SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH LÀO CAI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Sử dụng truyện kể nhằm nâng cao hiệu quả
giảng dạy phần Công dân với đạo đức – Môn Giáo dục công dân
cho học viên lớp 10A1 tại Trung tâm giáo dục thường xuyên
huyện Si Ma Cai.

Họ và tên tác giả: Vũ Thị Thu Hà
Chức vụ: Phó giám đốc
Đơn vị công tác: Trung tâm GDTX huyện Si Ma Cai

Si Ma Cai, tháng 3 năm 2014
1


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH LÀO CAI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Sử dụng truyện kể nhằm nâng cao hiệu quả
giảng dạy phần Công dân với đạo đức – Môn Giáo dục công dân
cho học viên lớp 10A1 tại Trung tâm giáo duc thường xuyên
huyện Si Ma Cai.

Họ và tên tác giả: Vũ Thị Thu Hà
Chức vụ: Phó giám đốc
Đơn vị công tác: Trung tâm GDTX huyện Si Ma Cai

Si Ma Cai, tháng 3 năm 2014

.......................................... Trang 8

4. Tài liệu tham khảo.

.......................................... Trang 9

3


1. Lý do chọ đề tài.
Đổi mới phương pháp dạy học ở Trường phổ thông là nhiệm vụ giáo dục của
toàn ngành trong giai đoạn hiện nay. Đổi mới phương pháp dạy học nhằm giúp học
sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và
năng lực tự học, tinh thần hợp tác, kỹ năng vận dụng kiến thức của học sinh. Tạo
cho học sinh có niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập.
Đối với môn Giáo dục công dân, đây là môn học trang bị cho học sinh
những kiến thức phổ thông cơ bản, phù hợp với lứa tuổi học sinh về thế giới quan
khoa học và nhân sinh quan tiến bộ, về các giá trị đạo đức, pháp luật, lối sống. Mặt
khác, đây là môn học hình thành và phát triển ở các em những tình cảm, niềm tin,
hành vi và thói quen đạo đức, chấp hành pháp luật, giúp các em có được sự thống
nhất cao giữa ý thức và hành vi.
Nội dung kiến thức môn Giáo dục công dân ở trường THPT nói chung và ở
phần Công dân với đạo đức nói riêng thường mang tính lí luận cao, khiến người
dạy và người học cảm thấy "khó dạy" và "khó học". Tính lí luận này được thể hiện
tập trung ở chỗ kiến thức môn học mang tính trừu tượng, khái quát hóa cao, đó là
các khái niệm, phạm trù đạo đức như: Nhân nghĩa, danh dự, hạnh phúc,tình yêu,
lòng yêu nước,...
Từ đặc điểm cơ bản trên, nếu người dạy chỉ chú trọng truyền đạt tri thức
trong sách giáo khoa mà không có liên hệ thực tế hoặc kể cho học viên nghe những
câu chuyện " người thật, việc thật" sẽ làm cho giờ học trở nên khô khan, nặng nề,

học viên là công tác quan trọng và có tác động lớn tới chuyên môn cũng như sự
phát triển của nhà trường. Vì vậy, việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học viên
thực sự đã đạt được những điểm nổi bật trong thời gian vừa qua, cụ thể :
Đại bộ phận học viên có ý thức học tập và rèn luyện đạo đức, có tác phong
sinh hoạt lành mạnh.
Học viên thuộc diện xếp loại hạnh kiểm Tốt, Khá chiếm 85,2 %. Không có học
viên vi phạm các tệ nạn xã hội.
Đây là những thuận lợi cơ bản nhất trong vấn đề chọn để viết Sáng kiến
kinh nghiệm của tôi.
* Khó khăn:
Trong đời sống xã hội hiện nay đã có những biểu hiện xem nhẹ những giá
trị văn hóa truyền thống của dân tộc, chạy theo thị hiếu không lành mạnh. Cuộc
đấu tranh giữa cái tiến bộ và cái lạc hậu, giữa lối sống lành mạnh trung thực, có lý
tưởng với lối sống ích kỉ, thực dụng đang diễn ra hàng ngày, trong khi đó chương
trình môn Giáo dục công dân nói chung nặng tính lý thuyết, thiếu kỹ năng sống, lại
không tạo được dấu ấn để tác động hình thành nhân cách học sinh. Những bài học
ý nghĩa, gần gũi với đời sống không được chú trọng mà thay bằng những bài học
quá trừu tượng. Chương trình giáo dục công dân ỏ Trung tâm Giáo dục thường
xuyên chỉ có 11 tiết dạy các vấn đề về đạo đức trên tổng số 32 tiết trong khi nội
dung những bài học trong sách Đạo Đức lại rất gần gũi với cuộc sống đời thường.
Mặt khác, học viên học tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Si Ma Cai
phần lớn là các học sinh có học lực yếu, không được vào học tại các trường Trung
5


học phổ thông, hoặc là những học viên không có điều kiện đi học Trung học phổ
thông ngay sau khi hoàn thiện chương trình Trung học cơ sở,...Học viên phần đông
là dân tộc thiểu số, nhiều gia đình chưa quan tâm đến việc giáo dục con em, phó
mặc cho nhà trường, cho xã hội. Nhiều học viên không xác định đúng mục đích
học tập, sống thiếu lý tưởng, thiếu ước mơ, không kiên định, dễ bị kẻ xấu lôi

trao đổi và tham khảo ý kiến đồng nghiệp dạy môn Lịch sử trong tổ trong nhà
trường. Ngoài ra, tôi còn tạo điều kiện để học viên được tự kể về những tấm gương
đạo đức, những bài học các em rút ra được trong cuộc sống cho các bạn cùng nghe.
Dưới đây là một số minh họa tiêu biểu của tôi:
6


Khi giảng bài 10 “Quan niệm về đạo đức”, giáo viên có thể mở đầu bài
giảng bằng câu chuyện Bác Hồ trong đời thường qua đó rút ra kết luận về sự giản
dị, thanh đạm của Bác Hồ, nêu cao tấm gương đạo đức sáng ngời của Bác cho học
sinh noi theo. Sau bao nhiêu năm bôn ba khắp năm châu bốn bể, không bao giờ
Người quên những bữa cơm đạm bạc nơi quê nhà. Dù làm gì và ở đâu Người cũng
chỉ ăn uống thanh đạm, tiết kiệm và nhường nhịn. Bác sống gần gũi, thân mật với
những người xung quanh. Một lần tình cờ Cố vấn Vĩnh Thụy- cựu hoàng Bảo Đại
tới gặp đúng lúc Bác đang ăn, bữa ăn như thường lệ. Thấy Bác làm nhiều, đôi mắt
trũng sâu, má hóp... ngài Cố vấn Vĩnh Thụy xin được mang thức ăn lại để Bác
dùng, nhưng Người trả lời tự nhiên: “Cảm ơn Ngài cố vấn! Tôi cùng anh em đã
quen lệ rồi”. Không chỉ ăn uống mà tất cả sinh hoạt hàng ngày, ở Bác đều toát lên
sự giản dị, thanh tao. Đạo đức của Người là tấm gương sáng cho chúng ta noi theo.
Hoặc khi giảng bài 11: “ Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học”, ở đơn
vị kiến thức 1: Nghĩa vụ, giáo viên có thể sử dụng câu chuyện Lá cờ thêu sáu chữ
vàng để minh họa cho học sinh thấy được sự dũng cảm hi sinh quên mình vì việc
nghĩa của Hoài Văn Hầu Trần Quốc Toản, Từ đó giúp học sinh ý thức được nghĩa
vụ của mình trong học tập cũng như trong cuộc sống. Nội dung câu chuyện có thể
khái quát: Mới 15 tuổi, Trần Quốc Toản đã có trí lớn, muốn được tham dự hội nghị
Bình Than để bàn việc nước, nhưng không được chấp nhận, trong tay cầm quả
cam, chàng thiếu niên bóp nát lúc nào không biết. Trở về lập nên một đội quân lớn,
với lá cờ thêu sáu chữ vàng “Phá cường địch, báo hoàng ân”. Trong các trận đánh,
Trần Quốc Toản luôn ở vị trí tiên phong, xung trận cùng các tướng lĩnh tạo nên
những chiến thắng lẫy lừng. Trận chiến đấu oanh liệt bên dòng sông Như Nguyệt,


%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

0

0

21

61.76

liên hệ mật thiết với nhau. Vì thế, tôi cho rằng, áp dụng biện pháp sử dụng truyện
kể về những con người cụ thể trong việc thực hiện hay vi pham pháp luật ở phần
Công dân với pháp luật cũng sẽ thu được hiệu quả cao trong giờ dạy.
Xác nhận của hội đồng khoa học nhà trường

Ngày 20 tháng 3 năm 2014

Người thực hiện

………………………………………………
………………………………………………
………………………………………………
………………………………………………
………………………………………………
………………………………………………

Vũ Thị Thu Hà

9


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Những câu chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh- Sưu tầm.
2. “Dế mèn phiêu lưu kí” - Tô Hoài.
3. “Không nhận lụa”- theo Vũ Ngọc Khánh- Kho tàng giai thoại Việt Nam.
4. Câu chuyện về “Trái tim hoàn hảo”- Sống đẹp.xitrum.net/nghethuatsong.
5. “Lá cờ thêu sáu chữ vàng”- Nguyễn Huy Tưởng.

10