HỌC VIỆN BÁO CHÍ & TUYÊN TRUYỀN
KHOA PHÁT THANH – TRUYỀN HÌNH

TIỂU LUẬN

NHẬP MÔN BÁO ẢNH
Đề bài:
1. Chụp 4 bức ảnh báo chí và có chú thích cụ thể
2. Nhận xét về thực tiễn ảnh báo chí hiện nay (chướng minh
bằng những tác phầm đã đăng tải)
3. Những bài học bổ ích qua môn học?
Sinh viên thực hiện

:

Lớp

: Truyền hình 29a1

Hà Nội, Tháng 6/2012

1


BÀI LÀM
Câu 1: Chụp 4 bức ảnh báo chí:

Học sinh tiểu học Trường Thực nghiệm đá bóng
Ai: Học sinh tiểu học trường Thực Nghiệm
Ở đâu: Sân bóng trường Thực nghiệm
Thời gian: 03/3/ 2012

lúc này người bán Sen không có mặt tại địa điểm nên chị ta ngoái đầu lại
nhằm tìm kiếm người mua Sen.
Kết quả: Một lúc sau chị này cũng mua được Sen của bà chủ quán.

4


Trẻ em vùng cao tan học trên đường về nhà.
Ai: Học sinh huyện Văn chấn đi học về
Thời gian: 3/5//2012
Địa điểm: Xã Suối Bu – Huyện Văn Chấn – Tỉnh Yên Bái
Diễn biến: Trong chuyến đi tiền trạm cho Mùa hè Xanh của đội
Thanh Niên tình nguyện Sông Mã. Chúng tôi đã được gặp gỡ và giao lưu
với các em nhỏ nơi đây. Sauk hi trao đổi về công việc, trên đường về
chúng tôi đã gặp lại các em.
Câu 2:
I. Mở đầu
Trong thời đại hiện nay, báo chí là một hiện tượng đặc biệt phổ biến,
là sản phẩm của văn hoá nhân loại. Xuất phát từ nhu cầu trao đổi thông
tin, báo chí đã ra đời và ngày càng trở thành công cụ không thể thiếu của
trong đời sống kinh tế - chính trị - văn hoá của một quốc gia cũng như
của toàn thế giới.
5


Cũng với xu thế toàn cầu, báo chí Việt Nam đã và đang phát triển
mạnh mẽ. Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu “ nghe nhìn” của con
người càng nhiều. Chính vì vậy, bây giờ mở báo ra người ta xem nhiều
hơn là đọc. Nên nhiệm vụ của phóng viên, nhà báo ngày càng nặng nề
hơn. Muốn thu hút được độc giả không phải chỉ cần viết 1 bài viết hay là

cơ quan báo chí. Vượt qua những trở ngại đó, họ đã để lại một di sản vô
giá cho dân tộc ta.
2.

Sau đổi mới

Sau chiến tranh, nhất là từ khi đổi mới đường lối của đảng, chính
sách của đất nước. Nên kinh tế của nước ta ngày càng phát triển mạnh
mẽ. Phương tiện kĩ thuật hiện đại hơn, đời sống nhân dân ngày càng được
cải thiện và nhu cầu thông tin báo chí càng lớn nhất là nhu cầu “Nghe,
nhìn”.
Khảo sát một số tờ báo cho thấy, trên báo chí hiện nay số lượng ảnh
sử dụng là không ít: Báo Phụ Nữ Thủ Đô số 07 ngày 15/2/2012 có 64 bức
ảnh (kể cả những ảnh quảng cáo. Số 08 ra ngày 22/2/2012 có tổng cộng
60 tấm ảnh. Cũng tại báo này số 09 ra ngày 29/2/2012 cả tờ báo sử dụng
70 tấm ảnh. Riêng tuần san Hoa Học Trò của thời báo sinh viên số với
mỗi số ra hơn 80 trang báo thì trang nào cũng có ít nhất một ảnh mình
họa cho bài viết. Trang nào nhiều ảnh thì số lượng này lên tới con số 8
bức. Như vậy, tính trung bình có ít nhât gần 300 bức ảnh được sử dụng
trong mỗi chuyên san. Đối với các trang báo mạng điện tử như
Vietnnamnet, Dan trí hay Tuoitre online mỗi ngày có thêm khoảng 50
bức ảnh cho trang mạng của mình. Như vậy mới thấy, ảnh báo chí đã
thâm nhập sâu như thế nào tới đời sống nhân dân, cũng như vai trò to lớn
của nó trong mỗi bài báo.
Tuy nhiên, trái ngược với thế hệ nhà báo cầm máy ảnh trước đây
chúng ta không khỏi chạnh lòng khi nhắc đến ảnh báo chí hiện nay. Mặc
dù, phương tiện kĩ thuật hiện đại hơn, kĩ thuật tiên tiến, chi phí làm ảnh
không đắt nhưu trước kia. Nhưng chất lượng ảnh báo chí ngày càng đi
xuống trầm trọng. Chúng ta không phủ nhận, ảnh báo chí hiện nay đa
dạng phong phú hơn, cách sử dụng linh hoạt hơn, mang nhiều cảm xúc,

đa số cơ quan, toàn soạn của các tờ báo giấy và báo mạng điện tử hiện
nay. Do chạy theo thị hiếu của thị trường và lợi nhuận cá nhân, nhiều tòa
soạn báo đã không quan tâm đến việc các phóng viên nhà báo sử dụng
ảnh như thế nào? Không quan tâm đến chất lượng ảnh cũng như không
quan tâm đến việc chọn lọc phóng viên ảnh ra sao? Mà họ chỉ quan tâm
rằng ảnh đó có “câu” khách hay không? Và đôi khi còn xem ảnh báo chí
chỉ dùng để minh họa cho bài viết, làm bài viết đẹp hơn về hình thức
trong mắt độc giả. Chính các cơ quan báo chí, tòa soạn báo đã không chú
trọng trong việc kiểm duyệt chất lượng của ảnh thì dẫn đến sự dễ dãi
trong việc sử dụng ảnh trên báo của phóng viên. Điều này dễ thấy ở
9


những chuyên mục như tình yêu – giới tình, hay mục sức khỏe trong mỗi
tờ báo. Cũng số báo ra ngày 14/03/2012 của báo Phụ Nữ thủ đô có bài
“Tình yêu chết vì được … ăn no”. Nội dung bài báo đề cập tới vấn đề
sống thử trong tình yêu của giới trẻ hiện nay. Với cách sống của người
con gái là luôn chăm sóc chu đáo cho người con trai, lúc nào cũng quan
tâm và khư khư ở bên anh ta. Đó cũng là một trong những nguyên nhân
dẫn đến đỗ vỡ trong tình yêu.

Hình ảnh cô gái đang làm việc nhà ngán ngẩn nhìn người yêu mệt
mỏi. Tuy nhiên, khi sử dụng hình ảnh tác giả không có chú thích ảnh.
Dẫu rằng xem bức ảnh này, độc giả nhận thấy nó có chút giống với
nội dung bài viết. Nhưng thực sự tính báo chí ở đó thì chẳng thấy đâu.
Hình ảnh này chỉ mang tính chất minh họa cho bài báo, ảnh cũng không
hề có chú thích rõ ràng. Cũng vấn đề sử dụng ảnh minh họa cho bài viết,
trên trang báo vietnamnet ngày 19/6/2012 có bài viết “ Mua nợ xấu: Cứu
ai và cứu vì cái gì?” Khác với bài viết trước ở báo phự nữ thủ đô, bài viết
này không phải là bài mang tính chất yêu đương không liên quan gì nhiều

của những số đặc biệt là những hình ảnh được sắp đặt, lắp ghép, bố trí sao
cho đẹp như một tác phẩm hội họa hoặc tranh cổ động, nhiều khi công
thức đến mức nhàm chán, chứ không phải là một tác phẩm ảnh báo chí
điển hình cho chủ đề của ấn phẩm đó.

Những hình ảnh này, đều đã được chỉnh sửa photoshop
Một điều dễ nhận thấy với những trang bìa của các tờ báo, tạp chí
hay tuần san này. Tất cả ảnh được sử dụng ở đây đều là những bức ảnh đã
thông qua chỉnh sử photoshop. Đối với tuần san Hoa học trò của báo sinh
viên Việt Nam thì việc sử dụng photoshop là rõ nhất. Không chỉ có dùng
ở trang bìa mà ngay cả những trang giữa và những trang báo khác việc
photoshop dường như quá bình thường. Hoặc nếu không phải là ảnh đã
qua photoshop thì là tranh vẽ minh họa hay hình ảnh ca sĩ, diễn viên. Gần
300 bức ảnh trong mỗi tuần san, nhưng bạn đọc chỉ có thể thấy những
tấm ảnh mang chút báo chí khi tờ tuần san có vài trang đề cập đến các
bạn học sinh ở các vùng miền trên tổ quốc. Ví như: trong số 862 của tờ
tuần san có bài viết: “Tràn lan Trung tâm luyện thi chui” và trong số 836
có bài “ Không có chỗ cho học sinh nghèo trong “ngôi trường ước
mơ”?”. 2 bài viết này, đã có sử dụng một số ảnh mang chất báo chí.
12


Nhưng so sánh con số 1 vài ảnh trong bài viết này với số lượng gần 300
ảnh trong tờ tuần san thì quả là quá khập khễnh.
Thứ 3: Chất lượng ảnh báo chí chưa có
Với tần suất 50 – 70 bức ảnh xuất hiện mỗi ngày đối với mỗi tờ báo
mạng và khoảng 300 ảnh đối với tuần san như hiện này thì phải nói tỉ lệ
ảnh được sử dụng trên báo khá cao ( nếu không muốn nói đang lợi dụng
ảnh quá nhiều trên báo). Nhưng thực tế về ảnh trên báo chí thì. Trong 64
bức ảnh trên báo Phụ Nữ Thủ Đô số ra ngày 15/2/2012 có tới 25 ảnh chỉ

Một thực tế đáng buồn, nhiều phóng viên ảnh trong toà soạn vẫn
mặc cảm so với phóng viên viết, hầu hết các báo chưa có biên tập ảnh
riêng, và khả năng chọn ảnh của biên tập hay bất đồng với phóng viên.
Một thực tế khác là nhiều phóng viên ảnh không chú ý đúng mức đến
phần ghi chú cho ảnh, nên chú thích không đầy đủ... Dạng phóng sự ảnh,
ký sự ảnh đúng tính chất của nó - rất ít phóng viên ảnh VN làm tốt - mà
hầu hết chỉ là những ảnh đơn lẻ ghép lại mà thiếu một móc xích kết nối
chặt chẽ. Đó là chưa kể một số phóng viên ảnh vẫn quen dàn dựng, sắp
đặt vì thiếu tính kiên nhẫn hoặc chậm chân. Hay như việc sử dụng ảnh 1
14


cách tùy tiện trên báo chí hiện nay. Đó là hiện tượng copy ảnh của bài
viết này dùng cho bài viết kia. Báo điện tử tinmoi ngày 27/5/2012 có bài:
“Khi sinh viên thành gái bán dâm” có sử dụng hình ảnh 3 cô gái đang
ngồi trước bàn thẩm tra. Và bôi mờ hình của các cô đi. Tuy nhiên, hình
ảnh đó lại 1 lần nữa xuất hiện trên trang báo này vào 23/6/2012 với bài
viết “ Mại dâm giảm, cá độ bóng đá tăng”, nhưng lần này hình ảnh 3 cô
gái không còn bị bôi mờ đi như trước đó. Mà rõ nguyên 3 cô gái trẻ đang
ngồi trước bàn thẩm tra với chú thích ảnh “ Cơ quan chức năng tiếp tục
đấu tranh, triệt phá mại dâm có dấu hiệu giảm”.

Trong cùng một trang báo điện tử, hình ảnh này được sử dụng lặp đi
lặp lại 2 lần. Chỉ khác là việc bôi mờ hình của những gương mặt xinh xắn
này. Lại một câu hỏi nữa đặt ra: Chỉ cách chưa đầy 1 tháng, tại sao trong
bài viết kia tác giả đã làm mờ những hình ảnh này đi. Nhưng đến bài viết
này lại không làm mờ? Nếu ai đó trong số nhà báo chúng ta, nghĩ đến
việc bôi mờ hình ảnh những cô gái này để sau này khi ra đời họ sẽ không
bị xã hội kì thị. Thì tại sao sau chưa đầy 1 tháng hình ảnh của các cô lại
sáng rõ trên mặt báo như thế này?

toàn cho du khách quốc tế, địa chỉ đầu tư hấp dẫn cho các nhà đầu tư
nước ngoài… Bên cạnh đó, thiên tai, dịch bệnh, những vấn đề về môi
trường đang là những thách thức to lớn đối với con người trên mảnh đất
16


này. Tất cả những điều đó đang trở thành những sự kiện, hiện tượng quan
trọng có thể làm chất liệu rất tốt cho sự ra đời những tác phẩm ảnh báo
chí có chất lượng cao. Vậy xin nêu ra một vài giả pháp để nâng cao chất
lượng ảnh báo chí.
-

Chọn đầu vào với tiêu chí sau khi ra trường phải là phóng viên
ảnh chuyên nghiệp, tăng cường chất lượng các bài giảng, nâng
thêm số giờ thực tập và đi cơ sở.

-

Các biên tập viên, thư ký toà soạn phải được trang bị kiến thức
về ảnh.

-

Các phóng viên viết cũng phải có kiến thức về ảnh.

-

Thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo về ảnh báo chí cho các
tòa soạn báo (do Ban nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam tổ
chức).

ảnh về cho Đội tình nguyện Vì vậy, ngay từ năm nhất – khi tham gia tình
nguyện tôi đã tìm tòi rất nhiều vể ảnh. Nhưng, tôi nhận thấy những kiến
thức tôi học được ở các trang báo mạng và một vài cuốn sách cũng không
bằng 1 ngày tôi được học chuyên sâu về kĩ năng chụp ảnh trên lớp. Tuy
rằng, môn học không có nhiều điều mới so với kiến thức tôi tìm tòi,
nhưng thông qua cach giả bài nhiệt tình của các thầy thì kiến thức cũng
như thay nghề của tôi được nâng cao rất nhiều.
Thời gian, tôi được tiếp cận với môn học không phải là nhiều, nhưng
những kiến thức tôi thu lại thì là vô giá. Tôi đã học được nhiều điều từ
giảng viên: Bố cục khuôn hình, chế độ iso, độ mở ống kính, cách lấy
sáng, chọn góc chụp, cách tạo hình trong nhiếp ảnh,….. Tất cả đó đều là
kiến thức bổ ích và quan trọng với tôi. Nhưng, nói về điều quan trọng
nhất qua môn học thì tôi xin trả lời: Đó không đơn giản là những là
những phần lí thuyết về nhiếp ảnh cũng không phải là những kĩ thuật
chụp ảnh hóc búa. Mà đó là tình yêu nghề và thái độ làm việc, nhất là
việc ứng dụng nhiếp ảnh trong hoạt động nghề nghiệp.
Chỉ qua một buổi học ngoài trời, ở vườn Bách Thảo – được giao lưu
nới chuyện với giảng viên về kĩ thuật chụp ảnh, những hướng dẫn tận tình
của thầy và những bức ảnh lưu niệm mà thầy chụp cho chúng tôi. Tôi đã
hiểu hơn về những kinh nghiệm có từ thực tiễn, hiểu hơn về tình yêu
nghề mà thầy dành cho nghề, sự tận tình với mỗi sinh viên của thầy.
Cùng với những kiến thức tôi tìm hiểu được từ cách trang báo mạng, báo
in trong bài tiểu luận này. Tôi đã đi sâu và hiểu hơn về tầm quan trọng
của ảnh báo chí trong sự phát triển của nền kinh tế trong nước và thế giới.

18


Là một phóng viên, nhà báo tương lai, tôi hiểu và xác định hướng đi cho
mình từ những kiến thức thu nhặt được từ thầy cô và bạn bè.