TRƯỜNG THCS ĐỌI SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO BA PHƯƠNG ÁN
LĨNH HỘI CỦA HỌC SINH
PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ

Đ

ể nâng cao chất lượng giờ lên lớp mỗi giáo viên

cần có sự lựa

chọn, áp dụng những phương pháp dạy học thích hợp cho mỗi bài học

sao cho trong suốt quá trình tiếp cận kiến thức học sinh luôn hứng thú, tích
cực phát huy năng lực của mình. Ai cũng biết nếu sử dụng phương pháp dạy
học "cá biệt hoá" thì chắc chắn chất lượng sẽ rất tốt song phương pháp này
có nhược điểm rất khó khắc phục. Nó chỉ có thể áp dụng với số học sinh rất
ít ( Hình thức gia sư ) và đòi hỏi một thời lượng thời gian khá lớn. Trong khi
đó việc dạy học ở các trường không thể đáp ứng được điều này. Số học sinh
trong mỗi lớp dao động từ 40 - 50 học sinh, trong khi thời gian chỉ có 40 - 45
phút cho một bài học. Vì vậy nếu thiếu một định hướng về phương pháp thì
giờ học hầu như chỉ diễn ra với một số học sinh có lực học khá, giỏi trong
lớp. Số học sinh có lực học yếu kém không có cơ hội vươn nên. Phương pháp
dạy học theo ba phương án lĩnh hội của học sinh phần nào khắc phục được
vấn đề này.

PHẦN THỨ HAI : NỘI DUNG
I - PHÂN LOẠI NĂNG LỰC NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH

- Như trên ta đã biết về năng lực của học sinh được chia làm 5 loại nhận
thức ( Giỏi, Khá, Trung bình, Yếu, Kém ). Để đáp ứng cho việc lĩnh hội của
5 loại đối tượng này cần phải soạn giáo theo 5 phương án nhận thức của học
sinh. Việc làm này khó có thể thực hiện được trong điều kiện hiện nay vì như
thế giáo án trở nên vụn vặt và thời gian hạn hẹp, số học sinh đông.
- Vì vậy giáo viên có thể chia ra làm ba nhóm chính như sau:

Giáo viên : Trần Hải Nam


TRƯỜNG THCS ĐỌI SƠN

+ Nhóm nhận thức Yếu và Kém đưa vào một nhóm - Nhóm (TĐ1)
+ Nhóm nhận thức Trung bình đưa vào một nhóm - Nhóm (TĐ2)
+ Nhóm nhận thức Giỏi và Khá đưa vào một nhóm - Nhóm (TĐ3)
II - YÊU CẦU BÀI DẠY HỌC THEO BA PHƯƠNG ÁN LĨNH HỘI CỦA HỌC SINH

1) Giáo án:
+Cần đề ra ba phương án dạy học trong một giáo án cho phù hợp với
nhận thức của từng nhóm lĩnh hội.
+Phân loại kiến thức một cách chính xác lựa chọn các đơn vị kiến thức
phù hợp cho các nhóm tác động. Xây dựng câu hỏi với các cấp độ khác nhau,
cuối các câu hỏi cần ghi rõ nhóm tác động.
+ Cũng có thể cho cả ba nhóm cùng tham gia khai thác một đơn vị kiến
thức với các cấp độ khác nhau.
2) Phong cách sư phạm
- Giáo viên phải là người có năng lực tổ chức bao quát tới tất cả các
thành viên của lớp.
- Giáo viên phải có phong cách sư phạm vững vàng. Việc chuyển nhóm
tác động phải diễn ra một cách tự nhiên không nên tạo cho học sinh tâm lí

với nhóm nhận thức này.
IV. VÍ DỤ CỤ THỂ:
Sơ lược bài dạy “ Khi nào thì AM + MB = AB ? ”
Hình học lớp 6 - SGK mới.
A. Kiểm tra bài cũ:
+ Phần này kiểm tra kiến thức về số đo của đoạn thẳng, cách đo đoạn
thẳng, so sánh độ dài đoạn thẳng – làm việc chủ yếu với nhóm (TĐ2) và
nhóm (TĐ1) .
+Tạo tình huống có vấn đề để vào bài học mới- làm việc chủ yếu với
nhóm (TĐ3).
*Phương án cụ thể:
Bài tập 1: Cho đoạn thẳng AB và một điểm M thuộc đoạn thẳng AB

Giáo viên : Trần Hải Nam


TRƯỜNG THCS ĐỌI SƠN

Câu hỏi 1:Đo đoạn thẳng AM, MB, AB – Nhóm (TĐ1).
Câu hỏi 2: Nhận xét gì về cách đo – Nhóm (TĐ2).
Câu hỏi 3: Có nhận xét gì về tổng số đo đoạn thẳng AM và MB với đoạn
thẳng AB - (TĐ2).
Bài tập 2:Cho đoạn thẳng AB và điểm M nằm ngoài AB.
Câu hỏi 1:Nối Avà M ; B và M – Nhóm (TĐ1).
Câu hỏi 2: Đo đoạn thẳng AM ;MB ; AB – Nhóm (TĐ1).
Câu hỏi 3:Có nhận gì về tổng số đo doạn thẳng AM và MB với đoạn thẳng
AB – Nhóm (TĐ2).
Câu hỏi 4:Qua 2 bài tập trên em hãy cho biết khi nào thì AM +MB =AB –
Nhóm (TĐ3).
B.Bài mới:

Đáp án:Vì E nằm giữa M và N ⇒ ME + EN = MN.
Thay số ta có: MN = 3cm + 5cm =8cm.
Bài tập 2: Cho K nằm giữa P và Q biết PQ =4cm ; KP =2cm. Tính KQ –
Nhóm (TĐ2).
Bài tập 3:Cho EF =3cm ; FG =5cm ; EG =8cm. Hãy cho biết điểm nào
nằm giữa hai điểm còn lại – Nhóm (TĐ3).
Bài tập 4: < Bài tập mở rộng cho tiết sau >
Cho I nằm giữa K và P. Biết KP =10 cm và IK =KP.
a/Tính số đo đoạn thẳng IK – Nhóm (TĐ2).
b/Nhận xét gì về số đo của đoạn thẳng IK và KP – Nhóm (TĐ3).

PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN
Việc dạy thành công một bài học là cả một quá trình nghiên cứu vận
dụng linh hoạt, nhịp nhàng của rất nhiều phương pháp dạy học. Đồng thời
cũng không thể phủ nhận vai trò phong cách nghệ thuật sư phạm của người
giáo viên. Phương pháp “ Dạy học theo ba phương án lĩnh hội của học sinh”
cũng chỉ là một trong vô vàn những phương pháp đã có. Nó có nhưng chưa
được đưa vào hệ thống phương pháp dạy học, song thiết nghĩ trong mỗi bài
giảng trong số chúng ta ai cũng đã từng đi theo xu hướng này nhưng chưa đi
vào cụ thể và chi tiết. Với nhiều năm giảng dạy tôi xin mạnh dạn đưa ra như
là một ví dụ minh hoạ song tôi vẫn luôn khẳng định rằng nghệ thuật của dạy
học là người giáo viên phải biết vận dụng linh hoạt nhiều phương pháp.

Giáo viên : Trần Hải Nam


TRƯỜNG THCS ĐỌI SƠN

Đọi Sơn, ngày 02 tháng 04 năm 2008
Người viết: