ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HỒ CHÍ MINH
TRUNG TÂM ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
VÀ NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC
TRUNG TÂM KHẢO THÍ VÀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG
ĐÀO TẠO

MÔN HỌC:
ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC QUẢN LÝ VÀ
LÃNH ĐẠO

ĐỀ TÀI
ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC QUẢN LÝ TÍNH SÁNG
TẠO VÀ ĐỔI MỚI CỦA BAN GIÁM HIỆU
TRƯỜNG THPT

Thực hiện: Đỗ Quyên Phương
Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS.Lê Ngọc Hùng
Chuyên ngành: Đo lường và Đánh giá trong giáo dục
Khóa: 2009
tháng 05 năm 2010


ĐỀ TÀI

ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC QUẢN LÝ TÍNH SÁNG TẠO VÀ ĐỔI
MỚI CỦA BAN GIÁM HIỆU TRƯỜNG THPT
MỤC LỤC
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
II. ĐỊNH NGHĨA CHO CÁC KHÁI NIỆM
1. Đánh giá năng lực

Vì vậy nhóm chúng tôi chọn thực hiện đề tài “ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC
QUẢN LÝ TÍNH SÁNG TẠO VÀ ĐỔI MỚI CỦA BAN GIÁM HIỆU
TRƯỜNG THPT”
II. ĐỊNH NGHĨA CHO CÁC KHÁI NIỆM
1. Đánh giá năng lực
Là quá trình thu thập, xử lý, phân tích một cách khoa học các dữ liệu về đặc
điểm, tính chất, nguyên nhân, cơ chế của năng lực hiện có của cá nhân, nhóm, tổ
chức, cộng đồng hay hệ thống xã hội trong mối tương quan với các năng lực
mong muốn với các kỳ vọng trong tương lai.
2. Mục đích của đánh giá năng lực.
o Phát hiện năng lực cần phát huy
o Phát hiện loại năng lực cần phát triển
o Phát hiện loại năng lực cần loại bỏ
o Phát hiện loại năng lực cần thay đổi
o Phát hiện nguyên nhân và cơ chế cấu trúc lại các năng lực
3. Năng lực quản lý
Là khả năng của cá nhân, nhóm bộc lộ, hình thành và phát triển trong quá
trình hành động đưa các cá nhân trong tổ chức làm việc cùng nhau để thực hiện,
hoàn thành mục tiêu chung một cách hiệu quả và bền vững .
Công việc quản lý bao gồm 5 nhiệm vụ (theo Henry Fayol): xây dựng kế
hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm soát. Trong đó, các nguồn lực có thể
được sử dụng và để quản lý là nhân lực, tài chính, công nghệ và thiên nhiên.


Đầu thế kỷ 20 nhà văn quản lý Mary Parker Follett định nghĩa quản lý là
"nghệ thuật khiến công việc được làm bởi người khác".(wikipedia)
4. Năng lực quản lý tính sáng tạo và đổi mới
Trước hết chúng ta cần hiểu “ Tính sáng tạo là gì?”
Tính sáng tạo - chìa khóa cho sự đổi mới là một quá trình phát triển và diễn đạt
các ý tưởng mới lạ để giải quyết vấn đề hay đáp ứng nhu cầu .

3. 14 nguyên tắc lãnh đạo quản trị của Henry Fayol
Trong nhóm lý thuyết lãnh đạo, quản trị hành chính do Henry Fayol nghiên
cứu phát triển.
Fayol đã đề ra và yêu cầu các nhà lãnh đạo quản trị nên áp dụng 14 nguyên tắc
lãnh đạo quản trị. Một trong số đó là khuyến khích sự sáng tạo trong quá trình
làm việc.
4. Học thuyết quản lý trong thiên niên kỷ thứ ba của Peter Martin
Học thuyết quản lý trong thiên niên kỷ thứ ba do Peter Martin giới thiệu.
Quy luật thứ hai trong ba quy luật của học thuyết quản lý mới này cho rằng: “
Mọi công ty sẽ nhanh chóng nhận ra bản thân mình sau những “cú đột phá” về
kinh doanh.
Những cú đột phá được tạo ra dựa trên tính sáng tạo và đổi mới có định
hướng trong chiến lược phát triển của công ty.
IV. PHÂN TÍCH NỘI DUNG TRONG ĐỊNH NGHĨA
Qua tham khảo cẩm nang kinh doanh Harvard về “ Quản lý tính sáng tạo và
đổi mới”, căn cứ đặc điểm của Trường trung học phổ thông ở Việt nam, chúng
tôi xin làm rõ nội dung trong định nghĩa như sau:
Năng lực quản lý tính sáng tạo – đổi mới của nhà quản lý thể hiện thông qua:
1. Bố trí nhân lực phù hợp: Phân công đúng người đúng việc. Phân công
cho cán bộ - giáo viên - công nhân viên những công việc tận dụng nhiều nhất sự
thông thạo, kỹ năng tư duy sáng tạo và động lực bên trong của họ.
2. Tạo bầu không khí tự do: Cụ thể về kết quả nhưng hãy giao phó phương
tiện cho cán bộ - giáo viên - công nhân viên tự hành động. Làm như vậy sẽ giúp
họ sáng tạo hơn.
3. Cung cấp đủ thời gian và nguồn lực: Cán bộ - giáo viên - công nhân viên
khó có thể phát huy tính sáng tạo cao nhất khi thời hạn phải hoàn tất công việc


quá khắt khe hoặc không thể đáp ứng hoặc khi họ cảm thấy không đủ các nguồn
lực cần thiết.

CHUẨN - CHỈ BÁO
1. Phong 1.1
Anh/chị đánh giá mức độ của các hoạt động
cách lãnh Quan

tâm sau đây như thế nào?(3 mức: bình thường –

đạo

đến

tính tốt – cần cải thiện)

khuyến

sáng tạo – 1. Yêu công việc.

khích

đổi mới

2. Ham học hỏi.

tính sáng

3. Biết điểm mạnh và điểm yếu của bản

tạo – đổi

thân.

13.

Có những kế hoạch ngắn hạn khả thi.

14.

Ưu tiên dành các nguồn lực cho


những mục tiêu có giá trị nhất.
15.

Có định hướng cho tương lai của

trường trong 10 năm tới.
16.

Kiên nhẫn và sẳn sàng chịu trách

nhiệm cho việc đạt được mục tiêu dài hạn
17.

Khi mục tiêu đã hoàn thành tổ chức

một cuộc họp để xác định cụ thể những gì
cần làm khác đi trong lần kế tiếp.
18.

Kế hoạch thực hiện đủ thời gian cho


Khi nói chuyện với Anh/chị, có phải

cấp dưới hết sức thận trọng không?
23.

Anh/chị có thường xuyên nói “ Việc

này cứ làm theo ý tôi vừa nói đi” không?
24.

Anh/chị có từng thẳng thắn nói với

cấp dưới những câu như “Việc này làm
không tốt, làm lại đi” không?


25.

Có phải Anh/chị chỉ hỏi cấp dưới

những câu về công việc mà không quan tâm
đến khó khăn thực tế?
26.

Anh/chị có phê bình thẳng hoặc chỉ

trích nhân viên trước mặt người khác
không?
27.


trường
2.3 Thông tin được trao đổi tự do không chịu sự kiểm soát
văn hóa
của Ban giám hiệu
ủng hộ 2.4 Cán bộ - giáo viên - công nhân viên có thể tiếp cận các
các
tưởng
mới.
3.

ý nguồn kiến thức khác nhau.
2.5 Những ý tưởng hay sẽ được ủng hộ thực thi
2.6 Khen thưởng những cá nhân có ý tưởng sáng tạo-đổi

mới
Khả 3.1

năng làm không
phong

Thiết
gian

kế 3.1.1 Không gian gặp gỡ dễ tiếp cận
và giữa các bộ phận, các tổ chuyên môn.

quy trình làm việc 3.1.2 Không gian yên tĩnh.

phú môi phù hợp nhau
3.1.3 Không gian thư giãn,trò chơi.


BỘ CÂU HỎI THU THẬP THÔNG TIN
Bảng 1: Điều kiện để thay đổi văn hóa tổ chức nhằm tạo môi trường ủng hộ
sự đổi mới.
ĐẶC ĐIỂM

ĐÁNH GIÁ
Có Không

Thành công hiện tại làm tập thể chúng ta trở nên tự mãn.
Chúng ta có tập trung nội bộ.
Ban giám hiệu hoạt động hiệu quả đáng tin cậy và được tôn
trọng.
Các cán bộ - giáo viên - công nhân viên không hài lòng với thực
tại và có động lực cá nhân để thay đổi.
Mọi cán bộ - giáo viên - công nhân viên điều quen hợp tác và
đánh giá cao điều này.
Bảng 2. Danh mục các đặc điểm tổ chức hỗ trợ tính sáng tạo và đổi mới
ĐẶC ĐIỂM
Mạo hiểm được chấp nhận được trong công tác quản lý ở
trường bạn
Những ý tưởng và cách làm việc mới được đón nhận ở
trường bạn
Thông tin được trao đổi tự do không chịu sự kiểm soát của
Ban giám hiệu.
Cán bộ - giáo viên - công nhân viên có thể tiếp cận các
nguồn kiến thức khác nhau.
Những ý tưởng hay sẽ được ủng hộ thực thi.
Khen thưởng những cá nhân có ý tưởng sáng tạo-đổi mới


tạo-đổi mới – Tiêu chí “Quan tâm đến sự đổi mới”
Anh/chị đánh giá mức độ của các hoạt động sau đây như thế nào?
ĐÁNH GIÁ
CHIỀU HƯỚNG

Bình
thường

1.
2.
3.
4.
5.

Yêu công việc.
Ham học hỏi.
Biết điểm mạnh và điểm yếu của bản thân.
Đầu tư vào điểm mạnh của bản thân.
Chủ động tìm kiếm các thành viên có tư duy khác

bản thân.
6. Khuyến khích chấp nhận mạo hiểm.
7.
Phân biệt giữa thất bại thông minh(mạo hiểm
nhưng đầy triển vọng) và sai sót( rõ ràng có thể tránh
được)
8. Thảo luận cởi mở với cán bộ - giáo viên – công
nhân viên về sự chấp nhận rủi ro,xác định chiến lược
quản lý rủi ro.


thường xuyên kiểm tra tiến độ thực hiện.
20. Khuyến khích mọi người chỉ ra những ý tưởng
không được chấp nhận đang cản trở mục tiêu của nhóm.

Bảng 5. Danh mục đánh giá phong cách lãnh đạo khuyến khích tính sáng
tạo-đổi mới – Tiêu chí “Hiểu tập thể giáo viên – công nhân viên”
Anh/chị hãy trả lời đồng ý hoặc không với các trường hợp sau:
ĐẶC ĐIỂM
1.

Anh/chị đã nói “Mọi người có vấn đề gì thì có thể trực

tiếp đến gặp tôi” nhưng có phải kết quả chỉ có vài người đến
gặp Anh/chị phản ánh tình hình không?
2. Khi nói chuyện với Anh/chị, có phải cấp dưới hết sức
thận trọng không?

ĐÁNH GIÁ
Có Không


3.

Anh/chị có thường xuyên nói “ Việc này cứ làm theo ý

tôi vừa nói đi” không?
4. Anh/chị có từng thẳng thắn nói với cấp dưới những câu
như “Việc này làm không tốt, làm lại đi” không?
5. Có phải Anh/chị chỉ hỏi cấp dưới những câu về công
việc mà không quan tâm đến khó khăn thực tế?

Thành công hiện tại làm tập thể chúng ta trở nên tự mãn.
Chúng ta có tập trung nội bộ.
Ban giám hiệu hoạt động hiệu quả đáng tin cậy và được

ĐÁNH GIÁ (%)
Không ý
Có
Không
kiến
30
65
5
70
20
10
75
15
10

tôn trọng.
Các cán bộ - giáo viên - công nhân viên không hài lòng

40

60

0

với thực tại và có động lực cá nhân để thay đổi.
Mọi cán bộ - giáo viên - công nhân viên điều quen hợp

ĐÁNH GIÁ (%)
Mạnh
Yếu
BT
KYK
50
15
20
15

tác quản lý ở trường bạn
Những ý tưởng và cách làm việc mới được

70

10

15

5

đón nhận ở trường bạn
Thông tin được trao đổi tự do không chịu sự

80

0

20




- Cán bộ - giáo viên - công nhân viên có thể tiếp cận với các nguồn kiến thức
khác nhau – Đây là xu thế tất yếu trong thời đại ngày nay.
- Những ý tưởng hay sẽ được thực thi – Điều này mang tính tất yếu do đó xu thế
sẽ mạnh.
Như vậy trường A có được những điều kiện là một tổ chức hỗ trợ tính
sáng tạo - đổi mới. Các nhà quản lý cần xem xét khắc phụ hạn chế khả năng
chấp nhận mạo hiểm, chế độ khen thưởng cho những cá nhân có ý tưởng sáng
tạo và phát huy hơn nữa những thế mạnh sẵn có để tạo nên một tổ chức hỗ trợ
tính sáng tạo và đổi mới hơn.
Các chiều hướng tăng tính sáng tạo của không gian làm việc
CHIỀU HƯỚNG

BT
Không gian gặp gỡ dễ tiếp cận giữa các bộ 60

ĐÁNH GIÁ (%)
TỐT
CCT KYK
20
10
10

phận, các tổ chuyên môn.
Tác nhân khuyến khích (sách, video, tranh 45

50

5

30
10
Khu vực thư giãn, trò chơi
20
50
20
10
Kết luận: Không gian làm việc tăng tính sáng tạo ở trường A có đặc điểm:
- Phần lớn các chiều hướng tăng tính sáng tạo của không gian làm việc chỉ đạt
đa số là mức trung bình.
- Cần cải thiện không gian dành riêng cho cá nhân bày tỏ cá nhân và khu vực
thư giãn, trò chơi - vì đây là nơi mà nhu cầu tập thể được đặt lên trên, sự quan
tâm đến cá nhân còn hạn chế.
- Cần cải thiện không gian dành cho phụ huynh, khách và tạo không gian yên
tĩnh để tăng khả năng tập trung cho sự sáng tạo.


Như vậy về không gian, cơ sở vật chất của trường A để tăng tính sáng tạo tr
tương đối nhưng cần quan tâm cải thiện thêm để có chiều hướng tốt hơn.
 Danh mục đánh giá phong cách lãnh đạo khuyến khích tính sáng tạo - đổi
mới - Tiêu chí “Quan tâm đến sự đổi mới”
♦ Đánh giá của GV - CNV:
CHIỀU HƯỚNG

ĐÁNH GIÁ (%)
TỐT
CCT
75
70
5


5
10

30

50

15

5

định chiến lược quản lý rủi ro.
9. Trao đổi với các thành Ban giám hiệu về

25

60

10

5

cách thức giải quyết các vấn đề được ưu tiên
10. Mọi người hướng về bạn.
11. Đầu tư vào sự phát triển của GV-CNV
12. Có một tập hợp các mục tiêu rõ ràng

40
40


25

65

5

5

trường trong 10 năm tới.
16. Kiên nhẫn và sẳn sàng chịu trách nhiệm

30

65

5

cho việc đạt được mục tiêu dài hạn
17.
Khi mục tiêu đã hoàn thành tổ chức họp

55

40

5

1.
2.

70

10

40

20

30

bộ - giáo viên - công nhân viên thảo luận đưa
ra các ý tưởng.
19. Khuyến khích cán bộ - giáo viên - công
nhân viên thường xuyên kiểm tra tiến độ thực
hiện.
20. Khuyến khích mọi người chỉ ra những ý

10

tưởng không được chấp nhận cản trở mục tiêu
của nhóm.
Kết luận: Nhận xét của nhóm GV - CNV của trường A về phong cách lãnh đạo
khuyến khích tính sáng tạo - đổi mới của BGH có đặc điểm:
- Đa số chiều hướng là tốt (17/20 chiều hướng tốt chiếm tỉ lệ cao) – Đây cho
thấy Ban giám hiệu của trường hoạt động hiệu quả và được giáo viên, cán bộ
công nhân viên tôn trọng, tin tưởng .
- Khả năng định hướng cho các hoạt động tương lai của BGH là tốt.
o Có các chiều hướng theo GV - CNV cần cải thiện chiếm tỉ lệ cao hơn: Khuyến
khích mạo hiểm; mọi người hướng về bạn; khuyến khích mọi người chỉ ra
những ý tưởng cản trở mục tiêu của nhóm.

66.7
66.7
66.7
66.7

66.7

100
33.3

66.7

33.3

hiểm nhưng đầy triển vọng) và sai sót( rõ
ràng có thể tránh được)
8. Thảo luận cởi mở với cán bộ - giáo viên
– công nhân viên về sự chấp nhận rủi ro,xác
định chiến lược quản lý rủi ro.
9. Trao đổi với các thành Ban giám hiệu về
cách thức giải quyết các vấn đề được ưu tiên
10. Mọi người hướng về bạn.
11. Đầu tư vào sự phát triển của GV-CNV
12. Có một tập hợp các mục tiêu rõ ràng
trong dài hạn.
13. Có những kế hoạch ngắn hạn khả thi.
14. Ưu tiên dành các nguồn lực cho

100
33.3


66.7
33.3

họp để xác định cụ thể những gì cần làm
khác đi trong lần kế tiếp.
18. Kế hoạch thực hiện đủ thời gian cho
cán bộ - giáo viên - công nhân viên thảo
luận đưa ra các ý tưởng.

66.7

33.3

KYK


19.

Khuyến khích cán bộ - giáo viên -

66.7

33.3

công nhân viên thường xuyên kiểm tra tiến
độ thực hiện.
20. Khuyến khích mọi người chỉ ra những

100


trực tiếp đến gặp tôi” nhưng có phải kết quả chỉ có vài
người đến gặp Anh/chị phản ánh tình hình không?
2. Khi nói chuyện với Anh/chị, có phải cấp dưới hết

40

55

5

sức thận trọng không?
3. Anh/chị có thường xuyên nói “ Việc này cứ làm theo

30

65

5


ý tôi vừa nói đi” không?
4. Anh/chị có từng thẳng thắn nói với cấp dưới những

20

80

câu như “Việc này làm không tốt, làm lại đi”
5. Có phải Anh/chị chỉ hỏi cấp dưới những câu về công


30
30
40

10

5.

Kết luận: Đánh giá của nhóm Giáoviên - công nhân viên của trường A về khả
năng hiểu tập thể Giáo viên - công nhân viên của Ban giám hiệu có các đặc
điểm sau:
o Ban giám hiệu đã thực sự hiểu tập thể Giáo viên - công nhân viên (chiều
hướng 1 6 đánh giá không chiếm tỉ lệ cao; chiều hướng 7,11 đánh giá có
chiếm tỉ lệ cao)
o BGH vẫn đảm bảo được sự công bằng và sự đoàn kết trong tập thể (chiều
hướng 8, 9, 10 đánh giá có chiếm tỉ lệ cao)
♦ Tự đánh giá của Ban giám hiệu:
ĐẶC ĐIỂM
1. Anh/chị đã nói “Mọi người có vấn đề gì thì có thể

ĐÁNH GIÁ
Có
Không
100

trực tiếp đến gặp tôi” nhưng có phải kết quả chỉ có vài
người đến gặp Anh/chị phản ánh tình hình không?
2. Khi nói chuyện với Anh/chị, có phải cấp dưới hết


8. Việc đối đãi với cấp dưới liệu có theo nguyên tắc đối

66.7
100

33.3

đãi công bằng hay không?
9. Quan hệ giữa cán bộ và nhân viên có đoàn kết?
10.Quan hệ giữa các nhân viên cấp dưới có đoàn kết
11.Tính tích cực của nhân viên trong trường

100
100
66.7

33.7

Kết luận: Tự đánh giá của Ban giám hiệu trường A về khả năng hiểu tập thể có
các đặc điểm là Ban giám hiệu thực sự hiểu tập thể GV – CNV (chiều hướng
1 6 đánh giá không chiếm tỉ lệ cao; chiều hướng 7, 11 đánh giá có chiếm tỉ lệ
cao)
Kết luận về việc đánh giá năng lực quản lý tính sáng tạo – đổi mới
Qua các đánh giá ở 5 bảng của 17 Gíao viên – công nhân viên và 3 thành viên
Ban giám hiệu trường A cho thấy:
♦ Trường A có các điều kiện để thay đổi văn hóa tổ chức nhằm tạo môi
trường khuyến khích tính sáng tạo và ủng hộ sự đổi mới. Ban giám hiệu
cần tạo điều kiện giúp GV - CNV hình thành động lực cá nhân để sáng
tạo-đổi mới thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao. Giúp GV - CNV
nhận thấy lợi ích của việc hợp tác và có thói quen hợp tác.

giá
2.Các công việc cần làm khi muốn đánh giá năng lực :
- Lựa chọn đánh giá các năng lực gắn liền với thành quả đạt được trong thời
gian qua. Xây dựng các chi tiêu đánh giá tiêu chuẩn năng lực cần đánh giá,
cần định lượng mức độ quan trọng của từng chỉ tiêu trong việc đánh giá năng
lực đó.
- Phố biến, trao đối với đối tượng được đánh giá, các đối tượng theo đánh
giá về mục đích, về nội dung và ý nghĩa của việc đánh giá để đảm bảo tính
chính xác và sự trung thực trong đánh giá.


- Chọn lựa thành phần tham gia đánh giá đảm bảo thể hiện đầy đủ được các
mặt, khía cần cơ bản của đối tượng cần đánh giá
- Trang bị thiết bị, phương tiện, công nghệ thông tin phục vụ việc đánh giá
được công khai, dân chủ, bảo mật và chính xác