MỤC LỤC
Mục

Nội dung

Trang

1

Mở đầu

1

-

Lí do chọn đề tài

1

-

Mục đích nghiên cứu

2

-

Đối tượng nghiên cứu

2


-

Lên kế hoạch một cách rõ ràng cụ thể theo từng giai đoạn, bám
sát nội dung yêu cầu của chuyên để để giáo dục trẻ:

6

-

Tạo môi trường giáo dục xung quanh trẻ:

9

-

Làm tốt công tác tuyên truyền tới phụ huynh và cộng đồng
trong việc phối hợp giáo dục trẻ biết bảo vệ môi trường:

10

-

Giáo dục cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi vào các hoạt động tổ chức
tham quan danh lam thắng cảnh ở địa phương là 1 biện pháp tốt
để giáo dục BVMT cho trẻ

13

Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
dục, với bản thân đồng nghiệp và nhà trường.

Môi trường là không gian sống của con người và các loài sinh vật. Hàng
ngày, mỗi con người đều cần một không gian nhất định, để hoạt động. Nhà ở,
nơi nghỉ, không khí, nước uống, lương thực, thực phẩm, đất đai để sản xuất...
Như vậy môi trường phải có không gian thích hợp cho mỗi con người.
Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố con người, có ảnh
hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên
nhiên. Môi trường rất quan trọng đối với cuộc sống của con người vì môi
trường bị ô nhiễm sẽ gây hại đến sức khỏe của con người, sự phát triển của
sinh vật và làm giảm chất lượng của cuộc sống. Hiện nay môi trường trên thế
giới và ở Việt Nam đang bị ô nhiễm nặng nề do gia tăng dân số quá nhanh,
nghèo khổ và lạc hậu ở các nước đang phát triển nhanh dẫn đến khí thải của
công nghiệp, nhà máy và lượng rác trong sinh hoạt ngày quá nhiều nhưng
chưa được quan tâm và xử lý tốt.
Trong những năm gần đây vấn đề khắc phục ô nhiễm và khủng hoảng môi
trường trên toàn cầu là một mục tiêu lớn của các quốc gia. Các chuyên gia
nghiên cứu về lĩnh vực này cũng đã chỉ ra rằng: Hiệu quả của bất kỳ của biện
pháp bảo vệ thiên nhiên nào cuối cùng cũng bị chi phối bởi hành vi thái độ cũng
như mối quan hệ của con người với thiên nhiên, sự thiếu hiểu biết của con người
là một trong những nguyên nhân cơ bản gây nên sự ô nhiễm môi trường và sự
suy thoái môi trường.
Vì vậy, việc giải quyết vấn đề môi trường trên phạm vi toàn cầu không thể
thiếu được, sự thay đổi nhận thức về môi trường và bảo vệ môi trường trong con
người. Để có được một môi trường sống trong sạch và tiết kiệm chi phí cho quốc
gia thì việc giữ gìn và bảo vệ môi trường là trách nhiệm của tất cả mọi người,
mọi nhà, mọi lứa tuổi, chứ không phải của bất cứ cá nhân hay tập thể nào. Bảo
vệ môi trường là những hoạt động giúp cho môi trường trong lành, sạch đẹp, bảo
vệ môi trường sinh thái, ngăn chặn khắc phục hậu quả xấu do con người và thiên
nhiên gây ra, khai thác và sử dụng hợp lý các tài nguyên thiên nhiên vì vậy:
Giáo dục bảo vệ môi trường là vấn đề cấp bách có tính toàn cầu, và có tính xã
hội sâu sắc cần được giáo dục cho con người ngay từ lứa tuổi còn thơ - đó là lứa

xúc, biết điều chỉnh hành động của bản thân để làm theo yêu cầu của người lớn.
Giáo dục bảo vệ môi trường chính là hình thành cho trẻ một số nền nếp, thói
quen và hành vi văn minh, vệ sinh đối với trường lớp, nơi công cộng, gia đình
của mình ở... Giúp trẻ hiểu được vai trò của môi trường và tác động của MT đối
với con người biết phản ứng với những hành vi sai trái làm ảnh hưởng tới MT.
Vì vậy việc giáo dục cho trẻ có ý thức bảo vệ MT là một trong các nhiệm vụ
quan trọng trong các trường mầm non mà người đóng vai trò trung tâm để
chuyển tải những nội dung trên đến với trẻ là các cô giáo mầm non. Trong
khuôn khổ thời gian và nội dung có hạn ở đây tôi chỉ đề cập đến vấn đề: “Giáo
dục bảo vệ MT cho lứa tuổi mẫu giáo lớn” làm đề tài nghiên cứu cho mình.
- Mục đích nghiên cứu.
Tìm ra một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5 – 6
tuổi trong trường mầm non. Giúp cho giáo viên có một số kinh nghiệm trong
việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ từ đó hình thành cho trẻ ý thức
tốt trong việc bảo vệ môi trường.
- Đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu một số kinh nghiệm giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường cho
trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi tại trường mầm non tôi đang công tác.
- Phương pháp nghiên cứu.
Để thực thi đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp sau

3


+ Phương pháp nghiên cứu (Phân tích, tổng hợp, tài liệu Internet, tập san,
sách báo liên quan đến đề tài)
+ Phương pháp điều tra giáo dục
+ Phương pháp quan sát sư phạm
+Phương pháp thực hành, thực nghiệm sư phạm.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

cùng to lớn của tự nhiên, đó là nạn lạm phát tài nguyên, cạn kiệt tài nguyên, ô
nhiễm môi trường ảnh hưởng tới toàn cầu như tình trạng ô nhiễm không khí,
nguồn nước, hạn hán lũ lụt, đặc biệt hiện nay sự bùng nổ dân số cùng với quá
4


trình đô thị hóa nhà máy, xí nghiệp đã tạo ra nhiều khí thải đang xâm nhập và
làm ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống của con người. Hoạt động bảo vệ môi
trường là khai thác sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ đa
dạng sinh học, khắc phục ô nhiễm, suy thoái, phục hồi và cải thiện môi trường,
ứng phó sự cố môi trường, là giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp. Cho nên
việc bảo vệ môi trường con người phải thực hiện nhiều biện pháp khác nhau
trong đó biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ được xem là hiệu quả
nhất, vì lứa tuổi nay dễ hình thành những nề nếp, thói quen tạo cơ sở cho việc
hình thành nhân cách tốt đẹp ở trẻ. Việc giáo dục bảo vệ môi trường trong trường
được đưa vào các hoạt động hàng ngày nhằm củng cố và hệ thống hóa những
kinh nghiệm mà trẻ đã tích lũy được trong cuộc sống hàng ngày, trong lúc trẻ
quan sát, hoạt động vui chơi và lao động chăm sóc, bảo vệ sức khỏe.
Vì vậy để nâng cao hiệu quả tốt hơn trong công tác bảo vệ môi trường, tôi
đã mạnh dạn cải tiến nội dung, phương pháp, biện pháp nâng cao chất lượng
giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non
2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu.
-Thực trạng:
Trong những năm gần đây ban giám hiệu nhà trường cũng đã đưa ra
chương trình giáo dục, BVMT vào chương trình dạy học thông qua việc lồng
ghép tích hợp vào việc tổ chức các hoạt động học tập, lao động vệ sinh cho trẻ
thông qua đó giáo dục cho trẻ ý thức bảo vệ môi trường và đã thu được một số
kết quả nhất định, song do việc chưa nhận thức được đầy đủ tầm quan trọng của
nó nên bản thân giáo viên cũng như phụ huynh cũng chưa ai coi trọng nhiệm vụ
này, còn quan niệm việc BVMT là của người lớn, của các cơ quan đoàn thể...

mẫu giáo lớn" làm đề tài nghiên cứu cho mình.
Nghiên cứu vấn đề này tôi mong muốn rằng, giáo dục trẻ có ý thức BVMT
hiệu quả nhất.
- Kết quả của thực trạng trên.
Trong những năm gần đây công tác tuyên truyền giáo dục BVMT cho phụ
huynh cũng còn nhiều hạn chế một phần là do nhận thức hiểu biết của cán bộ
giáo viên cũng như các bậc phụ huynh về môi trường về các nội dung bảo vệ
môi trường còn hời hợt và chưa thấy được tầm quan trọng của công tác này. Còn
một số phụ huynh chưa có ý thức giữ gìn vệ sinh chung và giáo dục các cháu giữ
gìn vệ sinh trường lớp, vệ sinh cá nhân.
Trước khi nghiên cứu vấn đề này, đầu năm học tôi tiến hành khảo sát,
kiểm chứng trên 40 trẻ của lớp và đã thu được kết quả như sau:

Yêu cầu kỹ năng

Tốt

Khá

Chưa đạt

Trẻ

Tỷ lệ

Trẻ

Tỷ lệ

Trẻ

5

12,5%

3. Biết chia sẻ và hợp tác với mọi
người xung quanh.

17

42,5%

10

25%

13

32,5%

4. Có phản ứng với hành vi của con
người làm bẩn và phá hoại môi
trường.

15

37,5%

10

25%

góc thiên nhiên của lớp, vận động phụ huynh sưu tầm tìm kiếm những nguyên
vật liệu phế thải đem nộp để tận dụng làm đồ dùng đồ chơi cho các cháu, kêu
gọi mỗi phụ huynh đóng góp 01 cây hay 01 chậu cây cảnh cho các cháu ...
Trường tôi đất rộng nên nhà trường chia cho mỗi lớp một mảnh đất nhỏ, tôi chia
thành 3 ô nhỏ cho 3 tổ cùng nhau chăm sóc hàng ngày, cuối tuần các cô đánh giá
và thưởng hoa bé ngoan cho các tổ, động viên khích lệ trẻ kịp thời. Lập kế
hoạch xong tôi chia mục tiêu phấn đấu ra từng giai đoạn:
*. Mục tiêu cụ thể từng giai đoạn:
Giai đoạn I: (Tháng 9,10,11)
* Rèn nền nếp thói quen vệ sinh cá nhân:
- Tập cho trẻ nhận ký hiệu và sử dụng đúng đồ dùng cá nhân của mình.
- Biết giữ vệ sinh thân thể, đầu tóc, quần áo gọn gàng; biết thường xuyên
tắm gội, thay quần áo hàng ngày.
- Biết giữ vệ sinh môi trường trong và ngoài lớp tốt, biết bỏ rác đúng
nơi quy định, không xả rác bừa bãi, biết rửa tay sạch sẽ sau khi đi vệ sinh và
trước khi ăn.
- Biết giúp cô kê bàn ghế, lấy và cất đồ chơi ngăn nắp, vệ sinh phòng nhóm.
- Tập các kỹ năng: đánh răng sau khi ăn, rửa mặt, rửa tay, xúc miệng nước
muối, rửa tay bằng xà phòng...
- Gom rác bỏ vào đúng nơi quy định.
7


(Hình ảnh minh hoạ )

* Rèn nền nếp thói quen trong giờ ăn:
- Kê bàn ghế, lấy bát thìa giúp cô
- Biết mời cô, mời bạn, mời khách trước khi ăn.
- Biết xúc cơm, cháo ăn, không để rơi vãi.
- Không nói chuyện trong giờ ăn, khi hắt hơi phải che miệng...


9


Giải pháp 2. Tạo môi trường giáo dục xung quanh trẻ:
Tôi thấy rằng một trong những yếu tố không thể thiếu được để giáo dục
bảo vệ môi trường cho trẻ là phải tạo ra môi trường giáo dục ngay cạnh trẻ bởi
vì phạm vi tiếp xúc giao lưu của trẻ còn hạn chế, tư duy của trẻ mẫu giáo phải đi
từ trực quan cụ thể đến tư duy hành động. Muốn dạy trẻ nhớ nhanh, nhớ lâu và
đạt được hiệu quả cần phải cho trẻ được quan sát, được trải nghiệm chứ không
phải chỉ nói lý thuyết không với trẻ. Bởi vậy ngay từ đầu năm học theo kế hoạch
và sự chỉ đạo của nhà trường, tôi đã xây dựng một môi trường học tập thân thiện
từ trong lớp học cho đến môi trường bên ngoài lớp học. Xây dựng góc thiên
nhiên của lớp phong phú và đẹp mắt, tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động, được
trải nghiệm:
Ví dụ: Từ các lọ hột hạt và từ các cây con mà phụ huynh đóng góp cho
con em mình, tôi đã ghi biển tên cây đặt ký hiệu ( ví dụ 3 trẻ chăm sóc 1 cây )
để trẻ tự quản lý và chăm sóc cây của mình thông qua đó giáo dục trẻ tình cảm
đạo đức thẩm mỹ, tình cảm đối với vật nuôi cây trồng. Ngoài ra tôi còn chuẩn bị
một số can dầu ăn cắt ra, thùng xốp bỏ đất vào tổ chức cho trẻ gieo hạt hàng
ngày thay nhau chăm sóc và quan sát sự nảy mầm sinh trưởng của cây.

(Ví dụ minh hoạ)
1
0


Cùng với việc xây dựng góc thiên nhiên tôi xây dựng một môi trường
thân thiện ngay tại lớp học như xây dựng các góc chơi mở bằng hình thức sưu
tầm gom góp những phế liệu, vật liệu tận dụng tạo ra nhiều đồ dùng và đồ chơi

ảnh có những hành vi xấu và hành vi tốt đối với nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường để trẻ được xem và bày tỏ quan điểm của mình cũng như hành động của
mình.

1
1


1
2


( hình ảnh minh hoạ )
- Bản thân giáo viên và người lớn chính là tấm gương phản chiếu và giáo dục
hiệu quả nhất đối với trẻ. Ý thức được điều đó, ở lớp tôi luôn mẫu mực trước trẻ ăn
mặc cử chỉ, lời nói tác phong đối với trẻ, đối với phụ huynh, đối với đồng nghiệp
nhẹ nhàng, đúng mực. Sắp đặt đồ dùng trong nhóm lớp khoa học, đẹp mắt. Khi thấy
những hành vi sai của trẻ phải kịp thời nhắc nhở uốn nắn ngay.
- Thường xuyên trao đổi với phụ huynh trong giờ trả trẻ và đón trẻ gom
góp nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ. Tôi có suy nghĩ
rằng rằng: đồ dùng đồ chơi bán sẵn tuy đẹp về hình thức nhưng lại đắt tiền mau
hỏng và có thể còn gây độc hại tới sức khỏe trẻ. Vì vậy tôi nhờ phụ huynh góp
nhặt các phế liệu bỏ đi để làm đồ dùng đồ chơi cho lớp phần nào tiết kiệm được
chi phí mà lại còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường.
Tại gia đình mình sau khi dùng xong các sản phẩm như dầu ăn, dầu gội,
nước rửa bát tôi đã rửa sạch đem đến lớp để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ, từ
những vỏ hợp những mảnh vải vụn qua bàn tay khéo léo của mình tôi đã tạo ra
những sản phẩm đẹp mắt như các chìm hoa, bông hoa, các giò phong lan bộ sưu
tập thời trang, bộ con giống, con rối thế giới động vật, thực vật phong phú đầy
màu sắc, ngoài ra tôi còn xuống bếp nhờ các bác gom cho tôi những vỏ chai dầu,

vệ môi trường, ý thức được đây chính là việc làm tốt và trẻ còn tự hào khi được
góp công sức của mình vào việc bảo vệ môi trường.
Ngoài ra chúng tôi còn tổ chức cho trẻ ở lớp tôi đi tham quan một khu di
tích của địa phương là Đền Vặng, chỉ cách trường tôi không đầy nửa cây số, qua
đó trẻ hiểu biết hơn về sự tích của Đền, từ đó trẻ thấy càng gắn bó hơn với quê
hương mình, giáo dục trẻ có ý thức giữ gìn, và bảo tồn danh lam thắng cảnh của
địa phương.
1
4


Bám sát vào những nội dung của chuyên đề tôi luôn gần gũi và uốn nắn
những sai sót của trẻ, ở mọi lúc, mọi nơi. Trong năm học vừa qua, trường tôi đã
tham gia hội thi “Bé khoẻ - bé thông minh" cấp Thành Phố. Được sự chỉ đạo
của ban giám hiệu nhà trường, bản thân tôi cũng là giáo viên trực tiếp luyện thi
cho các cháu. Trong 5 cháu dự thi cấp thành phố thì lớp tôi có 3 cháu. Trường
tôi đã đạt giải xuất sắc cấp cụm. Điều quan trọng là qua hội thi chúng tôi đã gửi
tới các bậc phụ huynh, các cơ quan, đoàn thể, những thông điệp đầy đủ nhất về
tình trạng môi trường và công tác giáo dục BVMT. Thành công hơn cả đó là trẻ
đã thực sự có những suy nghĩ, những hành vi đúng, những việc làm thiết thực
trong công tác bảo vệ môi trường.
Có thể nói rằng đưa nội dung giáo dục và BVMT đến với trẻ ngay từ lứa
tuổi mẫu giáo là một việc làm vô cùng cần thiết. Giáo dục cho trẻ thường xuyên
ở mọi lúc, mọi nơi là một trong những biện pháp chủ yếu để đạt được kết quả
trong nội dung giáo dục bởi vì đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non là mau nhớ
nhưng cũng chóng quên. Vì vậy cô giáo phải thường xuyên uốn nắn, đôn đốc,
nhắc nhở trẻ hàng ngày và phải cho trẻ được thực tế trải nghiệm.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,
với bản thân, đồng nhiệp và nhà trường
Qua một năm ứng dụng các biện pháp trên vào công tác giáo dục trẻ, tôi thấy


10

25%

0

0

2. Tích cực tham gia các hoạt động gần
gũi, bảo vệ môi trường lớp học.

34

85%

6

25%

0

0

3. Biết chia sẻ và hợp tác với mọi người
xung quanh.

30

75%

trường. Chơi với bạn biết đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau. Trẻ không hái hoa, ngắt lá,
1
5


bẻ cành, biết bỏ rác đúng quy định mà cô không cần nhắc nhở, biết nhặt nhanh,
gom góp những đồ dùng, phế thải ở gia đình như: Chai dầu, lọ rửa bát mang đến
cho cô giáo, điều này chứng tỏ rằng kiến thức cô dạy đã ăn sâu vào tiềm thức
của các cháu, các bậc phụ huynh của lớp tôi cũng đều có ý thức xây dựng trường
lớp, họ luôn nhặt nhạnh những đồ dùng, phế thải ở gia đình đem đến cho tôi.
Đặc biệt lớp học của tôi trong và ngoài lớp luôn luôn được sạch sẽ. Trẻ lớp tôi
hễ thấy lá rụng trước sân là biết nhặt bỏ vào thùng rác chứ không còn như trước
đây cô nhắc thì trẻ mới làm.
Đối với phụ huynh, đối xử nói năng với cô giáo nhẹ nhàng đúng mực,
không đánh mắng con trẻ chỉ nhắc nhở nhẹ nhàng, không nói to thô lỗ trước mặt
trẻ...bản thân các bậc phụ huynh cũng có ý thức cao và có trách nhiệm cao hơn
rất nhiều về việc bảo vệ môi trường trong và ngoài trường mầm non cụ thể là
dọn cỏ, tham gia lao động vệ sinh trường, vệ sinh đường làng khu dân cư.
Việc áp dụng các biện pháp trên vào công tác giảng dạy giúp cho bản thân
tôi và các bạn đồng nghiệp luôn tự điều chỉnh mình từ các hành vi thái độ, có sự
chuẩn bị hơn, luôn ân cần, nhẹ nhàng, thương yêu và đối xử công bằng, luôn xây
dựng mối quan hệ giữa cô giáo với phụ huynh ngày càng tốt đẹp hơn, thường
xuyên trao đổi kiến thức nuôi dạy trẻ theo khoa học với phụ huynh về cách chăm
sóc, giáo dục trẻ, thông tin hai chiều đều đặn giữa nhà trường và gia đình.
3 Kết luận và kiến nghị
+ Kết luận
Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước,
chăm sóc sức khỏe trẻ em là chăm sóc tương lai cho cả một dân tộc. Bởi vậy các
nhà nghiên cứu khoa học đêu thống nhất rằng; Giáo dục bảo vệ môi trường cần
được quan tâm đúng mức ngay từ lứa tuổi mầm non vì trẻ ở lứa tuổi này rất

có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường.
* Đối với nhà trường
- Nhà trường cần đầu tư thêm các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị,
cải tạo khuôn viên, tạo điều kiện cho giáo viên trong việc tổ chức các hoạt động
cho trẻ mọi lúc mọi nơi để khắc sâu thêm kiến thức.
Trên đây là những biện pháp thực tế mà tôi đã thực hiện và đạt được một số
thành công. Nhưng không tránh khỏi những thiếu sót nên rất mong sự đóng góp
ý kiến của hội đồng khoa học, bạn bè đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện và
đạt kết quả cao hơn cho những lần sau.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Nhận xét của HĐKH nhà trường

Ngày

tháng

năm 2016

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người khác
Người viết

Nguyễn Thị Ngọc

1
7


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ tài liệu hướng dẫn chương trình chăm sóc, giáo dục mầm non, mẫu