nghiên cứu - trao đổi

điểm mới trong Bộ luật hình sự
năm 1999 về hình phạt Bổ sung
Đào Lệ Thu *

H

ình phạt bổ sung là bộ phận cấu
thành của hệ thống hình phạt trong
luật hình sự Việt Nam. Khác với hình
phạt chính, hình phạt bổ sung không
đợc tuyên độc lập mà chỉ có thể tuyên
kèm theo hình phạt chính đối với mỗi tội
phạm. Tuy nhiên, điều đó không làm cho
hình phạt bổ sung mất đi vai trò quan
trọng của mình. Hiệu quả tối đa của việc
áp dụng hình phạt trong nhiều trờng hợp
chỉ có thể đạt đợc khi có sự hỗ trợ của
hình phạt bổ sung. Hình phạt bổ sung vừa
có tác dụng tiếp tục cải tạo, giáo dục
ngời phạm tội sau khi họ đ chấp hành
xong hình phạt chính vừa phát huy tính
tích cực trong việc loại trừ môi trờng,
điều kiện phạm tội lại của ngời bị kết
án.
Để phát huy đợc vai trò thực sự của
mình, hình phạt bổ sung cần phải đợc
quy định một cách hợp lí, đa dạng với
những điều kiện áp dụng chặt chẽ, chính
xác. Chỉ khi đó, hình phạt bổ sung mới

từng trờng hợp cụ thể.
Quy định trên cho thấy trục xuất là
loại hình phạt có đối tợng bị áp dụng là
ngời nớc ngoài phạm tội và bị kết án
theo luật hình sự Việt Nam và có nội
dung pháp lí là buộc ngời bị kết án phải
rời khỏi l nh thổ nớc Cộng hòa x hội
chủ nghĩa Việt Nam.
Bổ sung hình phạt trục xuất là việc
làm cần thiết nhằm phục vụ chính sách
mở rộng giao lu và hợp tác quốc tế của
Nhà nớc ta. Thời gian gần đây với
những mục đích khác nhau số lợng
ngời nớc ngoài vào Việt Nam ngày
càng lớn, vì vậy cũng có sự gia tăng của
lợng ngời nớc ngoài phạm tội tại Việt
Nam. Việc quy định hình phạt trục xuất
vào hệ thống hình phạt của luật hình sự
Việt Nam rõ ràng có ý nghĩa lớn trong
việc mở rộng khả năng lựa chọn hình
phạt thích hợp để áp dụng đối với ngời
nớc ngoài.
Tuy nhiên, chúng tôi còn một vài ý
* Giảng viên Khoa t pháp
Trờng đại học luật Hà Nội


nghiên cứu - trao đổi

kiến trao đổi xung quanh hình phạt mới

hợp hình phạt chính đợc tuyên là tử hình
hoặc tù chung thân).
Theo chúng tôi, việc quy định về điều
kiện áp dụng loại hình phạt này phải vừa
bảo đảm tính nghiêm khắc của luật hình
sự lại vừa phải phù hợp với chính sách
đối ngoại của Nhà nớc cộng hòa x hội
chủ nghĩa Việt Nam.
2. Quy định về hình phạt bổ sung
"cấm đảm nhiệm những chức vụ, làm
những nghề hoặc công việc nhất định"
(Điều 28 BLHS năm 1985) đ có những
thay đổi nhất định về mặt ngôn từ với tên
gọi hiện nay là "cấm đảm nhiệm chức vụ,
cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất

định" (Điều 36 BLHS năm 1999). Theo
chúng tôi, những thay đổi này có ý nghĩa:
Thứ nhất, tránh sự hiểu sai về số
lợng chức vụ, nghề hoặc công việc bị
cấm qua việc cắt bỏ từ "những";
Thứ hai, gọi tên hình phạt theo ngôn
ngữ chính xác của tiếng Việt, ví dụ: Thay
tên gọi "cấm làm những nghề" bằng tên
gọi "cấm hành nghề".
Đây có thể coi là những biểu hiện rõ
nét của ý thức làm trong sáng, khoa học
ngôn ngữ luật của các nhà làm luật Việt
Nam.
3. Các hình phạt cấm c trú, quản chế,