ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
-----------
-----------
HẦU VĂN LINH
Tên đề tài:
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT
TẠI XÃ TỨC TRANH, HUYỆN PHÚ LƯƠNG TỈNH THÁI NGUYÊN
GIAI ĐOẠN 2011 - 2014
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo
: Chính quy
Chuyên ngành
: Địa chính môi trường
Lớp
: K43 – ĐCMT N02
Khoa
: Quản lý tài nguyên
Khóa học
: Địa chính môi trường
Lớp
: K43 – ĐCMT N02
Khoa
: Quản lý tài nguyên
Khóa học
: 2011 – 2015
Giảng viên HD
: ThS. Đặng Thị Hồng Phương
Thái Nguyên, 2015
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
-----------
-----------
HẦU VĂN LINH
Tên đề tài:
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT
ii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 4.1: Hiện trạng sử dụng đât năm 2014 xã Tức Tranh ............................ 49
Bảng 4.2: Biến động diện tích các loại đất trước và sau khi thực hiện quy
hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2014 ......................................................... 52
Bảng 4.3: kết quả chuyển mục đích sử dụng đất của xã Tức Tranh giai đoạn
2011 - 2014...................................................................................................... 57
Bảng 4.4: Kết quả sử dụng đất để thực hiện các công trình, dự án của xã Tức
Tranh trong kỳ quy hoạch 2011 – 2014 ............................................................. 60
Bảng 4.5: kết quả việc đưa đất chưa sử dụng vào sử dụng của xã Tức Tranh
giai đoạn 2011 – 2014 ..................................................................................... 64
Bảng 4.6: Tổng hợp kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất xã Tức Tranh
giai đoạn 2011-2014 ........................................................................................ 65
Bảng 4.7: bảng đánh giá sự hiểu biết của cán bộ địa chính xã Tức Tranh về
công tác quy hoạch sử dụng đất ...................................................................... 67
Bảng 4.8: bảng đánh giá sự hiểu biết của người dân về về công tác quy hoạch
sử dụng đất ...................................................................................................... 67
iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
UBND
: Ủy ban nhân dân
1.3 Yêu cầu của đề tài ....................................................................................... 2
1.4. Ý nghĩa của đề tài ....................................................................................... 3
1.4.1.Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu ....................................................... 3
1.4.2. Ý nghĩa trong thực tiễn ........................................................................... 3
PHẦN2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ............................................................... 4
2.1. CƠ SỞ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI .................................................................. 4
2.1.1. Các khái niệm cơ bản về đất đai và quy hoạch sử dụng đất ................... 4
2.1.2. Các căn cứ pháp lý của công tác quy hoạch sử dụng đất đai .................. 8
2.1.3 Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác quy
hoạch sử dụng đất.............................................................................................. 9
2.2. Tình hình quy hoạch sử dụng đất trên thế giới và ở việt nam. ................ 17
2.2.1. Tình hình quy hoạch sử dụng đất trên thế giới ..................................... 17
2.2.2. Tình hình nghiên cứu và tiến hành quy hoạch sử dụng đất đai ở Việt
Nam qua các thời kỳ........................................................................................ 21
PHẦN 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
......................................................................................................................... 28
3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................................ 28
3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành. .............................................................. 28
3.3. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................... 28
3.3.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu ................................................... 28
3.3.2. Phương pháp khảo sát thực tế ............................................................... 29
3.3.3. Phương pháp thống kê và xử lý số liệu, tài liệu .................................... 29
v
3.3.4. Phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá, so sánh ............................ 29
3.3.5. Phương pháp kế thừa............................................................................. 29
PHẦN 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ........................... 30
4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của xã tức tranh, huyện phú lương,
công tác thực hiện quy hoạch sử dụng đất ...................................................... 66
4.6 Những tồn tại chủ yếu trong quá trình thực hiện quy hoạch sử dụng đất
của xã tức tranh giai đoạn 2011 - 2014, nguyên nhân và giải pháp khắc phục
......................................................................................................................... 68
4.6.1. Những tồn tại chủ yếu trong việc thực hiện quy hoạch ........................ 68
4.6.2. Một số giải pháp khắc phục những tồn tại trong việc thực hiện quy
hoạch sử dụng đất............................................................................................ 68
PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................... 71
5.1. Kết luận .................................................................................................... 71
5.2. Kiến nghị .................................................................................................. 71
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 73
i
LỜI CẢM ƠN
Để có được kết quả nghiên cứu này, ngoài sự nỗ lực cố gắng của bản
thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ các đợn vị và cá nhân. Tôi xin
ghi nhận và bày tỏ lòng biết ơn tới những tập thể, các nhận đã giành cho tôi
sự giúp đỡ quý báu đó.
Trước tiên tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Quản
lý tài nguyên đã dạy bảo, cung cấp cho tôi những kiến thức quý báu, đóng góp
những ý kiến trong suốt quá trình học tập, và làm đề tài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và kình trọng sự giúp đỡ nhiệt tình
của cô giáo ThS. Đặng Thị Hồng Phương, người đã trực tiếp hướng dẫn tôi
thực hiện đề tài này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo UBND xã Tức Tranh,
ban Địa chính – Lâm nghiệp xã Tức Tranh đã hết sức tạo điều kiện và cung
cấp số liệu giúp tôi hoàn thành đề tài này.
Thái Nguyên, ngày 17 tháng 5 năm 2015
biến động các loại đất, mức độ đáp ứng nhu cầu đất đai cho quá trình phát
triển kinh tế - xã hội của xã.
- Tìm hiểu nguyên nhân của những tồn tại trong công tác thực hiện quy
hoạch sử dụng đất, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao khả năng thực
hiện quy hoạch sử dụng đất của xã Tức Tranh trong các giai đoạn sau.
3
1.4. Ý nghĩa của đề tài
1.4.1.Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu
-Nghiên cứu đề tài giúp em thu thập được những kinh nghiệm và kiến
thức thực tế, củng cố và hoàn thiện thêm kiến thức đã học được, biết cách
thực hiện một đề tài khoa học và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.
- Bước đầu làm quen với công tác quy hoạch, đánh giá quy hoạch sử
dụng đất ngoài thực tế.
1.4.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
Qua việc đánh giá công tác thực hiện QHSDĐ, tìm ra những mặt thuận
lợi và khó khăn trong công tác quản lý đất đai nói chung và công tác thực hiện
QHSDĐ nói riêng của xã Tức Tranh, từ đó tìm ra những giải pháp khắc phục
hiệu quả.
4
PHẦN2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. CƠ SỞ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
2.1.1. Các khái niệm cơ bản về đất đai và quy hoạch sử dụng đất
2.1.1.1. Khái niệm về đất đai
- Biện pháp kỹ thuật: Là sự áp dụng các biện pháp tổ chức lãnh thổ
hợplý dựa trên các cơ sở khoa học kỹ thuật (các tác nghiệp chuyên môn kỹ
thuật: điều tra, khảo sát, xây dựng bản đồ, khoanh định, xử lý số liệu ... ).
- Biện pháp pháp chế: Xác nhận tính pháp lý về mục đích và quyền sử
dụng đất nhằm đảm bảo quản lý và sử dụng đất đai theo đúng pháp luật.
- Biện pháp kinh tế (hiệu quả sử dụng đất): Đây là biện pháp quan trọng
nhất nhằm khai thác triệt để tiềm năng đất đai và thu được hiệu quả kinh tế
cao trên một đơn vị diện tích đất đai.
Như vậy, có thể định nghĩa quy hoạch đất đai là hệ thống các biện pháp
của Nhà nước (thể hiện đồng thời 3 tính chất kinh tế, kỹ thuật, pháp chế) về tổ
chức sử dụng và quản lý đất đai, nói cách khác quy hoạch sử dụng đất phải
đảm bảo 5 mục tiêu sau:
- Sử dụng đất đầy đủ: Mọi loại đất đều được đưa vào sử dụng theo các
mục đích nhất định.
- Sử dụng đất hợp lý: Đặc điểm tính chất tự nhiên, vị trí, diện tích phù
hợp với yêu cầu và mục đích sử dụng.
- Sử dụng đất khoa học: áp dụng thành tựu khoa học kỹ thuật và các
biện pháp tiên tiến.
- Sử dụng đất có hiệu quả nhất: Đáp ứng đồng bộ cả lợi ích kinh tế, xã
hội và môi trường.
- Sử dụng đất bền vững: thông qua việc phân bố quỹ đất đai (khoanh
định cho các .mục đích và các ngành) và tổ chức sử dụng đất đai như tư liệu
sản xuất.
6
Như vậy, về thực chất quy hoạch sử dụng đất đai là quá trình hình
thành các quyết định nhằm tạo điều kiện đưa đất đai vào sử dụng bền vững,
phát huy lợi thế của thổ nhưỡng và lãnh thổ để mang lại lợi ích cao, thực hiện
mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cơ bản về nhu cầu sử dụng đất đai của xã (đất
nông - lâm nghiệp, đất giao thông, đất thuỷ lợi, đất khu dân cư nông thôn);
xác định quy mô, cơ cấu, nhu cầu và phạm vi để .phân bổ đất đai cho các
ngành, các công trình kỹ thuật chủ yếu có trên địa bàn xã cũng như nhu cầu
đất đai cho các nhiệm vụ đặc biệt.
Nội dung và phương pháp tổ chức sử dụng đất đai rất đa dạng và phức
tạp, nó phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội cụ thể:
- Đặc điểm khí hậu - địa hình - thổ nhưỡng.
- Đặc điểm thuỷ văn - địa chất - thảm thực vật tự nhiên.
- Hình dạng và mật độ thửa các yếu tố sinh thái.
- Mật độ cơ cấu phân bố dân cư.
- Hiện trạng sử dụng đất, trình độ sản xuất phân bố cơ sở hạ tầng.
* Đối tượng nghiên cứu và định hướng quy hoạch sử dụng đất đai
Do tác động đồng thời của nhiều yếu tố nên tuỳ theo điều kiện cụ thể và
mục đích cần đạt được mà đề ra những nguyên tắc chung và riêng về chế độ
sử dụng đất. Do vậy cần có định hướng quy hoạch sử dụng đất và đối tượng
nghiên cứu hợp lý.
- Nghiên cứu các quy luật về chức năng của đất như là một tư liệu sản
xuất chủ yếu .
- Đề xuất các biện pháp sử dụng đất hợp lý, đầy đủ, có hiệu quả cao
đồng thời kết hợp bảo vệ đất, bảo vệ môi trường trong tất cả các ngành ngoài
ra cũng cần căn cứ vào điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội của từng vùng,
lãnh thổ cụ thể.
8
2.1.2. Các căn cứ pháp lý của công tác quy hoạch sử dụng đất đai
2.1.2.1 Các văn bản của Nhà nước
- Theo Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992,
Bảng 4.2: Biến động diện tích các loại đất trước và sau khi thực hiện quy
hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011-2014 ......................................................... 52
Bảng 4.3: kết quả chuyển mục đích sử dụng đất của xã Tức Tranh giai đoạn
2011 - 2014...................................................................................................... 57
Bảng 4.4: Kết quả sử dụng đất để thực hiện các công trình, dự án của xã Tức
Tranh trong kỳ quy hoạch 2011 – 2014 ............................................................. 60
Bảng 4.5: kết quả việc đưa đất chưa sử dụng vào sử dụng của xã Tức Tranh
giai đoạn 2011 – 2014 ..................................................................................... 64
Bảng 4.6: Tổng hợp kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất xã Tức Tranh
giai đoạn 2011-2014 ........................................................................................ 65
Bảng 4.7: bảng đánh giá sự hiểu biết của cán bộ địa chính xã Tức Tranh về
công tác quy hoạch sử dụng đất ...................................................................... 67
Bảng 4.8: bảng đánh giá sự hiểu biết của người dân về về công tác quy hoạch
sử dụng đất ...................................................................................................... 67
10
3. Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cấp trên phải thể hiện nhu cầu
quy hoạch sử dụng đất của cấp dưới;
4. Sử dụng đất tiết kiệm và có hiệu quả;
5. Khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên và môi trường;
6. Bảo vệ, tôn tạo di tích – lịch sử, danh lam thắng cảnh;
7. Dân chủ và công khai;
8. Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của mỗi kỳ phải được quyết định,
xét duyệt trong năm cuối của kỳ trước đó. ’’[4]
2.1.3.2 Căn cứ để lập quy hoạch sử dụng đất
Điều 22 Luật Đất đai 2003 quy định khi lập quy hoạch sử dụng đất phải
theo các căn cứ sau:
1. Chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế – xã hội, quốc
trung ương, huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, xã, phường, thị trấn, là
năm năm. ’’ [4]
2.1.3.5. Thẩm quyền lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
* Điều 25 Luật Đất đai 2003 quy định thẩm quyền lập quy hoạch, kế
hoạch sử dụng đất như sau:
“ 1. Chính phủ tổ chức việc thực hiện việc lập quy hoạch, kế hoạch sử
dụng đất của cả nước.
2. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức thực
hiện việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương.
3. Ủy ban nhân dân huyện thuộc tỉnh tổ chức thực hiện việc lập quy
hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương và quy hoạch, kế hoạch sử dụng
đất của thị trấn thuộc huyện.
Ủy ban nhân dân huyện, quận thuộc thành phố trực thuộc trung ương,
UBND thị xã, thành phố thuộc tỉnh tổ chức thực hiện việc lập quy hoạch, kế
12
hoạch sử dụng đất của địa phương và quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các
đơn vị hành chính cấp dưới, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này.
4. Ủy ban nhân dân xã không thuộc khu vực quy hoạch phát triển đô thị
trong kỳ quy hoạch sử dụng đất tổ chức việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng
đất của địa phương.
5. Quy hoạch sử dụng đất của xã, phường, thị trấn được lập chi tiết
gắn liền với thửa đất ( sau đây gọi là quy hoạch sử dụng đất chi tiết); trong
quá trình lập quy hoạch sử dụng đất chi tiết, cơ quan tổ chức thực hiện việc
lập quy hoạch sử dụng đất phải lấy ý kiến đóng góp của nhân dân.
Kế hoạch sử dụng đất của xã, phường, thị trấn được lập chi tiết gắn
liền với thửa đất ( sau đây gọi là kế hoạch sử dụng đất chi tiết).
6. Ủy ban nhân dân cấp có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc lập quy
c) Có sự điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất của cấp trên trực tiếp làm
ảnh hưởng tới quy hoạch sử dụng đất của cấp mình;
d) Có sự điều chỉnh địa giới hành chính của địa phương.
2. Việc điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất chỉ được thực hiện khi có sự
điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất hoặc có sự thay đổi về khả năng thực hiện
kế hoạch sử dụng đất.
3. Nội dung điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất là một phần của nội
dung quy hoạch sử dụng đất. Nội dung điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất là
một phần nội dung kế hoạch sử dụng đất.
4. Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định, xét duyệt quy hoạch,
kế hoạch sử dụng đất của cấp nào thì có thẩm quyền quyết định, xét duyệt
điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của cấp đó. ’’[4]
2.1.3.7. Quy định về công bố quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Theo điều 28 Luật Đất đai quy định:
iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
UBND
: Ủy ban nhân dân
CHXHCN : Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
QĐ
: Quy định
BTNMT
công bố. ’’[4]
2.1.3.9. Các loại hình quy hoạch sử dụng đất
Theo Luật Đất đai năm 1993, ở nước ta có 2 loại hình quy hoạch:
QHSDĐ tiến hành theo lãnh thổ và theo ngành.[3]
- QHSDĐ theo lãnh thổ có các dạng sau:
+ Quy hoạch tổng thể sử dụng đất cả nước
+ QHSDĐ các vùng
+ QHSDĐ cấp tỉnh
+ QHSDĐ cấp huyện
+ QHSDĐ cấp xã
2.1.3.10. Quy trình lập và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử
dụng đất cấp xã
heo quyết định số 04/2005/QĐ-BTNMT ngày 30/6/2005 của Bộ Tài
nguyên và Môi trường, quy trình lập và điều chỉnh QHSDĐ, KHSDĐ cấp xã
như sau:
16
“ Quy trình lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đấy kỳ đầu cấp xã “
Trình tự triển khai lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất kỳ đầu cấp xã
gồm 7 bước:
Bước 1: Công tác chuẩn bị
Bước 2: Điều tra, thu thập các thông tin tài liệu, số liệu, bản đồ.
Bước 3: Đánh giá điều kiện tự nhiên – kinh tế - xã hội tác động đến
việc sử dụng đất.
Bước 4: Đánh giá tình hình quản lý, sử dụng đất, kết quả thực hiện quy
hoạch, kế hoạch sử dụng đất kỳ trước và tiềm năng đất đai.
Bước 5: Xây dựng và lựa chọn phương án quy hoạch sử dụng đất.
Bước 6: Xây dựng kế hoạch sử dụng đất kỳ đầu.
2.2. Tình hình quy hoạch sử dụng đất trên thế giới và ở việt nam.
2.2.1. Tình hình quy hoạch sử dụng đất trên thế giới
Công tác quy hoạch sử dụng đất đã được nhiều nước trên thế giới tiến
hành từ nhiều năm trước đây với đầy đủ cơ sở khoa học vì vậy mà họ đã tích
luỹ được nhiều kinh nghiệm và công tác này ngày nay càng được chú trọng,
phát triển. Nó luôn là mục tiêu phấn đấu, là nhiệm vụ của mỗi quốc gia đồng
thời nó cũng đóng vai trò quyết định đối với mọi quá trình phát triển, sản xuất
đặc biệt là trong quá trình sản xuất nông nghiệp.
Tuy có nhiều quan điểm khác nhau về quy hoạch sử dụng đất nhưng tất
cả đều hướng đến một mục tiêu chung đó là việc tổ chức lãnh thổ hợp lý, đề ra
các biện pháp bảo vệ sử dụng đất hợp lý, tiết kiệm nhằm đem lại hiệu quả cao.
Đối với các nước phát triển như Anh, Pháp, cơ sở lý luận của quy
hoạch đất đai đã tương đối hoàn chỉnh và ngày càng tiến bộ. Công tác quy
hoạch sử dụng đất tại các nước này được cơ quan chuyên môn tiến hành
thường xuyên, đầy đủ và chặt chẽ như: