SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. ĐƠN VỊ ĐỀ NGHỊ: TRUNG TÂM GDTX YÊN KHÁNH
II. TÁC GIẢ SÁNG KIẾN
Họ và tên: Nguyễn Văn Thanh
Chức vụ: Giám đốc
Trình độ: Thạc sĩ
Địa chỉ: Khánh Mậu – Yên Khánh – Ninh Bình
Điện thoại: 0912856529
Email:
III. TÊN SÁNG KIẾN, LĨNH VỰC ÁP DỤNG
- Tên sáng kiến: Tổ chức dạy học theo hướng tăng thời lượng học tập
và phân hóa đối tượng, giáo viên hướng dẫn học viên học tập hiệu quả
- Lĩnh vực áp dụng: Quản lí hoạt động dạy học ở các trung tâm GDTX
tỉnh Ninh Bình
IV. NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1. Giải pháp cũ thường làm
Như chúng ta đã biết đối tượng người học của trung tâm nói chung yếu
nhiều về kiến thức, một phần là do đã bỏ học quá lâu, một phần là do không thi
được vào các trường chính quy mới vào đây để học. Mặt khác lại học cùng
chương trình văn hoá cơ bản với các trường THPT, thời lượng học tập lại ít hơn
(37 tuần đối với THPT, 35 tuần đối với GDTX) dẫn đến việc lĩnh hội kiến thức
là hết sức khó khăn. Chính vì vậy việc tăng thời lượng học tập từ 35 tuần lên 37
tuần/năm học làm giảm bớt áp lực cho học viên là hết sức cần thiết.
Đối với chương trình dạy văn hoá cấp THPT ở các trung tâm GDTX tỉnh
Ninh Bình đang thực hiện với thời lượng 35 tuần thực học (trong một năm học),
được chia làm 2 học kỳ, học kỳ I là 18 tuần, học kỳ II là 17 tuần . Số môn học
hiện tại là 9 môn: Toán, Vật lí, Hoá học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí,
Tiếng Anh, Giáo dục công dân; trong đó có 07 môn bắt buộc (Toán, Vật lí, Hoá
học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí) và 02 môn tự chọn (Tiếng Anh, Giáo

1

tiết/Tuần
tiết
tuần
tuần
LỚP
LỚP
LỚP
LỚP
1 1 1 10 11 12
1 1 1 10 11 12
0 1 2
0 1 2
Toán
3 4 4 54 72 72
4 4 4 68 68 68
Vật lý
2 2 2 36 36 36
2 2 2 34 34 34
Hoá học 2 2 2 36 36 36
2 2 2 34 34 34
Sinh học 1 2 1 18 36 18
1 1 2 17 17 34
Văn-TV
3 3 3 54 54 54
3 4 3 51 68 51
Lịch sử
2 1 2 36 18 36
1 1 1 17 17 17
Địa lý
1 1 2 18 18 36

2


sợ không kịp tiến độ bài dạy, trong khi đó khả năng tiếp thu của học viên các trung
tâm GDTX lại hạn chế.
- Thứ hai, giáo viên chưa chú trọng và sử dụng có hiệu quả đến các biện
pháp tâm lý – giao tiếp nhằm động viên tinh thần, cổ vũ, lôi cuốn người học
tham gia một cách tự giác, tích cực vào giờ học; còn nặng về chê, giảm về khen
làm cho học viên dễ bị mặc cảm, tự ti.
`

- Thứ ba, giáo viên chưa chú trọng đến việc hướng dẫn học viên tự học,

sử dụng tài liệu, đồ dùng học tập và biết tự kiểm tra, tự đánh giá, tự điều chỉnh.
Hầu hết các trung tâm GDTX trên địa bàn tỉnh chưa chú trọng nhiều đến
việc dạy học phân hóa đối tượng, khả năng nhận thức của các học viên lại khác
nhau nên thời gian quan tâm đến học viên yếu kém không được nhiều. Công tác
tổ chức dạy thêm theo yêu cầu tuy đã được quan tâm nhưng thời lượng còn quá
ít (quân bình mỗi môn học chỉ có 01 tiết/tuần), do vậy học viên ít có thời gian
lấp lỗ hổng kiến thức và luyện tập, thực hành.
2. Giải pháp mới cải tiến
2.1. Mục đích
- Tăng thời lượng học tập của học viên nhằm giảm tải bớt áp lực từ phía
người học; học viên sẽ được tiếp thu bài học một cách nhẹ nhàng hơn, theo kịp
với chương trình hiện hành.
- Việc phân hóa đối tượng giúp cho công tác bồi dưỡng học viên giỏi và
phụ đạo học viên yếu kém thuận lợi và có hiệu quả hơn, giúp cho người học có
thời gian học tập thuận lợi, phù hợp với điều kiện của bản thân.
- Giúp học viên biết cách học và tự học hiệu quả, nâng dần chất lượng dạy
học.

Văn-TV
Lịch sử
Địa lý
Tiếng

Anh
9 GDCD
Cộng

tiết/Tuần
LỚP
10 11 12
3 4 4
2 2 2
2 2 2
1 2 1
3 3 3
2 1 2
1 1 2
3

3

3

HỌC KỲ 2
Số

19


36

57 57 57

54 54 54

3

3

3

LỚP
11 12
72 72
36 36
36 36
18 36
72 54
18 18
18 18

18
tuần

1 1 1 19 19 19
1 1 1 18 18 18
18 19 20 342 361 380 1083 19 19 19 342 342 342 1026

Khối lớp 10 có tổng số tiết học văn hoá là: 684 tiết/ năm học

hướng phân hoá đối tượng để tạo mọi điều kiện thuận lợi cho người học mà đặc
biệt là người lao động.
Tại khoản 2 điều 45 (Luật giáo dục 2005) quy định: “ Các hình thức thực
hiện chương trình GDTX để lấy văn bằng của hệ thống GDQD gồm:
• Vừa học vừa làm
• Học từ xa
• Tự học có hướng dẫn”
Trên thực tế tại tỉnh Ninh Bình hoạt động dạy học đang diễn ra dưới hình
thức học tập trung cho cả hai đối tượng học sinh trong độ tuổi đi học và người
lao động. Hình thức tổ chức dạy học tập trung có ưu điểm rất lớn trong việc
nâng cao chất lượng giáo dục, tuy nhiên việc phân chia lớp học phải hết sức hợp
lí mới đạt được hiệu quả cao. Cụ thể:
- Với đối tượng là người lao động (chủ yếu là cán bộ các cấp: xóm, thôn,
xã...) được phân theo lớp học riêng, những lớp học này được tổ chức học vào hai
ngày thứ bẩy và chủ nhật với 7 môn bắt buộc: Toán, Vật lí, Hoá học, Sinh học,
Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí để tạo điều kiện cho họ vừa tham gia công tác, lao động
sản xuất vừa đảm bảo theo học chương trình một cách thận lợi.
- Với đối tượng học sinh trong độ tuổi đi học được phân đồng đều về giới
tính và năng lực ban đầu thành các lớp học, mỗi lớp không quá 42 học viên.

5


Trong đối tượng này, buổi sáng được học theo chương trình chính khoá bình
thường theo đúng tiến độ chương trình; buổi chiều có sự phân hoá: những học
viên khá, giỏi và có khả năng sẽ được lựa chọn vào lớp học riêng để học bồi
dưỡng nâng cao, phát huy mọi khả năng của các em. Những học viên còn lại
được củng cố kiến thức đã học, các kiến thức còn hổng ở các lớp dưới, đồng thời
tăng cường luyện tập, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, đáp ứng với chuẩn kiến thức
theo yêu cầu.

các biện pháp, cách thức như quan sát trong giờ học, yêu cầu học viên trả lời câu
hỏi hoặc thực hiện các phiếu học tập, yêu cầu học viên tái hiện, tổng hợp kiến
thức, yêu cầu học viên thực hành vận dụng…; qua đó, giáo viên kịp thời nắm
được chất lượng tham gia, chất lượng nắm nội dung bài học của học viên. Nếu
đa số học viên chưa đạt được yêu cầu tối thiểu của chuẩn kiến thức thì giáo viên
cần điều chỉnh ngay phương pháp dạy học. Giáo viên không chạy theo việc dạy
hết nội dung trong SGK, mà cần đảm bảo để mọi học viên đều đạt được kiến
thức cơ bản tối thiểu bài học.
- Do đặc điểm nhận thức của học viên trung tâm GDTX là thiên về tư duy
hình tượng, do đó Ban Giám đốc trung tâm cần chỉ đạo giáo viên tích cực sử
dụng các thiết bị dạy học phù hợp với đặc thù bộ môn. Hướng dẫn cho học viên
cách học là dạy cho họ biết cần phải làm những công việc gì, bao gồm các công
việc các em phải làm lúc ở nhà và ở trường. Dạy cho học viên cách học, trước
hết là dạy cho họ dành hết tâm trí vào việc học, giáo viên phải giúp cho học viên
biết được trách nhiệm học tập của các em thông qua các hoạt động; cần có các
biện pháp nhẹ nhàng, uyển chuyển, phù hợp với đối tượng.
- Hướng dẫn học viên tự học, sử dụng tài liệu và đồ dùng học tập. Trước
hết là cách sử dụng SGK, để làm việc với SGK có hiệu quả, trước hết học viên
cần có kĩ năng định hướng thu nhận thông tin thật cụ thể, chính xác. Muốn vậy,
giáo viên cần giúp học viên cần nắm vững mục tiêu học tập, từ đó học viên mới
định hướng tìm kiếm thông tin khi làm việc với SGK: đọc chương, mục nào, cái
gì để nhanh chóng giải quyết được mục tiêu học tập? Ngay từ khâu từ khâu
chuẩn bị, giáo viên cần hướng dẫn học viên xác định được mục tiêu chung của
bài và gợi ý để học viên tiếp tục xác định các mục tiêu cụ thể; đồng thời hướng
dẫn học viên kỹ năng chọn lọc từ SGK những nội dung bản chất nhằm giải quyết
mục tiêu học tập, kĩ năng ghi chép thông tin (đánh dấu vào SGK, lập dàn ý,
trích ghi và ghi tóm tắt, phân tích thông tin để xác định được các ý chính, ý
trọng tâm và loại bỏ các ý rườm rà ít có giá trị thông tin...); xác định mối liên
7


tuần thực học giờ chính khóa sẽ tiết kiệm được chi phí là:
16 x 34 x 50 000 đ = 27 200 000 đ
8


Số trung tâm GDTX của tỉnh là 8, do đó tổng số tiết kiệm được là:
8 x 27 200 000 đ = 217 600 000 đ (Hai trăm mười bảy triệu sáu trăm
nghìn đồng).
2. Hiệu quả xã hội:
Tăng thời lượng học tập học tập của học viên rõ ràng sẽ làm giảm áp lực
cho họ, giúp cho việc tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn; giúp cho người học theo
kịp với chương trình học, phát huy được khả năng của bản thân, góp phần nâng
cao chất lượng dạy học, nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục ở các trung
tâm GDTX.
Đối với học viên trung tâm GDTX việc tổ chức và quản lí dạy học trên
lớp có một vai trò hết sức quan trọng. Tổ chức dạy học phù hợp với đối tượng
góp phần thúc đẩy nhận thức của người học, từng bước đáp ứng với yêu cầu về
đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục mà chúng ta đang thực hiện.
VI. ĐIỀU KIỆN VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
- Có đủ phòng học và trang thiết bị cần thiết tối thiểu cho hoạt động dạy
học của các trung tâm GDTX.
- Việc tăng thời lượng học tập trên lớp của học viên phải có sự thống nhất
của các trung tâm GDTX và có sự nhất trí chỉ đạo của Sở GD&ĐT.
- Việc dạy học phân hóa đối tượng đòi hỏi phải có đủ đội ngũ giáo viên
giảng dạy và dựa trên nhu cầu của học viên.
Sáng kiến này có thể áp dụng ngay trong năm học mới đối với tất cả các
trung tâm GDTX trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
* *
*
Trên cơ sở thực tiễn về công tác quản lý ở trung tâm giáo dục thường xuyên,