PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO QUẬN 7
TRƯỜNG TIỂU HỌC KIM ĐỒNG
TỔ BỘ MÔN NĂNG KHIẾU
----------

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: “Giải pháp ứng dụng sơ đồ tư duy trong
giảng dạy bộ môn tin học ở trường tiểu học Kim
Đồng - quận 7 , Tp. HCM "

Tên tác giả : Nguyễn Trịnh Ngọc Hân
Chức danh : Tổ trưởng tổ bộ môn năng khiếu
Năm thực hiện : 2013 - 2014
MỤC LỤC


Nội dung

Trang

I.Đặt vấn đề

2

II.Nội dung đề tài

3

i. Thực trạng của vấn đề
ii. Nội dung và các biện pháp thực hiện
iii. Các phương pháp hoạt động thực tiễn

một kiểu khác nhau, dùng màu sắc, hình ảnh, các cụm từ diễn đạt khác
nhau, cùng một chủ đề nhưng mỗi người có thể “thể hiện” nó dưới dạng
SĐTD theo một cách riêng, do đó việc lập SĐTD phát huy được tối đa
khả năng sáng tạo của mỗi người. (trích Dạy tốt – học tốt ở tiểu học bằng
bản đồ tư duy,của TS. Trần Đình Châu và TS. Đặng Thị Thu Thủy).
Qua nghiên cứu và thực nghiệm giảng dạy, cho thấy một số giáo
viên còn gặp khó khăn trong việc tổ chức hoạt động dạy học trên lớp với
việc thiết kế và sử dụng SĐTD. Tôi nhận thấy cần tiến hành nghiên cứu
những biện pháp tổ chức nhằm thực hiện việc ứng dụng SĐTD một cách
có hiệu quả, tiến hành khảo sát và tổng kết kinh nghiệm của một số
trường đã tiến hành tốt SĐTD. Đó chính là lý do tôi chọn đề tài “ Giải
pháp ứng dụng sơ đồ tư duy trong giảng dạy bộ môn tin học ở
trường tiểu học Kim Đồng - quận 7 , Tp. HCM “ .

II.NỘI DUNG:
3


i. Thực trạng của vấn đề :
Trong quá trình giảng dạy tại trường Kim Đồng, tôi nhận thấy SĐTD có
ý nghĩa rất quan trọng :
+ Logic, mạch lạc giúp người học nắm bắt kiến thức nhanh, hiệu quả.
+ Trực quan, dễ nhìn, dễ hiểu, dễ nhớ.
+ Giúp hệ thống hóa kiến thức: Giáo viên sử dụng SĐTD để hệ thống
kiến thức một cách khoa học và logic, nội dung bài học được thể hiện trên
bản đồ một cách trực quan mà không bị bỏ sót ý.
+ Nhìn thấy “ bức tranh” tổng thể mà lại chi tiết. SĐTD hỗ trợ người học
hệ thống hóa tất cả các thông tin liên quan một cách đơn giản.
Sử dụng bản đồ tư duy để xây dựng nội dung bài học sẽ giúp học sinh rèn
luyện khả năng tư duy, học sinh hiểu được bài học một cách rõ ràng và

hứng và hăng say hơn trong học tập.
Sơ đồ tư duy hay bản đồ tư duy (Mind Map) là hình thức ghi chép sử
dụng màu sắc, hình ảnh nhằm tìm tòi đào sâu, mở rộng một ý tưởng, tóm tắt
những ý chính của một nội dung, hệ thống hoá một chủ đề. Nó là một công
cụ tổ chức tư duy được tác giả Tony Buzan (Anh) nghiên cứu kỹ lưỡng và
phổ biến rộng khắp thế giới.
Tony Buzan sinh năm 1942, chuyên gia hàng đầu thế giới về nghiên
cứu hoạt động của bộ não và là cha đẻ của Mind Map.
Phương pháp tư duy của ông được dạy và sử dụng ở khoảng 500 tập
đoàn, công ty hàng đầu thế giới; hơn 250 triệu người sử dụng phương pháp
Mind Map của Tony Buzan; khoảng hơn 3 tỷ người đã từng xem và nghe
chương trình của ông (ông đã từng sang Việt Nam năm 2007 để nói chuyện
về lĩnh vực nghiên cứu của mình).
Trong dạy học: Việc sử dụng sơ đồ tư duy huy động tối đa tiềm
năng của bộ não, giúp học sinh học tập tích cực, hỗ trợ hiệu quả các
phương pháp dạy học.
5


Vận dụng sơ đồ tư duy trong dạy học, giáo viên giúp học sinh có
thói quen tổng kết một vấn đề, một chủ đề đã đọc – đã học, theo cách hiểu
của học sinh với dạng sơ đồ tư duy.
Sau khi cho học sinh làm quen với một số sơ đồ tư duy có sẵn, giáo
viên đưa ra một chủ đề chính, đặt chủ đề này ở vị trí trung tâm bảng (hoặc
vào trang vở, tờ giấy/ bìa) rồi đặt câu hỏi gợi ý để học sinh vẽ tiếp các nhánh
cấp 1, cấp 2, cấp 3... Mỗi bài học được tự vẽ kiến thức trọng tâm trên một
trang giấy, giúp học sinh dễ ôn tập, dễ xem lại kiến thức khi cần.
Học sinh học tập bằng sơ đồ tư duy sẽ phát triển khả năng thẩm mỹ
do việc thiết kế nó phải bố cục màu sắc, các đường nét, các nhánh sao cho
đẹp, sắp xếp các ý tưởng khoa học, súc tích… Và đó chính là để học sinh

7


iv. Hiệu quả :
Qua một năm thực hiện đề tài SNKN “Giải pháp ứng dụng sơ đồ
tư duy trong giảng dạy bộ môn tin học ở trường tiểu học Kim Đồng quận 7 , Tp. HCM ” tôi nhận thấy tiết học đạt hiệu quả cao hơn rất nhiều so
với cách dạy truyền thống là đọc chép hoặc một tiết dạy chỉ sử dụng bằng bài
giảng điện tử cho học sinh nhìn chép.

III. KẾT LUẬN :
Sử dụng thành thạo và hiệu quả sơ đồ tư duy trong dạy học sẽ
mang lại nhiều kết quả tốt và đáng khích lệ trong phương thức học tập
của học sinh và phương pháp giảng dạy của giáo viên.
Học sinh sẽ học được phương pháp học tập, tăng tính chủ động,
sáng tạo và phát triển tư duy. Giáo viên sẽ tiết kiệm được thời gian, tăng sự
linh hoạt trong bài giảng, và quan trọng nhất sẽ giúp học sinh nắm được kiến
thức thông qua một “sơ đồ” thể hiện các liên kết chặt chẽ của tri thức.

8


Việc sử dụng các phần mềm mind mapping sẽ làm cho công việc lập
sơ đồ tư duy dễ dàng và linh hoạt hơn, đồng thời, đây cũng là một bước tiến
trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học nhằm nâng cao hiệu
quả của công tác dạy học.

IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO :
1. TS. Trần Đình Châu, TS. Đặng Thị Thu Thủy, Dạy tốt – học tốt ở
tiểu học bằng bản đồ tư duy, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam .
2. Sách giáo khoa Cùng học tin học Tiểu học Quyển 1, Nhà xuất bản