skkn một số kinh nghiệm giảng dạy nội dung vẽ tranh ở tiểu học nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy mĩ thuật - Pdf 32

Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỊ XÃ TAM ĐIỆP
TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN PHÚ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:

Một số kinh nghiệm giảng dạy
nội dung vẽ tranh ở tiểu học nhằm nâng cao
hiệu quả giờ dạy Mĩ thuật
==========================

Giáo viên:
Trường:
Thị xã:
Năm học:

Phạm Sơn Thu
Tiểu học Trần Phú
Tam Điệp - Ninh Bình
2013 - 2014

I – ĐẶT VẤN ĐỀ
Thời đại ngày nay là thời đại của khoa học công nghệ và thông tin, nền văn minh
trí tuệ chiếm ưu thế. Có thể nói rằng: Sự phồn vinh của mỗi quốc gia phụ thuộc vào
1


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú


được quan tâm ngay từ cấp tiểu học.
Mĩ thuật là môn học có tính chất năng khiếu nghệ thuật, lấy giáo dục thẩm mĩ
làm nhiệm vụ chủ yếu, đặc thù của môn học là phát huy tích độc lập cá nhân, thể
hiện cái tôi, cái riêng của từng học sinh... Ở tiểu học, học Mĩ thuật HS sẽ được cung
cấp những kiến thức ban đầu, đơn giản, cần thiết về mĩ thuật; Bước đầu hình thành
cho HS các kĩ năng đơn giản để hoàn thành các bài tập thực hành bằng ngôn ngữ Mĩ
thuật; Giúp HS bước đầu hiểu biết cái đẹp, cảm nhận cái đẹp và vận dụng đưa cái
đẹp vào học tập sinh hoạt hàng ngày. Bên cạnh đó, môn Mĩ thuật có tính thực tiễn có
nghĩa là “Dạy học gắn liền với thực tiễn”. Vậy làm thế nào để đưa các hình ảnh của
thiên nhiên, của cuộc sống con người vào trong tranh vẽ một cách chân thực, sinh
động theo các cảm nhận khác nhau của mỗi cá nhân? Giáo viên dạy Mĩ thuật sẽ là
2


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

người khơi dạy và hình thành những gì vốn đang tiềm ẩn trong học sinh, giúp học
sinh ghi lại một cách chính thức bằng ngôn ngữ và sản phẩm nghệ thuật.
Chương trình môn Mĩ thuật ở tiểu học gồm có những phân môn sau: Vẽ theo
mẫu;Vẽ trang trí; Vẽ tranh; Thường thức mĩ thuật; Tập nặn tạo dáng. Trong những
phân môn này, vẽ tranh đề tài là hình thức rèn luyện cho HS tập sáng tạo khi vẽ
tranh, đưa các em tiếp cận với cái đẹp, tạo điều kiện cho năng khiếu mĩ thuật của các
em phát triển… Vẽ tranh đề tài là tổng hợp kiến thức giữa các nội dung dạy học Mĩ
thuật, nó kích thích cho HS thói quen quan sát, tìm tòi và khám phá tính chất, quy
luật phát triển của xã hội. Qua đó làm giàu thêm kiến thức, phát triển trí tưởng tượng
sáng tạo, rèn luyện cho các em thói quen làm việc chăm chỉ, nghiêm túc, say mê. Đó
cũng là thời cơ để HS được hoạt động, được tiếp xúc với ngôn ngữ thực sự của mĩ
thuật.
Qua thực tế giảng dạy của bản thân cũng như qua trao đổi và qua dự giờ đồng
nghiệp, tôi nhận thấy, để vẽ được một bức tranh đề tài là việc rất khó khăn với HS

trình phát triển của lứa tuổi, cá tính, giới tính.
Mỹ thuật là bộ môn học nghệ thuật, người thầy phải là người có năng khiếu,
còn người học thì chưa hẳn là đã có năng khiếu. Cho nên việc dạy học bộ môn năng
khiếu là rất quan trọng, đặc biệt là ở cấp tiểu học. Khi học sinh mới đang học chữ,
học vần hay các phép toán đơn giản thì việc học mỹ thuật cũng không vượt ra khỏi
quỹ đạo này. Vì ở các môn chính các em sẽ biết đọc và thành thạo chữ viết, biết tình
toán thì ở môn mỹ thuật cũng tạo cho học sinh biết vẽ và tiến tới thành một họa sĩ.
Chúng ta biết ở tiểu học là cái nền móng, là bước đi đầu tiên, chính vì thế mục tiêu
chính của môn mỹ thuật là được xác định rõ ràng, nhằm cung cấp cho học sinh
những kiến thức ban đầu về mỹ thuật hình thành các kỹ năng cần thiết để học sinh
hoàn thành bài tập theo yêu cầu của chương trình. Trong chương trình mỹ thuật ở
tiểu học cũng như một số môn khác thì mỹ thuật được phân ra thành nhiều phân
môn nhỏ như: Vẽ theo mẫu, vẽ trang trí, vẽ tranh, tập nặn tạo dáng, thường thức mỹ
thuật. Các phân môn này có mối quan hệ mật thiết với nhau, bổ trợ cho nhau. Nhưng
với học sinh nếu cho các em đề tài tự chọn thì các em vẫn thích phân môn vẽ tranh
nhất (chiếm khoảng 96% học sinh) và việc tổ chức một tiết học phân môn vẽ tranh
của giáo viên cũng cần sử dụng nhiều phương pháp nhất. Nếu dạy tốt ở phân môn
này thì giáo viên đã định hướng cho học sinh rút ngắn quá trình lĩnh hội kiến thức
bằng “cảm tính” thành quá trình lĩnh hội kiến thức “bằng lý tính”.
Vẽ tranh còn là một phân môn mà học sinh rất thích thể hiện và được vẽ mà
các em chỉ vẽ theo lối liệt kê, mang đậm yếu tố ngây thơ, hồn nhiên của các em.
Mục đích của phân môn này nhằm rèn luyện và phát triển cho học sinh trí nhớ, trí
tưởng tượng sáng tạo, giúp các em thể hiện được những nhận thức về cái đẹp của
tranh vẽ bằng đường nét, màu sắc cảm xúc của bản thân; qua đó hình thành ở các em
biết yêu cái đẹp và mong muốn thể hiện nó trong cuộc sống, giáo viên cần có tác
động đúng hướng và phương pháp dạy học tích cực để tạo tiền đề cho các em.
1.1- Mức độ cần đạt của dạy học phân môn vẽ tranh ở tiểu học.
- Biết cách chọn đề tài đơn giản phù hợp với khả năng.
- Biết cách chọn hình ảnh, sắp xếp hình ảnh theo đề tài.
- Biết cách vẽ màu phù hợp với nội dung đề tài.

lộ hết được nhận thức, cảm thụ đối tượng của HS. Trên cơ sở các bài vẽ cụ thể, GV
gợi ý, HS tiếp thu và tự điều chỉnh mới tạo nên sự đa dạng của sản phẩm, đồng thời
phù hợp với khả năng của mỗi em.
- Phương pháp làm việc theo cặp, theo nhóm: Làm việc theo cặp, theo nhóm
phát huy tinh thần tập thể, khả năng phân tích của HS. Tùy theo mỗi loại bài, GV có
thể tổ chức cho HS hoạt động theo cặp, theo nhóm cho phù hợp. Ví dụ: HS có thể
làm chung bài trên giấy khổ lớn hoặc vè trên bảng ở một số nội dung xé dán, nặn, vẽ
tranh đề tài. Với các bài thường thức Mĩ thuật, GV có thể cho các nhóm tìm hiểu về
một bức tranh, một pho tượng qua câu hỏi gợi ý. HS cùng nhau nhận xét, thảo luận
và cử người trình bày ý kiến của cả nhóm, sau đó bổ sung và GV tóm tắt ND chính.
Phương pháp chủ yếu khi dạy phân môn vẽ tranh là PP luyện tập- thực hành
phối hợp với các PP quan sát, PP trực quan, vấn đáp- gợi mở, tổ chức trò chơi…
1.3- Định hướng về đổi mới PP dạy học môn Mĩ thuật.
Việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá HS là yêu cầu cần
thiết ở tất cả các môn học, tập trung chủ yếu vào việc tổ chức các hoạt động học tập
cho HS để các em tự lĩnh hội kiến thức và rèn các kĩ năng cơ bản phù hợp với yêu
cầu của các môn học. Đối với môn Mĩ thuật việc đổi mới phương pháp cần theo
những định hướng sau:
5


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

- Môn Mĩ thuật là môn dành thời gian chủ yếu để HS thực hành. Do vậy, GV
cần thiết kế bài dạy như một kế hoạch tổ chức các HĐ để HS chủ động, tích cực
tham gia và phát huy hết khả năng và năng lực của mình ở mỗi bài vẽ.
- Trong mỗi tiết học, GV cần lựa chọn và phối hợp các phương pháp dạy học
sao cho luôn tạo được không khí học tập vui vẻ, nhẹ nhàng, hấp dẫn để lôi cuốn HS,
tránh làm cho giờ học tẻ nhạt, khô cứng.
- Đối với bài vẽ tranh đề tài, GV có thể tổ chức cho HS HĐ vẽ theo tổ, theo

không cần thiết, chỉ cần học toán, học văn là đủ nên lơ là không theo dõi, bổ sung
trang bị đủ dụng cụ học mĩ thuật cho các em mình dẫn đến tình trạng một số HS
trong một số buổi học thiếu tập vẽ, thiếu viết chì đen, thiếu màu vẽ,… Đặc biệt
không nhắc nhở các em mang vở tập vẽ, dụng cụ học vẽ đầy đủ khi có giờ mĩ thuật
nên đến giờ học mĩ thuật các em làm không kịp hoặc không làm được.
6


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

- Trang thiết bị, đồ dùng dạy học môn mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh
nói riêng còn thiếu nhiều, đa phần đều in lại từ SGK, tranh ảnh mĩ thuật dù có nhưng
hạn chế chủ yếu nằm trong bộ đồ dùng hoặc do GV sưu tầm nhiều năm nên chất
lượng chưa cao, thể loại chưa phong phú. Bên cạnh đó, nhà trường chỉ có 2 bộ máy
máy chiếu nên ảnh hưởng không nhỏ đến việc đổi mới phương pháp của giáo viên.
2.2- Về phía giáo viên: Nhà trường có 3 GV mĩ thuật chính quy giảng dạy ở 39
lớp (mỗi lớp 1 tiết/ tuần). Giáo viên Mĩ thuật của nhà trường đều có trình độ trên
chuẩn và tuổi đời còn trẻ nên việc tiếp cận với việc đổi mới phương pháp dạy học
tương đối thuận lợi. Tuy vậy, do cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học của nhà
trường còn hạn chất nên ảnh hưởng rất lớn đến việc đổi mới PPDH của GV.
Với việc giảng dạy phân môn vẽ tranh, mặc dù GV đã nhận thức được nội dung,
kiến thức, PP và hình thức tổ chức dạy học nhưng việc vận dụng vào giảng dạy nội
dung này vẫn còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, khi dạy nội dung này yêu cầu GV
phải dành nhiều thời gian chuẩn bị, nghiên cứu kĩ nội dung, PP giảng dạy dẫn đến
vẫn còn tình trạng GV khi đến giờ vẽ tranh thường giao việc cho học sinh một cách
máy móc hoặc cho học sinh tự vẽ theo hình có sẵn ở Vở tập vẽ, SGK, hay đồ dùng
dạy học. Bên cạnh đó, đồ dùng trực quan của GV mà GV đưa ra sử dụng còn hạn
chế. GV sưu tầm được ít tranh, nội dung chưa phong phú, chất lượng chưa cao…
2.3- Về phía học sinh:
Học sinh có đầy đủ sách vở của môn Mĩ thuật. Đa phần các em có đủ dụng cụ


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

Họ và tên: Đỗ Phương Uyên – Lớp 4E - Trường Tiểu học Trần Phú
Thị xã Tam Điệp – Tỉnh Ninh Bình

2.4 – Nguyên nhân:
Nguyên nhân của hiệu quả dạy - học nội dung vẽ tranh chưa cao một phần là do
một số HS còn thiếu dụng cụ học tập môn Mĩ thuật nhưng nguyên nhân chủ yếu vẫn
là do giáo viên dạy môn Mĩ thuật chưa thực sự tìm tòi phương pháp giảng dạy kích
thích hứng thú học tập của học sinh. Giáo viên lên lớp chủ yếu chuẩn bị đồ dùng dạy
học chưa chu đáo (không có, hoặc rất nghèo nàn, hạn chế); Việc hướng dẫn cho HS
lựa chọn nội dung tranh bằng hệ thống câu hỏi chưa được chuẩn bị kĩ càng thường
giống nhau và hạn hẹp. Việc hướng dẫn HS sắp xếp bố cục bức tranh giáo viên chưa
trú trọng đến sử dụng đồ dùng trực quan, phần hướng dẫn của GV còn qua loa, chưa
trọng tâm. GV còn có suy nghĩ sai lầm là phần thực hành là của HS cho nên việc bao
quát lớp còn hạn chế thường để HS tự do, việc GV định hướng, hướng dẫn đến từng
cá thể HS con hạn chế. Khâu kiểm tra đánh giá ở cuối bài thường làm qua loa, chưa
triệt để.
* Những vấn đề đặt ra ở trên đều không đảm bảo được yêu cầu, nội dung,
phương pháp dạy học. Từ đó, bản thân tôi suy nghĩ và quyết định nghiên cứu, học
hỏi kinh nghiệm để dạy tốt môn Mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh nói riêng
vì đây là phân môn có kết quả còn hạn chế nhất. Các em chưa hiểu được nội dung,
yêu cầu của bài vẽ; chưa hiểu trọn vẹn các câu hỏi gợi ý; chưa có óc tưởng tượng
cao; chưa quan sát hết ý của tranh.
9


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú



Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

Họ và tên: Đinh Thế Vinh– Lớp 4C - Trường Tiểu học Trần Phú
Thị xã Tam Điệp – Tỉnh Ninh Bình

Họ và tên: Nguyễn Thị Thu Hiền – Lớp 4C. - Trường Tiểu học Trần Phú
Thị xã Tam Điệp – Tỉnh Ninh Bình

11


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

Họ và tên: Phạm Khánh Huyền – Lớp 4E - Trường Tiểu học Trần Phú
Thị xã Tam Điệp – Tỉnh Ninh Bình

3.3- Nắm chắc các bước tiến hành vẽ tranh, khi giảng dạy không nên bỏ qua
hay giảng dạy qua loa một hoạt động nào.
Hoạt động 1: Tìm chọn nội dung đề tài.
Giáo viên giới thiệu tranh mẫu cùng với các câu hỏi gợi ý để học sinh quan
sát, suy nghĩ nhận ra khái niệm, so sánh, phân tích tìm ra đặc điểm về đề tài sẽ vẽ,
thấy được những mảng chính, mảng phụ, những hình tượng tiêu biểu về hình dáng ,
màu sắc.
Ví dụ 1: Tập vẽ tranh Đề tài ngày hội quê em ( lớp 4)
- GV yêu cầu học sinh xem tranh, ảnh về các hoạt động lễ hội và hỏi:
(?) Trong tranh, ảnh có những hoạt động lễ hội gì?
(?) Hình ảnh chính trong tranh, ảnh này là hình ảnh nào? (GV chỉ vào tranh, ảnh).
(?) Em có nhận xét gì về màu sắc trong các tranh, ảnh này?
(?) Ngoài các ngày hội các em được xem, em nào có thể kể về ngày hội ở quê mình?

xa hay gn v to nh c no (Lp 4, lp 5 bc u cn xỏc nh hỡnh mng).
Chỳ ý hỡnh dỏng th ng, th tnh ca cỏc hỡnh ngi, con vt (i, ng, chy,)
hỡnh cõy, hỡnh nh, (ng, ngó, nghiờng)
V mu t do theo ý thớch, khụng nht thit phi theo mu sc thc, min sao
tranh v cú mu m, mu nht, ti sỏng phự hp vi ti v rừ trng tõm.
Hai hot ng trờn tin hnh khong 8 10 phỳt. Nờn dnh nhiu thi gian cho thc
hnh l chớnh.
Vớ d 3: Tp v tranh ti An ton giao thụng - Lp 4
- GV gi ý hc sinh tỡm, chn c ni dung ti.
(?) Em cú th chn hỡnh nh gỡ v vo tranh ca mỡnh?
- Cú th v: Cnh tham gia giao thụng trờn ng ph nh: ngũi lỏi xe, cú nh, cõy
ci. V cnh cú tớn hiu ốn . Cnh tu thuyn trờn sụng,
- GV gi ý hc sinh cỏch v:
+ V hỡnh nh chớnh trc, hỡnh nh ph sau.
+ V mu theo ý thớch. Mu phi rừ m, nht
Hot ng 3: Thc hnh.
Cng nh v theo mu, v trang trớ. Thi gian v tranh giỏo viờn cn n tng
bn theo dừi, gi ý, cú th cung cp nhng thụng tin cn thit hoc b sung nhng
kin thc hc sinh cũn lỳng tỳng. Nhng ch yu l hc sinh lm t lm bi, giỳp
hc sinh nhn ra nhng gỡ hp lý, cha hp lý iu chnh lm cho bi v rừ ni
dung, sinh ng hn. ng thi gúp ý hc sinh thy m nht trong tranh th no
l hp lýTúm li: Giỏo viờn da vo thc t m nhn xột, gúp ý hay gi m mt
cỏch c th cho phự hp, phỏt huy kh nng tỡm tũi, sỏng to ca hc sinh . ng
viờn hc sinh t suy ngh tỡm tũi l ch yu, khụng nờn gũ bú cỏc em lm bi theo ý
13


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

giáo viên. Tạo điều kiện cho các em vui vẻ học tập mà bài vẽ sẽ sinh động, có nét

thành tranh.
3.7 - Nội dung giáo án 1 tiết giảng lớp 4
Bài 25: Tập vẽ tranh
Đề tài Trường em
I. Mục tiêu:
- Kiến thức: Hiểu đề tài trường em, biết cách vẽ được bức tranh về trường em.
- Kỹ năng: Tập vẽ được bức tranh về trường em.vẽ được tranh về trường học
của mình. HS khá giỏi: sắp xếp hình vẽ cân đối, biết chọn màu, vẽ màu phù hợp.
- Giáo dục: Học sinh thêm yêu mến ngôi trường của mình.
II. Chuẩn bị:
* Giáo viên:
14


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

- Một số tranh, ảnh về trường học.
-Tranh mã số TMT07M5.
- Bài vẽ của học sinh các lớp trước về đề tài nhà trường.
* Học sinh:
- Vở tập vẽ.
- Bút chì, màu, tẩy.
III. Các hoạt động dạy học chủ yếu:
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
- Ổn định lớp (1’): Kiểm tra dụng cụ học vẽ.
- Bài mới: Giới thiệu bài
- Cả lớp hát bài Em yêu trường em. GV kết hợp - Học sinh hát.
đi vào bài mới.
* Hoạt động 1 (4’): Quan sát, nhận xét


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

em xem thêm một số tranh vẽ đẹp và tranh trong đẹp.
sách giáo khoa để các em tham khảo.
- Trong khi học sinh làm bài, GV đến từng bàn
hướng dẫn thêm cho những em còn lúng túng.
- Học sinh thực hành.
* Hoạt động 4 (4’): Nhận xét, đánh giá
- GV cùng học sinh nhận xét, đánh giá một số bài
vẽ.
- Nhận xét bài đã hoàn thành.
- Gợi ý các em xếp loại bài vẽ và khen ngợi
những em có bài vẽ đẹp.
- Tuyên dương các em vẽ đẹp trước lớp.
* Dặn dò:
- Em nào chưa xong sẽ hoàn thành vào buổi thứ
hai.
- Nghe và thực hiện.
- Sưu tầm tranh của thiếu nhi để chuẩn bị cho bài
sau: Thường thức MT: Xem tranh của thiếu nhi.
4- Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Nhờ áp dụng những nội dung, phương pháp và biện pháp vào các bài vẽ tranh,
tôi nhận thấy chất lượng của các bài vẽ tranh của học sinh ngày càng được nâng cao,
hạn chế loại chưa đạt yêu cầu. Những biện pháp trên tạo điều kiện cho tất cả học
sinh hoạt động tốt và tích cực tham gia, tham gia có hiệu quả các hoạt động.
Tiến hành nghiên cứu việc áp dụng kinh nghiệm mới vào giảng dạy. Đơn vị
được chọn làm mẫu là lớp 4A, có tỷ lệ HS Khá nhiều, nhưng vẫn có HS yếu kém.
Thực hiện tại 2 kỳ của năm học là HK1 và HK2. Đánh giá chuyển biến của lớp học
qua 2 kỳ. Rút ra kết luận về hiệu quả của thực nghiệm.



Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

Hoàn thành
Chưa hoàn thành
Tổng cộng

A
B

20
3
28

Kết quả tính toán điểm của học sinh sau khi thực hiện những ứng dụng kinh
nghiệm mới vào giảng dạy:
Kết quả HK2 của lớp 4A như sau:
Xếp loại hoàn
thành
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn thành
Tổng cộng

Ký hiệu
A*
A
B


28

Sơ đồ : So sánh số HS hoàn thành bài vẽ của học sinh HK2 so với HK1

17


Người thực hiện: Phạm Sơn Thu – Giáo viên Trường Tiểu học Trần Phú

Như vậy Những biện pháp trên tạo điều kiện cho tất cả học sinh hoạt động tốt
và tích cực tham gia, tham gia có hiệu quả các hoạt động.
III - KẾT LUẬN
Muốn nâng cao chất lượng dạy và học môn mĩ thuật nói chung và phân môn
vẽ tranh nói riêng, người giáo viên phải có cách nhìn đúng để hình thành nhân cách
thẩm mĩ cho học sinh, nhằm mục đích giúp
học sinh nhận thức, cảm thụ và biết thưởng thức cái đẹp trong nghệ thuật, cái đẹp
trong cuộc sống. Đồng thời học sinh phải biết tự mình làm ra sản phẩm mĩ thuật
theo ý thích của mình qua sự hướng dẫn của giáo viên.
- Để giảng dạy, giáo dục cho học sinh học tốt môn mĩ thuật, giáo viên phải có
trình độ cần thiết về môn mĩ thuật (Cả lý thuyết lẫn thực hành). Phải coi trọng về nội
dung phương pháp giảng dạy và áp dụng từng phương pháp cho phù hợp với nội
dung bài, nhằm thuyết phục, lôi cuốn, hấp dẫn học sinh thích thú học tập.
- Tăng cường công tác soạn giảng một cách có hiệu quả, tham khảo các giáo
trình sư phạm mĩ thuật, tự làm đồ dùng dạy học để bổ sung cho tiết dạy.
- Ngoài kiến thức trên, người giáo viên phải thường xuyên dự giờ để học tập
kinh nghiệm của đồng nghiệp, tham gia tốt các lớp bồi dưỡng mĩ thuật do ngành tổ
chức.
- Vận động học sinh mua, chuẩn bị đồ dùng học tập đầy đủ trước khi học nhất
là học sinh nghèo.



(Đã kí)
ĐINH QUANG NĂM

Phạm Sơn Thu

19




Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status