QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI CÔNG TÁC
ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC THANH TRA NGÀNH TƯ PHÁP THEO YÊU CẦU CỦA NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
3.1. QUAN ĐIỂM ĐỔI MỚI CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC THANH TRA NGÀNH TƯ PHÁP
3.1.1. Quán triệt, nhận thức sâu sắc quan điểm của Đảng và chủ trương của Nhà nước về công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức thanh tra ngành Tư pháp
Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ, công vụ là con đường hiệu quả nhất, nhanh nhất để đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức. Các nhà nghiên cứu hành chính cho rằng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức là một trong bốn yếu tố cơ bản để nâng cao chất lượng và hiệu quả của
bộ máy hành chính nhà nước đó là: Cải cách thể chế; Cải cách tổ chức bộ máy hành chính; Đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức; Cải cách tài chính
công. Đây cũng là quan điểm của Đảng và Nhà nước ta trong việc xây dựng nền hành chính trong sạch, hoạt động hiệu quả. Tại Chương trình tổng thể cải cách hành
chính nhà nước giai đoạn 2001 – 2010 (ban hành kèm theo Quyết định số 136/2001/QĐ -TTg ngày 17 tháng 9 năm 2001 của Thủ tướng Chính phủ), xác định việc
nâng cao chất lượng đội ngũ công chức là một trụ cột quan trọng để cải cách nền hành chính nhà nước. Gần đây, Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành
Trung ương khoá X về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước tiếp tục đặt ra yêu cầu: Đổi mới phương thức và nội
dung các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức sát với thực tế, hướng vào các vấn đề thiết thực đặt ra từ quá trình thực thi công vụ, nâng cao kỹ năng
hành chính. Thông qua đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng hành chính bảo đảm tính thống nhất trong hoạt động của cơ quan hành chính, nhất là
trong giải quyết các yêu cầu của nhân dân, doanh nghiệp. Thực hiện cơ chế đào tạo tiền công vụ và đào tạo, bồi dưỡng trong công vụ theo định kỳ bắt buộc hàng năm; thực
hiện chế độ đào tạo, bồi dưỡng trước khi bổ nhiệm.
Để thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ công vụ trên, các cơ quan Nhà nước đang đứng trước những đòi hỏi cần phải đổi mới sâu sắc và toàn diện về tổ
chức, về phương thức hoạt động, đặc biệt là công tác xây dựng nguồn nhân lực, trong đó có công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức. Trước tình hình đó, công
tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực ở Việt Nam đang được chuyển đổi từ mô hình đào tạo cứng nhắc, mang nặng tính áp đặt sang đào tạo, bồi dưỡng theo yêu
cầu của vị trí công việc và theo nhu cầu của đối tượng.
Đối với ngành Thanh tra nói chung và Thanh tra Tư pháp nói riêng, Hội nhập quốc tế, cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
cũng đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác thanh tra. Trong bối cảnh đó, ngành Tư pháp cần thay đổi mạnh mẽ hoạt động đào tạo, bồi dưỡng công chức
của mình để từ đó góp phần thực hiện tốt những nhiệm vụ đã được Đảng và Nhà nước giao phó. Những yêu cầu và giải pháp về đào tạo, bồi dưỡng công chức thanh
tra ngành Tư pháp được xây dựng trên cơ sở hệ thống các chức năng, nhiệm vụ của ngành Tư pháp và coi đó là một bộ phận trong hệ thống đào tạo, bồi dưỡng công
chức theo mục tiêu, yêu cầu của Đảng và Nhà nước nhằm làm đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức thanh tra ngành Tư pháp. Những quan điểm, chỉ đạo,
định hướng công tác đào tạo, bồi dưỡng công nói chung và công chức thanh tra nói riêng do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng nêu ra, cần phải quán
triệt là:
- Đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học.
- Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng.
- Tăng cường đào tạo tập trung, đồng thời mở nhiều hình thức đào tạo, bồi dưỡng khác.


Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức trước hết phải rà soát lại toàn bộ đội ngũ công chức thanh tra của toàn ngành Tư pháp, nắm vững quá trình đào
tạo, trình độ thực tiễn của họ. Trên cơ sở đó phải xây dựng được Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ công chức. Kế hoạch đào tạo này đương nhiên phải dựa


trên quy hoạch cán bộ của ngành Tư pháp.
Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng công chức của ngành dài hạn, trung hạn và ngắn hạn phải bảo đảm chất lượng và tính khả thi Kế hoạch. Việc xây
dựng các kế hoạch cần phải bám sát nhu cầu của đội ngũ cán bộ thanh tra dựa trên những kết quả khảo sát thực tế. Ngoài ra, các kế hoạch cần xác định rõ mục tiêu,
đối tượng ưu tiên cho từng giai đoạn. Khi các kế hoạch đã được Lãnh đạo Thanh tra duyệt, cần tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh để đạt được các mục tiêu đặt ra.

3.2.1.3. Các chế độ khuyến khích, hỗ trợ công chức
Đó là các chế độ khuyến khích, hỗ trợ công chức tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng như hỗ trợ học, khen thưởng, khuyến khích những công chức học
bằng Đại học chuyên ngành như đại học tài chính - kế toán, Đại học xây dựng, Đại học kinh tế quốc dân phục vụ công tác thanh tra ngành Tư pháp. Có chế độ đãi
ngộ thoả đáng đối với công chức trong ngành đã học Thạc sỹ, tiến sĩ chuyên ngành. Hiện nay trong các cơ quan nhà nước có hiện tượng công chức đã thi trúng
tuyển qua các kỳ thi tuyển công chức nhưng không được bố trí các vị trí làm việc đúng chuyên môn mà phải làm các công việc như văn thư, lưu trữ hồ sơ...Qua thực
tế này Lãnh đạo ngành Tư pháp nên quan tâm để tránh tình trạng lãng phí chất xám.
3.2.2. Tăng cường biên chế và bổ nhiệm thanh tra viên cho các Sở Tư pháp
Theo quy định của pháp luật hiện hành, Sở Tư pháp là cơ quan chuyên chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức và biên chế và công tác của Uỷ ban nhân dân tỉnh,
đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ Tư pháp, thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về công tác xây dựng văn bản quy phạm
pháp luật, kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật, phổ biến giáo dục pháp luật, thi hành án dân sự, công chứng, chứng thực, hộ tịch, quốc tịch, con nuôi có
yếu tố nước ngoài, lý lịch tư pháp, luật sư, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, giám định tư pháp, hoà giải ở cơ sở, bán đấu giá tài sản, trọng tài thương mại và công
tác tư pháp khác theo quy định của pháp luật; thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn trong lĩnh vực công tác Tư pháp theo sự ủy quyền của Uỷ ban nhân dân tỉnh.
Với chức năng, nhiệm vụ như vậy nhưng việc thanh Thanh tra Sở hầu hết hoạt động chủ yếu là công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân.
Một vài Thanh tra Sở có tổ chức được cuộc thanh tra nhưng rất lẻ tẻ, thiếu thống nhất, nơi thì thanh tra thi hành án, nơi thì thanh tra về công chứng, nơi thì thanh tra về tài
chính...Việc thanh tra các Sở Tư pháp không tổ chức được các cuộc thanh tra theo Kế hoạch vì hiện nay các Sở Tư pháp có nơi chưa bổ nhiệm lãnh đạo thanh tra, phần lớn
các Sở Tư pháp thiếu đội ngũ thanh tra viên nên việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Tư pháp không được thực hiện. Chính vì vậy công tác quản lý nhà nước
các Sơ Tư pháp nhiều nơi chưa đi vào nề nếp, chưa đem lại hiệu quả cao trong hoạt động của ngành. Do vậy Giám đốc các Sở Tư pháp phải chủ động phối hợp với Giám
đốc Sở Nội vụ trình Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh quyết định biên chế và có đề xuất với Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương bổ nhiệm các
ngạch thanh tra viên của các Sở Tư pháp. Tuy nhiên khi có biên chế của Sở thì hơn ai hết Lãnh đạo Sở Tư pháp phải quan tâm tới công tác thanh tra, điều động biên chế về
tổ chức thanh tra để tổ chức này hoạt động theo đúng chức năng mà pháp luật đã đề ra nhằm góp phần nâng cao hoạt động công tác thanh tra của ngành Tư pháp.
3.2.3. Ngành Tư pháp cần xác định mục tiêu của hoạt động đào tạo, bồi dưỡng

người hướng dẫn, gợi mở, khuyến khích học viên học tập, sáng tạo.
Trong học tập, bồi dưỡng, từng cán bộ thanh tra phải đặt mục tiêu và thái độ học tập của mình lên hàng đầu, vì cá nhân luôn gặp những cản trở khách quan
(môi trường, tiềm lực, thời gian…) và chủ quan (sự sợ hãi, tức giận, thói quen an phận, để quá khứ chi phối).
Thứ hai, học viên cần được rèn luyện làm việc theo nhóm, nhằm giúp học viên làm quen với tinh thần hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, tri thức và tổng hợp tri
thức của nhiều người, đồng thời biết thỏa hiệp và dàn xếp với nhau để đạt tới mục đích chung. Đây là phương pháp rất cần thiết đối với việc đào tạo, bồi dưỡng
công chức làm công tác thanh tra.


Ngoài ra, làm việc theo nhóm còn giúp công chức trẻ phát triển kỹ năng lãnh đạo, và có lối sống vì cộng đồng và phù hợp với các chương trình đào tạo, bồi
dưỡng theo chức danh. Trong quá trình giảng dạy nên phân lớp thành những nhóm nhỏ, học viên tự lựa chọn lãnh đạo nhóm. Thường xuyên thay đổi lãnh đạo
nhóm, tạo điều kiện cho mỗi người đều có cơ hội làm lãnh đạo. Các nhóm tiến hành thảo luận theo chủ đề giảng viên đưa ra dưới sự điều hành của trưởng nhóm.
Đại diện cho nhóm báo cáo kết quả, thảo luận với giảng viên và các nhóm khác. Học tập theo nhóm đã và đang áp dụng rộng rãi ở các nước có nền giáo dục tiên
tiến. Nó không những nâng cao chất lượng đào tạo mà còn giúp hình thành tính cách (sống chung với cộng đồng) không thể thiếu đối với mỗi người nói chung.

Thứ ba, sử dụng các phương pháp mới và phương tiện hỗ trợ giảng dạy. Việc áp dụng hoàn toàn các phương pháp sư phạm hiện đại như: lớp học với số
lượng học viên ít; sử dụng phương tiện hiện đại: đèn chiếu, Powerpoint; bằng các phương pháp hiện đại: đóng vai, giải quyết tình huống, hỏi đáp, thuyết trình là rất cần
thiết đáp ứng yêu cầu đổi mới về phương pháp giảng dạy.
Để áp dụng có chọn lọc phương pháp sư phạm hiện đại trong điều kiện và tính đặc thù của ngành Thanh tra, có thể sử dụng theo mô hình đào tạo sau: Lớp
học có thể mở với số lượng trong khoảng từ 45 đến 50 người, có cùng một nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng về một hoặc một vài chủ đề liên quan, để mở lớp như thế tất
nhiên chi phí cho hoạt động này phải tăng gấp đôi (trước đây khoảng 100 người). Thời lượng, nội dung bồi dưỡng phải phù hợp với chương trình được ban hành.
b) Đổi mới chương trình
Việc xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiến chuyên sâu của ngành cần chú ý các nội dung sau:
Thứ nhất, thống nhất tên gọi của các chương trình bồi dưỡng trên cơ sở phân loại theo tên gọi của các ngạch: Thanh tra viên, Thanh tra viên chính, Thanh
tra viên cao cấp, Trưởng đoàn Thanh tra... hoặc theo lĩnh vực: thanh tra hành chính, thanh tra chuyên ngành; khiếu nại, tố cáo; phòng, chống tham nhũng.
Thứ hai, xác định khung chương trình và nội dung đào tạo đảm bảo tính khoa học và hiệu quả. Những vấn đề cụ thể, thiết thực cần được đề cập sâu hơn, tập
trung hơn vào những vấn đề nghiệp vụ. Cần xác định lại khung chương trình, cần biên tập lại, xây dựng giáo trình, tài liệu chuẩn dựa trên cơ sở quy trình chuẩn về
nghiệp vụ .
Các chương trình bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng phải được tổ chức thường xuyên hơn, thời gian kéo dài hơn để đảm bảo trong giờ học công chức có thời
gian tham gia các cuộc hội thảo, trao đổi, tranh luận, hỏi đáp về nghiệp vụ chuyên môn. Tăng cường Chương trình đào tạo, bồi dưỡng tiền công vụ và tổ chức bồi
dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên ngành cho các đối tượng thuộc quyền quản lý, công chức chuyên môn trong ngành.

chuẩn. Việc trang bị những kiến thức, nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành cũng cần có sự liên kết, phối hợp giữa Trường Cán bộ Thanh tra với các cơ sở đào
tạo, bồi dưỡng công chức của các bộ, ngành.
Thứ hai, đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng.
Hợp tác quốc tế trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phải đảm bảo yêu cầu về chiều rộng và chiều sâu trên cơ sở xác định rõ thế mạnh của mỗi nước trong
từng lĩnh vực; qua đó xây dựng những kế hoạch hợp tác mang tính chiến lược trung và dài hạn. Liên kết với các cơ quan, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng có kinh nghiệm ở
nước ngoài là nội dung rất cần thiết, bởi vì, trên thực tế, ngành Tư pháp còn thiếu kinh nghiệm trong việc tổ chức đào tạo trong công vụ về lĩnh vực Thanh tra, từ
việc xác định nội dung cho đến phương pháp tổ chức, giảng dạy .v.v. Tăng cường và đa dạng hoá, đa phương hoá hoạt động hợp tác quốc tế trong đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ, công chức ngành Tư pháp, đặc biệt trong việc nghiên cứu xây dựng nội dung chương trình và tổ chức các khoá đào tạo, khảo sát kinh nghiệm ở ngoài
nước giúp cho ngành Tư pháp có thể lựa chọn một số cán bộ có kinh nghiệm thực tiễn để cử đi học nâng cao ở nước ngoài và phát triển là rất cần thiết đáp ứng yêu
cầu đổi mới về phương pháp giảng dạy.
3.2.8. Tiếp tục đổi mới công tác giáo dục đạo đức cho đội ngũ công chức thanh tra, nâng cao tinh thần trách nhiệm và phẩm chất đạo đức công chức
thanh tra Tư pháp nhằm ngăn chặn có hiệu quả nạn quan liêu, tham nhũng, lãng phí xây dựng đội ngũ thanh tra trong sạch, vững mạnh


Xuất phát của việc nhận thức thanh tra là một công cụ thiết yếu của quyền lực nhà nước, hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo luôn được trú trọng
trong quá trình cải cách hành chính nhà nước nói riêng, trong cải cách Tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước nói chung, ngày 17/9/2001, Thủ tướng Chính phủ
ban hành Quyết định số 136/2001-TTg kèm theo chương trình công tác cải cách hành chính giai đoạn 2001-2010 xác định rõ mục tiêu của cải cách là xây dựng một
nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động có hiệu quả theo nguyên tắc nhà nước pháp quyền XHCN dưới sự lãnh đạo của
Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng phát triển đất nước.
Thanh tra phải khẳng định là một mắt xích quan trọng trong quá trình thực hiện hoá các mục tiêu về đổi mới trên. Tầm quan trọng này đòi hỏi ngành Tư
pháp phải xây dựng một đội ngũ công chức thanh tra tinh thông về nghiệp vụ. Cán bộ thanh tra có phẩm chất đạo đức, tác phong, gương mẫu trong công việc cũng
như trong lối sống.
Người đảng viên, người cán bộ muốn trở thành người cách mạng chân chính phải có 5 điều: Nhân , nghĩa, trí, dũng, liêm [7].
Chính vì vậy, cán bộ làm công tác thanh tra cần phải phấn đấu rèn luyện về đạo đức cách mạng, về phẩm chất đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ, có bản lĩnh
vững vàng thể hiện ở những điểm dưới đây:
Thứ nhất, trước hết phải rèn luyện đạo đức cách mạng
Rèn luyện đạo đức cách mạng, có nghĩa là người công chức phải ra sức học tập, tu dưỡng, tự cải tạo mình để tiến bộ. Vì lợi ích chung của Đảng, của nhân
dân mà không ngần ngại hy sinh lợi ích riêng của cá nhân mình. Khi tổ quốc cần người cán bộ, công chức dám hy sinh cả tính mạng mình cho sự nghiệp của Đảng,
của dân tộc, đó là biểu hiện của đạo đức cách mạng. Có đạo đức Cách mạng thì khi gặp khó khăn không nản chí, lùi bước, khi thành công không kiêu ngạo, mà là
khiêm tốn.

công vụ; ứng xử trong thực hiện nhiệm vụ thanh tra; ứng xử trong tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; ứng xử trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng;
ứng xử với đồng nghiệp, với cán bộ lãnh đạo, trong việc ứng xử với nhân dân nơi cư trú và ứng xử trong gia đình…vv
Chuẩn mực đạo đức của công chức làm công tác thanh tra được xác định là tiêu chuẩn chung của thanh tra viên và các quy tắc ứng xử của người cán bộ
thanh tra được đánh giá về phẩm chất chính trị là phải tuyệt đối trung thành với tổ quốc và Hiến pháp; về phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức trách nhiệm, liêm khiết,
trung thực, công minh, khách quan.
Trong hoạt động thanh tra phải thực hiện đúng quy định của pháp luật, thận trọng, khách quan, toàn diện. Khi thanh tra không được lợi dụng là cán bộ thanh
tra để sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho đối tượng thanh tra để nhận tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác, có như vậy thì khi thanh tra mới phát hiện ra những bất
cập, thiếu sót hoặc những vi phạm của tổ chức, cá nhân để tham mưu cho cấp có thẩm quyền xem xét xử lý.
Trong công tác tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo hoặc được giao thanh tra xác minh, kết luận, kiến nghị giải quyết khiếu nại, tố cáo. Khi tiếp công dân cán
bộ tiếp công dân phải chấp hành đúng quy định của Quy chế tiếp công dân, có thái độ hoà nhã, không gây phiền hà, sách nhiễu hoặc cản trở, trì hoãn việc khiếu nại,
tố cáo, phản ánh của dân. Không được tiết lộ những thông tin, tài liệu, bút tích của người tố cáo.
Cán bộ làm công tác thanh tra, phải thường xuyên tu dưỡng rèn luyện đạo đức, tác phong, phải cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư. Muốn được như vậy,
công chức thanh tra trước hết phải tự phê bình và phê bình để giúp cán bộ thanh tra cũng như đồng nghiệp tiến bộ. Ngày nay, đất nước ta ngày càng phát triển, ổn
định. Với nền kinh tế thị trường, tự do cạnh tranh nhưng đi đôi với nó là những tiêu cực phát sinh. Đó là những cám dỗ của lợi ích vật chất, nó giống như những
viên đạn bọc đường tấn công vào đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước và đã làm gục ngã nhiều người. Đó là sự suy thoái đạo đức xã hội nói chung và đạo đức của
người cán bộ, công chức nhà nước nói riêng. Mặt khác thanh tra luôn phải tiếp xúc với những mặt trái xã hội, những biểu hiện tiêu cực, do đó công chức thanh tra
vừa là tai mắt của trên, vừa là người bạn của dưới, giúp cấp trên nắm được tình hình, giúp cấp dưới sửa chữa, uốn nắn những sai lầm, lệch lạch và quan trọng nhất là


phải tự mình nghiêm chỉnh rèn luyện, phải có đạo đức cách mạng, tự mình tu dưỡng đức. Hiện nay, cùng với sự phát triển đi lên của đất nước, quan hệ xã hội và
quan hệ pháp luật trở nên đa dạng và phong phú hơn nhưng trong đó cũng tiềm ẩn những khó khăn và hành vi tham nhũng cũng phát triển ở mức độ tinh vi hơn, đòi
hỏi cán bộ thanh tra phải thông minh, tài trí, không ngừng nâng cao năng lực, phẩm chất chính trị để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Để trở thành một tấm gương sáng
về đạo đức cách mạng thì công chức thanh tra phải luôn rèn luyện, tu dưỡng và có ý thức tự phê bình, không ngừng cập nhật, thấm thía các chính sách, pháp luật của
Đảng và Nhà nước, nắm bắt kịp thời những đổi thay của tình hình kinh tế - xã hội của đất nước để theo kịp yêu cầu của quản lý nhà nước và thích ứng với sự phát
triển các quan hệ xã hội.