độ rộng bằng vai hoặc lớn hơn một chút. Lúc này vai
hơi nhô ra trước để tự nhiên, trọng lượng dồn về tất cả các điểm tựa
- Khi có lệnh “sẵn sàng”: Người chạy hơi duỗi chân, nhắc gối rời khỏi mặt đất từ
từ nâng cao mông, trọng tâm chuyển ra trước, lúc này trọng lượng cơ thể dồn về 2
tay và chân trước, điểm rọi của trọng tâm cách vạch xuất phát khoảng 10-20 cm.
Chú ý bàn chân phải tỳ sát vào mặt tựa của bàn đạp và tập trung tư tưởng cao độ để
nghe tín hiệu xuất phát.

- Khi nghe tiếng súng phát lệnh “chạy” người chạy nhanh chóng lao về trước, sự
nhanh chậm (phản xạ) phụ thuộc vào tính linh hoạt của hệ thần kinh của người
Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

8


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

chạy, động tác bắt đầu từ việc đạp mạnh vào bàn đạp, chân sau chỉ hơi duỗi rồi
nhanh chóng đưa đùi về phía trước, trong khi đó chân trước tích cực đạp mạnh và
duỗi hết các khớp,góc độ đạp sau nhỏ xấp xỉ 40 o. Cùng với hai chân, tay đánh mạnh
trước sau (tay nọ chân kia), thân người có độ ngả về trước rất lớn gần như song
song với mặt đất. Kỹ thuật xuất phát tốt không những giảm thời gian (Phản xạ với
tiếng súng) mà còn tạo ra góc độ lớn sau khi rời bàn đạp tạo điều kiện cho giai đoạn
chạy lao tốt hơn.
b. Chạy lao sau xuất phát
Giai đoạn chạy lao sau xuất phát bắt đầu từ khi chân rời khỏi bàn đạp đến khi người

- Chân đặt trên đường chạy phải tiếp xúc bằng nửa bàn chân trên, mũi chân thẳng
hướng đường chạy, khi đặt phải có đàn tính của cổ chân và độ miết chân tiếp xúc
đất để hạn chế khi lực phản khi chống trước. Điểm đặt chân trong khi chạy phải
nằm trên đường thẳng
- Chân đạp sau phải tích cực duỗi hết các khớp, góc độ đạp sau thường từ 40-45 0.
Việc lăn đùi về trước lên cao của chân lăng có tác dụng tăng cường áp lực đạp đất
của chân đạp sau.
- Đánh tay trong chạy giữa quãng bàn tay nắm hờ, vai thả lỏng, góc độ giữa cẳng
tay và cánh tay khoảng 900, khi đánh ra trước hướng đánh vào trong ngang cằm thì
dừng lại. Nhịp điệu đánh tay và nhịp điệu của chân gắn bó chặt chẽ với nhau. Đánh
tay tích cực sẽ dẫn đến động tác đạp chân tích cực.
Giai doạn chạy giữa quãng là giai đoạn dài nhất trong quá trình chạy vì vậy
giai đoạn này là giai đoạn quan trọng nhất trong 4 giai đoạn kỹ thuật

Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

10


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

d. Về đích:
Giai đoạn về đích gồm có chạy về đích và chạm đích, đây là giai đoạn cuối của
chạy 100m. Giai đoạn này dài khoảng 15-20m cuối cùng của cự li chạy, khi tốc độ
cực đại của người chạy giảm xuống ( thông thường khoảng 3-8%)
Nhiệm vụ chủ yếu của giai đoạn này là dồn hết sức để hoàn thành tốt cự li chạy và
nhanh chóng chạm đích sớm nhất.
Kỹ thuật: Tương tự như chạy giữa quãng xong cần phải tăng cường động tác đạp
sau hơn, độ ngả thân người về trước cũng nhiều hơn, khi cách dây đích khoảng 1,52m nhanh chóng gập thân trên vừa đưa một bên vai về trước. Động tác chạm đích
có ý nghĩa lớn để xếp thứ hạng khi có nhiều người chạy cùng về đích.

- Khi thực hiện tăng tốc cần chạy thoải mái, không gò bó giật cục. Nếu kỹ
thuật chạy không tốt thì chưa nên cho chạy tốc độ tối đa.
Giáo viên cần đứng ngang để quan sát kỹ thuật đạp sau, nâng đùi và sửa
chữa cho chính xác.
Phương pháp 3: Dạy kỹ thuật xuất phát thấp và chạy lao.
Biện pháp:
Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

12


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

- Giới thiệu cách đóng bàn đạp.
- Cho học sinh vào vị trí xuất phát làm quen với các tư thế vào chỗ và sẵn sàng.
- Tập chạy biến tốc: Lúc đầu xuất phát chậm sau đó sẽ chạy nhanh dần.
- Học sinh ở tư thế sẵn sàng sau đó đạp chân xuất phát nhưng bị người đứng
trước đẩy nhẹ vai ngược lại.
- Tập xuất phát thấp có và không có lệnh.
- Xuất phát theo lệnh và chạy 20-30m kiểm tra độ dài các bước chạy. Xuất phát
chạy lao có mức giây hạn chế phía trên để tránh dựng thân trên lên sớm.
- Tập xuất phát thấp bật vào hố cát.
Chú ý: Đầu tiên nên dạy cách đóng bàn đạp kiểu phổ thông, khi đã thành
thạo thì có thể cho chọn 1 kiểu thích hợp với mình.
Phương pháp 4: Dạy kỹ thuật chạm dây đích.
Biện pháp:
- Giới thiệu kỹ thuật chạm dây đích, tập động tác 1 bước cuối cùng chạm đích.
- Chạy chậm làm động tác chạm dây đích.
- Chạy trung bình và nhanh 20-30m làm động tác chạm đích
Chú ý: Nên bố trí từng đôi, từng tổ ngang sức để cùng chạy và tập chạm đích.


BÀI THỂ DỤC – CHẠY NGẮN

I. Mục tiêu.
+ Bài thể dục : Ôn từ nhịp 1-35.
- Kiến thức : Biết cách thực hiện các động tác từ 1 đến 35.
- Kỹ năng : Thực hiện cơ bản đúng các động tác từ 1 đến 35.
+ Chạy ngắn : Một số động tác bổ trợ kỹ thuật và phát triển sức nhanh.
* Tập luyện hoàn chỉnh các giai đoạn kỹ thuật chạy ngắn. Trò chơi “Chạy tiếp
sức”.
- Kiến thức : Biết cách thực hiện xuất phát thấp-chạy lao-chạy giữa quãng-chạy
về đích.
- Kỹ năng : Thực hiện được xuất phát thấp- chạy lao- chạy giữa quãng- chạy
về đích
+ Nâng dần tốc độ chạy.
II. Địa điểm - Phương tiện.
- Địa điểm: Sân trường THCS Lê Quý Đôn. HS làm vệ sinh sân bãi trước giờ học.
- Giáo viên : Còi TD, giáo án ; phấn chuẩn bị trò chơi.
Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

14


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

III. Tiến trình lên lớp.
Định

Yêu cầu
và chỉ dẫn kỹ thuật





Mục tiêu bài học và yêu cầu
bài học.

 CS
3. Khởi động:

3’

- Khởi động chung: HS chạy

- Thực hiện tốt biên độ
nhóm khớp-cơ…

nhẹ tại chỗ ; xoay các nhóm

-Đội hình dàn hàng
ngang khởi động
 CS


khớp, các nhóm cơ; ép dọc,



ép ngang.


thấp
3’

quãng và chạy về đích.

+ GV nhắc lại các động

Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

15


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

5- Giới thiệu bài mới :

tác có độ khó cao và cho

+ Bài TD: Ôn từ nhịp 1 – 35.

+ Bài thể dục : Ôn từ HS xem tranh.
nhịp 1-35 nam và nữ.
(như tiết 20)

+ GV phân tích và nhắc
lại kỹ thuật xuất phát

+ Chạy ngắn : Một số trò

+ Chạy ngắn : Ôn một thấp-chạy lao, chạy giữa

Trò chơi: Chạy tiếp sức.

- Trò chơi chạy tiếp sức

- Giáo viên phổ biến

B/ Phần cơ bản.

26-

luật chơi và cách chơi
Đội hình HS thực hiện

1. Nội dung :

30’

lại bài TD và chạy

a-Bài TD phát triển chung

8p

- HS chú ý theo dõi ngắn.

Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

16



xem

rút

kinh

nghiệm để luyện tập.
-Luyện tập

4’

- HS nam và nữ : Chú ý Luyện tập : Phương

1-

nhịp đếm ; biên độ chân, pháp luyện tập quay

2lầ

tay ; các động tác thực vòng

n

hiện trên một chân cần + Tổ 1, tổ 2 tập bài TD
giữ thăng bằng .

+ Tổ 3, 4 tập chạy ngắn.

- Lưu ý những động tác *


hiện

sau, chạy tăng tốc.

liên hoàn chạy bước

út

3-4 -HS chú ý khẩu lệnh; nhỏ, chạy nâng cao
lần

nhìn đường chạy…

đùi,chạy đạp sau, chạy

+ Kỹ thuật động tác xuất tăng tốc cho cả lớp xem
phát thấp- chạy lao
+ Tập luyện hoàn thiện các
giai đoạn kỹ thuật chạy ngắn.

(như tiết 20)

rút

kinh

nghiệm

để



thấp

-chạy

lao-chạy

- HS thực hiện cơ bản giữa quãng.
được tư thế xuất phát +GV: Quan sát HS tập
thấp (5 điểm tựa).

luyện theo tổ và sửa sai.

- HS : Cần phải phối hợp
tốt, bước chạy và đánh
tay tích cực để đạt tốc độ
Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

18


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

cao.
*Trò chơi: Chạy tiếp sức:

- HS thực hiện trò chơi Đội hình” Chạy

+ Đội về áp chót và chót sẽ



- GV : Nhận xét bổ sung, sửa
sai và nhắc lại những động

- Gọi 7-8 HS thực hiện.

tác khó, biên độ tay, chân.

Yêu cầu thực hiện đúng

+ Chạy ngắn : Chạy hoàn

tư thế và xuất phát thấp

chỉnh xuất phát thấp cự ly

không phạm qui; chạy

60m.

lao đúng kỹ thuật và

- HS : Nhận xét.

chuyển chạy giữa quãng

- GV : Nhận xét bổ sung.

và về đích tốt.


+Nhận xét, đánh giá buổi

GV






Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

19


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

học.

- Khen HS tích cực và + HS : Vươn thở (4
động viên HS còn hạn lần); giũ tay chân thả

+ Xuống lớp.

chế.

lỏng các nhóm cơ – hồi
tỉnh.
-GV và HS xuống lớp.



100%
100%

Chưa đạt
0%
0%
0%
0%

Qua áp dụng các biện pháp trên đã có một số học sinh đạt giải cao thi điền
kinh cấp Quận và Thành phố.

Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

20


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

KHẢO NGHIỆM TÍNH PHÙ HỢP VÀ KHẢ THI CÁC PHƯƠNG PHÁP
- Giáo viên phải có kế hoạch tập luyện phù hợp đối với kỹ thuật chạy 100m
- Học sinh tập luyện phải đúng với mục đích yêu cầu và điều kiện của bài chạy
cự li 100m sẽ mang lại cho người học một kết quả khả thi hơn. Để đạt được kết quả
tốt hơn thì học sinh phải thường xuyên tập luyện để hoàn thiện kỹ thuật chạy cự li
100m để đạt được kết quả cao nhất.
- Phải ghi nhận thành tích năm trước và đề ra kế hoạch cho năm sau.
- Thành tích của năm học 2011-2012 đạt 78% đạt..
- Chỉ tiêu đề ra đầu năm học 2012 – 2013 là 100% đạt..
Tóm lại nhờ áp dụng phương pháp tập luyện hợp lí, khoa học, học sinh tập
luyện tích cực, chủ động nên kết quả kiểm tra đạt 100% từ trung bình trở lên.


Hà Nội, ngày 10 tháng 4 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
Người viết

Nguyễn Phan Liêm
Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

22


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

V. TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Sách giáo viên thể dục 9
2. Bộ GD&ĐT (2001), “tuyển tập nghiên cứu khoa học giáo dục thể chất, sức khoẻ
trong trường học các cấp”, (hội nghị khoa học giáo dục và đào tạo lần thứ III),
NXB TDTT Hà Nội, tr.3 – tr.278.

Giáo viên: Nguyễn Phan Liêm – Trường THCS Đông Thái – Tây Hồ

23


SKKN: Các phương pháp giảng dạy kỹ thuật chạy cự li 100m

MỤC LỤC
NỘI DUNG


4

2. Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh THCS

4

3. Cơ sở khoa học của giáo dục thể chất trong trường THCS

5

II. TÌNH HÌNH THỰC TẾ

6

1. Kết quả thực tế

6

2. Nguyên nhân của thực tế

6

III. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH

6

1. Kĩ thuật chạy cự li 100m

6