hTRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN
THƠ KHOA
KINH TẾ
-
QUẢN
TRỊ
KINH
DOANH
viên
thực
hiệnCÔ
NGUYỄN
THỊ LƯƠNG
ĐỖ
THỊ
NGỌC
HÂNMS
Sinh
viên:
4031249
Lớp: Ngoại Thương 01 – K31
Cần Thơ - 2009
i
LỜI CẢM TẠ
Đuợc sự giới thiệu của truờng Đại Học Cần Thơ cùng với sự chấp thuận
của ngân hàng thuơng mại cổ phần EXIMBANK chi nhánh Cần Thơ, qua hơn 2
tháng đuợc thực tập tiếp xúc với thực tiễn tại ngân hàng cùng với vốn kiến thức lý
thuyết tích luỹ ở nhà truờng qua 4 năm, đã giúp tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp
của mình với đề tài: “Phân tích hiệu quả hoạt động của nghiệp vụ tín dụng tài trợ
xuất nhập khẩu tại ngân hàng TMCP EXIMBANK chi nhánh Cần Thơ”
Để hoàn thành đuợc đề tài này, ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi đã đuợc
sự giúp đỡ tận tình từ các thầy cô truờng Đại Học Cần Thơ và các anh ở ngân hàng
EXIMBANK chi nhánh Cần Thơ. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và lời tri ân
sâu sắc nhất đến:
- Ban giám hiệu truờng Đại Học Cần Thơ, ban lãnh đạo khoa kinh tế &
QTKD, cùng tất cả các thầy cô đã tận tình dạy bảo và truyền đạt để cho tôi có
đuợc kiến thức quý báo như ngày hôm nay.
- Thầy Lưu Thanh Đức Hải đã dành nhiều thời gian huớng dẫn, giúp đỡ, sữa
chữa những sai sót để giúp tôi hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp của mình.
- Ban lãnh đạo ngân hàng TMCP EXIMBANK chi nhánh Cần Thơ đã tạo
điều kiện cho tôi đuợc thực tập tại cơ quan. Các anh, chị đang công tác tại phòng
tín dụng đã nhiệt tình giúp đỡ, chỉ bảo cho tôi những kinh nghiệm thực tế trong
iii
NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
Ngày …. Tháng 05 Năm 2009
Thủ trưởng đơn vị
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
2. Về hình thức:
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
3. Ý nghĩa khoa học thực tiễn:
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
v
4. Độ tin cậy của số liệu và tính hiện đại của luận văn.
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
5. Nội dung và các kết quả đạt được:
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
6. Các nhận xét khác:
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
vii
MỤC LỤC
Trang
Chương 1: GIỚI THIỆU..................................................................................... 1
1.1 Đặt vấn đề nghiên cứu.................................................................................. 1
1.1.1 Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu........................................................... 1
1.1.2 Căn cứ khoa học và thực tiễn.................................................................. 2
1.2 Mục tiêu nghiên cứu..................................................................................... 3
1.2.1 Mục tiêu chung....................................................................................... 3
1.2.2 Mục tiêu cụ thể....................................................................................... 3
1.3 Câu hỏi nghiên cứu....................................................................................... 3
1.4 Phạm vi nghiên cứu...................................................................................... 4
1.4.1 Không gian ............................................................................................. 4
1.4.2 Thời gian ................................................................................................ 4
1.4.3 Đối tượng nghiên cứu ............................................................................. 4
3.4.1 Thuận lợi .............................................................................................. 46
3.4.2 Khó khăn.............................................................................................. 47
3.5 Định hướng phát triển của ngân hàng ......................................................... 48
Chương 4: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ
HOẠT ĐỘNG CỦA NGHIỆP VỤ TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU................ 49
4.1 Tổng quan tình hình hoạt động thanh toán quốc tế tại ngân hàng Eximbank
chi nhánh Cần Thơ........................................................................................... 49
4.1.1 Thanh toán xuất khẩu............................................................................ 51
4.1.2 Thanh toán nhập khẩu........................................................................... 54
4.2 Khái quát nghiệp vụ tín tài trợ xuất nhập khẩu tại NH Eximbank
Chi nhánh Cần Thơ .......................................................................................... 56
4.3 Phân tích kết quả hoạt động của nghiệp vụ tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu
theo ngành kinh tế............................................................................................ 60
4.3.1 Phân tích tình hình cho vay................................................................... 60
4.3.2 Phân tích tình hình thu nợ ..................................................................... 66
ix
4.3.3 Phân tích tình hình dư nợ...................................................................... 72
4.4 Phân tích hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu theo phương thức chiết khấu bộ
chứng từ........................................................................................................... 75
4.5 Đánh giá hiệu quả của hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại ngân hàng
Eximbank – Cần Thơ ....................................................................................... 80
Chương 5: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÍN
DỤNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU.......................................................... 84
5.1 Thuận lợi và khó khăn của ngân hàng Eximbank trong hoạt động tín dụng tài
trợ xuất nhập khẩu............................................................................................ 84
5.1.1 Thuận lợi .............................................................................................. 84
5.1.2 khó khăn .............................................................................................. 85
5.2 Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu........ 86
5.2.1 Tăng cường công tác huy động vốn ...................................................... 86
5.2.2 Nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh ngoại tệ................................. 88
Bảng 12: Tình hình chiết khấu bộ chứng từ theo phương thức thanh toán.........78
Bảng 13: Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu
Tại EIB Cần Thơ ..............................................................................................81
xi
DANH MỤC HÌNH
Trang
Sơ đồ 1: Cơ cấu hoạt động của ngân hàng Eximbank Cần Thơ............................30
Biểu đồ 2: Tình hình nguồn vốn của Eximbank Cần Thơ .................................... 38
Biểu đồ 3: Tình hình hoạt động tín dụng của Eximbank Cần Thơ........................43
Biểu đồ 4: Kết quả hoạt động kinh doanh của Eximbank Cần Thơ ......................45
Biểu đồ 5: Giá trị thanh toán hàng xuất khẩu của từng phương thức thanh toán
tại Eximbank Cần Thơ giai đoạn 2006 – 2008....................................................53
Biểu đồ 6: Doanh số thanh toán XNK của từng phương thức thanh toán tại
Eximbank Cần Thơ .............................................................................................55
Biểu đồ 7: Doanh số cho vay tài trợ xuất nhập khẩu theo ngành của ngân hàng
Eximbank Cần Thơ .............................................................................................65
Biểu đồ 8: Doanh số thu nợ tài trợ xuất nhập khẩu theo ngành của ngân hàng
Eximbank Cần Thơ .............................................................................................68
WTO World Trade Organization (tổ chức thương mại thế giới)
SWIFT Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication (Tổ
chức viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu)
IFC International Finance Corporation (Công ty tài chính quốc tế toàn cầu)
L/C Letter of Credit (Phương thức tín dụng chứng từ)
T/T Telegraphic transfer (Phương thức chuyển tiền bằng điện)
D/P Documents Against Payment (Nhờ thu trả ngay)
D/A Documents Against Acceptance (Nhờ thu trả chậm)
CAD Cash Against Document (Phương thức giao chứng từ trả tiền ngay)
UCP The Uniform Customs and Practice for Documentary Credits (Quy tắc
thực hành thống nhất chứng từ).
xiii
TÓM TẮT
Đề tài luận văn: “Phân tích hiệu quả hoạt động của nghiệp vụ tín dụng tài
trợ xuất nhập khẩu tại Ngân hàng TMCP EXIMBANK chi nhánh Cần Thơ” là đề
tài nghiên cứu được thực hiện với mong muốn tìm hiểu, phân tích và đánh giá về
hoạt động tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu tại chi nhánh ngân hàng TMCP
EXIMBANK chi nhánh Cần Thơ.
Đề tài chủ yếu đi vào hai nội dung chính:
Ø Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng tài trợ xuất nhập
khẩu.
Ø Đánh giá hiệu quả hoạt động tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu
Qua hai nội dung chính trên, đề tài đã nêu ra được những thuận lợi và khó
khăn của ngân hàng TMCP EXIMBANK chi nhánh Cần Thơ trong hoạt động tín
Ngoài ra còn khó khăn cho các doanh nghiệp nội địa vừa và nhỏ. Đặc biệt khi Việt Nam
trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới (WTO) không những chỉ
đem lại cho những cơ hội mà theo đó là những thách thức không nhỏ cho các doanh
nghiệp Việt Nam. Trước sự cạnh tranh gay gắt trên một thị trường rộng lớn đòi hỏi các
nhà xuất nhập khẩu phải tìm kiếm một sự hỗ trợ rất lớn về mặt tài chính cũng như về mặt
kỹ thuật từ các ngân hàng thương mại để đảm bảo hạn chế rủi ro phát sinh và đủ khả
GVHD: TS. Lưu Thanh Đức Hải SVTH: Phạm Thị Phuơng Giang
1
Phân tích hiệu quả hoạt động của nghiệp vụ tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu tại ngân hàng
EXIMBANK Chi nhánh Cần Thơ.
năng để tiến hành một thương vụ quốc tế được an toàn. Vì vậy để đáp ứng được nhu cầu
vốn cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu thì nghiệp vụ tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu
của các ngân hàng thương mại ra đời.
1.1.2. Căn cứ khoa học và thực tiễn
- Căn cứ khoa học.
Đề tài nghiên cứu dựa trên kiến thức từ các môn học trong bốn năm tại trường Đại
Học Cần Thơ. Đặc biệt là những lý thuyết của các môn như: Thanh Toán Quốc Tế, Tài
Chính-Tiền Tệ, Nghiệp Vụ Ngân Hàng, Nghiên Cứu Marketing...để phân tích hiệu quả
hoạt động của nghiệp vụ tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu.
- Căn cứ thực tiễn
Xuất phát từ thực tế hiện nay “Nước ta đã mở cửa hội nhập, đặc biệt là sự kiện
Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO) thì nhu cầu sản xuất và mua
bán ngày càng nhiều, đặc biệt là hoạt động Xuất Nhập Khẩu. Hoạt động này sẽ làm
thay đổi bộ mặt của đất nước về kinh tế - chính trị - xã hội theo những chiều hướng
khác nhau”. Do đó, cần có một biện pháp hữu hiệu để nâng cao hoạt động này nhằm
đưa đất nước ngày càng phát triển.
Tuy nhiên, kèm theo những cơ hội đó là những thách thức không nhỏ cho các
doanh nghiệp Xuất Nhập Khẩu Việt nam. Bởi vào WTO, chúng ta phải cắt bỏ thuế
quan, bỏ các khoản trợ cấp ưu đãi không phù hợp, chấp nhận các nguyên tắc về đối xử
quốc gia…Do đó thị trường Việt Nam sẽ không chỉ là thị trường của các doanh nghiệp
chi nhánh Cần Thơ qua 3 năm 2006-2008.
- Phân tích các nhân tố ảnh huởng đến hiệu quả hoạt động của tín dụng tài trợ xuất
nhập khẩu tại ngân hàng EXIMBANK chi nhánh Cần Thơ qua 3 năm 2006-2008.
- Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiêu quả hoạt động nghiệp vụ này.
1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU.
- Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng EXIMBANK chi nhánh Cần
Thơ trong thời gian qua có đạt hiệu quả so với kế hoạch đề ra hay không ?
- Những nhân tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu?
- Trong điều kiện hiện nay, giải pháp nào để nâng cao hiệu quả hoạt động tài trợ
xuất nhập khẩu tại ngân hàng EXIMBANK chi nhánh Cần Thơ?
GVHD: TS. Lưu Thanh Đức Hải SVTH: Phạm Thị Phuơng Giang
3
Phân tích hiệu quả hoạt động của nghiệp vụ tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu tại ngân hàng
EXIMBANK Chi nhánh Cần Thơ.
1.4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1.4.1 Không gian:
Phòng tín dụng ngân hàng EXIMBANK chi nhánh Cần Thơ
1.4.2 Thời gian:
Các số liệu được sử dụng trong đề tài là số liệu 3 năm 2006-2008
1.4.3 Đối tượng nghiên cứu:
Nghiệp vụ tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng EXIMBANK chi nhánh
Cần Thơ.
1.5 LUỢC KHẢO TÀI LIỆU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU.
Đề tài tham khảo 1: “Phân tích hoạt động thanh toán hàng hoá xuất khẩu bằng
phương thức tín dụng chứng từ tại Eximbank Cần Thơ.”
- Tác giả thực hiện: Nguyễn Thành Luân, Luận văn tốt nghiệp Đại Học Cần Thơ
năm 2008.
- Nội dung bài viết:
+ Giới thiệu cơ sở lý thuyết về thanh toán quốc tế và các hình thức thanh toán
hàng xuất khẩu.
- Đánh giá điểm yếu của đề tài nghiên cứu:
+ Tuy đề tài phân tích khá chi tiết hoạt động của nghiệp vụ thanh toán hàng xuất
khẩu bằng phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng Eximbank, nhưng chỉ ở mức so
sánh với các nghiệp vụ thanh toán khác. Mà chưa có sự phân tích cụ thể doanh số thu
được của từng ngành hàng thông qua nghiệp vụ trên.
+ Mặt khác tác giả chưa đưa ra được những khó khăn bên trong của ngân hàng,
cũng như những thách thức bên ngoài ngân hàng đối với nghiệp vụ này.
- Đề tài của em khác với đề tài trên ở chổ phân tích cụ thể hơn như sau:
+ Phân tích cụ thể hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu theo ngành kinh tế và theo
phương thức tài trợ.
+ Phân tích nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu.
+ Đưa ra các thuận lợi và khó khăn của ngân hàng để nêu ra một số giải pháp
giúp nâng cao hiệu quả hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại ngân hàng Eximbank Cần
Thơ.
GVHD: TS. Lưu Thanh Đức Hải SVTH: Phạm Thị Phuơng Giang
5
Phân tích hiệu quả hoạt động của nghiệp vụ tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu tại ngân hàng
EXIMBANK Chi nhánh Cần Thơ.
Đề tài tham khảo 2: “Phân tích hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế bằng L/C tại
ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Sóc Trăng”
- Tác giả thực hiện: Nguyễn Thị Thoa, Luận văn tốt nghiệp Đại Học Cần Thơ năm
2008.
- Nội dung bài viết:
+ Giới thiệu cơ sở lý thuyết về hoạt động tín dụng chứng từ và các rủi ro xảy ra
trong thanh toán tín dụng chứng từ.
+ Phân tích tình hình hoạt động của ngân hàng AGRIBANK và quy trình thanh
toán L/C tại ngân hàng
+ Phân tích các yếu tố ảnh huởng đến hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế bằng
L/C của ngân hàng.
+ Phân tích các rủi ro trong thanh toán L/C của ngân hàng và các nguyên nhân
- Đánh giá điểm yếu của đề tài nghiên cứu:
+ Tuy đề tài phân tích khá chi tiết hoạt động của nghiệp vụ thanh toán bằng
phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng AGRIBANK, nhưng chỉ ở mức so sánh với
các nghiệp vụ thanh toán khác. Mà chưa có sự phân tích cụ thể doanh số thu được của
từng ngành hàng thông qua nghiệp vụ trên.
+ Mặt khác tác giả chưa rút ra được những điểm mạnh và điểm yếu đối với nghiệp
vụ này.
- Đề tài của em khác với đề tài trên ở chổ phân tích cụ thể hơn như sau:
+ Phân tích cụ thể hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu theo ngành kinh tế và theo
phương thức tài trợ.
+ Phân tích nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu.
+ Đưa ra những thuận lợi và khó khăn của nghiệp vụ tài trợ xuất nhập khẩu của
ngân hàng
GVHD: TS. Lưu Thanh Đức Hải SVTH: Phạm Thị Phuơng Giang
7
Phân tích hiệu quả hoạt động của nghiệp vụ tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu tại ngân hàng
EXIMBANK Chi nhánh Cần Thơ.
CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. PHUƠNG PHÁP LUẬN.
2.1.1. Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu
2.1.1.1. Khái niệm về hoạt động tài trợ của ngân hàng thương mại.
Tài trợ của ngân hàng thương mại (NHTM) về bản chất cũng là khoản tín dụng
được cấp bởi ngân hàng. Tuy nhiên, ngân hàng tham gia tài trợ chỉ chiếm một số vốn
chiếm tỷ lệ nhất định trong tổng vốn cần thiết cho dự án hoặc thương vụ, phần vốn còn
lại phải là vốn của doanh nghiệp. Tuy nhiên, so sánh với chức năng cho vay, tài trợ của
NHTM còn mang những đặc điểm:
- Trách nhiệm của bên nhận tài trợ cao hơn bên đi vay, do ngoài nguồn vốn tài
trợ từ ngân hàng, nhất thiết họ phải có một tỷ lệ vốn nhất định cùng tham gia.
- Đối tượng tài trợ là các dự án hoặc thương vụ nên chủ thể tham gia tài trợ chỉ
Tín dụng TTXNK đóng vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của
ngoại thương cũng như đối với sự phát triển kinh tế của đất nước. Vai trò này được thể
hiện qua các mặt sau:
2.1.2.1. Đối với ngân hàng thương mại.
Tín dụng TTXNK của NHTM là hình thức tài trợ thương mại, kỳ hạn tài trợ gắn
liền với thời gian thực hiện từng thương vụ. Vì vậy, loại cho vay này mang lại hiệu quả
cao, an toàn, đảm bảo vốn của ngân hàng được sử dụng đúng mục đích và thời gian thu
hồi vốn nhanh. Cụ thể:
- Thời gian tài trợ thường ngắn, giúp ngân hàng tránh được những rủi ro lạm phát
và rủi ro thanh toán.
- Hình thức này nâng cao được tính an toàn cho ngân hàng thông qua việc quản
lý các nguồn thanh toán thông qua tài khoản của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu mở tại
ngân hàng.
- Hiệu quả của ngân hàng trong TTXNK được thể hiện thông qua lãi thu được.
Do các phương thức thanh toán quốc tế ngày càng đa dạng, nghiệp vụ TTXNK phát triển
GVHD: TS. Lưu Thanh Đức Hải SVTH: Phạm Thị Phuơng Giang
9
Phân tích hiệu quả hoạt động của nghiệp vụ tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu tại ngân hàng
EXIMBANK Chi nhánh Cần Thơ.
dưới nhiều hình thức, NHTM có điều kiện thu được tiền lãi qua các hoạt động tài trợ
này.
Ngoài ra, thông qua hình thức tài trợ, ngân hàng còn mở rộng được các quan hệ
với các doanh nghiệp và ngân hàng nước ngoài, nâng cao uy tín ngân hàng trên thị
trường quốc tế.
2.1.2.2. Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu
Tài trợ xuất nhập khẩu của NHTM giúp doanh nghiệp thực hiện được những
thương vụ lớn. Những thương vụ trong ngoại thương thường đòi hỏi nguồn vốn rất lớn,
trong điều kiện vốn doanh nghiệp không đủ để chuẩn bị hàng xuất khẩu hoặc thanh toán
tiền hàng nhập khẩu. Tài trợ của NHTM cho xuất nhập khẩu là giải pháp giúp doanh
nghiệp thực hiện được kế hoạch sản xuất, kinh doanh của mình.
năm, bảng tổng kết tài sản, báo cáo kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
- Hồ sơ vay
+ Giấy đề nghị vay vốn (theo mẫu của ngân hàng)
+ Phương án sử dụng vay vốn và trả nợ
+ Báo cáo tình hình tài chính thời gian gần nhất
+ Danh mục tài sản thế chấp, cầm cố
+ Hợp đồng mua bán ngoại thương, L/C
+ Giấy phép hoặc hạn ngạch xuất nhập khẩu
2.1.3.2. Thẩm định hồ sơ
Đây là bước quan trọng trong quy trình tài trợ. Nếu như bước thẩm định này làm
tốt sẽ hạn chế được nhiều rủi ro cho ngân hàng. Việc thẩm định hồ sơ trên các mặt sau:
- Kiểm tra tính hợp pháp của hồ sơ pháp lý
- Đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp: xem xét khả năng thanh toán,
tình hình công nợ và vòng quay vốn lưu động, khả năng trả nợ của doanh
nghiệp…
- Tính khả thi và hiệu quả của dự án
- Thẩm định tài sản đảm bảo
2.1.3.3. Lập tờ trình
Sau khi thẩm định hồ sơ của khách hàng, cán bộ tín dụng lập tờ trình lên trưởng
phòng tín dụng trong đó có nêu rõ:
- Tư cách pháp nhân của doanh nghiệp
GVHD: TS. Lưu Thanh Đức Hải SVTH: Phạm Thị Phuơng Giang
11
Copyright: Tài liệu đại học ©