PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ VINH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHẰM
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

HỌ VÀ TÊN: LÊ THỊ HỒNG LAM
Chức vụ: Phó hiệu trưởng.
Đơn vị: Trường Tiểu học Cửa Nam 1 - TP Vinh.
Năm học: 2011 - 2012

A. MỞ ĐẦU
1


Phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những
động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là
điều kiện phát huy nguồn lực con người. Trong những năm qua, nền giáo dục nước
ta có bước phát triển mới. Nước ta đã đạt chuẩn quốc gia về xóa mù chữ và phổ
cập giáo dục tiểu học, trình độ dân trí và nguồn nhân lực được nâng lên; quy mô
đào tạo tiếp tục tăng ở hầu hết các cấp, bậc học, ngành học, đáp ứng nhu cầu học
tập ngày càng lớn của nhân dân. Cơ sở vật chất giáo dục được tăng cường. Đội ngũ
nhà giáo đã lớn mạnh thêm, vượt qua nhiều khó khăn, góp phần quyết định tạo ra
chuyển biến bước đầu rất quan trọng của nền giáo dục nước ta. Những thành tựu
đạt được đã góp phần tích cực chuẩn bị tiền đề cho bước phát triển mới của sự
nghiệp giáo dục trong thế kỷ 21. Tuy nhiên, giáo dục – đào tạo nước ta còn đang
đứng trước nhiều khó khăn và yếu kém, đó là: chất lượng giáo dục còn thấp; nội
dung, phương pháp dạy và học còn lạc hậu; các hiện tượng tiêu cực trong giáo dục
còn nhiều; cơ cấu giáo dục và đào tạo còn mất cân đối.v.v...
Xuất phát từ vai trò, vị trí của hoạt động và chất lượng dạy học trong nhà

chuyên môn là những giáo viên đã đạt giáo viên giỏi các cấp, có uy tín, được hiệu
trưởng ra quyết định, có chế độ phụ cấp song trong quá trình điều hành, triển khai
hoạt động dạy và học phần nào vẫn còn hạn chế về hiệu quả, nhất là chất lượng
mũi nhọn. Mọi hoạt động của quá trình dạy học đều được quản lý bằng kế hoạch
và đánh giá bằng hiệu quả.
Trường tiểu học Cửa Nam 1 là trường có chất lượng giáo dục đã và đang
được khẳng định trên nhiều phương diện, song số giáo viên giỏi và học sinh giỏi
còn khiêm tốn so với một số trường trên địa bàn thành phố, đặc biệt để xứng tầm là
chuẩn mức độ 2, chúng tôi nghĩ còn phải bàn nhiều giải pháp thiết thực hơn trong
giai đoạn hiện nay để nâng cao hơn nữa chất lượng dạy và học của nhà trường.
Trên cơ sở những định hướng phát triển giáo dục, xuất phát từ thực tiễn đơn vị
công tác và kết quả chất lượng giáo dục của nhà trường trong một số năm gần đây,
chúng tôi mạnh dạn đề xuất “Một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất
lượng dạy học ở trường Tiểu học”.
C. MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC.
Chất lượng dạy học phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: chương trình và sách
giáo khoa, thi cử và tuyển sinh, đội ngũ thầy giáo, cô giáo và cán bộ quản lý, cơ sở
vật chất và thiết bị dạy học, mục đích, nội dung, phương pháp , phương tiện, sự
quan tâm của các cấp uỷ Đảng và Chính quyền, đoàn thể, các lực lượng xã hội hoá
giáo dục. . . Trong các yếu tố đó thì đội ngũ thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý
chính là yếu tố quyết định. Xác định rõ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của đội ngũ
nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã có chỉ thị số
40 - CT/TW ngày 15/6/2004, Thủ tướng Chính phủ có quyết định số 09/2005/QĐ TTG ngày 01/01/2005 về xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán
bộ quản lý giáo dục. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành và triển khai thực hiện
chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học, chuẩn hiệu trưởng, nhằm nâng cao chất
lượng dạy học ở các trường Tiểu học.
1. Giải pháp: Đổi mới công tác quản lý trường Tiểu học.
1.1) Đổi mới nhận thức về vai trò, trách nhiệm của cán bộ quản lý trường
Tiểu học.

sự gương mẫu, vì lối sống và cách đối nhân xử thế, vì cái "tâm" của Hiệu trưởng,
phục vì năng lực chuyên môn, năng lực quản lý, cách điều hành, xử lý thông tin.
Đồng thời Hiệu trưởng đã nắm được thẩm quyền và trách nhiệm, có kiến thức về
pháp luật tổ chức bộ máy, quản lý nhân sự, tài chính. Làm tốt công tác dự báo và
xây dựng chiến lược phát triển giáo dục của nhà trường cũng như địa phương.
Thực trạng cho thấy, để công tác quản lý có hiệu quả, người cán bộ quản lý
giáo dục nói chung và Hiệu trưởng các trường Tiểu học nói riêng phải thường
xuyên tu dưỡng đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, khẳng định vị trí, vai trò,
dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Tổ chức tốt nề nếp, kỉ cương. Không
ngừng tự học, tự bồi dưỡng, cập nhật kiến thức nâng cao trình độ, coi tự học, tự bồi
dưỡng là nhiệm vụ xuyên suốt quá trình quản lý và đời sống hàng ngày của mỗi
người, thường xuyên đổi mới tư duy và hành động trong công tác quản lý.
1.2) Đổi mới một số hoạt động trong công tác quản lý trường Tiểu học.
Nhiệm vụ hiện nay của nhà trường Tiểu học là tập trung chỉ đạo nâng cao
chất lượng dạy học theo hướng bền vững (kể cả chất lượng môi trường xung
quanh). Phấn đấu giữ vững các tiêu chuẩn đã đạt của trường chuẩn quốc gia mức
độ 2 .Trên cơ sở thực trạng về công tác quản lý ở trường Tiểu học cần đổi mới một
số hoạt động như sau:
a) Tích cực cải tiến công tác xây dựng kế hoạch: Công tác quản lý nhất thiết
phải xây dựng kế hoạch, cần xây dựng kế hoạch dài hạn, trung hạn và ngắn hạn.
4


Tại đơn vị chúng tôi, mọi kế hoạch đều được xây dựng một cách khá khoa học, sát
thực tiễn. Mỗi tổ chuyên môn là một mắt xích quan trọng trong quá trình thực hiện
kế hoạch nhà trường. Mỗi tổ chuyên môn lại có những đặc trưng riêng, mục tiêu
riêng nên lại phải có kế hoạch chi tiết khác nhau song tất cả đều lấy kế hoạch
chung của nhà trường làm kim chỉ nam.
Trước đây, kế hoạch của nhà trường chỉ được “lên” sau mỗi lần họp hiệu
trưởng do phòng giáo dục tổ chức hàng tháng; cán bộ, giáo viên, học sinh các

trình thực hiện.
Quy trình xây dựng kế hoạch của chúng tôi hết sức linh hoạt, giao quyền tự chủ
đến tận từng cán bộ, giáo viên nhà trường, mọi người đều được trực tiếp tham gia
5


xây dựng kế hoạch và đăng ký chỉ tiêu phấn đấu. Từ đó các cán bộ, giáo viên trong
toàn trường đều làm việc vì tự trọng, không cảm thấy áp lực.
Trường chúng tôi đã xây dựng kế hoạch chi tiết, cụ thể đến từng nhóm đối
tượng học sinh, từng giáo viên. Yêu cầu giáo viên cũng phải lập kế hoạch giảng
dạy phù hợp cho học sinh của mình. Kế hoạch hoá với các chỉ tiêu mang tính thực
tiễn cao, thể hiện tinh thần trách nhiệm càng cao của nhà trường và giáo viên trong
công tác giáo dục. Thực tiễn, trường chúng tôi đã căn cứ thế mạnh cũng như hạn
chế của mình, mỗi năm học tự đề ra một khẩu hiệu hành động phản ánh mục tiêu
phấn đấu và tập trung nguồn lực đầu tư. Ví dụ như: “Nâng cao năng lực tự học của
học sinh”. Hoặc: “Đưa tin học vào nhà trường”. v. v.
Chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch giảng dạy trên lớp mỗi ngày, mỗi tiết phù
hợp với tốc độ kiến thức cũng như đặc điểm tâm lý của các em học sinh. Giáo viên
có thể dự kiến câu hỏi cho học sinh giỏi để các em này điều chỉnh tính chủ quan,
tạo điều kiện để đối tượng học sinh giỏi hướng tới các mảng kiến thức cao hơn,
rộng hơn (rõ ràng giáo viên phải có chuẩn bị chu đáo mới đáp ứng cho các em).
Ngược lại, với học sinh yếu luôn tự ti, giáo viên chuẩn bị câu hỏi vừa sức để động
viên các em tự tin vào khả năng của mình. Ngoài ra, chúng tôi còn yêu cầu giáo
viên lập kế hoạch cho từng nhóm học sinh giỏi, khá, trung bình và yếu trong từng
giờ học.
Trong quá trình xây dựng kế hoạch của nhà trường, của giáo viên chúng tôi
quan tâm làm sao để vừa thực hiện được kế hoạch, vừa mang tính phấn đấu và nỗ
lực cao nhất vì lương tâm và trách nhiệm của mình đối với học sinh. Nếu một giờ
dạy được giáo viên kế hoạch hoá với những hoạt động cần thiết của cả thầy và trò
dù chỉ trên một trang giấy thì cũng phục vụ thiết thực cho quá trình đổi mới

giúp nhà quản lý đánh giá rút kinh nghiệm để có những bài học chỉ đạo nâng cao
chất lượng dạy học.
Chúng tôi hướng dẫn cho cán bộ thiết bị thư viện có sổ theo dõi việc mượn,
trả, làm đồ dùng dạy học, nhằm giúp hiệu trưởng nắm tình hình sử dụng đồ dùng
dạy học. Các đồng chí phó hiệu trưởng trực tiếp chỉ đạo phong trào sưu tầm hoặc
tự làm thiết bị dạy học đơn giản nhằm phục vụ cho yêu cầu đổi mới phương pháp
dạy học. Khuyến khích giáo viên căn cứ vào đặc trưtng bộ môn giảng dạy để sưu
tầm, thiết kế các đồ dùng dạy học góp phần tích cực hoá hoạt động học của học
sinh Tiểu học.
d) Đổi mới trong đánh giá xếp loại giáo viên và học sinh:
Thực trạng từ trước đến nay, chúng tôi đã đánh giá xếp loại giáo viên thông
qua các giờ thao giảng truyền thống, giáo viên trình diễn các bước lên lớp theo quy
trình từ giáo án mẫu được sắp xếp sẵn mà chưa đánh giá hiệu quả giờ dạy dựa trên
hiệu quả học tập của học sinh.
Những năm gần đây, chúng tôi đã tổ chức đánh giá xếp loại giáo viên thông qua
hiệu quả dạy học. Trong một giờ dạy, giáo viên đã truyền tải cho các đối tượng học
sinh khá giỏi, học sinh trung bình, học sinh yếu kém nắm được những kiến thức kĩ
năng gì? Giáo viên đã sử dụng những hình thức dạy học nào phù hợp với các đối
tượng học sinh, kiểm soát được hoạt động nhận thức của các đối tượng học sinh
trong lớp. Từ đó chúng tôi xét đến phương pháp dạy học của giáo viên đã phù hợp
chưa? và xây dựng được kế hoạch dạy cho lần sau sát với thực tế hơn. Giáo viên có
bao quát được lớp học hay không? Lúc đó, học sinh từ trung bình trở lên mới học
đúng với chương trình và bổ trợ thêm kiến thức nâng cao cho học sinh khá giỏi,
học sinh yếu kém phải được giáo viên uốn nắn giúp đỡ, bồi dưỡng thêm kiến thức
mà các em còn thiếu so với các bạn. Quá trình đánh giá xếp loại giáo viên chúng
tôi phải căn cứ vào hiệu quả tiết học và kết quả học tập của học sinh trong tiết học
đó, xa hơn là kết quả trong năm học.
Trong quá trình kiểm tra hồ sơ giáo viên ( có thể định kỳ hoặc đột xuất), chúng tôi
quan tâm đến tính khả thi của kế hoạch dạy học, quan tâm đến kế hoạch dành cho


chế song lễ phát thưởng cho giáo viên và học sinh của mỗi năm học được tổ chức
trang trọng, đặc biệt hơn nữa là giáo viên có thành tích xuất sắc sẽ được quan tâm
hơn trong quá trình phân công nhiệm vụ cho năm học sau. Hoạt động này của
chúng tôi đã góp phần động viên không nhỏ đến quá trình phấn đấu của giáo viên
và học sinh toàn trường. Không những thế mà chúng tôi còn làm cho các lực lượng
xã hội cũng tích cực tham gia động viên phong trào dạy học của nhà trường, như:
hội phụ huynh, các đoàn thể trên địa bàn, các doanh nghiệp cũng như các nhà hảo
tâm, ... thường cũng có quà tặng, thưởng cho giáo viên và học sinh.
g) Tích cực chỉ đạo tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp: Nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục toàn diện, chúng tôi xác định: Học sinh đến trường không
chỉ học tập các môn học văn hóa mà còn phải được tham gia vào các hoạt động
ngoài giờ lên lớp là hai mặt quan hệ chặt chẽ, hữu cơ với nhau, thúc đẩy lẫn nhau.
Tổ chức hiệu quả nhiệm vụ học tập - dạy học và kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên
lớp là điều kiện cần và đủ để nhà trường hoàn thành tốt mục tiêu dạy học của mình
8


trong giai đoạn hiện nay. Kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên lớp được xây dựng,
phối hợp giữa các tổ trưởng chuyên môn, các giáo viên chủ nhiệm và đồng chí
tổng phụ trách Đội, được ban giám hiệu nhà trường xét duyệt rồi mới triển khai.
Kế hoạch được lập theo kỳ, tháng và tuần, có kèm theo quy định khen thưởng cho
mỗi hoạt động.
- Hoạt động văn hoá nghệ thuật: là một loại hình quan trọng, không thể thiếu
được trong hoạt động tập thể của trẻ ở trường Tiểu học. Đó là nhu cầu, là món ăn
tinh thần của bất kỳ đứa trẻ nào. Hoạt động văn hoá nghệ thuật có sức mạnh thu
hút trẻ em, làm cho cuộc sống của trẻ em luôn luôn vui tươi, phấn khởi. Chúng tôi
chỉ đạo cho Đội TNTP Hồ Chí Minh phối hợp với Đoàn TN CS Hồ Chí Minh
thường xuyên tổ chức tốt các hoạt động này. Đến nay, 100% các chi đội đều có đội
văn nghệ. Tất cả các sao nhi đồng đều sẵn sàng biểu diễn văn nghệ khi được giới
thiệu. Liên đội có đội văn nghệ khá “chuyên nghiệp”, thường xuyên tham gia trong

- Hoạt động lao động công ích: được chúng tôi xác định là một loại hình đặc
trưng của hoạt động ngoài giờ lên lớp. Thông qua lao động công ích, trẻ em sẽ gắn
bó với đời sống xã hội, với công cuộc xây dựng đất nước. Đồng thời góp phần làm
cho trẻ hiểu thêm về giá trị của lao động. Từ đó giúp trẻ có ý thức lao động lành
mạnh. Các phong trào “Lợn nhựa tiết kiệm”, “Áo lụa tặng bà”, “ Mua tăm ủng hộ
người mù”, … được học sinh trường chúng tôi thực hiện tốt.
- Hoạt động thực hành khoa học - kỹ thuật: đối với học sinh Tiểu học hoạt
động thực hành khoa học sẽ giúp các em tiếp cận được với những thành tựu khoa
học - công nghệ tiên tiến của nhân loại, của đất nước, của địa phương. Điều đó sẽ
tạo cho các em có niềm tin, kích thích học tập và mong muốn đạt được kết quả học
tập tốt hơn. Có nhiều hình thức hoạt động tập thể như: thi hỏi đáp về hiện tượng
của tự nhiên và xã hội, sưu tầm các loại cây thuốc quý, tìm hiểu các danh nhân, các
nhà bác học, những tấm gương say mê phát minh, sáng chế, nghe nói chuyện về
các thành tựu khoa học - kỹ thuật, tham gia sinh hoạt câu lạc bộ . . .
- Sau mỗi hoạt động, chúng tôi có đánh giá, khen chê kịp thời nhằm duy trì
tốt hoạt động.
h) Tăng cường tổ chức dạy học 2 buổi/ ngày: Chúng tôi đã xác định được:
dạy học 2 buổi/ ngày là một chủ trương đúng đắn nhằm đảm bảo mục tiêu chất
lượng toàn diện của giáo dục Tiểu học. Dạy học 2 buổi/ ngày là yếu tố quan trọng
nhất trong việc đảm bảo và nâng cao chất lượng dạy học, đây cũng được coi là tâm
điểm của sự nghiệp đổi mới giáo dục Tiểu học vì tổ chức dạy 2 buổi/ ngày sẽ tác
động lớn đến các thành tố của dạy học. Dạy học 2 buổi/ ngày sẽ có điều kiện mang
đến cho trẻ em những giờ học nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả, phù hợp với đăc điểm
tâm sinh lí trẻ em, góp phần hình thành ở các em những cơ sở ban đầu cho sự hình
thành nhân cách của con người, phù hợp với đặc điểm của xã hội hiện đại: tự tin,
năng động, giàu lòng nhân ái, có khả năng hợp tác và hội nhập. Tính đến nay,
trường chúng tôi có 100% số lớp thực hiện dạy 2 buổi/ ngày có hiệu quả đáng ghi
nhận. Quá trình triển khai thực hiện, chúng tôi quan tâm:
- Về cơ chế chính sách: theo thông tư 35/2006/TTLB - BGDĐT - BNV quy
định biên chế giáo viên dạy các lớp 2 buổi/ ngày.

viên phải coi trọng việc tự học tự bồi dưỡng để có chất lượng giảng dạy đích thực.
Chúng tôi nắm chắc và quán triệt trong tập thể giáo viên: Chỉ thị 40 của Ban
bí thư Trung ương Đảng "Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý
giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu,
đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất lối sống, lương tâm, tay
nghề của nhà giáo". Như vậy, điều cốt lõi để xây dựng, nâng cao chất lượng đội
ngũ nhà giáo, trong đó có đội ngũ giáo viên Tiểu học là: "Chú trọng nâng cao bản
lĩnh chính trị, phẩm chất lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo". Chuẩn nghề
nghiệp giáo viên Tiểu học đối với các yêu cầu về phẩm chất đạo đức, tư tưởng
chính trị, kiến thức kĩ năng sư phạm. Chính vì thế chúng tôi động viên giáo viên
bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học và coi việc bồi dưỡng theo
chuẩn là một giải pháp tích cực trong việc xây dựng đội ngũ giáo viên Tiểu học.
Việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Tiểu học cần phải gắn với công
tác bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên các Tiểu
học. Cũng như bất kỳ ngành nghề nào khác, trình độ đào tạo ban đầu của người
giáo viên chỉ là điểm xuất phát, là vốn kiến thức, kĩ năng khởi nghiệp. Trong suốt
quá trình dạy học phải luôn nâng cao năng lực nghề nghiệp của mình qua con
đường tự học, qua các lớp bồi dưỡng ngắn hạn, dài hạn, qua các hội thảo trao đổi
kinh nghiệm. Vì vậy, chúng tôi xác định: công tác bồi dưỡng giáo viên phải được
duy trì thường xuyên, liên tục, là nhiệm vụ cực kì quan trọng quyết định chất lượng
đội ngũ giáo viên, chất lượng của giáo dục của các nhà trường Tiểu học nói riêng
và chất lượng giáo dục nói chung.

11


Hiệu trưởng quán triệt với giáo viên: Năng lực nghề của giáo viên Tiểu học
gắn liền với con đường tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên. Chuẩn nghề nghiệp
giáo viên Tiểu học sẽ là những chuẩn mực để giáo viên thấy mình sẽ đạt được
những nội dung nào của chuẩn hoặc thấy mình còn thiếu gì so với chuẩn để xác

phạm danh dự, nhân phẩm đồng nghiệp, nhân dân và học sinh. Sống trung thực,
lành mạnh, giản dị, gương mẫu, được đồng nghiệp, nhân dân và học sinh tín
nhiệm. Không có những biểu hiện tiêu cực trong cuộc sống, trong giảng dạy giáo
dục. Có tinh thần tự học, phấn đấu nâng cao phẩm chất, đạo đức, trình độ chính trị
chuyên môn, nghiệp vụ, thường xuyên rèn luyện sức khoẻ. Các yêu cầu này được
quan tâm đúng mực thông qua việc thực hiện quy trình đánh giá xếp loại giáo viên
cuối mỗi năm học, tổ chức nghiêm túc, chặt chẽ.
12


2.3) Bồi dưỡng về kiến thức.
Bồi dưỡng thông qua tự học và thông qua các lớp ngắn hạn, dài hạn, thông
qua chương trình bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng thay sách và thực tiễn công
tác người giáo viên phải nắm vững mục tiêu, nội dung cơ bản của chương trình,
sách giáo khoa của các môn học được phân công giảng dạy. Kiến thức cơ bản
trong các tiết dạy đảm bảo đúng, đủ, chính xác, có hệ thống. Có khả năng hướng
dẫn đồng nghiệp một số kiến thức chuyên sâu về một môn học hoặc có khả năng
bồi dưỡng học sinh giỏi, giúp đỡ học sinh yếu hay học sinh còn nhiều hạn chế trở
nên tiến bộ.
Chúng tôi bồi dưỡng kiến thức về tâm lý học sư phạm và tâm lý học lứa
tuổi, giáo dục Tiểu học. Bao gồm hiểu biết về đặc điểm tâm lý, sinh lý của học
sinh Tiểu học kể cả học sinh khuyết tật, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vận dụng
được các hiểu biết đó vào hoạt động dạy học và giảng dạy phù hợp với đối tượng
học sinh. Nắm được kiến thức về tâm lý học lứa tuổi, sử dụng các kiến thức đó để
lựa chọn phương pháp giảng dạy, cách ứng xử sư phạm trong giáo dục phù hợp với
học sinh. Có kiến thức về giáo dục học, vận dụng có hiệu quả các phương pháp
giáo dục đạo đức, tri thức thẩm mỹ, thể chất và hình thức tổ chức dạy học trên lớp.
Thực hiện phương pháp giáo dục học sinh cá biệt có kết quả.
Chúng tôi yêu cầu giáo viên, cán bộ trong toàn trường phải hiểu biết kiến
thức địa phương về nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội của địa phương nơi

không mang tính hình thức. Phối hợp với Tổng phụ trách tạo điều kiện để Đội
thiếu niên, Sao nhi đồng thực hiện các hoạt động tự quản.
2.5) Bồi dưỡng về đổi mới cách dạy và học.
Việc đổi mới cách dạy và học được quy định trong công văn số
869/BGD&ĐT - GDTH ngày 13/06/2006 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thật ra
giáo viên đều hiểu rằng đây là việc làm cần làm và phải làm thường xuyên. Chúng
tôi đã chú trọng các nội dung mà giáo viên phải quan tâm như sau:
- Cải tiến cách soạn giáo án.
- Thực hiện quyền tự chủ của giáo viên trong quá trình dạy học: Nghề dạy
học có đặc thù riêng, đối tượng lao động của giáo viên là học sinh. Vì vậy trên bục
giảng giáo viên phải biết khơi nguồn cho học sinh cảm thụ kiến thức, hành vi, cách
ứng xử giáo viên dẫn dắt học sinh đạt tới trong quá trình chiếm lĩnh tri thức. Tất
nhiên, để có được cách làm này giáo viên phải chịu vất vả và chịu trách nhiệm về
nội dung lẫn chất lượng giảng dạy đối với từng học sinh trong lớp.
2.6) Bồi dưỡng về cách dạy cho học sinh phương pháp học
Một trong những biểu hiện trình độ nghiệp vụ cao thể hiện ở chỗ vừa đi sâu
vào được nội dung các môn học, vừa đi sâu vào việc học, nhằm hình thành cho bản
thân một quan điểm về học của học sinh. Lâu nay đào tạo trong các trường sư
phạm, cũng như các chương trình bồi dưỡng giáo viên được triển khai thường tập
trung vào nội dung hoạt động dạy. Dĩ nhiên việc thiết kế hoạt động dạy có tính đến
những quy luật hoạt động học, trên quan điểm dạy - học là hai mặt thống nhất của
một quá trình dạy học. Trong đó, hoạt động dạy chỉ đạo hoạt động học. Thực hiện
nội dung chương trình giáo dục mới đòi hỏi phải dạy cách học tích cực, chủ động
sáng tạo theo yêu cầu của thời đại và quan điểm học tập suốt đời, giáo viên gặp
phải nhiều khó khăn do thiếu những hiểu biết sâu sắc về hoạt động học.
Chúng tôi giúp giáo viên xác định đổi mới đòi hỏi giáo viên thực hiện chức
năng dạy học cơ bản là “dạy cách học”. Khi đó, "dạy phương pháp học trở thành
một mục tiêu dạy học chứ không phải chỉ là một phương tiện, một biện pháp nâng
cao hiệu quả dạy học” .
Để bồi dưỡng cách dạy phương pháp học cho giáo viên tiểu học, chúng tôi bổ

lĩnh hội cả cách thức để có được tri thức ấy, nhằm phát triển và hoàn thiện nhân
cách của mình. Đổi mới phương pháp dạy học không phải là sự thay thế các
phương pháp quen thuộc hiện có bằng những phương pháp mới lạ. Thực chất
chúng ta phải hiểu lại cho đúng cách làm, cách tiến hành các phương pháp dạy học
và cách linh hoạt sáng tạo trong sử dụng nó ở những hoàn cảnh và tình huống khác
nhau để những phương pháp dạy học có tác động tích cực đến người học. Ngoài ra,
cùng với sự phát triển của phương tiện dạy học và của chính khoa học về phương
pháp dạy học, một số phương pháp dạy học hiện đại cũng cần được bổ sung trong
quá trình dạy học của giáo viên.
3.2) Những định hướng chính trong đổi mới cách thực hiện phương pháp
dạy học.
a) Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy cao độ tính tích cực
chủ động sáng tạo của học sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức.
b) Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng kết hợp một cách nhuần nhuyễn
và sáng tạo các phương pháp dạy học khác nhau (truyền thống và hiện đại sao cho
15


vừa đạt được mục tiêu dạy học vừa phù hợp với đối tượng và điều kiến thực tiễn
của cơ sở.
c) Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển khả năng tự học của
học sinh
d) Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng kết hợp hoạt động cá nhân với
hoạt động nhóm và phát huy khả năng của cá nhân.
e) Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tăng cường năng thực hành.
g) Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng sử dụng phương tiện kĩ thuật
hiện đại vào dạy học.
h) Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng đổi mới cả phương pháp kiểm
tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh.
i) Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng đổi mới cách thiết kế bài dạy,

trường Tiểu học không thể giải theo kiểu "tập trung hóa" và phải giải theo tư tưởng
"xã hội hóa và huy động cộng đồng". Song một kinh nghiệm cần khẳng định: Dù
được sự đồng thuận cao của các lực lượng xã hội, đặc biệt phụ huynh học sinh thì
nhà trường cũng không được đốt cháy giai đoạn mà phải đảm bảo đúng quy trình
của “ công tác xã hội hoá” mà UBND T.P cũng như ngành GD T.P đã quy định.
Do vậy, vai trò của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương không thể thiếu
được trong cuộc vận động xã hội hóa công tác giáo dục và công tác huy động cộng
đồng. Xã hội hóa công tác giáo dục là một cuộc huy động toàn xã hội phát huy sức
mạnh tổng hợp của mọi nhân tố, mọi lực lượng xã hội. Vì vậy nhà trường phải giữ
vai trò chủ động, nòng cốt trong cuộc vận động xã hội hóa công tác giáo dục và
triển khai quá trình huy động cộng đồng tham gia xây dựng và phát triển giáo dục
Tiểu học nói chung, nhà trường tiểu học nói riêng.
5.2) Các biện pháp huy động cộng đồng tham gia phát triển giáo dục
Nhiều năm qua, mỗi năm học mới đến chúng tôi đã tiến hành làm công tác xã
hội hoá rất tốt, đã và đang được UBND địa phương và lãnh đạo ngành GD thành
phố Vinh ghi nhận. Mỗi năm, chúng tôi đều có kế hoạch cụ thể cho mỗi hoạt động
đóng góp của phụ huynh học sinh hay các lực lượng xã hội. Chúng tôi rút ra một
vài kinh nghiệm nhỏ cần thực hiện đúng như sau:
a) Triển khai tổ chức tuyên truyền công tác huy động cộng đồng. Khi triển
khai cần quan tâm đến công tác kế hoạch hóa. Việc làm cho cộng đồng hiểu, đồng
cảm với giáo dục, với nhà trường không thể không có kế hoạch vì nó liên quan đến
việc xác định mục đích tuyên truyền, thời điểm triển khai, đối tượng tác động và
đặc biệt là qui trình tác động. Phải biết gắn việc tuyên truyền với những hoạt động
cụ thể của nhà trường như nhân ngày khai giảng, nhân các lễ hội, các ngày truyền
thống của giáo dục, của nhà trường.v.v, đồng thời phải có mục tiêu cụ thể, qui trình
hợp lí và có thể theo dõi được kết quả đạt được. Những nội dung tuyên truyền đó
là: Vị trí tác dụng của giáo dục, những chủ trương đường lối giáo dục như Xã hội
hóa giáo dục, Dân chủ hóa trường học, các quyết định của Hội đồng giáo dục địa
phương. . .và việc triển khai chúng trên địa bàn, khơi dậy truyền thống hiếu học,
truyền thống tôn sư trọng đạo của địa phương.

đồng tin yêu, để rồi cộng đồng hết lòng hết sức tham gia xây dựng và phát triển
nhà trường cần phải chú ý đến các vấn đề sau:
- Trước hết hiệu trưởng nhà trường phải là người có năng lực, có uy tín, giám
chịu trách nhiệm về sự phát triển của nhà trường. Tiếp đến phải xây dựng cho được
đội ngũ sư phạm lấy lợi ích của người học làm tiêu chí phấn đấu đồng thời thực
hiện tốt cuộc vận động "Dân chủ, kỉ cương, tình thương, trách nhiệm" trong mọi
hoạt động sư phạm.
- Có kế hoạch sử dụng các nguồn lực huy động được một cách hợp lý, công
khai đúng mục đích, có hiệu quả, bảo đảm được nguyên tắc lợi ích hai chiều trong
việc triển khai hoạt động huy động cộng đồng.
Thực hiện dân chủ công khai trong việc thu chi cũng như tôn trọng những góp
ý của các lực lượng xã hội trong quá trình huy động cộng đồng, thực tế cho thấy uy
tín, chất lượng của một nhà trường là cơ sở vững chắc cho quá trình huy động cộng
đồng tham gia xây dựng và phát triển nhà trường.
d) Biện pháp tăng cường sự phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm các lớp với
phụ huynh.
- Xây dựng nhận thức về "cầu nối" quan trọng của giáo viên chủ nhiệm với
phụ huynh học sinh cho tất cả giáo viên chủ nhiệm. Phải nhận thức rằng phụ huynh
học sinh nhìn nhận về nhà trường, có tin yêu nhà trường hay không phần lớn thông
qua các hoạt động của giáo viên chủ nhiệm.
Quy chế hóa các phương thức tăng cường mối quan hệ giữa giáo viên chủ
nhiệm với Hội cha mẹ học sinh, với gia đình học sinh thông qua các hình thức đã
nêu ở trên. Trong các hình thức đó đáng lưu ý là hình thức tiếp xúc trực tiếp với
18


gia đình học sinh hay tổ chức tốt các buổi họp phụ huynh học sinh ở đây cần nhấn
mạnh sự chuẩn bị chu đáo, cụ thể các nội dung cho việc tiếp xúc đặc biệt lưu ý
những nội dung cả nhà trường lẫn phụ huynh đều có mối quan tâm và có lợi ích
cùng chia sẻ. Ví dụ như các thông tin về chất lượng học tập của con em họ, điều

CS

GVG
trường

2009- 2010

51%

34%

13%

2%

2

9

17

2010 - 2011

52.6%

32%

13.4%

2%

2) Bồi dưỡng về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống.
3) Bồi dưỡng về kiến thức.
4) Bồi dưỡng về kỹ năng sư phạm
5) Bồi dưỡng về đổi mới cách dạy và học.
6) Bồi dưỡng về cách dạy phương pháp học
3. Giải pháp: Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích
cực của học sinh
1) Nhận thức về đổi mới phương pháp dạy học.
2) Những định hướng chính trong đổi mới cách thực hiện phương pháp dạy học.
4. Giải pháp: Tăng cường quản lý cơ sở vật chất trường Tiểu học
5. Giải pháp: Xã hội hóa và huy động cộng động tham gia phát triển giáo dục
góp phần nâng cao chất lượng dạy học
1) Nhận thức về công tác xã hội hóa và huy động cộng đồng tham gia phát triển
giáo dục
2) Các biện pháp huy động cộng đồng tham gia phát triển giáo dục
20


Trên đây là những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường Tiểu
học chúng tôi đã vận dụng thực hiện, một cách nghiêm túc, khá công phu, đó cũng
là nguyên nhân chủ yếu mà trong nhiều năm qua trường chúng tôi đã đạt nhiều
thành tích to lớn: Ba năm liền trường đạt trường tiên tiến xuất sắc cấp Tỉnh ( năm
nay tiếp tục làm hồ sơ đề nghị công nhận vì vẫn đảm bảo các tiêu chí), trường đạt
đơn vị văn hoá cấp Tổng liên đoàn. Tuy nhiên, các giải pháp đưa chúng tôi đưa ra
không thể không có sai sót, rất mong nhận được sự góp ý của Hội đồng khoa học
các cấp để đề tài có tính khả thi cao.
Xin chân thành cảm ơn!
Vinh, tháng 4 năm 2012.

21