1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
*. Cơ sở lí luận
Cùng với khí thể chung của toàn Đảng, toàn dân đang ra sức thi đua triển khai và
thực hiện Nghị quyết TW8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo
thì vấn đề đào tạo thế hệ trẻ trở thành những người năng động sáng tạo, độc lập tiếp thu
tri thức là một vấn đề mà nhiều nhà giáo dục đã và đang quan tâm trong giai đoạn hiện
nay.
Để đáp ứng với xu thế hội nhập quốc tế, ngành Giáo dục và Đào tạo đang ra sức
thi đua dạy tốt, học tốt nhằm đưa chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao. Để đưa
nền giáo dục nước nhà phát triển toàn diện thì người giáo viên không những chỉ biết
nâng cao chất lượng học sinh mà còn phải biết tìm tòi phương pháp nhằm phát huy tính
tích cực của học sinh và giảm tỉ lệ học sinh yếu. Đây là vấn đề mà hiện nay luôn được
xã hội quan tâm. Chính vì vậy, biện pháp hạn chế tỉ lệ học sinh yếu là một việc làm mà
các nhà giáo dục hết sức quan tâm. Đây là vấn đề cũng khá khó khăn với không ít giáo
viên đứng lớp. Nhưng ngược lại, giải quyết được điều này là góp phần xây dựng trong
bản thân mỗi giáo viên một phong cách và phương pháp dạy học hiện đại, giúp cho học
sinh có hướng tư duy mới trong việc lĩnh hội kiến thức.
Là một cán bộ quản lí, được phân công phụ trách chuyên môn trong nhà trường,
tôi luôn đề cập và quan tâm đến tất cả các lĩnh vực của hoạt động chuyên môn, đặc biệt
là vấn đề học sinh yếu, vấn đề khó khăn cho việc duy trì ổn định chất lượng đại trà. Mặt
khác, học sinh bậc Tiểu học là bậc học đặt nền móng cho các bậc học sau này, do đó
việc nắm vững kiến thức kĩ năng lớp đang học là vấn đề cần thiết và cấp bách nhất.
Chính vì vậy trong kế hoạch dạy học của giáo viên không thể thiếu công tác phụ đạo
học sinh yếu.
* Cơ sở thực tiễn
Trong những năm học gần đây, kiến thức tối thiểu ở bậc Tiểu học đã có những
chỗ linh động khi thực hiện nhưng đâu đó vẫn còn những hiện tượng học sinh chưa nắm
vững kiến thức, kĩ năng lớp mình đang học. Vì vậy, đây là một trong những vấn đề mà
ngành giáo dục hiện nay rất quan tâm. Đặc biệt là cuộc vận động “ Xây dựng trường


chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ thống giáo dục quốc dân vận hành theo nguyên lý giáo
dục của Đảng, thực hiện được tính chất của nhà trường XHCN mà tiêu điểm hội tụ là
quá trình giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục quốc dân đến mục tiêu dự kiến.
*. Một số vấn đề lý luận về quản lý ở trường Tiểu học
- Quản lý trường Tiểu học
Nhà trường Tiểu học là nền tảng cho giáo dục phổ thông. Bậc Tiểu học là bậc học
đầu tiên để đào tạo những cơ sở ban đầu cơ bản và bền vững cho trẻ tiếp tục học lên bậc
học trên, giúp trẻ hình thành những cơ sở ban đầu, những nét cơ bản của nhân cách. Do
3


vậy, giáo dục ở bậc Tiểu học có tính chất đặc biệt, có bản sắc riêng, với tính sư phạm
đặc trưng.
Như vậy, quản lý trường Tiểu học cũng giống như các trường phổ thông là một hoạt động của nhà quản lý cấp cơ sở do Hiệu trưởng là người đứng đầu để dẫn
dắt một tổ chức chuyên môn - nghiệp vụ và quản lý con người, cơ sở vật chất kỹ thuật,
tài chính... Trường tiểu học được hình thành tại cộng đồng dân cư nên nó phải thỏa mãn
được lợi ích của cộng đồng dân cư và phát huy các nguồn lực trong cộng đồng. Tuy
nhiên, trong đó quản lý hoạt động dạy - học vẫn luôn là hoạt động trọng tâm của tất cả
các nhà trường.
- Quản lý chuyên môn ở trường Tiểu học
Quản lý hoạt động chuyên môn là quản lý việc dạy của giáo viên; quản lý việc
học của học sinh và quản lý một số hoạt động khác liên quan đến nội dung giảng dạy.
2.2: Thực trạng của vấn đề nghiên cứu.
2.2.1. Thuận lợi, khó khăn.
* Thuận lợi:
- Các em ngoan chăm học, có ý thức trong học tập rèn luyện tu dưỡng
- Đội ngũ cán bộ, giáo viên nhiệt tình, có trách nhiệm.
- Đảng, chính quyền địa phương, Hội cha mẹ học sinh, các cấp, các ngành, các cơ
quan hữu quan quan tâm chăm lo cho sự nghiệp giáo dục.
- Cơ sở vật chất gồm 12 phòng học cao tầng, 1 khu hiệu bộ, sân chơi , bãi tập

trú trọng vào các đối tượng học sinh khá , giỏi, trung bình. Chính vì thế mà công tác phụ
đạo học sinh yếu chưa cao.
- Thực trạng học sinh yếu trong đơn vị
Ngay sau khi bước vào năm học mới, để giúp bản thân nắm bắt được chất lượng
ở các khối lớp, tôi đã cho làm bài kiểm tra với mức độ tối thiểu ở hai môn Toán, Tiếng
Việt cho 5 khối lớp, có kết quả về học sinh yếu như sau:

KHỐI

TIẾNGVIỆT

5

TOÁN


Tổng số
1
2
3
4
5
Tổng

Đọc yếu

Viết yếu

Không biết
làm toán

3

9.9
9.6
4.5
4.2
4.1

7
10
5
4
3

9.9
10.6
5.6
4.2
4.1

4
2
0
0
0

5.6
2.1
0.0
0.0

8.7

Đối với các môn học khác, tôi cũng cho làm bài kiểm tra thì nhận thấy rằng
những em yếu về môn Toán và Tiếng Việt thì cũng hầu hết học yếu những môn còn lại
kể cả những môn tự chọn.
Với kết quả trên, tôi thật sự lo lắng về chất lượng đại trà chung của toàn trường
và tôi quyết định tìm hiểu nguyên nhân để tiến tới tìm các giải pháp để chỉ đạo, giúp đỡ
giáo viên đứng lớp khắc phục tình trạng này.
2.3 Giải pháp, biện pháp nâng cao công tác chỉ đạo việc phụ đạo học sinh yếu.
2.3.1 Mục tiêu của giải pháp.
* Về phía học sinh
Sau khi có kết quả bài kiểm tra, tôi bắt tay vào thực hiện việc làm đầu tiên của
người quản lý chuyên môn là đi sâu vào tìm hiểu thực trạng của những học sinh có kết
quả không tốt đó. Sau khi tìm hiểu, tôi đã nhận thấy có một số nguyên nhân sau:
- Ý thức học tập của các em chưa tốt: Qua quá trình tìm hiểu, bản thân nhận thấy
rằng có một bộ phận trong số các em học sinh yếu là những học sinh ở lớp không chịu
chú ý chuyên tâm vào việc học, về nhà thì không xem bài, không chuẩn bị bài, cứ đến
giờ học thì cắp sách đến trường. Còn một bộ phận nhỏ còn lại thì gặp khó khăn trong
vấn đề tiếp thu bài: các em không xác định được mục đích của việc học. Các em khi lên
lớp chỉ nghe giáo viên giảng rồi ghi chép vào vở, chứ thật sự không hiểu được nội dung
đó nói lên điều gì;
- Sự quan tâm của gia đình của các em chưa thật tốt: Với những em học sinh
thuộc đối tượng này, thì lại xuất thân từ những gia đình có kinh tế khó khăn, con mồ

6


côi,…Nên bố, mẹ chỉ lo làm ăn mà không để ý đến việc học của con mà giao khoán cho
thầy, cô giáo.
- Học sinh không có thời gian cho việc tự học: Học sinh ở trường chúng tôi phần


7


chưa thật sự quan tâm tìm hiểu đến hoàn cảnh gia đình của các em để có biện pháp giúp
đỡ.
2.3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp và biện pháp.
* Phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực, sở trường
Phân công giáo viên chủ nhiệm lớp phù hợp với năng lực, trình độ chuyên môn
và kĩ năng sư phạm của mỗi đồng chí. Qua đó nhằm phát huy sở trường cũng như giúp
giáo viên khắc phục những hạn chế của mình.
* Kiểm tra chất lượng cơ bản một cách chặt chẽ và khách quan
Cho học sinh làm bài kiểm tra để nắm được số lượng cụ thể về học sinh yếu ở các
khối lớp; sau đó lập dạnh sách cụ thể theo từng bộ môn cho từng khối, lớp.
* Lên kế hoạch thực hiện
Lên kế hoạch cho các buổi sinh hoạt chuyên môn, trao đổi cùng giáo viên chủ
nhiệm, giáo viên bộ môn để bàn biện pháp kèm cặp cho từng đối tượng cụ thể; yêu cầu
mỗi giáo viên cần làm được mấy vấn đề cơ bản như: Phân loại đối tượng học sinh trong
lớp, lên kế hoạch phụ đạo cụ thể trong từng buổi học, từng tuần học và từng học kì; có
bộ hồ sơ theo dõi sự tiến bộ của học sinh,…. Qua đó, kết hợp tổ chức trao đổi, chia sẻ,
lấy ý kiến phản hồi từ các giáo viên để cùng thống nhất cho kế hoạch phụ đạo.
* Thường xuyên kiểm tra, giám sát
Hàng tháng, tôi thường xuyên thăm lớp dự giờ, kiểm tra, khảo sát chất lượng để
nắm bắt sự tiến bộ của từng em và kế hoạch kèm cặp của giáo viên để kịp thời bổ cứu
như: Kiểm tra giáo án của từng giáo viên; ra bài kiểm tra cho các em trong những nội
dung mà giáo viên đã phụ đạo để nắm bắt được tình hình giảng dạy của giáo viên cũng
như việc tiếp thu bài của các em,…;
2.3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp.
* Định hướng một số biện pháp phụ đạo học sinh yếu.
Tôi đã nghiên cứu, tìm tòi và đưa ra những biện pháp cụ thể, phù hợp để giáo

Ví dụ Khi học bài: Nhân số đo thời gian với một số (Toán- lớp 5 SGK trang
136), đối với các em học sinh yếu thì các em chỉ cần nắm mục tiêu thứ nhất của Chuẩn
kiến thức: “Biết thực hiện phép nhân số đo thời gian với một số” là đạt yêu cầu rồi;
- Trong dạy học cần phân hóa đối tượng học tập trong từng hoạt động, dành cho
đối tượng này những câu hỏi dễ, những bài tập đơn giản để tạo điều kiện cho các em
được tham gia trình bày trước lớp, từng bước giúp các em tìm được vị trí đích thực của
mình trong tập thể. Yêu cầu luyện tập của một tiết là 4 bài tập, các em này có thể hoàn
thành 1, 2 hoặc 3 bài tuỳ theo khả năng của các em;
- Ngoài ra, giáo viên có thể tổ chức phụ đạo cho những học sinh yếu các biện
pháp giúp đỡ trên lớp chưa mang lại hiệu quả cao. Có thể tổ chức phân loại theo đối
tượng học sinh theo khối, dành cho đối tượng yếu riêng, phụ đạo từ 1 đến 2 buổi trong

9


một tuần. Tuy nhiên, việc tổ chức phụ đạo phải kết hợp với hình thức vui chơi nhằm lôi
cuốn các em đến lớp đều đặn và tránh sự quá tải, nặng nề. Ngoài ra, giáo viên có thể
kèm cặp thêm cho các em vào những lúc rảnh, giờ ra chơi,…
* Giáo dục ý thức học tập cho học sinh
- Ý thức tự học là rất cần thiết cho mỗi học sinh. Làm tốt việc này là giáo viên đã
tạo cho các em sự hứng thú trong học tập, từ đó sẽ giúp cho học sinh có ý thức vươn
lên. Trong mỗi tiết dạy, giáo viên nên liên hệ nhiều kiến thức vào thực tế để học sinh
thấy được ứng dụng và tầm quan trọng của môn học trong thực tiễn. Từ đây, các em sẽ
ham thích và say mê khám phá tìm tòi trong việc chiếm lĩnh tri thức. Đặc biệt đối với
giáo viên dạy các môn nghệ thuật và tự chọn thì nội dung này hết sức cần thiết.
- Bên cạnh đó, giáo viên phải tìm hiểu từng đối tượng học sinh về hoàn cảnh gia
đình và nề nếp sinh hoạt, khuyên nhủ học sinh về thái độ học tập, tổ chức các trò chơi
có lồng ghép việc giáo dục học sinh về ý thức học tập tốt và ý thức vươn lên trong học
tập, làm cho học sinh thấy tầm quan trọng của việc học. Đồng thời, giáo viên phối hợp
với gia đình giáo dục ý thức học tập cho các em.

tuyên dương với những nhóm làm tốt, có thể có hình thức thưởng cho các em những
món quà nhỏ như chiếc bút, quyển vở,… Để các em tự tin trong công việc được giao và
học sinh yếu thích thú hơn trong việc học của mình.
2.3.4. Mối liên hệ giữa giải pháp, biện pháp.
* Khảo sát chất lượng để nắm bắt tình hình
Đầu năm học khảo sát, phân loại học sinh của từng khối lớp, trên cơ sở đó giao
chỉ tiêu cho từng giáo viên. Tổ chức kí cam kết giữa giáo viên và nhà trường. Triển khai
kế hoạch một cách cụ thể. Cho giáo viên đăng kí số lượng học sinh cần phụ đạo, duyệt
kế hoạch phụ đạo của từng lớp, có sự hướng dẫn điều chỉnh của ban giám hiệu để kế
hoạch của từng lớp phù hợp với tình hình thực tế;
* Kiểm tra, giám sát việc phụ đạo của giáo viên
Tăng cường công tác kiểm tra, kết hợp với dự giờ và khảo sát theo chuẩn kiến
thức để nắm bắt sự tiến bộ của từng em và có biện pháp hỗ trợ kịp thời với giáo viên
chủ nhiệm lớp để kèm cặp có hiệu quả hơn. Tư vấn về phương pháp, cách thức thật cụ
thể ở từng môn để giáo viên điều chỉnh kịp thời;
Ví dụ:
- Đối với phân môn tập đọc: Ở các lớp 1, 2, 3 nếu như học sinh không đọc được
các bài tập đọc thì giáo viên phải có kế hoạch dạy riêng cho em đó như: đến phần luyện
đọc, giáo viên cũng gọi em đó đọc nhưng chỉ đọc một chữ cái, âm, vần, ghép tiếng dần

11


dần học sinh đọc được và nâng cao dần lên (tập đọc). Trong phần tìm hiểu bài cũng cho
các em học sinh yếu tham gia bình thường nhưng chi hỏi những câu dễ và gần gũi với
các em;
- Đối với phân môn Chính tả: trong lớp, nếu các em viết không kịp hoặc không
biết viết, khi giáo viên dạy tiết chính tả thì cần lưu ý đến em đó không thể để em đó
ngoài tiết học bằng một số biện pháp như: Khi giáo viên đọc cho học sinh viết thì đối
với học sinh yếu giáo viên cho học sinh mở SGK để tập chép; hoặc trong lớp học có

những giờ chào cờ hay sinh hoạt tập thể nên tuyên dương sự tiến bộ của từng em.
* Nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
Chỉ đạo các tổ chuyên môn thường xuyên tổ chức sinh hoạt chuyên môn bàn các
giải pháp cụ thể đối với học sinh yếu. Hàng tháng nắm bắt số liệu cụ thể và đưa tiêu chí
phụ đạo học sinh vào bảng đánh giá, xếp loại của giáo viên trong tổ của từng tháng..
Các buổi sinh hoạt chuyên môn bàn về công tác phụ đạo học sinh yếu thì Ban giám hiệu
cần tư vấn cụ thể những nội dung cần làm, ví dụ một số nội dung đã triển khai như:
- Tập hợp danh sách học sinh yếu báo cáo Nhà trường.
- Họp tổ chuyên môn để cùng phân tích nguyên nhân, bàn kế hoạch khắc phục.
- Nắm bắt số liệu cụ thể về học sinh yếu của từng tháng.
- Đề xuất với nhà trường về cách khắc phục học sinh yếu.
- Tổ chức chuyên đề “khắc phục học sinh yếu”.
- Thường xuyên đôn đốc, kiểm tra các biện pháp khắc phục HS yếu.
- Giao trách nhiệm cho từng giáo viên và báo cáo thường xuyên cho nhà trường;
- Tổ chức dạy chuyên đề, đúc rút kinh nghiệm theo tổ, theo từng mảng kiến thức
của các phân môn và tập trung ở các dạng bài mà học sinh còn yếu.
*. Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục
Phối hợp với các tổ chức đoàn thể làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục, thường
xuyên gặp gỡ trao đổi cùng phụ huynh có học sinh yếu để phụ huynh phối hợp kèm cặp
việc học ở nhà của các em, chỉ đạo giáo viên tư vấn cụ thể cho phụ huynh trong việc
giúp học sinh học ở nhà: học như thế nào? cần kèm cặp môn gì?... Với đối tượng này,
hàng tuần, theo kế hoạch phụ đạo và mạch kiến thức của chương trình học, giáo viên tạo
cho các em có quyển vở tự học, cuối mỗi buổi học, giáo viên ra những câu hỏi, bài tập
cụ thể cho các em về nhà làm có sự kiểm soát của giáo viên trong buổi học kế tiếp. Làm
như thế vừa rèn cho học sinh việc ôn thêm bài ở nhà đồng thời phát huy sự hợp tác từ
phụ huynh. Mặt khác, những giáo viên chủ nhiệm cần làm tốt vai trò của quyển sổ liên
lạc sẽ nâng cao chất lượng của học sinh.

13



2.8
2.1
2.2
2.1
2.7

0
1
1
1
0

423

10

2.4

3

KT LẦN II
0.0%
1.1
1.1
1.1
0.0%
0.7

2.4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.

vào khả năng vận dụng thực tế của mỗi người.
3.2 Kiến nghị
* Đối với giáo viên
- Giáo viên cần khảo sát nắm được các đối tượng học sinh thật cụ thể, từ đó có các
biện pháp giúp đỡ các em.
- Không ngừng trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, sáng tạo, linh hoạt trong việc vận
dụng phương pháp và hình thức dạy học cho phù hợp với từng đối tượng học sinh. Luôn
luôn tạo hứng thú học tập cho các em.
* Đối với học sinh
Các em cần xác định rõ nhiệm vụ của người học sinh, phải có sự phối hợp một
cách tích cực trong việc học, không chây lười, ỷ lại.
* Cán bộ quản lí giáo dục
- Để thực hiện tốt công tác chỉ đạo việc phụ đạo học sinh yếu cần có sự giúp đỡ,
tạo điều kiện của các cấp quản lí. Cần tăng cường tổ chức các chuyên đề hội thảo về
công tác này một cách thường xuyên để giáo viên có điều kiện học hỏi kinh nghiệm của
các đồng chí, đồng nghiệp;
- Ban giám hiệu nên động viên, khuyến khích kịp thời những giáo viên tích cực
nhiệt tình có sáng kiến mới, biết vận dụng phương pháp phù hợp với đối tượng học sinh
để mang lại hiệu quả cao trong dạy học.
Với kết quả đạt được, qua áp dụng kinh nghiệm ở đơn vị chúng tôi, tôi muốn góp
phần nhỏ vào việc nâng dần chất lượng giảng dạy và học tập trong các nhà trường. Để

15


kinh nghiệm được áp dụng một cách rộng rãi và có hiệu quả. Tôi kính mong Hội đồng
khoa học các cấp góp ý thêm để đề tài được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Thanh Tân, Ngày 27 tháng 3 năm 2015
Người viết


1.5. Phương pháp nghiên cứu

3

2. PHẦN NỘI DUNG

3

2.1. Cơ sở lí luận

3

2.2. Thực trạng

4

2.2.1. Thuận lợi, khó khăn

4

2.2.2. Thành công, hạn chế

5

2.2.3. Mặt mạnh, mặt yếu

5

2.2.4. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động


3. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

15

3.1. Kết luận

15

3.2. Kiến nghị

15 -16

17


18