BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THÚY

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÁC TRƯỜNG
CAO ĐẲNG NGOÀI CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN
TP.HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh
Mã số ngành: 60340102
TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 7 năm 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THÚY

MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÁC TRƯỜNG
CAO ĐẲNG NGOÀI CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN
TP.HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh
Mã số ngành: 60340102

Chức danh Hội đồng
Chủ tịch
Phản biện 1
Phản biện 2
Ủy viên
Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được
sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM
PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày..… tháng 7 năm 2015

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ tên học viên: NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THÚY

Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 09/07/1986

Nơi sinh: Nam Định

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh


(Họ tên và chữ ký)


i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu
trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào
khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Học viên thực hiện Luận văn

Nguyễn Thị Phương Thúy


ii

LỜI CÁM ƠN
Trong quá trình học tập tại trường Đại học Công nghệ Tp.Hồ Chí Minh, tôi đã tiếp thu
được nhiều kiến thức bổ ích từ bài giảng của thầy cô. Chính những kiến thức đó đã giúp tôi
vận dụng nhiều trong công việc thực tế và trong luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô trường Đại học Công nghệ Tp.Hồ Chí Minh,
đã chỉ bảo, truyền đạt cho tôi những kiến thức trong suốt thời gian qua.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của ban lãnh đạo Sở giáo dục và đào
tạo Thành phố Hồ Chí Minh, các anh chị làm việc tại Phòng ngoài công lập, Phòng Giáo
dục chuyên nghiệp & Đại học – Sở giáo dục đào tạo Tp.Hồ Chí Minh và Trường Cao đẳng
Bách Việt đã giúp đỡ tôi trong suốt thời gian tôi nghiên cứu thực hiện luận văn này.
Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới thầy TS. Lê Tấn Phước - người đã

lập đã mở rộng đến hầu hết các thành phố, vùng miền trong cả nước, khẳng định vị trí quan
trọng của mình trong hệ thống giáo dục đại học ở Việt Nam. Việc hình thành và phát triển
các cơ sở giáo dục đại học ngoài công lập trong thời gian qua đã tạo cơ hội cho hàng trăm
nghìn người được tiếp nhận học vấn đại học và trên đại học. Nguồn lực được đào tạo từ
khu vực giáo dục đại học ngoài công lập đã góp phần không nhỏ thực hiện đường lối đổi
mới của Đảng, phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc tế.
Tại Tp.Hồ Chí Minh, các Trường Cao đẳng ngoài công lập cũng đã góp phần chung
vào sự phát triển chung của ngành giáo dục và của thành phố. Trong quá trình phát triển
nguồn nhân lực, đòi hỏi thành phố nói chung, các Trường Cao đẳng ngoài công lập nói
riêng cần phải có những giải pháp mang tính đồng bộ như: cần đổi mới nhận thức về vai


iv

trò và tầm quan trọng của phát triển nguồn nhân lực; rà soát bổ sung và hoàn thiện hệ thống
chính sách phát triển nguồn nhân lực sao cho phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã
hội trong điều kiện mới; tập trung nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực;
xây dựng môi trường văn hóa, môi trường làm việc lành mạnh, nhằm nâng cao chất lượng
nguồn nhân lực; ổn định và thu hút nguồn nhân lực có chất lượng.
Từ thực tế đó, tôi đã nghiên cứu và viết đề tài này với 3 chương:
-

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực

-

Chương 2: Thực trạng về nguồn nhân lực tại các Trường cao đẳng ngoài công lập
trên địa bàn Tp.HCM

-

system in Vietnam. The formation and development of higher education establishments outside
the public in recent years has created opportunities for hundreds of thousands of people
receiving undergraduate education and graduate education. Training resources from higher
education area non-public has contributed to implementation of the Party's renewal policy,
economic development, social security, defense and international integration.
In Ho Chi Minh City, the non-public college has also contributed to the overall
development of the education sector and the city. In the process of development of human
resources, requiring the city in general, the non-public college in particular should have the


vi

sync solutions such as: to reform the awareness of the role and importance of developing
human resources; Additional review and complete system development policy of human
resources to match the requirements of economic development - society in new conditions;
focus on improving the quality of education and training of human resources; build cultural
environment, healthy work environment, in order to improve the quality of human resources;
stability and attract quality human resources.
From this fact, I have researched and written this topic with 3 chapters:
- Chapter 1: Rationale for the development of human resources
- Chapter 2: The situation of human resources in non-public colleges schools in HCMC
- Chapter 3: Some of the solutions developed in human resources in non-public colleges
schools in HCMC
The study rationale, combined with the actual situation analysis, I came up with four
solutions to develop human resources in the non-public colleges in the Ho Chi Minh City./.


vii

MỤC LỤC


1.3.2.1 Hoạch định nguồn nhân lực ......................................................................... 11
1.3.2.2. Phân tích công việc ...................................................................................... 13
1.3.2.3. Tuyển mộ và tuyển chọn nhân viên ............................................................. 14
1.3.2.4. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực .......................................................... 17
1.3.2.5. Đánh giá nhân viên ...................................................................................... 18
1.3.2.6. Chế độ chính sách ........................................................................................ 18
1.4. Phân tích môi trường ..................................................................................... 18
CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ VỀ THỰC TRẠNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÁC
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGOÀI CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN TP.HỒ CHÍ MINH
.................................................................................................................................. 24
2.1. Tổng quan về các trường ngoài công lập....................................................... 24
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển các trường ngoài công lập ....................... 25
2.1.2. Đặc điểm các trường cao đẳng ngoài công lập ............................................... 35
2.2. Thực trạng công tác phát triển nguồn nhân lực tại các trường cao đẳng ngoài công
lập trên địa bàn Tp.HCM ...................................................................................... 26
2.2.1. Tổng quan về các trường cao đẳng ngoài công lập trên địa bàn Tp.HCM .... 26
2.2.2 Thực trạng nguồn nhân lực tại các trường cao đẳng ngoài công lập trên địa bàn
TP.HCM ................................................................................................................... 29
2.2.3. Thưc trạng công tác phát triển nguồn nhân lực tại các trường cao đẳng ngoài công
lập trên địa bàn TP.HCM.......................................................................................... 34
2.3. Đánh giá thực trạng nguồn nhân lực tại các trường cao đẳng ngoài công lập trên
địa bàn Tp.HCM ..................................................................................................... 35
2.4. Đánh giá môi trường ....................................................................................... 36
2.4.1. Phân tích môi trường vĩ mô ............................................................................ 37
2.4.2. Phân tích môi trường vi mô ............................................................................ 39
2.4.3. Phân tích môi trường nội bộ .......................................................................... 41
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÁC
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGOÀI CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN TP.HỒ CHÍ MINH
.................................................................................................................................. 46

x

DANH MỤC CÁC BẢNG
NỘI DUNG

STT

TRANG

Bảng 2.1: Thâm niên giảng dạy của giảng viên các trường
1

cao đẳng ngoài công lập trên địa bàn Tp.HCM năm học

30

2014-2015
Bảng 3.1: Nhu cầu nhân lực 04 nhóm ngành công nghiệp
2

trọng yếu tại TP. Hồ Chí Minhgiai đoạn 2015 – 2020 đến

52

năm 2025
3

Bảng 3.2: Nhu cầu nhân lực 09 nhóm ngành dịch vụ tại
TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2015 – 2020 đến năm 2025



Bảng 3.7: Tình hình phát triển cơ sở vật chất của các
8

trường cao đẳng ngoài công lập trên địa bàn Tp.HCM
năm học 2014-2015

67


xi

DANH SÁCH CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH
NỘI DUNG

STT

TRANG

SƠ ĐỒ
1

Sơ đồ 3.1: Sơ đồ phát triển nguồn nhân lực tại các trường
Cao đẳng ngoài công lập trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh

61

HÌNH
1


Biểu đồ 2.2: Giảng viên cơ hữu và giảng viên thỉnh giảng
2

của các trường cao đẳng ngoài công lập trên địa bàn

30

TpHCM năm học 2014-2015
Biểu đồ 2.3: Thâm niên giảng dạy của giảng viên các trường
3

ngoài công lập trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh năm học 2014-

31

2015
Biểu đồ 2.4: Thống kê giới tính của giảng viên các trường
4

ngoài công lập trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh năm học 2014-

31

2015
Biểu đồ 2.5: Trình độ ngoại ngữ của giảng viên các trường
5

ngoài công lập trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh năm học 2014-

32

đại học, khối các trường cao đẳng trong những năm qua đã góp phần không nhỏ trong
việc cung cấp nguồn nhân lực có tay nghề cho xã hội.
Bên cạnh sự phát triển của các trường cao đẳng công lập, các trường Cao đẳng
ngoài công lập đã phát triển nhanh chóng và mở rộng đến hầu hết các thành phố, vùng
miền trong cả nước. Việc hình thành và phát triển các trường cao đẳng ngoài công lập
trong thời gian qua đã tạo cơ hội cho hàng trăm nghìn người được tiếp nhận học vấn đại
học và trên đại học.
Nguồn nhân lực trong các trường cao đẳng ngoài công lập là lực lượng trọng tâm
quyết định chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, trước những đòi hỏi lớn lao của sự phát triển,
nguồn nhân lực của các trường cao đẳng ngoài công lập còn một số khó khăn.
Là người công tác tại một trường cao đẳng ngoài công lập trên địa bàn thành phố
Hồ Chí Minh, tôi nhận thấy nguồn nhân lực mà đặc biệt là đội ngũ giảng viên của các
trường ngoài công lập còn thiếu về số lượng, chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu và
nhiệm vụ đào tạo của trường cao đẳng. Phát triển nguồn nhân lực đủ về số lượng, phù
hợp với cơ cấu và đảm bảo chuẩn về chất lượng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân
lực trong các trường cao đẳng ngoài công lập là một nhiệm vụ thiết yếu nhằm đáp ứng
những yêu cầu của giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay.


2

Nghiên cứu công tác phát triển nguồn nhân lực ở các trường cao đẳng ngoài công
lập là việc làm xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, có ý nghĩa đối với sự phát triển của nhà
trường nhằm góp phần tìm ra giải pháp tháo gỡ vướng mắc trên.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã chọn đề tài nghiên cứu “MỘT SỐ GIẢI
PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG
NGOÀI CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN TP.HỒ CHÍ MINH”.
2. MỤC TIÊU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
2.1.




3

3.2.

Đối tượng nghiên cứu: Nguồn nhân lực của các Trường Cao đẳng ngoài công
lập trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh bao gồm cán bộ quản lý, giảng viên và sinh
viên. Trong đề tài này, tác giả tập trung nghiên cứu về đội ngũ giảng viên về
mặt số lượng, chất lượng và cơ cấu của các trường cao đẳng ngoài công lập
tr ên địa bàn Tp.HCM.

4. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
 Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực.
 Đánh giá thực trạng nguồn nhân lực của các Trường Cao đẳng ngoài công lập trên
địa bàn Tp.Hồ Chí Minh.
 Đề xuất một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực của các Trường Cao đẳng
ngoài công lập trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh.
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp nghiên cứu: định tính và lựa chọn Trường Cao đẳng Bách Việt làm
nghiên cứu điển hình.
 Phương pháp nghiên cứu lý luận: phân tích, tổng hợp, phân loại…để nghiên cứu
tài liệu liên quan nhằm xây dựng cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.
 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Thu thập thông tin, khảo sát, phân tích, xử lý
dữ liệu và đánh giá thực trạng vấn đề nghiên cứu.
 Phương pháp xử lý dữ liệu: được áp dụng để xử lý các kết quả thu thập thông tin,
qua đó xử lý để xây dựng và khái quát hóa vấn đề nghiên cứu.
 Phương pháp phân tích tổng hợp: nhằm phát hiện và khai thác các khía cạnh khác
nhau của thông tin đã thu thập. Tổng hợp những thông tin đã có làm cơ sở đưa ra
những phán đoán về vấn đề nghiên cứu.

của vật chất trong đó mọi sự vật và hiện tượng của hiện thực không tồn tại trong trạng
thái bất biến mà trải qua nhiều trạng thái, những trạng thái mà trước đây chưa có bởi nó
bị tác động bằng những mối quan hệ bên trong và bên ngoài. Điểm nổi bật trong quá
trình tồn tại của loài người là loài người tồn tại trong trạng thái phát triển. Đây là quy
luật của lịch sử nhân loại đồng thời cũng là quy luật của hoạt động giáo dục và đào tạo.
Học thuyết của Mác đã miêu tả sự phát triển của xã hội loài người là sự thay thế các hình
thái kinh tế xã hội. Phát triển không đồng nhất với sự cô lập và đối đầu giữa các hệ thống
xã hội mà là một sự hợp tác, trao đổi. Phát triển phải là sự thay đổi (nhưng không phải
mọi sự thay đổi đều là phát triển). David C.Korten đưa ra quan điểm về phát triển: là một
tiến trình qua đó các thành viên của xã hội tăng được những khả năng của cá nhân để
huy động và quản lý các nguồn lực nhằm tạo ra những thành quả bền vững để cuộc sống
được hoàn thiện về chất lượng và phù hợp với nguyện vọng của họ. Đứng về khía cạnh
xã hội thì phát triển là sự tăng trưởng theo một quá trình. Sự thống nhất và đấu tranh
giữa các mặt đối lập là nguồn gốc của phát triển. Chuyển hóa những thay đổi về lượng
thành những thay đổi về chất hoặc nhảy vọt là phương thức của phát triển.
Sự phát triển của xã hội, của giáo dục mang đặc trưng của con người trong đó có
sự can thiệp của ý thức; phát triển nguồn nhân lực sẽ là những giải pháp hữu hiệu cho sự
phát triển của xã hội nói chung và của giáo dục nói riêng.


6

1.1.2. Ngun nhõn lc
Nguồn nhân lực là nguồn lực về con ng-ời và đ-ợc nghiên cứu d-ới nhiều khía cạnh.
Nguồn nhân lực với t- cách là nơi cung cấp sức lao động cho xã hội, nó bao gồm toàn bộ
dân c- có thể phát triển bình th-ờng .Nguồn nhân lực với t- cách là một nguồn lực cho
sự phát triển kinh tế xã hội, là khả năng lao động của xã hội đ-ợc hiểu theo nghĩa hẹp
hơn, bao gồm nhóm dân c- trong độ tuổi lao động có khả năng lao động.Nguồn nhân lực
còn đ-ợc hiểu với t- cách là tổng hợp cá nhân những con ng-ời cụ thể tham gia vào quá
trình lao động, là tổng thể các yếu tố về thể chất và tinh thần đ-ợc huy động vào quá trinh


Thực trạng nguồn nhân lực Việt Nam
Trong điều kiện đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế,

phát triển nguồn nhân lực được coi là một trong ba khâu đột phá của chiến lược chuyển
đổi mô hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; đồng thời phát triển nguồn nhân lực
trở thành nền tảng phát triển bền vững và tăng lợi thế cạnh tranh quốc gia.
Nhân lực là nhân tố quyết định nhất đối với sự phát triển của mỗi quốc gia. Trình
độ phát triển của nguồn nhân lực là một thước đo chủ yếu sự phát triển của các quốc gia.
Vì vậy, các quốc gia trên thế giới đều rất coi trọng phát triển nguồn nhân lực. Trong thế
kỷ XX, đã có những quốc gia nghèo tài nguyên thiên nhiên, nhưng do phát huy tốt nguồn
nhân lực nên đã đạt được thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, hoàn thành công nghiệp
hoá và hiện đại hoá chỉ trong vài ba thập kỷ.
Ở nước ta, Đảng và Nhà nước luôn khẳng định quan điểm coi con người là trung
tâm của sự phát triển, của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hiện nay, trong điều
kiện đẩy mạnh công nghiệp hoá và hội nhập quốc tế, phát triển nhân lực được coi là một
trong ba khâu đột phá của chiến lược chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế - xã hội của
đất nước; đồng thời, phát triển nhân lực trở thành nền tảng phát triển bền vững và tăng
lợi thế cạnh tranh quốc gia.
Việc phát triển nhân lực, một mặt, cần phải có tầm nhìn chiến lược phát triển tổng
thể và dài hạn, nhưng đồng thời, trong mỗi thời kỳ nhất định, cần xây dựng những định
hướng cụ thể, để từ đó đánh giá thời cơ, thách thức, những khó khăn, hạn chế và nguyên


8

nhân… để đề ra mục tiêu và giải pháp phát triển thích hợp cho giai đoạn đó phù hợp với
bối cảnh kinh tế-xã hội trong nước và quốc tế.
Dân số: Việt Nam có quy mô dân số trên 90 triệu người, đứng thứ 13 thế giới, thứ
7 châu Á và thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á. Dân số phân bố không đều và có sự khác

là 2,18% (trong đó thành thị là 3,59%, nông thôn là 1,54%), tỷ lệ thiếu việc làm là 2,75%
(trong đó thành thị là 1,48%, nông thôn là 3,31%).
Năng suất lao động có xu hướng ngày càng tăng: Theo cách tính năng suất lao
động đo bằng tổng sản phẩm trong nước (GDP) theo giá hiện hành chia cho tổng số
người làm việc bình quân trong 01 năm, năng suất lao động năm 2005 là 21,4 triệu
đồng/người, năm 2010 là 44,0 triệu đồng/người, năm 2012 là 63,1 triệu đồng/người, sơ
bộ năm 2013 là 68,7 triệu đồng/người.
Đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp khá đã được thu hút
và phát huy hiệu quả lao động cao ở một số ngành, lĩnh vực như bưu chính viễn thông,
công nghệ thông tin, sản xuất ô tô, xe máy, đóng tàu, công nghiệp năng lượng, y tế, giáo
dục,… và xuất khẩu lao động. Đội ngũ doanh nhân Việt Nam ngày càng tăng về số lượng
và cải thiện về kiến thức, kỹ năng kinh doanh, từng bước tiếp cận trình độ quốc tế.
1.3.

Phát triển nguồn nhân lực

1.3.1. Nguyên tắc và nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực
1.3.1.1. Nguyên tắc phát triển nguồn nhân lực
Mỗi người đều có giá trị riêng và đều có khả năng đóng góp sáng kiến cải
tiến kỹ thuật, nhưng để mọi người phát huy hết khả năng sáng tạo của bản thân thì
phải có sự kết hợp hài hoà giữa mục tiêu của doanh nghiệp và lợi ích của người lao
động vì vậy nguyên tắc phát triển nhân lực trong doanh nghiệp có thể bao gồm những
nội dung sau:
 Phát triển kinh tế - xã hội là vì con người, do con người nên mọi chính
sách, kế hoạch của doanh nghiệp phải coi con người là mục tiêu cao nhất và phát
triển nguồn nhân lực là vấn đề trung tâm, nghĩa là nguồn nhân lực phải được thừa
nhận là nguồn vốn và là tài sản quan trọng nhất của mọi loại hình, qui mô tổ