ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
-----------

-----------

LÝ THU THẢO
Tên đề tài:
“ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN CÔNG TÁC QUY HOẠCH SỬ DỤNG
ĐẤT VÀ CƠ SỞ HẠ TẦNG PHỤC VỤ CHƯƠNG TRÌNH MỚI NÔNG
THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN XÃ CÙ VÂN, HUYỆN ĐẠI TỪ,
TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2012 - 2014”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo

: Chính quy

Chuyên ngành

: Địa chính môi trường

Khoa

: Quản lý Tài nguyên

Khóa học

: 2011 - 2015

Giảng viên hướng dẫn

Thái Nguyên, ngày.....tháng.....năm 2015
Sinh viên

Lý Thu Thảo


ii
DANH MỤC BẢNG
Trang
Bảng 4.1:

Tình hình sản xuất nông nghiệp qua 3 năm từ 2012 đến 2014 .. 37

Bảng 4.2:

Hiện trạng dân số và lao động năm 2014 ................................... 39

Bảng 4.3:

Thành phần các dân tộc trong xã ................................................ 39

Bảng 4.4 : Hiện trạng dân số các xóm trong xã Cù Vân năm 2014............. 40
Bảng 4.5:

Thống kê hiện trạng trạm biến áp xã Cù Vân ............................ 44

Bảng 4.6 : Bảng tổng hợp các tiêu chí đã đạt của xã Cù Vân so với tiêu chí
nông thôn mới. ............................................................................ 52
Bảng 4.7:



HTX

Hợp tác xã

MTQG

Mặt trận Quốc gia


iv
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................ 0
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................. ii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ..................................................................... iii
MỤC LỤC .............................................................................................................iv
PHẦN 1: MỞ ĐẦU ................................................................................................ 1
1.1.Tính cấp thiết của đề tài. .................................................................................. 1
1.2. Mục đích nghiên cứu của đề tài ...................................................................... 2
1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. ....................................................... 2
1.3.1. Ý nghĩa học tập ............................................................................................ 2
PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ...................................................................... 4
2.1. Cơ sở khoa học về quy hoạch nông thôn mới ................................................ 4
2.1.1. Cơ sở pháp lý của lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới ......................... 4
2.1.2 Khái niệm về nông thôn ................................................................................ 6
2.1.3. Khái niệm về mô hình nông thôn mới ........................................................ 7
2.1.4. Đặc trưng của Nông thôn mới thời kỳ CNH - HĐH, giai đoạn 2010 -2020 9
2.1.5 Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới .......................................................10
2.1.6. Khái niệm, mục đích, yêu cầu, ý nghĩa, của quy hoạch phát triển nông thôn
..............................................................................................................................10

4.8.1. Hiệu quả kinh tế .........................................................................................65
4.8.2. Hiệu quả về xã hội......................................................................................66
4.9. Trình tự thực hiện ..........................................................................................66
4.10. Đánh giá sự hiểu biết và mức độ quan tâm của người dân về công tác quy
hoạch SDĐ và cơ sở hạ tầng phục vụ chương trình nông thôn mới tại địa bàn xã
Cù Vân........................................................................................................67
PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .............................................................68
5.1. Kết luận .........................................................................................................68
5.2. Kiến nghị. ......................................................................................................68
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 70


1
PHẦN 1
MỞ ĐẦU
1.1.Tính cấp thiết của đề tài.
Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới là một
chương trình cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05 tháng 08 năm
2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp –nông
dân –nông thôn. Đây là chương trình mang tính toàn diện vừa là mục tiêu vừa
là động lực phát triển lâu dài ,bền vững ở khu vực nông thôn hướng đến “dân
giàu ,nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
Thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới có
vai trò quan trọng trong sự phát triển của nông thôn nói riêng và sự phát triển
của Quốc gia nói chung.Xây dựng nông thôn mới nhằm phát triển toàn diện
:Hệ thống cơ sở hạ tầng. Tạo điều kiện phát triển kinh tế , giao lưu hàng hóa ,
cơ cấu kinh tế hợp lý , thu nhập, đời sống vật chất , tinh thần của người dân
được nâng cao, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo,xây dựng nếp
sống văn hóa ngay trong từng xóm, bản, thôn…thay đổi bộ mặt nông thôn
góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh.

triển nông nghiệp hàng hóa, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ đáp
ứng các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới tại xã Cù Vân, huyện Đại Từ,
tỉnh Thái Nguyên.
1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
1.3.1. Ý nghĩa học tập
Giúp cho sinh viên có cơ áp dụng những kiến thức lý thuyết đã học
vào thực tiễn để củng cố và nâng cao kiến thức chuyên môn.
Góp phần hoàn thiện những cơ sở lý luận và phương pháp thực hiện nhằm
đẩy mạnh quá trình xây dựng và phát triển kinh tế xã hội ở địa phương trong giai
đoạn “công nghiệp hoá hiện đại hoá nông nghiệp-nông thôn” hiện nay.


3
1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn
Đánh giá kết quả thực hiện chương trình nông thôn mới, đề xuất các
giải pháp quy hoạch sử dụng đất đai và cơ sở hạ tầng trên địa bàn xã Cù Vân
giai đoạn 2012 – 2014. Góp phần quan trọng giúp địa phương có các giải
pháp và định hướng phát triển phù hợp với điều kiện của địa phương đáp ứng
các tiêu chí của chương trình nông thôn mới.
Giúp địa phương nhìn nhận lại những yếu kém và phát huy những điểm
mạnh, khắc phục những hạn chế nhằm thực hiện tốt hơn trương trình xây
dựng nông thôn mới để từng bước cải thiện đời sống nhân dân.


4
PHẦN 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1. Cơ sở khoa học về quy hoạch nông thôn mới
2.1.1. Cơ sở pháp lý của lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới

nghiệp và PTNT về hướng dẫn quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp cấp
xã theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới;
- Sổ tay hướng dẫn xây dựng nông thôn mới do Bộ Nông nghiệp và
PTNT và sổ tay hướng dẫn xây dựng nông thôn mới do Bộ Xây dựng ban
hành năm 2010;
- Căn cứ thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC
ngày 13/4/2011 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, bộ Kế hoạch và
đầu tư, bộ Tài Chính về việc hướng dẫn một số nội dung thực hiện quyết định số
800/QĐ-TTg ngày 4/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt chương
trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020;
- Các văn bản pháp lý khác có liên quan;
2.1.1.2. Các văn bản địa phương
- Quyết định số 1282/QĐ-UBND, ngày 25/5/2011 của UBND tỉnh Thái
Nguyên V/v phê duyệt Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh Thái
Nguyên giai đoạn 2011 – 2015, định hướng đến 2020;
- Quyết định số 9968/QĐ-UBND ngày 30/11/2011 của UBND huyện
Đại Từ V/v phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch xây dựng NTM xã Cù Vân huyện
Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011-2015 và định hướng đến năm 2020;
- Nghị quyết Đại hội đảng bộ huyện Đại Từ khóa XXVII, nhiệm kỳ
2010-2015;
- Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội huyện Đại Từ, giai đoạn 2010-2020;
- Quy hoạch phát triển cây chè huyện Đại Từ giai đoạn 2011-2020; tầm
nhìn đến 2030;


6
- Quy hoạch phát triển chăn nuôi của huyện Đại Từ đến năm 2020;
- Quy hoạch sử dụng đất huyện Đại Từ giai đoạn 2011-2020;
- Các chương trình, đề án phát triển kinh tế xã hội của huyện Đại Từ
đến năm 2015;

tương đối, nó có thể thay đổi theo thời gian và theo tiến trình phát triển kinh
tế- xã hội. Trong điều kiện Việt Nam hiện nay chúng ta có thể hiểu: “Nông
thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó có nhiều nông dân, tập
hợp dân cư này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi
trường trong một chỉnh thể chính trị nhất định, và chịu ảnh hưởng của các tổ
chức khác” .
2.1.3. Khái niệm về mô hình nông thôn mới
Trước hết chúng ta cần phải có cái hiểu đúng về nông thôn mới. Khái
niệm “nông thôn” thường đồng nghĩa với làng, xóm, thôn… Trong nghị quyết
số 26-NQ/TW đưa ra mục tiêu” Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng
kinh tế- xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức hợp lý, gắn
nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch;
xã hội nông thôn ổn định,giàu bản sắc văn hóa dân tộc; dân trí được nâng cao,
môi trường sinh thái được bảo vệ, hệ thống chính trị ở nông thôndưới sự lãnh
đạo của Đảng được tăng cường “ , xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp lãnh
đạo của toàn Đảng, toàn dân, của cả hệ thống chính trị. Nông thôn mới không
chỉ là vấn đề kinh tế-xã hội, mà là vấn đề kinh tế- chính trị tổng hợp. Đề ra
mục tiêu đến 2020 xây dựng được khoảng 50% số xã trên toàn quốc đạt tiêu
chuẩn nông thôn mới. Đây là một chủ trương có ý nghĩa to lớn cả về chính trị,
kinh tế, xã hội; thực hiện thắng lợi chủ trương này sẽ tạo động lực mạnh mẽ
cho phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và nền kinh tế của đất nước,
nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nông dân, một lực lượng xã hội


8
đông đảo chiếm khoảng 70% đân số của cả nước, tạo ra diện mạo nông thôn
mới “ ổn định, hòa thuận dân chủ, có đời sống văn hóa phông phú, đậm đà
bản sắc văn hóa dân tộc”, thể hiện rõ bản chất ưu việt,tốt đẹp của chế độ ta.
Xây dựng nông thôn mới giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích
cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau trong xây dựng nông thôn phát triển


Bảng 4.2:

Hiện trạng dân số và lao động năm 2014 ................................... 39

Bảng 4.3:

Thành phần các dân tộc trong xã ................................................ 39

Bảng 4.4 : Hiện trạng dân số các xóm trong xã Cù Vân năm 2014............. 40
Bảng 4.5:

Thống kê hiện trạng trạm biến áp xã Cù Vân ............................ 44

Bảng 4.6 : Bảng tổng hợp các tiêu chí đã đạt của xã Cù Vân so với tiêu chí
nông thôn mới. ............................................................................ 52
Bảng 4.7:

Hiện trạng, cơ cấu sử dụng đất năm 2014 xã Cù Vân. ............... 61

Bảng 4.8:

Đánh giá công tác quy hoạch SDĐ và cơ sở hạ tầng phục vụ
chương trình nông thôn mới tại địa bàn xã Cù Vân qua ý kiến
người dân. ................................................................................... 67


10
2.1.5 Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới
∗ Ý nghĩa của Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới:

Phát triển nông thôn là vấn đề phức tạp và rộng lớn, nó liên quan đến
nhiều ngành khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội và nhân văn.
Mục đích của phát triển nông thôn là phát triển đời sống con người với đầy đủ
các phạm trù của nó. Phát triển nông thôn toàn diện phải đề cập đến tất cả các
mặt kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế, an ninh quốc phòng... Sự phát triển
của mỗi vùng, mỗi địa phương nằm trong tổng thể phát triển chung của các vùng
và của cả nước. Vì vậy “Quy hoạch phát triển nông thôn là quy hoạch tổng thể,
nó bao gồm tổng hợp nhiều nội dụng hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế, văn
hóa xã hội và môi trường liên quan đến vấn đề phát triển con người trong các
cộng đồng nông thôn theo các tiêu chuẩn của phát triển bền vững”.
2.1.6.2.Mục đích của quy hoạch phát triển nông thôn
Mục đích của quy hoạch phát triển nông thôn là xây dựng và phát triển
nông thôn mới xã hội chủ nghĩa với những đặc trưng chủ yếu sau:
- Một nông thôn giàu mạnh có năng suất vật nuôi, năng suất đất đai,
năng suất lao động ngày càng cao, có sản phẩm và sản phẩm hàng hóa xuất
khẩu ngày càng nhiều, tích lũy tái sản xuất mở rộng không ngừng.
- Một nông thôn mà mọi người lao động đều có việc làm, có thu nhập
và đời sống ngày càng cao. Mọi người dân đều được ăn no mặc ấm tiến tới ăn
ngon mặc đẹp, nhà cửa khang trang kiên cố, có đủ tiện nghi cần thiết, không
có người đói, giảm được người nghèo.
- Một nông thôn có văn hóa, không có ai bị mù chữ, trình độ dân trí được
nâng dần phổ cập cấp III tiến lên trung học, cao đẳng...., có các hoạt động văn


12
thể thường xuyên lành mạnh, phát huy được truyền thống tốt đẹp, tình làng
nghĩa xóm, lá lành đùm lá rách, tình gia đình và họ tộc được phát huy.
- Một nông thôn mà mọi người dân sống và làm việc theo pháp luật, có
trật tự, kỷ cương, mọi người được sống an toàn, không có tệ nạn xã hội như
trộm cắp, nghiện hút, mại dâm…

vùng, các địa phương và trong quan hệ hợp tác quốc tế.
2.1.6.3.Yêu cầu của quy hoạch phát triển nông thôn
- Quy hoạch phát triển nông thôn phải thể hiện được những quan điểm
về phát triển nông thôn. Đó là quy hoạch phát triển nông thôn nhất thiết phải
đảm bảo được 3 mặt hiệu quả: kinh tế, xã hội và môi trường.
- Quy hoạch phát triển nông thôn phải tuân thủ theo đường lối đổi mới
phát triển nông thôn theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo
định hướng xã hội chủ nghĩa.
- Quy hoạch phát triển nông thôn phải toàn diện tổng hợp và phối hợp
hài hòa giữa các lĩnh vực hoạt động, đảm bảo tăng cường kinh tế nhanh, tiến
bộ xã hội và bảo vệ môi trường.
- Quy hoạch phát triển nông thôn phải quán triệt đường lối công nghiệp
hóa - hiện đại hóa ngay trên địa bàn nông thôn và vùng nghiên cứu.
- Quy hoạch phát triển nông thôn phải phù hợp với các quy luật phát
triển của tự nhiên.
- Quy hoạch phát triển nông thôn phải thể hiện đầy đủ các quy luật phát
triển kinh tế - xã hội.
- Quy hoạch phát triển nông thôn phải phản ánh được những thành tựu
khoa học kỹ thuật hiện đại.
- Phương án quy hoạch tổng thể phát triển nông thôn phải là công cụ
điều tiết mọi sự đầu tư vào từng ngành, từng cặp, từng địa phương sao cho


iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Ký hiệu viết tắt

Nguyên nghĩa

ANTQ

• Quy hoạch phát triển nông thôn là căn cứ không thể thiếu được để
quy hoạch các vùng, các ngành, các đơn vị kinh tế cơ sở, để tổ chức phân bố
và sử dụng mọi nguồn lực tự nhiên, kinh tế - xã hội ở nông thôn.
• Quy hoạch phát triển nông thôn là căn cứ quan trọng của các khoa
học phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, là chỗ dựa để thực hiện việc quản lý
nhà nước trên địa bàn nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa
nông nghiệp và nông thôn, hạn chế tình trạng tự phát không theo quy hoạch,
tránh gây nên những hậu quả, lãng phí sức người, sức của.
• Đi đôi với quy hoạch đô thị, quy hoạch phát triển nông thôn có ý
nghĩa quan trọng đặc biệt bởi:
- Nông thôn là nơi sản xuất lương thực, thực phẩm cho nhu cầu cơ bản
của nhân dân, nông sản nguyên liệu cho công nghiệp và xuất khẩu. trong
nhiều năm, nông thôn nông nghiệp sản xuất ra khoảng 40% thu nhập quốc
dân và trên 40% giá trị xuất khẩu, tạo nên nguồn tích lũy cho sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
- Nông thôn là nơi cung ứng nguồn lao động dồi dào cho xã hội, chiếm
trên 70% lao động xã hội. Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, quy
hoạch phát triển nông thôn đúng đắn cho phép thực hiện sự biến đổi lao động
theo hướng lao động nông thôn giảm dần, đặc biệt là lao động trong nông
nghiệp, chuyển dần sang các ngành công nghiệp và dịch vụ.
- Nông thôn chiếm 80% dân số của cả nước, là thị trường rộng lớn tiêu
thụ sản phẩm, có vai trò, vị trí quan trọng góp phần phát triển kinh tế - xã hội


16
của đất nước. Quy hoạch phát triển nông thôn có những chính sách hợp lý cho
phép nâng cao thu nhập và đời sống của dân cư nông thôn, tạo điều kiện mở
rộng thị trường để phát triển sản xuất của cả nước.
2.1.7. Tình hình xây dựng nông thôn mới trên thế giới và trong nước
2.1.7.1. Quan điểm của Đảng ta về xây dựng nông thôn mới

thức vững mạnh; Không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân
cư nông thôn, hài hoà giữa các vùng, tạo sự chuyển biến nhanh hơn ở các
vùng còn nhiều khó khăn; nông dân được đào tạo có trình độ sản xuất ngang
bằng với các nước tiên tiến trong khu vực và đủ bản lĩnh chính trị, đóng vai
trò làm chủ nông thôn mới.
∗ Nghị quyết 26/NQTW ngày 28/05/2008 đã nêu một cách tổng quát
về mục tiêu, nhiệm vụ cũng như phương thức tiến hành quá trình xây dựng
nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay, phù hợp với điều kiện thực tiễn phát
triển của đất nước. Quan điểm đó của Đảng là sự kế thừa và phát huy những
bài học kinh nghiệm lịch sử về phát huy sức mạnh toàn dân, huy động mọi
nguồn lực để tạo ra sức mạnh tổng hợp xây dựng nông thôn mới.
∗ Thực hiện đường lối của Đảng, ngày 28/10/2008, Chính phủ đã ra
Nghị quyết số 24/2008/NQ-CP ban hành một chương trình hành động của
Chính phủ về xây dựng nông nghiệp, nông dân và nông thôn, thống nhất nhận
thức, hành động về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và Chương trình mục
tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới.
∗ Nội dung chính của Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng
nông thôn mới là: xây dựng, tổ chức cuộc sống của dân cư nông thôn theo
hướng văn minh, hiện đại, giữ gìn bản sắc văn hóa và môi trường sinh thái
gắn với phát triển đô thị, thị trấn, thị tứ. ( Bộ tiêu chí Nông thôn mới) [7]
∗ Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới là
chương trình mang tính tổng hợp, sâu, rộng, có nội dung toàn diện; bao gồm


18
tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, chính trị, an ninh - quốc phòng.
Mục tiêu chung của chương trình được Đảng ta xác định là: xây dựng nông
thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế
và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển
nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy

PHẦN 1: MỞ ĐẦU ................................................................................................ 1
1.1.Tính cấp thiết của đề tài. .................................................................................. 1
1.2. Mục đích nghiên cứu của đề tài ...................................................................... 2
1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. ....................................................... 2
1.3.1. Ý nghĩa học tập ............................................................................................ 2
PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ...................................................................... 4
2.1. Cơ sở khoa học về quy hoạch nông thôn mới ................................................ 4
2.1.1. Cơ sở pháp lý của lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới ......................... 4
2.1.2 Khái niệm về nông thôn ................................................................................ 6
2.1.3. Khái niệm về mô hình nông thôn mới ........................................................ 7
2.1.4. Đặc trưng của Nông thôn mới thời kỳ CNH - HĐH, giai đoạn 2010 -2020 9
2.1.5 Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới .......................................................10
2.1.6. Khái niệm, mục đích, yêu cầu, ý nghĩa, của quy hoạch phát triển nông thôn
..............................................................................................................................10
2.1.7. Tình hình xây dựng nông thôn mới trên thế giới và trong nước ................16
PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.....31
3.1. Đối tựng và phạm vi nghiên cứu ...................................................................31
3.1.1. Đối tượng nghiên cứu.................................................................................31
3.1.2. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................................31
3.1.3 Địa điểm và thời gian tiến hành .................................................................31
3.2. Nội dung và phương pháp nghiên cứu ..........................................................31
3.2.1. Nội dung nghiên cứu ..................................................................................31
3.2.2. Phương pháp nghiên cứu............................................................................32
PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ..................................33
4.1. Điều kiện tự nhiên kinh tế-xã hội..................................................................33