ñy ban nh©n d©n huyÖn cao l·nh
TRƯỜNG THCS BÌNH THẠNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
§Ò tµi
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG MÔN TIẾNG ANH QUA KỸ NĂNG
DẠY NGHE ĐỐI VỚI HỌC SINH TRUNG HỌC
CƠ SỞ

Ngêi thùc hiÖn : NGUYỄN PHÚ CƯỜNG
Năm học : 2011 - 2012

1


A - Phần mở đầu
I - Đặt vấn đề:
* Lý do chọn đề tài:
Mục tiêu của môn tiếng Anh là nhằm hình thành và phát triển ở học sinh những
kiến thức kỹ năng cơ bản về tiếng Anh và những phẩm chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục học
lên hoặc đi vào cuộc sống lao động. Vì vậy SGK tiếng Anh THCS mới từ lớp 6 đến lớp 9
đều đợc biên soạn theo cùng một quan điểm xây dựng chơng trình, đó là quan điểm chủ
điểm ( TOPIC) và đề cao các phơng pháp học tập tích cực chủ động của học sinh.
Cả bốn kỹ năng LISTENING, SPEAKING,READING, WRITING đều đợc quan
tâm và đợc phối hợp trong các bài tập và các hoạt động trên lớp.
Một trong 4 kỹ năng mà ngời học tiếng Anh nói chung, học sinh THCS nói chung
nói riêng, thờng gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học đó là kỹ năng nghe.
Trên thực tế để có đợc kỹ năng nghe tiếng Anh thì ngời học ngoại ngữ phải có quá
trình luyện tập nghe thờng xuyên, lâu dài với những hình thức và nội dung nghe khác
nhau. Việc dạy và học nghe môn tiếng Anh tuy không còn mới mẽ nhng khó đối với tất cả

2. Các bớc tiến hành một tiết dạy nghe có hiệu quả
3. Hớng dẫn học sinh tự luyện tập, rèn luyện để có kỹ năng và kỷ xảo nghe tiếng
Anh.
V- Phơng pháp nghiên cứu:

1. Phơng pháp quan sát: Ngời thực hiện đề tài tự tìm tòi nghiên cứu, tiến hành dự
giờ thăm lớp của đồng nghiệp.
2. Phơng pháp trao đổi, thảo luận: Sau khi dự giờ của đồng nghiệp, đồng nghiệp dự
giờ ngời thực hiện đề tài, đồng nghiệp và ngời thực hiện đề tài tiến hành trao đổi, thảo
luận để từ đó rút ra những kinh nghiệm cho tiết dạy.

3


3. Phơng pháp thực nghiệm: Giáo viên tiến hành dạy thể nghiệm theo từng mục
đích yêu cầu cụ thể một số tiết dạy nghe.
4. Phơng pháp điều tra: Giáo viên đặt câu hỏi để kiểm tra đánh giá việc nắm nội
dung bài học của học sinh.

4


B - Phần nội dung
I/ cơ sở lý luận:

1- Mục đích dạy học:
Mục đích của việc dạy ngoại ngữ không phải là cung cấp cho học sinh kiến thức
của ngôn ngữ đó, mà mục đích cuối cùng của việc dạy ngoại ngữ nói chung, tiếng Anh
nói riêng là dạy học sinh khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh. Khả năng giao tiếp của học
sinh thể hiện qua các kỹ năng: Nghe, Nói, Đọc, Viết. Kỹ năng nghe tiếng Anh của học

thúc đẩy động cơ và gây hứng thú học tập.
* Các thiết bị cần cho môn học:
- Máy thu phát băng cassette.
- Máy ghi âm các bài đọc và nghe theo SGK.
- Tranh ảnh minh hoạ nội dung bài học trong SGK
- Các tranh ảnh đồ dùng giáo viên tự tạo....
d- Học sinh:
Trong mối tơng quan giữa cách dạy và cách học: Giáo viên là ngời tổ chức, điều
khiển học sinh tự chiếm lĩnh tri thức bằng chính những thao tác, những hành động trí tuệ
của riêng mình dới vai trò tổ chức điều khiển của giáo viên .
Để tiết dạy nghe đợc tốt thì học sinh cần phải có những kỹ năng cần thiết trong việc
nghe hiểu bằng tiếng Anh.
II- Thực trạng dạy nghe môn tiếng anh trờng THCS Binh Thnh.
1. Ưu điểm

6


Mặc dù có những điều kiện khách quan và chủ quan ảnh hởng trực tiếp trong quá
trình giảng dạy nhng chúng tôi đã biết khắc phục vợt lên những khó khăn trớc mắt, từng
bớc nâng cao chất lợng giờ dạy nghe môn tiếng Anh nhằm đáp ứng mục đích chơng trình,
SGK mới
a- Về phía giáo viên:
- Bớc đầu đã tiếp cận sử dụng tơng đối tốt các kỹ thuật dạy học đặc trng - kỹ thuật
dạy nghe.
- Đã quen và chủ động với cách thức tổ chức một tiết dạy nghe
- Phối hợp khá linh hoạt các kỹ thuật dạy học
- Sáng tạo ra nhiều đồ dùng dạy học phù hợp với nội dung các tiết dạy, vì vậy nhiều
tiết dạy nghe trở nên sinh động , có sức lôi cuốn và đạt hiệu quả cao.
- Sử dụng vận hành các trang thiết bị dạy học hiện đại phục vụ tốt cho quá trình dạy

kinh nghiệm. Ngay từ đầu năm học tôi đã định hớng cho mình một kế hoạch và phơng
pháp cụ thể để chủ động điều tra tình hình học tập của học sinh do mình phụ trách. Qua
điều tra, tôi đã nhận ra rằng hầu hết các em nắm từ vựng không chắc, kỹ năng nghe và
giao tiếp bằng tiếng Anh còn hạn chế. Kết quả điều tra cụ thể nh sau:

Lớp

Giỏi

TSHS

T.Bình

Khá

Yếu

Kém

SL

%

SL

%

SL

%


8,1

9 8a 5

37

1

2,7

5

13,5

19

51,4

8

21,6

4

10.8

III- Một số giải pháp thực tế để tiến hành một tiết dạy nghe
đạt hiệu quả




+Phải đảm bảo tính an toàn khi thao tác.
+ Tuyệt đối không để học sinh tự ý sử dụng nếu cha đợc hớng dẫn
+ Xem xét sự cần thiết, hiệu quả mang lại, thời gian cụ thể cho từng công đoạn...
* Sử dụng tranh minh hoạ:
+ Canh hình trong SGK:
Một trong những thế mạnh của bộ SGK biên soạn theo chơng trình mới là có nhiều
tranh hình minh hoạ. Việc tận dụng đến mức tối đa các tranh hình trong SGK để giúp học
sinh hiểu bài học mới là việc cần chú trọng trong tất cả các bài học.
+Tranh hình minh họa: ( tự tạo hoặc mua ) để giới thiệu và luyện tập bài mới là yêu
cầu bắt buộc. Không yêu cầu hình minh họa phải đảm bảo tính thẩm mĩ cao, nhng phải có
sự liên hệ thực tế gần gũi với nội dung bài học. Nếu không có điều kiện mua thì có thể
phóng to tranh minh hoạ trong SGK
- Cần phải lên một giáo án hợp lý, khoa học.
Giáo viên cần hoạch định rõ hoạt động của thầy, hoạt động của trò, thời gian cho
các hoạt động, các yêu cầu của từng bài tập, các phơng án trả lời của học sinh
- Trao đổi, thảo luận về phơng án giảng dạy.
Hiệu quả của tiết dạy nghe sẽ đợc nâng cao hơn nếu phơng án giảng dạy đợc đa ra
thảo luận cùng đồng nghiệp trớc khi dạy việc làm này không chỉ mang lại kết quả tích cực
cho tiết dạy nghe mà kỹ năng khác cũng có kết quả nh vậy.
b- Đối với học sinh
Giáo viên yêu cầu học sinh chuẩn bị tốt cho tiết học tới bằng cách:
- Ra hệ thống các câu hỏi gợi mở về bài mà các em sắp đợc học để học sinh có thời
gian suy nghĩ , tìm hiểu tài liệu....
- Yêu cầu học sinh thực hiện một số bài tập liên quan đến nội dung tiết dạy nghe
mà đối với các tiết dạy kỹ năng khác cũng có kết quả nh vậy.

10


ra các dạng bài tập, yêu cầu học sinh thực hiện. Học sinh có thể mắc lỗi ở giai đoạn này vì
vậy giáo viên chú ý cần sữa lỗi cho học sinh và đa ra các phơng án trả lời đúng.
Giáo viên bật băng hay đọc bài nghe 2 đến 3 lần ( nếu nội dung khó có thể cho các
em nghe 4 lần ). Lần đầu gúp học sinh làm quen với bài nghe hiểu bao quoát nội dung bài
nghe ( pendown ). Lần thứ hai nghe thông tin chính xác để hoàn thành bài tập. Lần thứ ba
nghe và kiểm tra lại bài tập đã làm. Mục tiêu chính của nghe hiểu là học sinh nghe lấy nội
dung chính hay lấy thông tin chi tiết đồng thời hiểu đợc thái độ quan điểm của tác giả. Do
đó giáo viên cho học sinh nghe cả bài để họ nắm đợc ý chung cũng nh bố cục cả bài và
làm bài tập, sau đó có thể cho nghe lại từng đoạn để nắm kết quả hoặc nghe lại những chổ
khó để khẳng định đáp án. Nên hạn chế cho học sinh nghe từng câu, hoặc từng từ một vì
làm nh vậy sẽ khiến ngời học có thói quen phảI hiểu nghĩa từng từ từng câu khi nghe.
c. Post - Listening (at least 15 minutes)
( Roleplay, Recall the story, Write- it- up, Further practice ...)
- Đây là giai đoạn luyện tập sau khi nghe. ở giai đoạn này học sinh sử dụng những kiến
thức, kỹ năng ngôn ngữ đã đợc luyện tập ở giai đoạn " While - Listening" vào các tình
huống giao tiếp thực tế, có ý nghĩa. Sau khi nghe học sinh cần thực hiện một số bài tập
nh: báo cáo trớc lớp hay trong nhóm về kết quả bài tập, các học sinh khác nghe cho ý kiến
nhận xét hoặc chữa bài cho bạn. Giáo viên cần phải kết hợp các kỹ năng khác để phát
triển mở rộng thêm bài nghe nh recall, write-it-up, discussion.....
* - vận dụng phơng pháp đổi mới dạy nghe vào một tiết dạy cụ thể

12


PERIOD : 29
WEEK : 10
OBJECTIVES

LESSON 3:


•

•
•

5’

•

Ask Ss to close
the books & gives
instructions
Divide Ss into 2n
groups
Ask Ss to arrange
the words into
correct order




Elicit the words &
follow the steps
for presenting
vocabulary.



Group work
Rearrange


•
•

Ask Ss to guess
what Miss Blake
and Mrs. Chen are
talking about.
Elicit with the
questions & give
Ss the time for
guessing.
Monitor & check
Get feedback &
praise Ss.







The whole class.
Think & guess.
Compare with
their partners.
Individual / Group
work.
Give the answers.


Look at the poster
& listen
Listen & give the

Has Sarah worked hard?
Which class is she in?
Which subject does she need to improve?
Is Mrs.Chen pleasant with Sarah’s report
card?
…………………………………………………………………………………

III/ While-Listening:
* Listen & Check
KEY:

14






words & phrases
on report card
Read the dialogue
3 times or more.
Monitor & keep
Ss on the task.
Give feedback &
valuate Ss.

Give instructions
& indirect
correction



Give comments on
the period.

Give homework.





Practice writing a
report card for
themselves, using
their practical
report cards in
October
Listen.
Take notes.

IV/ Post-Listening:

* Write- it- up
Practise writing a report card for themselves

HOMEWORK:

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

7a 3

37

2

5.4

8


2

5.4

1

2.7

Loại

Lớp 7a 3

Lớp 8a 5

Giỏi

Tăng 2,7%

Tăng 5,40%

Khá

Tăng 10,6%

Tăng 10,8%

TBình

Tăng 10,8%


bài hát bằng tiếng Anh ....
16


Bằng việc tạo ra các môi trờng ngoại ngữ nh vậy thì học sinh mới có thể luyện tập
tốt kỹ năng nghe và các kỹ năng giao tiếp khác.
2- Giáo viên cần sự lôi cuốn, thu hút học sinh vào nội dung bài nghe bằng các hình
thức hoạt động, các kỹ thuật dạy nghe phù hợp cho từng giai đoạn của một tiết dạy nghe
3- Sáng tạo những đồ dùng nghe phù hợp với nội dung của bài nghe: tranh ảnh, mô
hình, băng ...
( Cụ thể bản thân tôi đã thực hiện thu một bài nghe tiếng Anh từ dĩa 3 đến 4 lần
điều này rất thuận tiện trong thao tác và tiết kiệm thời gian trên lớp )
4- Giáo viên cần phải chọn, sử dụng và phối hợp linh hoạt các phơng pháp, kỹ thuật
dạy nghe trong tiến trình của giờ dạy. ở giai đoạn luyện tập sau khi nghe, ngoài các bài
tập sách giáo khoa, giáo viên cần đa ra các bài tập phù hợp, có tính năng giao tiếp thực tế
cao.
Tóm lại:
Để thực hiện một tiết dạy nghe có hiệu quả thì giáo viên cần lu ý những vấn đề sau
đây:

- Ngữ cảnh cần phải đợc giới thiệu rỏ ràng
- Nên tăng cờng sử dụng đồ dùng dạy học, máy ghi âm để giúp học sinh nghe đợc

giọng đọc của ngời bản ngữ .
- Nếu bài nghe do giáo viên đọc, phải đợc đọc chuẩn xác, rỏ ràng tốc độ trung bình
không nhanh quá không chậm quá.
- Cần tạo cơ hội cho học sinh luyện các kỹ năng cần thiết trong khi nghe nh đoán
từ, đoán nội dung trong ngữ cảnh, nghe ghép thông tin với tranh, nghe điền thông tin vào
bảng...
- Đối với một số bài nghe có nội dung phức tạp hơn thì giáo viên cố gắng áp dụng

và học sinh trờng chúng tôi nói riêng, các đồng nghiệp và học sinh các trờng bạn nói
chung khắc phục dần khó khăn, thực hiện việc dạy và học nghe môn tiếng Anh đạt hiệu
18


quả tốt hơn. Về phía bản thân, tôi xin hứa sẽ tiếp tục thừa kế và phát huy những kết quả đã
đạt đợc của việc thực hiện đề tài, đồng thời không ngừng học hỏi rút kinh nghiệm, khắc
phục những khó khăn trong giảng dạy để đáp ứng yêu cầu đổi mới chơng trình, phơng
pháp giảng dạy môn tiếng Anh của Bộ Giáo Dục Đào Tạo.

Bỡnh thnh

ngy 14 thỏng 03 nm 2012

Ngời thực hiện

Nguyn Phỳ Cng

Các tài liệu tham khảo
1. SGV, SGK mới lớp 6,7,8,9 của Bộ GD-ĐT.
2. English language Teachimg Methodology của Bộ GD-ĐT 2003.
3. The ELTTP Methodology course.
4. Giáo dục học đại cơng - NXB Hà Nội 1995.
5. Đánh giá trong Giáo dục của Bộ GD-ĐT.
6. Sách Một số vấn đề về đổi mới phơng pháp dạy học bậc THCS môn tiếng Anh.....
của Bộ GD-ĐT
7. Tài liệu tập huấn đổi mới phơng pháp môn tiếng Anh lớp6,7,8,9.
Mc lc
PHN
S

7
15
15
19
17
19

Nhận xét và đánh giá của …………………………………….
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
Nhận xét và đánh giá của …………………………………….
...........................................................................................................................

20


...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................