TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện
NGUYỄN VĂN DUYỆT NGUYỄN THỊ YẾN
MSSV: 4031503
Lớp: Tài chính 01 khóa 30
Nguyễn Thị Yến
iii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số liệu thu thập
và kết quả phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài không trùng với bất kỳ đề
tài nghiên cứu khoa học nào.
iv NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
• Tên học viên:.............................................................................................................
• Mã số sinh viên:.........................................................................................................
• Chuyên ngành: ..........................................................................................................
• Tên đề tài: .................................................................................................................
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
NỘI DUNG NHẬN XÉT
1. Tính phù hợp của đề tài với chuyên ngành đào tạo:
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
2. Về hình thức:
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
3. Ý nghĩa khoa học, thực tiễn và tính cấp thiết của đề tài
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
4. Độ tin cậy của số liệu và tính hiện đại của luận văn
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
5. Nội dung và các kết quả đạt được (theo mục tiêu nghiên cứu,…)
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
6. Các nhận xét khác
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
7. Kết luận (Cần ghi rõ mức độ đồng ý hay không đồng ý nội dung đề tài và các yêu cầu chỉnh
sửa,…)
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU....6
2.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN ..............................................................................6
2.1.1. Một số khái niệm cơ bản ......................................................................... 6
2.1.2. Tài chính.................................................................................................8
2.1.3. Phân tích tài chính và vay trò của việc phân tích tài chính trong ngân
hàng thương mại ............................................................................................... 9
2.1.4. Các nội duna phân tích chủ yếu.............................................................10
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .............................................................15
2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu ................................................................ 15
2.2.2. Phương pháp phân tích số liệu............................................................... 15
CHƯƠNG 3: GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG TMCP KỸ THƯƠNG CHI
NHÁNH CẦN THƠ .......................................................................................... 17
3.1. GIỚI THIỆU ..............................................................................................17
3.1.1. Khái quát về thành phố Cần Thơ ........................................................... 17
3.1.2. Ngân hàng TMCP Kỹ Thương VN .......................................................18
3.1.3. Ngân hàng TMCP Kỹ Thương VN chi nhánh Cần Thơ ......................... 23
3.2. ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG QUA 3
NĂM .................................................................................................................. 25
Chương 4: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI NGÂN HÀNG
TMCP KỸ THƯƠNG CHI NHÁNH CẦN THƠ ............................................33
4.1. Phân tích tình hình thông qua bảng kế toán ............................................. 33
4.1.1. Phân tích phần tài sản............................................................................33
4.1.2. Phân tích nguồn vốn.............................................................................. 40
4.2. Phân tích tình hình tài chính qua bảng kết quả hoạt động kinh doanh .. 49
4.2.1. Phân tích thu nhập................................................................................. 49
4.2.2. Phân tích chi phí.................................................................................... 53
4.2.3. Phân tích lợi nhuận ...............................................................................56
4.3. Phân tích tình hình tài chính qua các chỉ số tài chính .............................. 60
4.3.1. Khả năng thanh toán nhanh ...................................................................60
vii
Bảng 3: Các chỉ số phân tích nghiệp vụ cho vay của NH qua 3 năm......................46
Bảng 4: Tình hình nguồn vốn của NH...................................................................42
Bảng 5: Tình hình huy động vốn của NH ..............................................................45
Bảng 6: Vốn tự có trên tổng tài sản .......................................................................47
Bảng 7: Tình hình thu nhập của NH...........................................................................49
Bảng 8: Sự biến động của chi phí .........................................................................53
Bảng 9: Thu nhập lãi suất và thu nhập ngoài lãi suất .............................................50
Bảng 10: Thu nhập ngoài lãi suất ..........................................................................52
Bảng 11: Khả Nang thanh toán nhanh của Ngân hàng...........................................60
Bảng 12: Tỷ suất lợi nhuận....................................................................................62
Bảng 13: Hệ số ROA........................................................................................................ 63
Bảng 14: Lợi nhuận ròng trên vốn tự có ...............................................................64
Bảng 15: Rủi ro lãi suất ........................................................................................65
Bảng 16: Rủi ro thanh khoản ................................................................................67
Bảng 17: Rủi ro tín dụng ......................................................................................68
Bảng 18: Rủi ro vốn chủ sở hữu ...........................................................................70 ix
DANH MỤC HÌNH
Trang
Hình 1: Bản đồ hành chính Cần Thơ .....................................................................8
Hình 2: Logo.........................................................................................................18
Hình 3: Sơ đồ tổ chức............................................................................................20
Hình 4: Nợ quá hạn trong tổng dư nợ ...................................................................24
Hình 5: Tình hình hoạt động .................................................................................30
Hình 6: Tổng dư nợ trên nguồn vốn huy động ......................................................37
Hình 7: Vốn huy động trên tổng nguồn vốn ..........................................................43
HÌnh 8: Vốn huy động trên vốn điều lệ .................................................................44
cạnh đó thì rủi ro cũng luôn xong hành trong lĩnh vực hoạt động này. Một sự rủi
ro nào đó trong hoạt động sẽ dẫn đến những ảnh hưởng dây chuyền từ Ngân hàng
này sang Ngân hàng khác, đến toàn hệ thống Ngân hàng của cả nước, đến toàn
bộ đời sống kinh tế - xã hội của nước đó, không chỉ vậy nó còn lan sang các quốc
gia khác.
Một nền kinh tế phát triển thì cần có một hệ thống Ngân hàng đủ mạnh, đủ
sức phục vụ cho nền kinh tế. Với vai trò cực kì quan trọng như thế thì chính bản
thân của mỗi Ngân hàng cần phải hiểu rõ và quản lý tốt các nguồn lực của mình
thông qua việc phân tích tình hình tài chính, từ đó đề ra những chiến lược và
hoạch định đúng đắn kế hoạch kinh doanh giúp Ngân hàng ngày càng nâng cao
hiệu quả hoạt động, để tồn tại và phát triển bền vững, góp phần nâng cao uy tín
của cả hệ thống, củng cố nền tài chính quốc gia. Do đó, đòi hỏi các ngân hàng
cần phải có kế hoạch cụ thể để đạt được mục tiêu về lợi nhuận và hạn chế rủi ro
của ngân hàng, vì lợi nhuận càng nhiều thì rủi ro càng cao. Vì thế phân tích hình
tài chính nhằm mục đích đánh giá hoạt động của ngân hàng đem lại hiệu quả như
thế nào? qua việc phân tích doanh thu, chi phí, lợi nhuận và cũng như những rủi
ro cơ bản mà ngân hàng có thể gặp phải để từ đó có biện pháp phòng ngừa là vấn - 2 -
đề hết sức quan trọng. Đó cũng là lý do em chọn “Phân tích tình hình tài chính
và biện pháp phòng ngừa rủi ro tại Ngân hàng TMCP Kỹ Thương – Chi
nhánh Cần Thơ ” làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình.
1.1.2. Căn cứ khoa học và thực tiễn
Các NHTM được các cơ quan chức năng của chính phủ cấp phép hoạt
động kinh doanh là để cung cấp các tiện ích và dịch vụ tài chính cho các tổ chức,
gia đình và cá nhân trong nền kinh tế. Hoạt động chủ yếu nhất nằm trong số
những nghiệp vụ kinh doanh của NH là cấp các khoản tín dụng để hỗ trợ đầu tư
phát triển kinh doanh, tiêu dùng cho nhiều chủ thể khác nhau trong khu vực NH
phục vụ.
- Phân tích các rủi ro cơ bản mà NH có thể gặp phải.
- Trên cơ sơ đó đề xuất một số giải pháp giảm thiểu rủi ro giúp cải thiện và
nâng cao khả năng tài chính, kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng.
1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
Đề tài nhằm trả lời các câu hỏi sau:
- Ngân hàng hoạt động có hiệu quả không? Tình hình tài chính có được cải
thiện qua các năm?
- Các rủi ro nào NH có thể gặp?
- Các giải pháp thích hợp để giúp NH giảm được các rủi ro nhằm nâng cao
hiệu quả hoạt động và cải thiện tình hình tài chính?
1.4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.4.1. Phạm vi không gian
Luận văn được thực hiện trên cơ sở thu thập số liệu tại Ngân hàng TMCP
Kỹ Thương VN – Chi nhánh Cần Thơ.
1.4.2. Phạm vi thời gian
Số liệu được sử dụng để phân tích là từ năm 2005 – 2007.
1.4.3. Giới hạn đề tài
Do thời gian có hạn, tình hình tài chính của Ngân hàng là khá phức tạp.Vì
vậy, luận văn chỉ dừng lại ở những nội dung sau:
- Phân tích tổng quát kết quả hoạt động, tình hình tài chính của NH qua 3
năm (2005-2007) thông qua một số các tỷ số tài chính cơ bản (Trong đề tài thì
Phân tích tài chính có thể được hiểu là quá trình kiểm tra, xem xét các số liệu tài
chính của quá khứ và hiện hành, nhằm mục đích đánh giá, dự tính các rủi ro, tiềm - 4 -
năng cho tương lai phục vụ cho các quyết định tài chính và đánh giá Ngân hàng
một cách chính xác.).
- Đề xuất một số biện pháp cơ bản để giúp nâng cao hiệu quả và khả năng
tài chính của Ngân hàng cũng như giúp phòng ngừa rủi ro.
cho Ngân hàng.
- Ưu điểm của đề tài: Đi sâu phân tích cũng như đưa ra giải pháp hạn chế
rủi ro tính dụng của NH.
- Nhược điểm: Chưa phân tích đầy đủ các rủi ro cơ bản mà NH có Thể gặp
phải.
- Điểm mới của đề tài đang thực hiện: Đưa ra thêm một số rủi ro cơ bản
mà NH có thể gặp phải trong hoạt động kinh doanh như: rủi ro lãi suất, rủi ro vốn
chủ sở hữu,...
- 6 -
CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
(10) Tài sản rủi ro (TSRR): Là tài sản sinh lợi phụ thuộc vào rủi ro tín dụng
cũng như rủi ro lãi suất, là những tài sản đầu tư vào những lĩnh vực có rủi ro cao,
có thể bị tổn thất. Ở các nước tư bản, một số ngan hàng vẫn còn tính tài sản rủi ro
bằng tài sản sinh lợi trừ đi toàn bộ chứng khoán của chính phủ. Tuy nhiên đa số
các ngân hàng tính tài sản rủi ro bằng tìa sản sinh lợi trừ đi các phương tiện chi
trả và chứng khoán đầu tư kỳ hạn dưới một năm.
TSRR = TSSL – Chứng từ có giá ngắn hạn
(11) Rủi ro:
Rủi ro là sự kiện xảy ra ngoài ý muốn và ảnh hưởng xấu đến hoạt động
kinh doanh của NHTM. Trong nền kinh tế thị trường, hầu như hoạt động nào của
NHTM đều có thể rủi ro. Rủi ro thường dẫn đến thiệt hại và thua lỗ. Do vậy,
nhận thức rủi ro và đề ra những biện pháp phòng chống hữu hiệu để hạn chế thấp
nhất rủi ro luôn là vấn đề cấp bách của mỗi ngân hàng.
Hoạt động của NHTM rất đa dạng và phong phú, đồng thời rủi ro cũng phức tạp
với một độ nhảy cảm nhất định. Những rủi ro của NHTM chủ yếu tập chung vào
những dạng sau đây:
- Rủi ro thanh khoản:
+ Rủi ro thanh khoản là rủi ro xuất hiện khi ngân hàng thiếu khả năng chi trả
theo yêu cầu của hoạt động thanh toán, hoặc không có khả năng đáp ứng những
yêu cầu tín dụng chính đáng của khách hàng.
+ Thanh khoản bao gồm những tài khoản nợ hoặc tài khoản có mà ngân hàng
có thể sử dụng chi trả hoặc cho vay.
- Rủi ro lãi suất:
Là loại rủi ro xuất hiện khi có sự thay đổi của lãi suất hoặc những yếu tố
có liên quan đến lãi suất, dẫn đến việc tổn thất về tài sản hoặc giảm thấp thu nhập
của ngân hàng.
Những nguyên nhân có thể dẫn đến rủi ro lãi suất: - 8 -
- 9 -
Tài chính là những biểu hiện kinh tế dưới dạng giá trị (quan hệ kinh tế),
phát sinh trong quá trình hình thành các quỹ tiền tệ nhằm phục vụ cho quá trình
sản xuất và tái sản xuất mỗi doanh nghiệp và góp phần tích luỹ vốn cho nhà
nước.
Tài chính là những quan hệ tiền tệ gắn trực tiếp với việc tổ chức, huy động
vốn, sử dụng và phân phối vốn trong quá trình kinh doanh. Bởi vì, tổ chức nào
thì vấn đề tài chính cũng cần được quan tâm hàng đầu, đặc biệt là Ngân hàng. Do
vậy, tài chính là quan hệ tiền tệ gắn trực tiếp với tổ chức quy động vốn sử dụng
và phân phối trong quá trình kinh doanh.
2.1.3. Phân tích tài chính và vai trò của việc phân tích tài chính trong ngân
hàng thương mại
2.1.3.1. Khái niệm
Phân tích tài chính là quá trình chọn lọc, tìm hiểu tương quan và thẩm
định các dữ liệu trong báo cáo tài chính, việc đầu tiên là chọn lọc những dữ kiện
vì đây là việc đầu tiên cần làm để chọn ra những dữ liệu quan trọng có ảnh hưởng
đến kết quả cần phải phân tích trong tổng số dữ kiện đã có. Sau đó sắp xếp các
dữ kiện này lại để thấy mối tương quan. Cuối cùng, nghiên cứu các mối tương
quan và thẩm định kết quả. Phân tích tài chính thường có mục đích giải quyết cho
những vấn đề có thể liên quan đến khả năng thanh toán, sự vững chắc và mức
sinh lời.
Phân tích tài chính có thể được hiểu là quá trình kiểm tra, xem xét các số
liệu tài chính của quá khứ và hiện hành, nhằm mục đích đánh giá, dự tính các rủi
ro, tiềm năng cho tương lai phục vụ cho các quyết định tài chính và đánh giá
Ngân hàng một cách chính xác.
2.1.3.2. Vai trò phân tích tài chính trong Ngân hàng thương mại
Phân tích tài chính là công cụ để đánh giá hoạt động của Ngân hàng
Thương mại.
Phương pháp tài chính là công cụ để Ngân hàng đánh giá lại chiến lược
kinh doanh của Ngân hàng thương mại và đề ra chiến lược mới.
(3) Phân tích mức biến động của lợi nhuận trong mối quan hệ biến
động giữa thu nhập và chi phí
Đối với hầu hết các doanh nghiệp, lợi nhuận là mục tiêu hàng đầu mà các
doanh nghiệp muốn đạt được. Nhưng đối với một Ngân hàng thương mại thì lợi
nhuận chưa phải là mục tiêu cao nhất mà các Ngân hành muốn đạt được, cái mà
các Ngân hàng muốn đạt được đó là sự tương thích giữa lợi nhuận và rủi ro, hay - 11 -
nói cách khác đó là hiệu quả. Tuy nhiên dưới góc độ tài chính thì lợi nhuận biểu
hiện kết quả của quá trình hoạt động kinh doanh của đơn vị trong một thời gian
nhất định. Phân tích biến động lợi nhuận cho chúng ta thấy được các yếu tố tác
động đến lợi nhuận như thế nào.
2.1.4.3. Phân tích tình hình tài chính thông qua các chỉ số tài chính
Phân tích tình hình tài chính thông qua các chỉ số tài chính nhằm đo lường
tình trạng tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng để đáp ứng
nhu cầu thông tin cho bên thứ ba có liên quan về lợi ích kinh tế với Ngân hàng.
Sau đây là những chỉ số tài chính chủ yếu được dùng trong phân tích tài
chính của một Ngân hàng:
(1) Khả năng thanh toán nhanh
Có thể nói khả năng thanh toán nhanh là khả năng chuyển đổi nhanh chóng
tài sản có lưu động thành tiền để trả nợ. Tình hình tài chính của Ngân hàng chịu
ảnh hưởng và tác động trực tiếp đến tình hình thanh toán như Sự thiếu hụt về khả
năng thanh khoản có thể đưa Ngân hàng đến chỗ không hoàn thành nghĩa vụ trả
nợ đến hạn, hạn chế sự phát triển kinh doanh, không cho phép Ngân hàng tận
dụng được những cơ hội thuận lợi, uy tín của Ngân hàng bị hạ thấp. Sự không
đảm bảo về khả năng thanh khoản có thể làm cho Ngân hàng mất quyền kiểm
soát, thậm chí đưa đến phá sản.
tế. Nhưng nếu ROA quá cao cũng là vấn đề cần phải quan tâm vì rủi ro luôn song
hành với lợi nhuận.
b) Lợi nhuận ròng trên vốn tự có (ROE)
Chỉ tiêu này phản ánh tính hiệu quả trong việc sử dụng đồng vốn chủ sở
hữu là như thế nào. Nó đo lường hiệu quả sử dụng một đồng vốn tự có và đo
lường khả năng lành mạnh của Ngân hàng. Nếu ROE quá lớn so với ROA chứng
tỏ vốn tự có chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong tổng nguồn vốn, Ngân hàng đã huy
động vốn nhiều để cho vay.
c) Tỷ suất lợi nhuận
Chỉ tiêu này đo lường khả năng quản lý tài sản trong việc tạo ra lợi nhuận
ròng. Mức lãi ròng được nhà quản lý Ngân hàng theo dõi chặt chẽ, bởi vì căn cứ
vào đó có thể dự đoán được khả năng sinh lãi của Ngân hàng. Tỷ suất lợi
nhuận
=
Thu nhập lãi suất ròng
Tài sản sinh lời
Hệ số ROE
(%)
=
Rủi ro thanh khoản được đánh giá thông qua tỷ số sau:
Hệ số Rủi ro
thanh khoản
=
Tài sản thanh khoản – Vay ngắn hạn
Vốn tiền gửi - 14 -
Chỉ tiêu này phản ánh khả năng thanh toán nhanh của ngân hàng nghĩa là
có bao nhiêu đơn vị tài sản có thể dùng để thanh toán ngay trên 1 đơn vị tiền gửi.
Đảm bảo chi trả các khoản nợ, tiền gởi của khách hàng và các khoản nợ liên
Ngân hàng là điều kiện tiên quyết trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng.
Nếu Ngân hàng thiếu khả năng chi trả cho các khoản nợ này thì được coi là rủi ro
thanh khoản.
Tỷ số này càng cao thì rủi ro của Ngân hàng càng thấp và tất nhiên là lợi
nhuận của Ngân hàng cũng sẽ thấp.
- Tài sản thanh khoản bao gồm: tiền mặt tại quỹ, tiền gửi tại NHTM, tiền gửi tại
các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước, tiền gửi của các tổ chức tín dụng khác,
các chứng khoán ngắn hạn,…
- Vốn tiền gửi: Tiền gửi huy động từ các tổ chức kinh tế, dân cư, tiền gửi của các
tổ chức tín dụng khác.
(2) Rủi ro lãi suất:
Rủi ro lãi suất là rủi ro gắn liền với biến động của lãi suất trên thị trường.
Trong nền kinh tế thị trường thì rủi ro lãi suất là một hiện tượng thường xuyên
xảy ra, nó đòi hỏi các nhà quản trị phải thường xuyên phân tích để tìm các giải
Tỷ số này để xác định mức độ thích hợp của vốn chủ sở hữu.
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
Sử dụng các số liệu thứ cấp qua các bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh
doanh, bảng cân đối qua 3 năm (2005 – 2007) do Ngân hàng TMCP Kỹ Thương
Việt Nam – Chi nhánh Cần Thơ cung cấp.
2.2.2. Phương pháp phân tích số liệu
Nhằm thoả mãn các mục tiêu nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính và
biện pháp phòng ngừa rủi ro tại Ngân hàng TMCP Kỹ Thương – Chi nhánh Cần
Thơ, một số phương pháp phân tích được áp dụng như sau:
2.2.2.1. Phân tích mục tiêu (1) Sử dụng phương pháp thống kê mô tả kết
hợp phương pháp so sánh số tuyệt đối, số tương đối, thiết lập bảng, đồ thị để
phân tích khái quát tình hình tài chính và đánh giá hiệu quả hoạt động của NH
thông qua các số liệu, bảng cân đối, bảng báo cáo kết quả kinh doanh. Cụ thể là
các chỉ số: Thu nhập, lợi nhuận, chi phi, khả năng thanh toán, khả năng sinh lời.
Hệ số rủi ro tín
dụng (%)
=
Nợ xấu
Tổng dư nợ
Hệ số vốn chủ
sở hữu (%)
=
Vốn chủ sở hữu
Tổng tài sản rủi ro qui đổi - 16 -
+ So sánh số tuyệt đối:
của Ngân hàng dựa vào kết quả phân tích và thông tin thu thập từ các đối tượng
liên quan nhằm xác định các giải pháp cụ thể xuất phát từ thực trạng tình hình.