Giáo viên hướng dẫn:
Nguyễn Thị Hàn Diễm Mi
Khoa Luật-Đại học Cần Thơ


 Là

môn khoa học pháp lý không phải ngành
luật
 Dựa trên nền tảng học thuyết Mác-Lênin về
NN và PL
 Là môn học có tính nền tảng, cung cấp kiến
thức nền để tiếp cận các môn học luật khác
 Kiến thức môn học không biến đổi nhiều do
sự thay đổi từ quy định của pháp luật


I/ NGUỒN GỐC NHÀ NƯỚ C
1. Các học thuyết phi mác-xit về sự ra đời
của NN
• Thuyết thần học (NN là sản phẩm của Thượng
đế) (phái giáo quyền, phái quân quyền, phái
dân quyền)
• Thuyết gia trưởng (gia đình)
• Thuyết bạo lực (chiến tranh)
• Thuyết khế ước xã hội (hợp đồng)


 Nhận

định nào đúng nhất khi đánh giá về



2.1. Xã hội công xã nguyên thủy
• Về kinh tế
Săn bắt, hái lượm => sở hữu chung
• Về xã hội
Thị tộc, bào tộc, bộ lạc => xã hội chưa có giai
cấp
• Về quản lý xã hội
Hội đồng thị tộc, tù trưởng và thủ lĩnh quân sự
Lưu ý: Thị tộc là tổ chức của những người cũng
huyết thống, cùng sống trên địa bàn nhất định,
cùng lao động, hưởng thụ


2.2. Sự tan rã của xã hội công xã nguyên thủy
Tan rã qua 3 lần phân công lao động xã hội
• Lần 1: Chăn nuôi tách khỏi trồng trọt (do
công cụ lao động bằng kim loại xuất hiện)
• Lần 2: Thủ công nghiệp tách khỏi nông
nghiệp (do nhu cầu tất yếu của con người về
ăn mặc và mở rộng sản xuất)
• Lần 3: Thương nghiệp ra đời (nhu cầu trao
đổi sản phẩm khi có sự chuyên môn hóa nhất
định)
• Tại sao tính huyết thống của thị tộc bị phá vỡ?


2.3.Sự ra đời của nhà nước
NN ra đời do nguyên nhân chính là mâu thuẫn

đời trực tiếp từ những mâu thuẫn giai cấp đối kháng
phát sinh trong lòng xã hội thị tộc, không có bất kỳ
một sự tác động nào bên ngoài.Bắt nguồn từ những
chuyển biến cơ bản về kt-xh, quá trình tích lũy ts
của các gia đình trong thị tộc Hy Lạp cổ đại diễn
ra nhanh chóng, đất đai được phân chia và dần
chuyển thành sở hữu tư nhân, sản xuất hàng hóa
cùng với các ngành nn,cn,hàng hải ptrien mạnh.
Sự chênh lệch về ts đã làm tính huyết thống của thị
tộc có khuynh hướng bị phá vỡ,hình thành những
mầm móng đầu tiên của giới quý tộc thế tập và
vương quyền thế tập, xh phân chia thành hai dạng
người có đặc quyền và người không có đặc quyền.
Đỉnh điểm của mâu thuẫn giai cấp là CM Xolong đưa
đến sự tan rã hoàn toàn chế độ thị tộc, bộ lạc, NN
Aten ra đời.



 Sự

ra đời nn Giec Manh không do đấu tranh
giai cấp mà hình thành từ việc người GM xâm
chiếm vùng lãnh thổ rộng lớn của đế chế LM
cổ đại.
 ở phương Đông (Ai cập), nhà nước ra đời
sớm hơn ở phương Tây (Hi – La)? Tại sao?


Nguồn gốc PL

pháp luật

Tập quán
Đạo đức, tôn giáo


 Giai

cấp cầm quyền không muốn tiếp tục sử
dụng các quy phạm xã hội cũ (Tôn giáo, đạo
đức, tập quán) vì không có lợi cho họ => họ
đặt ra pháp luật
 Phong tục, đạo đức, tập quán bất lực (do
lạc hậu, và do không còn được tự giác tuân
theo) không đủ sức điều chỉnh những QHXH
mới => cần pháp luật để giữ XH trật tự


Hết bài 1


I/ Bản chất nhà nước
Là thuộc tính VỐN CÓ ở bên trong.
Nguyên nhân nào làm ra đời NN thì chính
nguyên nhân đó quyết định bản chất NN.
Tính giai cấp hiểu như thế nào?
Tính xã hội hiểu ntn?
NN phong kiến chỉ phục vụ lợi ích giai cấp PK?



trò quyết định?? Tại sao?
 Xu hướng của NN hiện đại thể hiện sự thay
đổi trong bản chất của NN như thế nào??


Những đặc trưng cơ bản của nn
 Nn

thiết lập quyền lực công cộng đặc biệt,
tách rời khỏi xã hội và áp đặt đối với toàn xh
(độc quyền sử dụng sức mạnh vũ lực thông
qua quân đội, cảnh sát, nhà tù.
 Nhà nước quản lý dân cư theo sự phân chia
lãnh thổ: lãnh thổ có nhiều khu vực với
những điều kiện khác nhau và phương tiện
gtvt, đk tự nhiên, kte vùng miền…,nn cần sự
quản lý nhanh chóng, kịp thời ở mọi nơi trên
lãnh thổchia nn thành nhiều khu vực,
nhiều cấp quản lý


 Nhà

nước có chủ quyền quốc gia
Khái niệm “chủ quyền” xuất hiện từ thế kỷ
XVII với sự xuất hiện của nền quân chủ
chuyên chế ở Tây Âu.
Chủ quyền quốc gia là gì??