Luận văn tốt nghiệp
Lê Thị Hải Lý -
39A1 Tiểu học
Mục lục
A.
B.
Chơng I
I.
1.
2.
II.
1.
Mở đầu
Nội dung nghiên cứu
Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu
Cơ sở lý luận
Đạo đức và giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh
Phơng pháp giáo dục và biện pháp giáo dục
Cơ sở thực tiễn
Thực trạng nhận thức và sử dụng các biện pháp giáo
Trang
2
5
5
5
5
C.
D.
E.
Tiểu học
Nguyên tắc xây dựng hệ thống biện pháp
Hệ thống biện pháp
Thực nghiệm s phạm
Quá trình thực nghiệm
Quá trình chuẩn bị thực nghiệm
Kết quả thực nghiệm
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Phụ lục nghiên cứu
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
30
32
49
49
49
51
59
63
65
1
Luận văn tốt nghiệp
Lê Thị Hải Lý -
39A1 Tiểu học
A. Phần mở đầu.
1. Lý do chọn đề bài:
Sở dĩ chúng tôi chọn đề bài này để nghiên cứu vì những lý do sau đây:
1.1. Giáo dục đạo đức cho học sinh là một nội dung giáo dục quan
trọng trong nhà trờng hiện nay. Con ngời mà nhà trờng đào tạo không chỉ có
tầm trí tuệ cao, tâm hồn phong phú, thể chất cờng tráng mà còn phải có đạo
đức trong sáng.
1.2. ở Tiểu học giáo dục đạo đức cho học sinh bắt đầu từ việc hình
thành ở các em những hành vi đạo đức, dựa trên các hoạt động giáo dục cơ
bản và các mối quan hệ chủ yếu của trẻ. Vì thế giáo dục hành vi đạo đức cho
học sinh Tiểu học có một ý nghĩa rất quan trọng, không những đối với công
tác đức dục nói riêng mà còn đối với quá trình hình thành toàn bộ nhân cách
của các em nói chung. Nhng đây lại là vấn đề cha đợc nghiên cứu nhiều và
nghiên cứu có hệ thống.
1.3. Việc giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học hiện nay
còn cha mang lại hiệu quả cao và nhất là cha có những biện pháp thật sự phù
hợp với vấn đề cần giáo dục và với đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi học
sinh Tiểu học.
Chính vì thế mà chúng tôi chọn đề tài Một số biện pháp giáo dục
hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học.
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu.
Trong các sách giáo dục học trong và ngoài nớc, nhiều tác giả cũng đã
Nâng cao hiệu quả của việc giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh
Tiểu học.
4. Khách thể và đối tợng nghiên cứu:
4.1. Khách thể nghiên cứu:
Quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học.
4.2. Đối tợng nghiên cứu:
Các biện pháp để giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học.
5. Giả thuyết khoa học:
Có thể nâng cao đợc hiệu quả của việc giáo dục hành vi đạo đức cho
học sinh Tiểu học nếu đa ra đợc các biện pháp dựa trên cơ sở tổ chức hợp lý
các hoạt động giáo dục cơ bản và các mối quan hệ chủ yếu của học sinh
Tiểu học.
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
4
Luận văn tốt nghiệp
39A1 Tiểu học
Lê Thị Hải Lý -
6. Nhiệm vụ nghiên cứu:
6.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài.
6.2. Đề xuất các biện pháp để giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu
học.
6.3. Thực nghiệm s phạm.
7. Phơng pháp nghiên cứu:
Đạo đức có tính lịch sử, giai cấp và tính dân tộc đợc hình thành từ bản
thân cuộc sống con ngời. Cuộc sống của mỗi con ngời đòi hỏi họ phải ý thức
đợc ý nghĩa, mục đích hoạt động của mình trong quá khứ, hiện tại và nhu
cầu cần phải làm gì trong tơng lai. Những hoạt động đó bao giờ cũng có mối
tơng quan giữa cá nhân với cá nhân, cá nhân và xã hội cho phép tới một giới
hạn nhất định trong vòng trật tự chung của cộng đồng, của dân tộc nhằm
đảm bảo quyền lợi cho tất cả các thành viên vơn lên một cách tích cực, tự
giác trở thành động lực phát triển của cả xã hội. Đó chính là những quy tắc,
chuẩn mực tự giác trong hành động để đánh giá con ngời có đạo đức hay
không có đạo đức. Có thể nói đạo đức là một hình thái ý thức đợc hình thành
rất sớm trong lịch sử phát triển nhân loại và đợc mọi xã hội, mọi giai cấp,
mọi thời đại quan tâm. Sự phát triển của đạo đức xã hội từ thấp lên cao nh
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
6
Luận văn tốt nghiệp
39A1 Tiểu học
Lê Thị Hải Lý -
những nấc thang giá trị của văn minh con ngời trên cơ sở phát triển cuả sức
sản xuất vật chất và thông qua sự đấu tranh, gạn lọc, kế thừa mà nội dung
đạo đức ngày càng phong phú và hoàn thiện hơn. Trong cuộc sống hiện thực,
đạo đức bao giờ cũng gồm ý thức, quan hệ và hành động thực tiễn. Cả ba
mặt đó thờng thì thống nhất với nhau nói lên năng lực phục vụ một cách tích
cực, tự giác của cá nhân trong mối tơng quan vì lợi ích của ngời khác và xã
39A1 Tiểu học
Lê Thị Hải Lý -
Bên cạnh đó đạo đức còn có chức năng kiểm tra đánh giá. Nhờ có
chức năng này mà chủ thể đạo đức phân biệt đợc cái tốt, cái xấu, cái thiện,
cái ác trong thực tiễn cuộc sống thờng xuyên biến đổi và định hớng chính
xác, tin tởng vào hành vi của mình.
1.2. Giáo dục hành vi đạo đức.
1.2.1. Khái niệm hành vi:
Hiểu một cách chung nhất hành vi là sự đáp lại của cơ thể đối với kích
thích của môi trờng. Theo cách hiểu này thì hành vi có ở cả ngời và động
vật. Nhng hành vi của ngời mang tính xã hội, đó là những hành vi có ý thức,
còn hành vi của động vật mang tính bản năng.
1.2.2. Khái niệm hành vi đạo đức.
Hành vi đạo đức là những hành vi phù hợp với các chuẩn mực đạo
đức.
Hành vi đạo đức là một thành phần không thể thiếu đợc của phẩm
chất đạo đức: ý thức đạo đức, tình cảm đạo đức, hành vi đạo đức.
Hành vi đạo đức đợc lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ trở thành thói quen đạo
đức. Hành vi, thói quen đạo đức vừa là mục đích, vừa là kết quả của quá
trình giáo dục đạo đức.
1.2.3. Giáo dục hành vi đạo đức:
Giáo dục hành vi đạo đức là một nhiệm vụ của giáo dục đạo đức cho
học sinh. Nhờ thực hiện nhiệm vụ này mà ý thức đạo đức, tình cảm đạo đức
của học sinh mới biến thành thói quen hành vi đạo đức của các em.
Trong giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học, việc giáo dục hành vi
đạo đức có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng và phải đi trớc một bớc so với
giáo dục ý thức đạo đức, tình cảm đạo đức.
đối tợng giáo dục, hoàn cảnh giáo dục mà lựa chọn và sử dụng các biện pháp
giáo dục thích hợp nhằm tạo ra những chuyển biến nhất định ở ngời đợc giáo
dục.
2.2.2. Biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học là gì?
Là những cách thức cụ thể mà giáo viên sử dụng để tác động đến học
sinh nhằm hình thành ở các em hành vi đạo đức. Việc xây dựng các biện
pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học không những phải dựa
vào mục đích, yêu cầu, nội dung giáo dục đạo đức mà còn phải dựa vào
những cơ sở tâm lý s phạm sau đây:
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
9
Luận văn tốt nghiệp
39A1 Tiểu học
Lê Thị Hải Lý -
- Đặc điểm về mặt nhận thức:
Nghiên cứu hoạt động nhận thức của học sinh Tiểu học ngời ta đã đi
đến một số kết luận sau đây:
Nếu nói một cách khái quát thì tuổi học sinh Tiểu học là tuổi nhận
thức cảm tính còn chiếm u thế. T duy của trẻ còn mang nặng tính chất trực
quan, chú ý thiếu bền vững. Tri giác của các em hầu nh hời hợt, trí nhớ lôgic
cha phát triển, ghi nhớ không chủ định còn đóng một vai trò đáng kể, khó
tiếp nhận nhiệm vụ, nội dung học tập.
Học sinh lứa tuổi này lúc nào cũng tìm chỗ dựa ở kinh nghiệm cảm
ở Tiểu học, phong cách giao tiếp của giáo viên với học sinh, việc thiết
lập một bầu không khí tâm lý trong quá trình dạy học mang một ý nghĩa rất
quan trọng.
- Đặc điểm về mặt tình cảm của học sinh Tiểu học.
Tình cảm là yếu tố nối liền nhận thức với ý chí của học sinh Tiểu
học. Đối tợng gây xúc cảm cho trẻ là những sự vật, hiện tợng có hình ảnh cụ
thể, sinh động. Sự thích thú, buồn bực hay lo âu, sợ hãi của trẻ thờng xảy ra
khi các em trực tiếp tri giác các sự vật, hiện tợng cụ thể.
Vì thế trong dạy học cũng nh giáo dục cần tránh những lời thuyết lý
chung chung, trừu tợng. Những bài giảng khô khan, dài dòng chẳng những
không gây cho trẻ những xúc cảm tích cực mà còn làm cho các em mệt mỏi,
chán nản.
Học sinh Tiểu học dễ xúc động và khó kìm hãm xúc cảm của mình.
Tính dễ xúc cảm phản ánh trong toàn bộ đời sống tâm lý của trẻ. Nó thể hiện
ra ở tri giác, ký ức, tởng tợng, hoạt động của trẻ.
Quan sát hoạt động của các em có thể thấy rõ điều đó. Chúng tôi đã
thử nghiệm giới thiệu với các em một bức tranh, các em vừa nhận ra đã reo
lên đẹp quá, thích quá!. Đấy chính là sự dễ xúc cảm do tác động trực
quan đem lại. Kể một câu chuyện cổ tích hay nh Tấm Cám, Thạch Sanh,
Cây khế dễ dàng tạo ra cho các em sự xúc động mạnh mẽ, biểu hiện th ơng yêu căm ghét rất rõ ràng.
Khi trẻ phải trả lời một câu hỏi khó hay giải quyết một bài tập khó thờng thấy nét mặt các em hiện rõ những xúc cảm diễn ra cùng với quá trình t
duy: nôn nóng (khi gặp khó khăn), tơi vui (khi vợt khó khăn). Bị điểm kém
hoặc bị cô phê bình các em có thể buồn đến khóc.
Khi xúc động trẻ thờng không làm chủ đợc xúc cảm của mình có cố
tình kìm hãm, che dấu thì nó cũng lộ ra một cách vụng về.
Có đặc điểm trên đây là do sự phát triển cha ổn định về sinh lý thần
kinh ở học sinh Tiểu học. Quá trình hng phấn còn mạnh hơn quá trình ức
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
lệch trong hành vi của trẻ, cố gắng giúp đỡ các em vợt qua những hạn chế
của lứa tuổi.
- Sự sẵn sàng về mặt tâm lý của học sinh Tiểu học đối với hoạt động
học tập.
Hoạt động học tập đặt ra những yêu cầu nhất định đối với đứa trẻ bắt
đầu đi học. Các em không những phải có một sự phát triển thể lực nhất định
mà còn phải đợc chuẩn bị về mặt tâm lý cho việc học tập ở trờng.
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
12
Luận văn tốt nghiệp
39A1 Tiểu học
Lê Thị Hải Lý -
Kết quả nghiên cứu của các nhà tâm lý học cho thấy trình độ chuẩn bị
sẵn sàng của đứa trẻ về mặt trí tuệ (nắm đợc một vốn tri thức, kỹ năng , kỹ
xảo nhất định, có hoạt động t duy phát triển tới một trình độ cần thiết ) và
về mặt nhân cách (thái độ của trẻ đối với nhà trờng và học tập, đối với giáo
viên, kỹ năng tự tổ chức hoạt động và hành vi của mình) không phải bao
giờ cũng trùng hợp với nhau. Đứa trẻ có thể có một vốn tri thức khá lớn (có
tới 73,3% - 88,7% đứa trẻ 6 tuổi đã đợc chuẩn bị một số kiến thức nhất định
về Toán và Tiếng Việt. Trong số này gần 25% biết làm đúng ngay các phép
tính của lớp 1, viết đợc trọn tiếng và đọc đợc một bài tập đọc dành cho lớp 1.
Có trình độ thao tác t duy phát triển tơng đối cao, nhng trong khi đó laị cha
đợc chuẩn bị đầy đủ về mặt tâm lý, biểu hiện ở chỗ một số em thích đi học
phát triển mạnh mẽ nhất về đạo đức trí tuệ, tình cảm, thể lực và thẩm mỹ.
Do đó việc chú ý đến các đặc điểm nói trên của học sinh là một trong
những nhân tố đảm bảo cho sự thành công của nhà giáo dục trong công việc
giáo dục hành vi đạo đức.
- Học sinh Tiểu học là một giai đoạn phát triển của đời ngời. ảnh hởng trực tiếp đến sự phát triển của trẻ ở giai đoạn này trớc hết phải nói đến
việc các em đợc đến trờng. Đây là một sự kiện có ý nghĩa to lớn trong đời
sống của trẻ. Đến trờng các em có một vị thế xã hội, khác hẳn so với trớc
đây, khi còn là trẻ mẫu giáo. Việc học tập của các em đợc gia đình quan tâm
hơn, chuẩn bị cho nhiều sách vở, đồ dùng học tập hơn. Học tập trở thành
nhiệm vụ chủ yếu nhất, quan trọng nhất đối với trẻ. Để làm tròn bổn phận
này, các em phải hết sức cố gắng, phải có tinh thần trách nhiệm và lòng ham
học tập
Đến trờng, trẻ tham gia vào những mối quan hệ mới mẻ. Các em thờng e dè, bỡ ngỡ trớc những mối quan hệ này nhng lại tò mò muốn đợc tiếp
xúc ngày một rộng hơn. Nếu đợc tổ chức tốt những quan hệ đó sẽ là điều
kiện phát triển thái độ tốt đẹp đối với mọi ngời xung quanh.
Đến trờng trẻ còn tham gia vào nhiều hoạt động mới với những yêu
cầu mới (học tập, vui chơi, lao động, sinh hoạt tập thể, công tác xã hội )
trong đó hoạt động học tập đóng vai trò chủ đạo. Thông qua hoạt động và
chính trong hoạt động này các quan hệ của trẻ đối với xã hội đợc thực hiện,
các phẩm chất cơ bản của nhân cách đứa trẻ cũng nh từng thuộc tính tâm lý
riêng biệt của các em đợc hình thành.
Tất nhiên trẻ Tiểu học vẫn duy trì và phát triển các hoạt động và quan
hệ khác, nhng tất cả những hoạt động ấy đều lui về sau nhờng cho hoạt động
học tập nổi lên giữ vị trí chủ đạo.
Việc tìm ra hoạt động chủ đạo đối với mỗi giai đoạn phát triển của trẻ
có một ý nghĩa rất to lớn. Nó giúp các nhà giáo dục có tầm nhìn chiến lợc
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
14
là một phẩm chất nhân cách của học sinh Tiểu học, đảm bảo cho các em
nhanh chóng thích ứng với hoạt động học tập và cuộc sống nhà trờng. Đến lợt mình, các thuộc tính và phẩm chất nhân cách học sinh cũng ảnh hởng trở
lại đối với việc giáo dục hành vi đạo đức.
Sự phát triển của các yếu tố, động cơ, tình cảm, khuynh hớng, năng
lực ở đứa trẻ đều dẫn đến sự phát triển về mặt nhận thức, niềm tin, kỹ
năng, kỹ xảo, thói quen kỉ luật trong hoạt động học tập của các em.
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
15
Luận văn tốt nghiệp
39A1 Tiểu học
Lê Thị Hải Lý -
Nói tóm lại hành vi đạo đức có ảnh hởng trực tiếp đến sự hình thành
và phát triển nhân cách học sinh Tiểu học. Làm tốt công tác giáo dục hành
vi đạo đức là tạo điều kiện để trẻ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của hoạt động
học tập và các hoạt động giáo dục khác trong nhà trờng.
- Vị trí vai trò của ngời giáo viên Tiểu học trong việc giáo dục hành vi
đạo đức cho học sinh.
Thông thờng ở bậc Tiểu học, mỗi giáo viên dạy một lớp, tất cả các bộ
môn. Một số trờng có điều kiện giáo viên có thể dạy chuyên theo môn học:
Tiếng Việt, Toán, Ngoại ngữ Dù dạy tất cả các môn hay thậm chí một
môn học họ vẫn đợc học sinh nhìn nhận nh ông thầy tổng thể.
Giáo viên Tiểu học chiếm vị trí trung tâm trong các mối quan hệ của
trẻ ở giai đoạn này. Học sinh lớp 1 2 coi giáo viên là nhân vật quan trọng
đánh giá. Nói tóm lại là tổ chức quy trình kỹ thuật. Còn học sinh dới sự chỉ
đạo của giáo viên tự mình thực hiện quy trình sản xuất theo mẫu và quy trình
kỹ thuật cho trớc. Do đó ở Tiểu học giáo viên đến với học sinh không phải
bằng phơng pháp thuyết trình mà bằng phơng pháp làm mẫu.
Khi dạy điều gì giáo viên làm mẫu rồi tổ chức cho học sinh làm để có
đợc điều đó. Muốn hình thành ở học sinh một hành vi, giáo viên phải làm để
có đợc hành vi đó. Học sinh làm theo cách thầy làm và đạt hành vi đó. Điều
quan trọng hơn nữa là hoạt động của trẻ phải diễn ra một cách tích cực, say
sa. Các em phải mong muốn nắm lấy mẫu hành vi để mình trở nên tốt đẹp
hơn. Nói cách khác, trong hành vi của trẻ không chỉ chú ý dạy cái nghĩa
mà còn phải cho trẻ trải nghiệm cái ý của hành vi, thấy đợc giá trị việc
làm của mình, rung động trớc cái tốt, cái đẹp, cái cao thợng. Căm ghét cái
xấu, cái ác, cái thấp hèn
Trong công tác giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh, giáo viên cũng
giữ vai trò chủ đạo. Bằng phơng pháp làm mẫu giáo viên cung cấp cho học
sinh các chuẩn mực hành vi đạo đức và cách làm. Sau đấy, tổ chức, hớng dẫn
các em làm để có đợc chuẩn mực này.
Thực tế cho thấy trong quá trình giáo dục đạo đức nói chung và giáo
dục hành vi đạo đức cho học sinh nói riêng, nếu giáo viên không xác định rõ
vị trí, vai trò, nhiệm vụ của mình thì hiệu quả giáo dục sẽ rất thấp.
Tuy nhiên để làm tốt chức năng của ông thầy tổng thể, ngời đại
diện của nền văn minh nhà trờng đến với học sinh, giáo viên dạy ở bậc Tiểu
học cần có đủ các tiêu chuẩn đặc trng sau đây.
1- Có hình thức phù hợp với học sinh Tiểu học đợc các em chấp nhận
(hình thể, y phục, t thế, tác phong)
2- Hiểu biết sâu sắc nội dung giáo dục ở bậc Tiểu học (tri thức khoa
học, kỹ năng s phạm, chuẩn mực cuộc sống)
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
Kết quả điều tra cho thấy:
- Có 29,54% số giáo viên đợc hỏi hiểu đúng khái niệm biện pháp giáo
dục hành vi đạo đức, đó là những cách thức cụ thể mà giáo viên sử dụng, để
tác động đến học sinh nhằm hình thành ở các em hành vi đạo đức. Số đông
còn lại (chiếm tỷ lệ 70,45%) không phân biệt rõ biện pháp giáo dục với
nguyên tắc giáo dục, nhiệm vụ giáo dục và điều kiện giáo dục
Thí dụ: Nhiều giáo viên đã hiểu biện pháp giáo dục là thơng yêu tôn
trọng nhân cách học sinh kết hợp chặt chẽ giữa nhà trờng, gia đình, xã hội
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
18
Luận văn tốt nghiệp
39A1 Tiểu học
Lê Thị Hải Lý -
trong công tác giáo dục, chú ý đến đặc điểm học sinh (nhầm lẫn với
nguyên tắc giáo dục), Cung cấp cho học sinh những hiểu biết cần thiết về
hành vi đạo đức, Rèn luyện ở các em có kỷ luật trong giờ học (nhầm
lẫn với nhiệm vụ giáo dục), Giáo viên phải có kỹ năng s phạm, Nhà trờng
phải có cơ sở vật chất cần thiết Cha mẹ phải quan tâm giúp đỡ con cái học
tập ở nhà (nhầm lẫn với điều kiện giáo dục hành vi đạo đức cho học
sinh).
- Có 24,62% số giáo viên đợc hỏi nêu đầy đủ các dấu hiệu của hệ
thống biện pháp giáo dục hành vi đạo đức:
1- Gồm nhiều biện pháp.
+ 47/52 giáo viên đạt danh hiệu dạy giỏi từ cấp trờng trở lên (chiếm
tỷ lệ 90,38%) hiểu đúng khái niệm biện pháp giáo dục, nêu đợc những dấu
hiệu đặc trng của hệ thống biện pháp giáo dục trong việc giáo dục hành vi
đạo đức cho học sinh. Trong khi đó gần nh 100% số giáo viên trung bình
hoặc yếu kém đã nhầm lẫn khái niệm biện pháp giáo dục với nguyên tắc
giáo dục, nhiệm vụ giáo dục và điều kiện giáo dục.
+ Trong số giáo viên đạt chuẩn (đã tốt nghiệp lớp 12, hai năm đào tạo
THSP) chỉ có 15,29% hiểu sai khái niệm biện pháp giáo dục. Còn đối với số
cha đạt trình độ chuẩn của giáo viên Tiểu học (s phạm cấp I hệ 7+2; 4+1;
giáo viên vở lòng mẫu giáo) tỷ lệ hiểu sai khái niệm nội dung giáo dục
cao hơn rất nhiều (85-90%).
Từ các số liệu trên đây rút ra nhận xét:
+ Đa số giáo viên Tiểu học cha hiểu đúng khái niệm biện pháp, hệ
thống biện pháp giáo dục, cha thấy rõ ý nghĩa và sự cần thiết phải sử dụng
một hệ thống biện pháp trong việc giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh.
+ Mức độ nhận thức của giáo viên Tiểu học về các biện pháp giáo dục
hành vi đạo đức trên lớp cho học sinh tuỳ thuộc vào trình độ chuyên môn, hệ
đào tạo... của họ.
b. Về sử dụng các biện pháp.
* Kết quả điều tra cho thấy:
- Số biện pháp mà giáo viên nêu lên khá nhiều, trên 20 biện pháp.
Nhng so với yêu cầu nhiệm vụ giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu
học thì vẫn còn thiếu những biện pháp quan trọng. Thí dụ nh các biện pháp:
tập luyện có hệ thống các hành vi đạo đức, tổ chức hợp lý giờ học đáp ứng
các yêu cầu của việc hình thành, củng cố và phát triển những thói quen hành
vi đạo đức. Hớng d luận tập thể vào việc cổ vũ những hành vi đạo đức, phê
phán những hành vi vô đạo đức, trên cơ sở đó mà tạo ra ở học sinh những
thái độ tích cực đối với hành vi đạo đức. Giảng giải, giải thích cho học sinh
ý nghĩa và nội dung của các chuẩn mực hành vi đạo đức. Nêu các tình huống
viên cha chú ý dựa vào sự tổ chức giờ học, tổ chức hoạt động nhận thức của
học sinh để giáo dục hành vi đạo đức cho các em.
- Có khoảng 85,90% số giáo viên đợc hỏi chỉ sử dụng 1-2 biện pháp
để giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh, nh các biện pháp: khen chê kịp
thời đúng mức đối với hành vi của trẻ, kiểm tra thờng xuyên việc học sinh
thực hiện nề nếp học tập, sắp xếp chỗ ngồi trong lớp hợp lý
ở mức độ nhất định các biện pháp này đều có tác dụng trong việc
giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh. Nhng chỉ dựa vào chúng không thôi
thì cha đủ. Hành vi đạo đức của học sinh không thể nào đợc hình thành dới
tác động của 1-2 biện pháp riêng lẻ nh vậy.
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
21
Luận văn tốt nghiệp
39A1 Tiểu học
Lê Thị Hải Lý -
- Có từ 60-70% giáo viên Tiểu học khi sử dụng các biện pháp giáo
dục hành vi đạo đức cho học sinh đã bộc lộ rõ những hạn chế thiếu sót của
mình. Chúng tôi xin dẫn ra đây một vài thí dụ:
Thí dụ thứ nhất: Giáo viên cung cấp cho học sinh những hiểu biết cần
thiết về hành vi đạo đức qua các giờ đạo đức. Học sinh tiếp thu các chuẩn
mực hành vi, chủ yếu thông qua giờ đạo đức. Nhng trong thực tế các giờ này
lại cha đáp ứng đợc yêu cầu bồi dỡng những hiểu biết cần thiết về hành vi
đạo đức cho học sinh.
Lê Thị Hải Lý -
Nhng cũng có xu hớng ngợc lại, lạm dụng việc giảng giải làm cho các
giờ đạo đức mang nặng tính chất thuyết lý khô khan, áp đặt nặng nề, không
thích hợp với học sinh Tiểu học.
+ Tiết luyện tập trong các bài đạo đức cha đợc sử dụng vào mục đích
rèn luyện trẻ cả về mặt nhận thức lẫn hành vi đạo đức.
Thực tế dạy đạo đức hiện nay cho thấy nhiều giáo viên đã không dạy
tiết luyện tập thực hành (dùng để dạy môn khác hoặc dạy tiếp tiết 1) hay có
dạy cũng chỉ qua loa, chiếu lệ
Thí dụ thứ 2: Giáo viên khen và chê hành vi của học sinh trong giờ
hoc:
Đây là biện pháp nhằm kích thích động viên học sinh thực hiện các
chuẩn mực hành vi đạo đức. Biện pháp này đợc sử dụng khá phổ biến và tỏ
ra rất có hiệu quả với học sinh nhỏ. Tuy nhiên, khi tiến hành khen chê
học sinh, giáo viên còn có một số hạn chế sau đây:
+ Nhiều giáo viên cha kết hợp đúng đắn giữa khen và chê hoặc quá
thiên về khen hoặc quá thiên về chê.
Quá thiên về khen dễ làm cho trẻ chủ quan, coi thờng. Còn quá thiên
về chê dễ làm cho trẻ tự ty, mất niềm tin trong học tập.
+ Việc khen chê còn cha kịp thời:
Chúng tôi vẫn bắt gặp thờng ngày hiện tợng: khi học sinh chấp hành
tốt hoặc vi phạm kỷ luật trong giờ học, giáo viên không khen chê ngay mà
dành đến cuối buổi học. Làm nh thế có lợi ở chỗ không ảnh hởng đến tiến
độ của giờ học nhng lại làm mất đi tính chất kịp thời của sự khen, chê, điều
rất quan trọng đối với lứa tuổi học sinh nhỏ.
+ Khi khen - chê, giáo viên cha chú ý phân tích rõ hành vi đúng sai
của học sinh, khiến nhiều em không biết đợc tại sao các em lại đợc khen
hoặc bị chê trong giờ học.
+ Hình thức khen chê còn đơn điệu.
Số giáo viên nắm vững và sử dụng đồng thời nhiều biện pháp giáo dục
hành vi đạo đức cho học sinh còn chiếm một tỷ lệ thấp (trên dới 15%). Phần
lớn trong số này là những giáo viên dạy giỏi, có kinh nghiệm tổ chức quản
lý học sinh.
- Khi sử dụng các biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh,
đa số giáo viên cha thực hiện đúng những yêu cầu s phạm của từng biện
pháp.
- Các biện pháp mà giáo viên đã sử dụng cha mang lại hiệu quả cao
trong việc giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh.
Nhận xét này sẽ đợc chúng tôi làm rõ, khi phân tích thực trạng hành vi
đạo đức của học sinh Tiểu học.
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
24
Luận văn tốt nghiệp
Lê Thị Hải Lý -
39A1 Tiểu học
d. Việc sử dụng các biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh của
giáo viên Tiểu học, sở dĩ còn có những hạn chế, thiếu sót nhiều là do
những nguyên nhân sau đây:
- Đa số giáo viên còn cha nhận thức đầy đủ về biện pháp giáo dục và
sự cần thiết phải sử dụng một hệ thống biện pháp trong việc giáo dục hành vi
đạo đức cho học sinh.
- Trình độ chuyên môn của số đông giáo viên còn hạn chế và khá
Một số biện pháp giáo dục hành vi đạo đức cho học sinh Tiểu học
25
Copyright: Tài liệu đại học ©