Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi bảo vệ môi trường tại lớp Lá 2 Trường MN Hoa Phượng

I. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài.
Môi trường là nơi nuôi dưỡng con người cả về thể chất lẫn tinh thần,
nhưng cũng chính con người trong quá trình tồn tại và phát triển đã khai thác
cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên, gây nên sự mất cân bằng sinh thái.
Đồng thời cũng chính con người đã xả thải ra những thứ làm cho môi trường bị
ô nhiễm, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Mỗi năm trên thế giới có hàng
vạn người chết vì các loại dịch bệnh do nguồn nước bị ô nhiễm và môi trường
mất vệ sinh gây ra. Một trong các nguyên nhân cơ bản gây nên tình trạng trên là
do thiếu sự hiểu biết, thiếu ý thức của con người. Vì vậy, nâng cao sự hiểu biết
và ý thức bảo vệ môi trường trở thành một vấn đề cấp bách, có tính chiến lược
toàn cầu.
Giữ gìn vệ sinh môi trường góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống là
trách nhiệm của mỗi cá nhân và của toàn xã hội. Mỗi chúng ta ai cũng nhận
thức được tầm quan trọng của sức khỏe đối với bản thân. Nhưng vấn đề đặt ra là
làm thế nào để mỗi người đều có một sức khỏe tốt, ngoài những yếu tố về dinh
dưỡng, tinh thần thoải mái thì môi trường sống trong sạch đóng một vai trò vô
cùng quan trọng.
Ngày nay, giáo dục bảo vệ môi trường đã trở thành một nhiệm vụ quan
trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học và được quan tâm ngay từ
bậc học đầu tiên: “ Giáo dục mầm non”. Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ
mầm non là quá trình giáo dục lâu dài và rất cần thiết. Việc giáo dục bảo vệ môi
trường không những hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ mà còn giúp trẻ
hiểu biết về môi trường sống xung quanh, có ý thức, hành vi tốt và biết sống
thân thiện đối với môi trường.
Nội dung giáo dục môi trường được lồng ghép vào tất cả các hoạt động
trong ngày, có ý nghĩa rất lớn đối với trẻ, vì vậy việc làm thế nào để thu hút
Giáo viên: Nguyễn Thị Út Quyên


1. Cơ sở lý luận
Hiện nay, bảo vệ môi trường là mối quan tâm hàng đầu của nhiều quốc
gia trên thế giới. Tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng ảnh hưởng lớn đến
kinh tế và sức khỏe con người. Do đó, biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường
được xem là vấn đề cần thiết để đáp ứng nhu cầu Công nghiệp hoá – Hiện đại
hoá đất nước, không chỉ của một cá nhân mà là vấn đề của toàn xã hội. Vì vậy,
giáo dục nhận thức việc bảo vệ môi trường có ý nghĩa rất lớn và trường mầm
non là nơi lý tưởng để phát huy vấn đề này.
Từ năm học 2008-2009, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã phát động phong trào
“Xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích cực”, với yêu cầu tăng cường
sự tham gia một cách tích cực của học sinh trong các hoạt động giáo dục. Do
Giáo viên: Nguyễn Thị Út Quyên

3

Đơn vị : Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi bảo vệ môi trường tại lớp Lá 2 Trường MN Hoa Phượng

đó, giáo dục bảo vệ môi trường được triển khai theo phương pháp tích hợp, nội
dung bảo vệ môi trường được lồng ghép vào các hoạt động có chủ đích, hoạt
động vui chơi,…Thông qua chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ ở trường thành
cho trẻ có thói quen, hành vi đúng để bảo vệ môi trường.
Trong Module MN 27 có viết “Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở
Trường mầm non là quá trình giáo dục có mục đích nhằm phát triển ở trẻ
những sơ đẳng về môi trường thể hiện qua kiến thức, thái độ, hành vi, kĩ năng
của trẻ đối với môi trường xung quanh”. Chính vì vậy, cần phải giáo dục trẻ
biết bảo vệ môi trường ngay từ tuổi mầm non.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu

có những chuyển biến rõ rệt như sự quan tâm sâu sắc của các cấp, chính quyền
địa phương, cha mẹ học sinh.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp:
a. Mục tiêu của giải pháp
- Giúp trẻ có ý thức, có thói quen và hành vi đúng để bảo vệ môi trường,
tích cực tham gia hoạt động trải nghiệm.
- Tạo được không khí học tập sôi nổi, vui vẻ, kích thích sự sáng tạo, thích
khám phá của trẻ.
- Làm thay đổi quan niệm về trách nhiệm giáo dục bảo vệ môi trường ở
cha mẹ học sinh. Đồng thời tạo được mối liên hệ phối hợp giữa giáo viên với
đồng nghiệp, với cha mẹ học sinh và các đoàn thể trong và ngoài trường.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.
Biện pháp 1: Tạo môi trường thân thiện để rèn luyện cho trẻ.
Việc tạo môi trường trong trường mầm non rất quan trọng, muốn vậy
phải tạo được nội dung, phương pháp và hình thức dạy học để gây hứng thú cho
trẻ. Do đó cần tạo môi trường trong và ngoài lớp học cho phù hợp, phải đảm
bảo tính thẩm mỹ (đẹp, trang trí phù hợp chủ đề, đề tài, hình ảnh phải ngộ
nghĩnh, màu sắc sặc sỡ, đa dạng về chủng loại) và nội dung phong phú để trẻ
không bị nhàm chán.
Ví dụ: Trang trí thùng rác ngộ nghĩnh để trong và ngoài lớp học để hướng
dẫn trẻ biết bỏ rác đúng nơi quy định và biết phân loại rác.
Giáo viên: Nguyễn Thị Út Quyên

5

Đơn vị : Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi bảo vệ môi trường tại lớp Lá 2 Trường MN Hoa Phượng



Đơn vị : Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi bảo vệ môi trường tại lớp Lá 2 Trường MN Hoa Phượng

Thực hiện phương pháp dạy học tích hợp chúng ta có thể lồng ghép vào các
hoạt động có chủ đích như hoạt động khám phá khoa học, tạo hình, làm quen
văn học, hoạt động âm nhạc.
* Lồng ghép vào hoạt động khám phá khoa học
Tổ chức cho trẻ quan sát, làm những thí nghiệm đơn giản để trẻ tiếp xúc
trực tiếp với thiên nhiên, giúp trẻ tìm hiểu, khám phá những điều thú vị từ môi
trường.
Ví dụ : Tôi cho trẻ quan sát 2 con cá ở 2 bình nước khác nhau (bình nước
sạch và bình nước bẩn), cho trẻ nhận xét về sự tồn tại của 2 con cá ở hai môi
trường khác nhau. Sau đó, cô nhấn mạnh trong tự nhiên có rất nhiều con vật
nhưng chúng có tên gọi, đặc điểm, hình dáng, môi trường sống khác nhau
nhưng chúng cần sinh sống ở môi trường không bị ô nhiễm.
Ví dụ : Tổ chức cho trẻ quan sát “Sự phát triển của cây”. Cây cần gì để
sống (đất, nước, không khí, ánh sáng). Qua đó cung cấp cho trẻ biết tác dụng
của các yếu tố môi trường đối với động vật, thực vật cần thiết của chúng với
con vật, thực vật và giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường. Từ đó trẻ có thể
đưa ra các phương án giải quyết trong một số tình huống giả định như : Cháu sẽ
làm gì khi thấy bạn vứt rác không đúng nơi quy định ?.
Ngoài ra, để tiết học thêm phong phú, hấp dẫn, lôi cuốn sự chú ý của trẻ,
tôi cho trẻ xem những video về hình ảnh môi trường tự nhiên và xã hội để mở
rộng sự hiểu biết của trẻ và tích lũy cuộc sống.
Ví dụ : Cho trẻ xem video hình ảnh về các phương tiện giao thông gây ô
nhiễm môi trường (khói, bụi,...)
* Lồng ghép vào hoạt động tạo hình

mầm non.
Ví dụ : Với bài hát “Em yêu cây xanh” giáo dục trẻ biết chăm sóc và bảo
vệ cây xanh, không ngắt lá bẻ cành.
Qua hoạt động học có chủ đích, giáo viên giúp trẻ phát triển đồng đều các
lĩnh vực: thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm - xã hội, thẩm mỹ. Phát huy
tính tích cực của trẻ, giúp trẻ hứng thú, chủ động khám phá tìm tòi, biết vận
dụng vốn kiến thức, kỹ năng vào việc giải quyết các tình huống khác nhau.
Biện pháp 3 : Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.

Giáo viên: Nguyễn Thị Út Quyên

8

Đơn vị : Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi bảo vệ môi trường tại lớp Lá 2 Trường MN Hoa Phượng

Như chúng ta đã biết một ngày của trẻ ở trường mầm non trẻ được tham
gia rất nhiều hoạt động. Thông qua các hoạt động này giáo viên có thể tổ chức
lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường vào hoạt động trong ngày của trẻ ở mọi
lúc mọi nơi. Có như vậy sẽ kích thích tính tích cực của trẻ trong hoạt động và
tạo động lực thúc đẩy tốt hơn.
Trong giờ hoạt động ngoài trời, giáo viên cung cấp cho trẻ nhiều kiến
thức, kĩ năng và hình thành cơ sở ban đầu trong việc giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ.
Ví dụ : Trẻ giúp cô lao công nhặt rác bỏ vào thùng, nhổ cỏ, tưới nước cho
cây hoa trước lớp, biết cách phân loại rác, nhặt riêng các loại rác có thể tái sử
dụng để làm đồ chơi trong lớp (vỏ hộp sữa chua,...). Ngoài ra trẻ còn được
hướng dẫn cách bảo vệ nguồn nước, tiết kiệm nước, chăm sóc cây và hoa trong

vi có lợi cho môi trường. Các hành động chặt cây, dẫm lên cây xanh, săn bắt thú
rừng,... là động tác gây tổn hại đến môi trường. Qua trò chơi nâng cao ý thức
bảo vệ môi trường cho trẻ.
Trong trò chơi học tập: Trẻ tìm hiểu các hiện tượng trong môi trường, trẻ
học cách so sánh, phân loại các hành vi tốt, hành vi xấu đối với môi trường.
Phân biệt môi trường sạch, môi trường bẩn và tìm ra nguyên nhân của chúng.
Trong trò chơi đóng kịch: Trẻ thể hiện nội dung các câu chuyện bảo vệ
môi trường, thể hiện các hành vi có lợi, hành vi có hại cho môi trường.
Trong hoạt động lao động hình thành cho trẻ những thói quen trong sinh
hoạt hằng ngày ở trường, lớp. Cụ thể:
Lao động tự phục vụ : Trẻ tự phục vụ cho mình đi đại tiện, tiểu tiện đúng
nơi quy định, đi xong biết rửa tay sạch sẽ, tiết kiệm nước - bảo vệ môi trường.
Lao động chăm sóc con vật nuôi - cây trồng : Trẻ biết yêu quý con vật,
chăm sóc cây như vậy là góp phần vào việc cho môi trường xanh - sạch - đẹp.
Lao động vệ sinh môi trường : Lau chùi đồ dùng đồ chơi, sắp xếp đồ
dùng gọn gàng ngăn nắp, biết nhặt rác.
Như vậy, qua những hoạt động lao động, trẻ không những có ý thức và
hành động dọn vệ sinh trong lớp mà trẻ lao động ngoài cổng trường và khu vực
xung quanh.
Biện pháp 4 : Nêu gương bạn tốt, tuyên dương và khích lệ trẻ

Giáo viên: Nguyễn Thị Út Quyên

10

Đơn vị : Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi bảo vệ môi trường tại lớp Lá 2 Trường MN Hoa Phượng



Đơn vị : Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi bảo vệ môi trường tại lớp Lá 2 Trường MN Hoa Phượng

em mình. Từ đó thống nhất trong nội dung giáo dục giữa gia đình và nhà
trường.
Trẻ rất dễ nhớ và cũng rất mau quên. Để cho trẻ khắc sâu những gì đã học
được ở trường, lớp. Tôi kết hợp với cha mẹ trẻ khi có điều kiện như họp cha mẹ
trẻ đầu năm, giờ đón trả trẻ, ... để hiểu được tính cách trẻ và để rèn luyện thêm
cho trẻ khi ở nhà.
Trao đổi, hướng dẫn cha mẹ cách rèn cho trẻ tại nhà và giải thích cha mẹ
hiểu rõ tầm quan trọng của việc giáo dục bảo vệ môi trường. Qua đó gia đình và
giáo viên phải thực sự gương mẫu vì trẻ sẽ là tấm gương phản chiếu mọi hoạt
động của người lớn.
Vận động các cha mẹ đóng góp cây xanh để trẻ chăm sóc và bảo vệ hằng
ngày, hỗ trợ các nguyên vật liệu, phế liệu sẵn, hướng dẫn trẻ làm đồ chơi đơn
giản cho mình. Sưu tầm thêm các sách báo, tạp chí...làm phong phú hơn ngân
hàng đồ chơi tại lớp.
Tuyên truyền qua các ngày hội, ngày lễ của địa phương tổ chức lồng ghép
cách bảo vệ môi trường với những hình ảnh về các hành vi đúng, sai để trẻ nhận
biết và phân biệt đồng thời giáo dục trẻ tình cảm đạo đức trong ngày lễ hội như:
8-3, ngày 20-11, ngày 1- 6…
Tuyên truyền dưới nhiều hình thức, bảng tuyên truyền đẹp, thay đổi nội
dung và hình thức phù hợp với chủ đề liên quan tới vệ sinh môi trường trong
nhà trường để trẻ, gia đình, cộng đồng cùng nâng cao nhận thức cho chính bản
thân mình về giữ gìn vệ sinh môi trường.
Khuyến khích và yêu cầu cha mẹ trẻ thay phiên nhau dự các hoạt động
của trẻ để họ thấy được các con đi học ở trường mầm non không chỉ được chăm


Tỉ lệ

Số trẻ

(%)

Bỏ rác đúng nơi
quy định
Biết bảo quản, cất
đồ dùng, đồ chơi
Đi vệ sinh đúng
nơi quy định
Phân biệt được
hành động đúng
và sai đối với môi

Sau khi thực hiện đề tài
Đạt
Chưa đạt

Tỉ lệ

Số

Tỉ lệ

(%)

trẻ

50

23

88,5

3

11,5

15

57,7

11

42,3

24

92,3

2

7,7

11

42,3


tốt trong việc bảo vệ môi trường, biến các hành động đó trở thành thói quen tốt,
là tấm gương sáng cho trẻ noi theo trong mọi hoạt động. Tìm ra những giải pháp
hay nhất tôi đem lại kết quả cao trong việc giáo dục cho trẻ nâng cao ý thức bảo
vệ môi trường.
- Đối với trẻ
Các hành vi, thói quen tốt của trẻ đã được hình thành như: không xả rác
bừa bãi, đi vệ sinh đúng nơi quy định. Trẻ biết sắp xếp đồ dùng, đồ chơi ngăn
nắp sau khi sử dụng.
Trẻ có ý thức hơn giữ gìn khuôn viên trường, lớp sạch đẹp. Biết tiết kiệm
nguồn nước khi sử dụng. Trẻ biết chăm sóc tưới nước cho cây, nhặt rác bỏ vào
thùng khi dạo chơi ngoài sân trường.
Trẻ nhận ra được những hành động đúng và sai, biết cùng cô thu nhặt
những nguyên vật liệu phế thải để làm đồ chơi. Trẻ mang những vỏ hộp sữa
chua, muỗng nhựa, chai lọ không còn sử dụng...đến lớp để cùng cô làm đồ
dùng, đồ chơi phục vụ các hoạt động. Trẻ hiểu được mối quan hệ giữa con
người với thế giới tự nhiên và xã hội. Đặc biệt, trẻ còn là một tuyên truyền viên
tốt nhất đối với cha mẹ trẻ trong công tác bảo vệ môi trường.
III. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận:
Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5 - 6 tuổi bảo vệ môi trường đã đưa ra
sẽ góp phần cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về môi trường, biết cách

Giáo viên: Nguyễn Thị Út Quyên

14

Đơn vị : Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi bảo vệ môi trường tại lớp Lá 2 Trường MN Hoa Phượng

15

Đơn vị : Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi bảo vệ môi trường tại lớp Lá 2 Trường MN Hoa Phượng

Thường xuyên tổ chức các hội thi, hội diễn cho trẻ và giáo viên, cha mẹ
học sinh về cách bảo vệ môi trường.
Chú trọng xây dựng môi trường xanh- sạch- đẹp và an toàn
Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn trao đổi kinh nghiệm về giáo dục
chăm sóc trẻ cho giáo viên được giao lưu với các đơn vị bạn để học tập rút kinh
nghiệm.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân trong việc giáo dục trẻ bảo
vệ môi trường. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp và các
cấp lãnh đạo để bản sáng kiến kinh nghiệm được đầy đủ và hoàn thiện hơn./.
Xin chân thành cảm ơn !
Buôn Trấp, ngày 21 tháng 3 năm 2018
Người viết

Nguyễn Thị Út Quyên
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐÔNG SÁNG KIẾN
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
................................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
HIỆU TRƯỞNG
Giáo viên: Nguyễn Thị Út Quyên


(Môđule 27)
Sách hướng dẫn tổ chức thực hiện chương NXB Giáo dục

5

trình giáo dục mầm non 5 - 6 tuổi
Hướng dẫn thực hiện nôi dung bảo vệ môi NXB Giáo dục

6

trường trong trường Mầm non
Tạp chí giáo dục mầm non, tài liệu hay về
môi trường, tranh ảnh, internet.

Giáo viên: Nguyễn Thị Út Quyên

17

Đơn vị : Trường MN Hoa Phượng


Một số biện pháp giáo dục cho trẻ 5-6 tuổi bảo vệ môi trường tại lớp Lá 2 Trường MN Hoa Phượng

MỤC LỤC
NỘI DUNG

TRANG

I. Phần mở đầu


2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu

4

3. Nội dung và hình thức của giải pháp

5

a. Mục tiêu của giải pháp

5

b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

5

c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp

12

d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu,
13

phạm vi và hiệu quả ứng dụng
III. Phần kết luận, kiến nghị

14

1. Kết luận