Hùynh Đăng Cử,lớp Dh24Nh05
TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VI MÔ
SỬ DỤNG MÔ HÌNH CUNG CẦU ĐỂ PHÂN TÍCH DIỄN
BIẾN GIÁ XĂNG DẦU TRÊN THẾ GIỚI &
CÁC CHÍNH SÁCH GIẢI QUYẾT,KIỂM SOÁT
Trên thị trường, giá cả xăng dầu cân bằng của hàng hoá xăng dầu là trạng thái khi
cung hàng hoá xăng dầu đủ thỏa mãn cầu đối với nó trong một thời kỳ nhất định. Với
cách định nghĩa này, giải thích diễn biến giá của xăng dầu trên thị trường là việc đi tìm
hiểu đặc điểm tính chất cung - cầu của loại hàng hoá này trên thị trường, ngoài ra có thể
xem xét đến một số yếu tố khác (phi kinh tế) có ảnh hưởng đến giá cân bằng.
Xét về khía cạnh cung : có thể khẳng định thị trường dầu mỏ bị chi phối bởi một
số nước nhỏ sản xuất dầu lửa. Đây là những quốc gia sản xuất dầu chủ yếu trên thế giới,
bao gồm các nước thuộc nhóm OPEC (The Organization of Petroleum Exporting
Contries)-Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ thế giới. Thành lập ngày 14/9/1960 tại
Bagdhad (thủ đô Iraq), lúc đầu gồm các nước Venezuela, Saudi Arabia, Iraq, Iran, và
Kuwait. Quata được kết nạp năm 1961; Indonexia và Lybia (1962); Tiểu vương quốc các
nước Arab thống nhất (1967); Algeria (1969); Nigeria (1971). Ecuado gia nhập năm
1973 nhưng xin rút lui năm 1992. Gabon gia nhập năm 1975 nhưng xin rút lui năm 1994.
OPEC chuyển tổng hành dinh từ Geneva (Thụy Sĩ) đến Vienna (Áo) vào ngày
01/09/1965. Hiện nay trong khối OPEC có 7 nước thuộc khối Ảrập độc quyền kiểm soát
và chi phối thị trường dầu lửa thế giới, tự do áp đặt giá dầu. Trong số các nước thành
viên có 11 nước Hồi giáo chiếm tới 75% trữ lượng dầu và trữ lượng khí đốt trong tổng
trữ lượng dầu khí của thế giới. Cơ quan năng lượng quốc tế IEA- International Enegy
Agency, công bố danh sách 10 nước XK nhiều dầu thô nhất và 10 nước NK nhiều nhất
vào tháng 9/2002.
1
P
O
S
Q
Hùynh Đăng Cử,lớp Dh24Nh05

D
P
Q
Hùynh Đăng Cử,lớp Dh24Nh05
Theo nhận định vừa được Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đưa ra thì
nhu cầu dầu thế giới năm 2007 sẽ tăng thêm 1,2 triệu thùng/ngày so với năm 2006, lên
mức 85,4 triệu thùng/ngày.

Đồ thị 2: Biểu diễn đường cầu dầu mỏ trên thị trường thế giới
Với đường cầu có độ dốc như vậy, bất cứ khi nào cung thay đổi, mặc dù thay đổi
với một lượng nhỏ sẽ ảnh hưởng rất lớn đến giá cân bằng.
Có thể lấy ví dụ nhỏ để minh họa: Vào năm 1974, OPEC đã đơn phương quyết
định tăng giá dầu thô quốc tế trên 400 %, nhưng lượng cầu chỉ giảm xuống 30%, như
vậy hệ số co giãn Ed = -30/400 = - 0,075 tức là hệ số co giãn gần bằng 0.
Kết hợp đồ thị cung - cầu xăng dầu ở trên có đồ thị thị trường của xăng dầu trên thế
giới.
3
Hùynh Đăng Cử,lớp Dh24Nh05
Đồ thị 3: Biểu diễn đường cung - cầu dầu mỏ trên thị trường thế giới
Với khả năng chi phối thị trường, các nước xuất khẩu dầu mỏ chủ yếu trên thế
giới có thể hành động như một nhóm độc quyền, có nghĩa một vài nhóm “cấu kết với
nhau ” bán một sản phẩm nhất định. Bằng cách thỏa thuận tăng vọt giá bán, trong khi
cầu dầu thô của thế giới không co giãn họ có thể tăng thu nhập của mình lên rất nhiều
lần.
Ví dụ: vào giữa năm 1973 và 1974, giá dầu mỏ đã tăng gấp 3 lần từ 2,9
USD/thùng lên tới 9 USD /thùng và kết quả là tổng thu nhập từ việc xuất khẩu dầu của
OPEC nhảy vọt từ 24,2 tỷ USD lên 100,7 tỷ USD với lượng dầu xuất khẩu có giảm một
ít.
Khi các nước xuất khẩu dầu chủ yếu trên thế giới phát hiện và tin rằng: Giá dầu
tăng lên với 1 lượng rất lớn thị chỉ làm giảm 1 lượng nhỏ trong khi lượng dầu được bán

bị chi phối bởi các quốc gia đó. Do vậy, giá cả của xăng dầu trên thế giới luôn luôn biến
động.
Theo tính toán của OPEC, với chi phí cận biên của việc khai thác dầu bằng 0 vì
việc khai thác dầu chỉ phi bỏ ra chi phí ban đầu trong việc thăm dò, sau đó lắp đặt hệ
thống hút dầu và khai thác dầu. Trong quá trình khai thác hầu như không phải bỏ chi phí
gì thêm, cho nên lượng dầu tối ưu của các nước xuất khẩu và nhập khẩu là 22,8
USD/thùng.
Với mức giá bán thực tế luôn cao hơn mức giá cân bằng cung - cầu khiến cho cầu
luôn nhỏ hơn cung. Có nghĩa khi các nước xuất khẩu dầu mỏ có khả năng để cung cấp
nhiều hơn nhưng với mức giá cao như vậy khiến cho cầu bị hạn chế. Trong thực tế khi
có mâu thuẫn xảy ra trong OPEC, một quốc gia muốn tăng sản lượng để thu thêm lợi
nhuận về, các quốc gia còn lại không thống nhất sẽ dẫn đến giá cả của dầu mỏ trên thị
trường thế giới sẽ giảm xuống. Ngược lại khi mức giá bán trên thị trường thấp hơn mức
giá cân bằng, có nghĩa cầu lớn hơn lượng cung, khi đó lượng dầu mỏ được sản xuất ra
không đủ đáp ứng nhu cầu của thế giới, với mức giá thấp, nguồn tài nguyên không có
khả năng tái tạo, dầu mỏ bị khai thác quá mức và có nguy cơ bị cạn kiệt. Do đó hạn chế
lượng cung là điều kiện cần thiết.
Đồ thị 4: Biểu diễn ảnh hưởng của các yếu tố khác (phi kinh tế)
P
O
S
’
S
D
Q
1
Q
2
P
1