Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c
PHN TH NHT
NHNG VN Lí LUN CHUNG V CHI PH SN XUT V
TNH GI THNH SN PHM
I. KHI NIM V PHN LOI CHI PH
1.Khỏi nim v chi phớ sn xut
Sn xut vt cht thụng qua hot ng sn xut ca con ngi l mt
yu t tt yu duy trỡ s sng v s phỏt trin ca xó hi loi ngi.
Hot ng sn xut luụn gn lin vi s vn ng v tiờu hao cỏc yu t
ca to nờn quỏ trỡnh sn xut. Do vy, cú c giỏ tr sn phm sn
xut khụng th khụng tiờu hao nhng lng giỏ tr khỏc. ú chớnh l chi
phớ sn xut.
Chi phớ sn xut l biu hin bng tin ca ton b haophớ v lao
ng sng v lao ng vt hoỏ cn thit trong quỏ trỡnh hot ng sn xut
kinh doanh m Doanh Nghip phi chi ra trong mt chu k kinh doanh
tin hnh cỏc hot ng sn xut kinh doanh, cỏc doanh nghip sn
xut thng xuyờn b ra cỏc khon chi phớ v cỏc loi i tng lao ng
nh nguyờn vt liu, nhiờn liu, t liu lao ng nh nh xng, mỏy múc
thit b v nhng ti sn c nh khỏc, sc lao ng ca con ngi,cỏc dch
v mua ngoi v cỏc chi phớ bng tin khỏc. Nhng chi phớ ú khụng ngoi
cỏc hao phớ v vt cht nh tiờu hao v nguyờn liu vt liu nhiờn liu,
nng lng, mỏy múc thit b.v.v... gi chung l lao ng vt hoỏ v hao
phớ v tin lng, tin thng, tin trớch qu bo him xó hi.v.v.... gi
chung l lao ng sng. ú chớnh l cỏc yu t chi phớ c bn cu thnh
nờn giỏ tr sn phm mi sỏng to. Trong iu kin tn ti nn sn xut
hng húa, mi chi phớ ra cui cựng u c biu hin di hỡnh thc tin
t.
SVTH: Vơng Thị Hạnh GVHD: Đoàn Trần Nguyên
Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c
ln ca mt chi phớ sn xut l mt i lng xỏc nh ph thuc
vo hai nhõn t :

Yu t dch v mua ngoi: Phn ỏnh ton b chi
phớ dch v mua ngoi dựng vo sn xut - kinh doanh.
Yu t chi phớ bng tin khỏc: Gm cỏc chi phớ
khỏc bng tin cha phn ỏnh cỏc yu t trờn dựng vo hot ng sn
xut - kinh doanh trong k.

* Phõn loi theo khon mc chi phớ trong giỏ thnh sn phm.
Cn c vo ý ngha ca chi phớ trong giỏ thnh sn phm v thun
tin cho vic tớnh giỏ thnh ton b, chi phớ c phõn theo khon mc.
Cỏch phõn loi ny da vo cụng dng ca chi phớ v mc phõn b chi phớ
cho tng i tng. Theo quy nh hin hnh giỏ thnh sn xut bao gm 5
khon mc chi phớ sau:
Chi phớ nguyờn vt liu trc tip: Bao gm ton b giỏ tr nguyờn vt
liu liờn quan n vic sn xut ch to sn phm hay thc hin lao v,
dch v.
Chi phớ nhõn cụng trc tip: Gm ton b tin lng
(tin cụng) v cỏckhon ph cp khỏc mang tớnh cht tin lng tr cho
cụng nhõn trc tip ch to sn phm hay thc hin cỏc lao v, dch v
cựng vi cỏc khon trớch theo t l quy nh cho cỏc qu kinh phớ cụng
on, bo him xó hi, bo him y t (phn tớnh vo chi phớ).
SVTH: Vơng Thị Hạnh GVHD: Đoàn Trần Nguyên
Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c
Chi phớ sn xut chung: Gm ton b cỏc chi phớ cũn li trong phm vi
phõn xng, b phn sn xut sau khi ó lai tr chi phớ nguyờn vt liu v
chi phớ nhõn cụng trc tip núi trờn.
Chi phớ bỏn hng: Gm ton b cỏ khon chi phớ phỏt sinh n vic tiờu
th sn phm, hng hoỏ lao v trong k.
Chi phớ qun lý doanh nghip: Bao gm ton b
cỏc khon chi phớ phỏt sinh liờn quan n qun tr kinh doanh v cỏc qun
lý hnh chớnh trong phm vi ton doanh nghip m khụng tỏch c cho

cỏch riờng bit cho mt hot ng c th ca doanh nghip . Cỏc chi phớ
ny cú th tớnh thng vo giỏ thnh mt cỏch trc tip m khụng nh hng
n vic sn xut sn phm khỏc.
Chi phớ giỏn tip l nhng chi phớ cú liờn quan n
vic sn xut nhiu loi sn phm dch v . Nhng chi phớ giỏn tip ny
c tớnh vo giỏ mi loi sn phm dch v mt cỏch giỏn tip bng
phng phỏp phõn b .
* Phõn loi chi phớ theo ni dung cu thnh ca chi phớ
Chi phớ n nht l chi phớ do mt yu t duy nht
cu thnh nh nguyờn liu vt liu dựng trong sn xut .
Chi phớ tng hp l chi phớ do nhiu yu t khỏc
nhau tp hp li theo cựng mt cụng dng .
Cỏch phõn loi ny giỳp cho vic nhn thc ca tng loi chi phớ
3. i tng tp hp chi phớ.
SVTH: Vơng Thị Hạnh GVHD: Đoàn Trần Nguyên
Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c
Tp hp chi phớ sn xut kinh doanh l cụng vic u tiờn v quan
trng ca cụng tỏc t chc hch toỏn quỏ trỡnh sn xut, vỡ vy xỏc nh i
tng hch toỏn chi phớ sn xut chớnh l vic xỏc nh gii hn tp hp chi
phớ m thc cht l xỏc nh ni phỏt sinh chi phớ v chu chi phớ. Trờn c
s i tng hch toỏn i tng chi phớ, k toỏn la chn phng phỏp
hch toỏn chi phớ thớch ng. Phng phỏp hch toỏn chi phớ sn xut bao
gm cỏc phng phỏp hch toỏn theo sn phm, theo n t hng, theo
giai on cụng ngh, theo phõn xng, theo nhúm sn phm . Ni
dung ch yu ca cỏc phng phỏp hch toỏn chi phớ sn xut l k toỏn m
th (hoc s) chi tit hch toỏn theo tng i tng ó xỏc nh, phn ỏnh
cỏc chi phớ phỏt sinh cú liờn quan n i tng. Mi phng phỏp hch
toỏn ch thớch ng vi mt loi i tng hch toỏn chi phớ nờn tờn gi ca
phng phỏp ny l biu hin i tng m núi cn phõn loi chi phớ.
II. KHI NIM V PHN LOI GI THNH.

phõn tớch, ỏnh giỏ tỡnh hinh thc hin k hoch h giỏ thnh ca doanh
nghip.
Giỏ thnh nh mc: L giỏ thnh sn phm dc
tớnh trờn c s cỏc nh mc chi phớ hin hnh v ch tớnh cho n v sn
phm. Vic tớnh giỏ thnh nh mc cng c thc hin trc khi tin
hnh sn xut, ch to sn phm. Giỏ thnh nh mc l cụng c qun lý
SVTH: Vơng Thị Hạnh GVHD: Đoàn Trần Nguyên
Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c
nh mc ca doanh nghip, l thc o chớnh xỏc xỏc nh kt qu s
dng ti sn vt t, lao ng trong sn xut, giỳp cho ỏnh giỏ ỳng n
cỏc gii phỏp kinh t k thut m doanh nghip ó thc hin trong quỏ trỡnh
hot ng sn xut nhm nõng cao hiu qu kinh doanh.

Giỏ thnh thc t: Giỏ thnh thc t l giỏ thnh sn
phm c tớnh trờn c s sụ liu chi phớ thc t ó phỏt sinh v tp hp
c trong k v sn lng sn phm sn xut ra trong k. Giỏ thnh sn
phm thc t ch cú th tớnh toỏn c sau khi kt thỳc quỏ trỡnh sn xut,
ch to sn phm. Giỏ thnh thc t l ch tiờu kinh t tng hp phn ỏnh
kt qu phn u ca doanh nghip trong vic t chc v s dng cỏc gii
phỏp kinh t -t chc - k thut thc hin quỏ trỡnh sn xut sn phm,
l c s xỏc nh kt qu hot ng ca sn xut kinh doanh ca doanh
nghip.
* Phõn loi giỏ thnh theo phm vi tớnh toỏn.
Giỏ thnh sn xut (giỏ thnh cụng xng): Bao
gm chi phớ sn xut, chi phớ nguyờn vt liu trc tip, chi phớ nhõn cụng
trc tip v chi phớ sn xut chung tớnh cho nhng sn phm, cụng vic
hoc lao v ó hon thnh. Giỏ thnh sn xut ca sn phm c s dng
ghi s cho sn phm ó hon thnh nhp kho hoc giao cho khỏch hng.
Giỏ thnh sn xut ca sn phm cng l cn c tớnh giỏ vn hng bỏn
v lói gp cỏc doanh nghip sn xut.

ca nhng hao phớ lao ng sng lao ng vt hoỏ m Doanh Nghip b ra
sn xut ch to sn phm .
SVTH: Vơng Thị Hạnh GVHD: Đoàn Trần Nguyên
Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c
Chớ phớ sn xut trong k l cn c l c s tớnh giỏ thnh ca sn
phm cụng vic lao v ó hon thnh .S tit kim hoc lng phớ v chi
phớ sn xut ca doanh nghip cú nh hng trc tip dn hng tng
gim giỏ thnh sn phm .
Qun lý giỏ thnh sn phm phi gn lin vi qun lý chi phớ sn xut.

4. i tng tớnh giỏ.
i tng tớnh giỏ thnh l cỏc loi sn phm, cụng vic lao v do
doanh nghip sn xut ra cn phi tớnh c tng giỏ thnh v giỏ thnh
n v sn phm.
Xỏc nh i tng tớnh giỏ thnh sn phm l cụng vic cn thit
u tiờn trong ton b cụng tỏc tớnh giỏ thnh sn phm ca k toỏn. B
phn k toỏn giỏ thnh phi cn c vo c im sn xut kinh doanh ca
doan nghip, cỏc loi sn xut v lao v m doanh nghip sn xut tớnh
cht sn xut v cung cp s dng ca chỳng xỏc nh i tng tớnh giỏ
thnh cho thớch hp.
V mt t chc sn xut: Nu t chc sn xut n chic thỡ tng
sn phm cụng vic sn xut l mt i tng tớnh giỏ thnh. Nu doanh
nghip t chc hng lot thỡ tng lot sn phm l mt i tng tớnh giỏ
thnh. Nu t chc sn xut nhiu (khi lng ln) thỡ mi loi sn phm
sn xut l mt i tng tớnh giỏ thnh.
V mt quy trỡnh cụng ngh sn xut cng cú nh hng n vic
xỏc nh i tng tớnh giỏ thnh. Nu quy trỡnh cụng ngh gin n thỡ i
tng tớnh giỏ thnh ch cú th l sn phm ó hon thnh cui quy trỡnh
sn xut. Quy trỡnh cụng ngh sn xut phc tp kiu liờn tc thỡ i tng
tớnh giỏ thnh cú th l thnh phm giai on ch bin cui cựng cng cú

D
CKGiỏ thnh n v tớnh nh sau:

Z
J = ----
S
Trong ú:
Z l tng giỏ thnh tng i tng tớnh giỏ thnh.
J l giỏ thnh n v.
C l tng chi phớ ó tp hp trong k.
D
k
, D
ck
l chi phớ ca sn phm lm d u v cui k.
S l sn lng thnh phm.
Trng hp cui thỏng khụng cú sn phm d dang hoc cú
nhng ớt v khụng n nh nờn khụng cn tớnh toỏn thỡ tng chi phớ sn xut
ó tp hp trong k cng ng th l tng giỏ thnh sn phm hon thnh:
Z = C

Phng phỏp tớnh giỏ phõn bc: Phng phỏp
ny ỏp dng thớch hp vi nhng sn phm cú quy trỡnh cụng ngh phc
tp kiu liờn tc, quỏ trỡnh sn xut phi quan nhiu khõu, giai on cn
ngh ch bin liờn tip theo mt quy trỡnh nht nh, t chc sn xut nhiu
v n nh, chu k sn xut ngn v xen k liờn tc i tng k toỏn tp
hp chi phớ l quy trỡnh cụng ngh sn xut ca tng giai on (tng phõn

Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c
+ Trc ht k toỏn phi cn c vo s liu, chi phớ
sn xut ó tp hp c trong k theo tng giai on cụng ngh sn xut
(tng phõn xng i sn xut ). Tớnh toỏn phn chi phớ sn xut ca tng
giai on ú nm trong giỏ thnh ca thnh phm, theo tng khon mc chi
phớ quy nh.
+ Chi phớ sn xut ca tng giai on cụng ngh
sn xut nm trong giỏ thnh thnh phm ó tớnh c kt chuyn song
song tng giai on khon mc tng hp tớnh ra tng giỏ thnh v giỏ
thnh n v ca sn phm. Cũn gi phng phỏp ny l phng phỏp kt
chuyn song song.
Phng phỏp tớnh giỏ theo n t hng: Phng
phỏp tớnh giỏ theo n t hng ỏp dng thớch hp vi nhng sn phm cú
quy trỡnh cụng ngh sn xut phc tp, kiu liờn tc, kiu song song (lp
rỏp), t chc sn xut n chic, hng lot nh hoc hng lot va theo cỏc
n t hng, chu k sn xut di v riờng r. i tng k toỏn tp hp
chi phớ l tng phõn xng sn xut v tng n t hng hoc hng lot
hng c sn xut tng phan xng ú. Cũn i tng tớnh giỏ thnh l
thnh phm ca tng n t hngdoc hng lot hng. K tớnh giỏ thnh
phự hp vi chu k sn xut, ch khi no sn xut hon thnh n t hoc
hng lot mi tớnh giỏ sn xut cho thnh phm ca n t hng ú.
Khi mt n t hng lot mi a vo sn xut, k toỏn phi m
ngay cho mi n v t hng ú mt bng tớnh giỏ thnh, cui mi thỏng
cn c chi phớ ó tp hp tng phõn xng, i sn xut theo tng n
t hng hoc hng lot trong s k toỏn chi tit chi phớ sn xut ghi
sang cỏc bng tớnh giỏ cú liờn quan. Khi nhn c chng t xut xỏc
nhn n t hng hoc hng lot hng ó c sn xut hon thnh (phiu
nhp kho, phiu giao nhn sn phm ) k toỏn ghi tip chi phớ sn xut
SVTH: Vơng Thị Hạnh GVHD: Đoàn Trần Nguyên
Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c

lt
SVTH: Vơng Thị Hạnh GVHD: Đoàn Trần Nguyên
Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c
Trong ú:
Z l tng giỏ thnh ca i tng tớnh giỏ thnh
C l tng chi phớ sn xut ó tng hp
D
k
, D
ck
l chi phớ ca sn phm d dang u k v cui k
C
lt
l chi phớ cn loi tr ra khi tng chi phớ ó tp hp
Phng phỏp tớnh giỏ thnh theo h s: Phng phỏp
tớnh giỏ thnh theo h s thớch hp trong trng hp cựng mt quy trỡnh
cụng ngh sn xut, s dng cựng mt loi nguyờn vt liu, kt qu sn
xut thu c ng thi nhiu loi sn phm chớnh khỏc nhau (liờn kt sn
phm).
Ni dung ca phng phỏp :
- Cn c vo c im kinh t hoc k thut ca
sn phm quy nh cho mi loi sn phm mt h s, trong ú chn loi
sn phm cú c trng tiờu biu nht lm sn phm tiờu chun cú h s 1.
- Cn c sn lng thc t hon thnh ca tng loi
sn phm v h s giỏ thnh ó quy nh tớnh i sn lng tng loi ra
sn lng sn phm tiờu chun.
n
Tng sn lng quy i = (sn lng thc t ì h s sn phm)
i=1
Tớnh h s phõn b chi phớ ca tng loi sn phm

Giỏ thnh thc t c nhúm sn phm
T l giỏ thnh tng khon mc = ----------------------------------------------
SVTH: Vơng Thị Hạnh GVHD: Đoàn Trần Nguyên
Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c
Tiờu chun phõn b

- Tớnh giỏ thnh thc t quy cỏch tng sn phm
theo tng khon mc.
Tng giỏ thnh thc t quy cỏch = tiờu chun phõn b cú trong tng quy
cỏch theo tng khon mc ì t l tớnh giỏ thnh.
Phng phỏp tớnh giỏ thnh theo giỏ thnh nh
mc: ỏp dng phng phỏp ny vi nhng n v cú:
- Quy trỡnh cụng ngh sn xut ó nh hỡnh v
sn phm ó i vo sn xut n nh.
- Cỏc loi nh mc k thut kinh t ó tng
i hp lý, ch qun lý nh mc ó c kin ton v i vo n np
thng xuyờn.
- Trỡnh t chc v nghip v k toỏn chi phớ
sn xut v giỏ thnh sn phm tng ụi vng vng, c bit l cụng tỏc
hch toỏn ban u tin hnh cú n np cht ch.
Phng phỏp ny thc hin c s kim tra thng xuyờn kp
thi tỡnh hỡnh v kt qu thc hin cỏc nh mc k thut, phỏt hin kp
thi chun xỏc nhng khon mc chi phớ vt nh mc cú bin phỏp
khc phc kp thi, phn u h giỏ thnh sn phm.
Ni dung phng phỏp tớnh giỏ thnh theo giỏ thnh nh mc l:
SVTH: Vơng Thị Hạnh GVHD: Đoàn Trần Nguyên
Trờng: Cao Đẳng Kinh Tế Kĩ Thuật Công Nghiệp I Lớp: Kế toán11c
- Trc ht phi cn c vo nh mc kn t hin
hnh v d toỏn chi phớ c duyt tớnh giỏ thnh nh mc ca sn
phm.

giỏ thnh sn phm ta cú th xột chi tit nh sau:
- V chi phớ nguyờn vt liu chớnh, õy l nhõn t
bt buc ca mt quỏ trớnh sn xut ra sn phm, yu t ny tng hay gim
theo quy mụ sn xut ca doanh nghip tu thuc vo chin lc m rng
v tng cng khi lng sn phm sn xut ra vỡ th nờn nu yu t ny
tng lờn thỡ khụng cú gỡ l khụng hp lý. Song vn õy l tit kim chi
phớ sn xut nờn vic cn lm l tn dng ti a vt t vt liu em vo sn
xut t c kt qu cao nht.
- Chi phớ nhõn cụng trc tip, chi phớ sn xut
chung tng t nh chi phớ nguyờn vt liu chớnh v tit kim chi phớ thỡ
s dng lao ng hp lý, phõn cụng cụng vic phự hp ú chớnh l bin
phỏp thit thc nht.

- Chi phớ bỏn hng v chi phớ qun lý doanh
nghip l hai yu t ngoi lc tỏc ng khụng trc tip nhng l yu t
khụng th thiu trong 1 quỏ trỡnh sn xut v s tn ti ca doanh nghip
nú quyt nh v mt qun lý, tiờu th v cỏc yờu cu cn thit cho ton
doanh nghip. Vỡ vy cng khụng khỏc nhiu vi chi phớ nhõn cụng trc
tip vic s dng hp lý mi nhõn t luụn l yu t hng u.
SVTH: Vơng Thị Hạnh GVHD: Đoàn Trần Nguyên