UBND HUYỆN CAO LÃNH

TRƯỜNG THCS NGUYỄN VĂN ĐỪNG
***********

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP
MÔN HÓA HỌC LỚP 8

Người thực hiện : Nguyễn Văn Mẫn

Năm học : 2011 – 2012
Trang 1


BẢNG TÓM TẮT SKKN
- Tên đề tài :Giải pháp nâng cao chất lượng học tập môn hóa học lớp 8Họ và tên tác giả: Nguyễn Văn Mẫn - Đơn vị công tác : Trường THCS Nguyên
Văn Đừng
1. Lý do chọn đề tài :
- Do đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giá.
- Học sinh học chưa tốt môn hóa học.
2. Đối tượng, phương pháp nghiên cứu
a. Đối tượng nghiên cứu
- Nghiên cứu quá trình vận dụng giải pháp của giáo viên dạy môn hóa học.
- Nghiên cứu hiệu quả học tập của học sinh trong quá trình giáo viên vận dụng giải
pháp trong giảng dạy .
b. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu SGK, SGV, các loại sách tham khảo khác phục
vụ cho việc giảng dạy bộ môn hóa học.
Điều tra:

Đáp ứng phong trào thi đua dạy tốt, học tốt của giáo viên và học sinh
trong giai đoạn mới. Việc đổi mới phương pháp giảng dạy của các bộ môn
nói chung, và hóa học nói riêng là một việc làm rất cần thiết và cấp bách.
-

Dạy tốt và học tốt là nhiệm vụ chung của giáo viên và học sinh, để giúp
giáo viên phát huy tính sáng tạo của mình trong dạy học, giúp học sinh hoạt
động tích cực trong các giờ học nhằm đem lại hiệu quả và chất lượng cao
trong dạy và học. Việc đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá, đòi hỏi mỗi
học sinh phải trang bị cho mình một vốn kiến thức nhất định để đáp ứng
những yêu cầu hiện nay. Nhìn chung tình hình hiện nay chất lượng học tập
của học sinh vẫn còn yếu ở các môn nói chung, và môn hóa học nói riêng,
khả năng học tập còn hạn chế. Vì lẽ đó mỗi giáo viên ở các trường trung học
cơ sở nói chung, và bản thân tôi nói riêng cần phải tìm phương pháp giảng
dạy thích hợp đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của học sinh nhằm nâng cao
chất lượng học tập cũng như đáp ứng yêu cầu của việc đổi mới phương pháp
kiểm tra, đánh giá hiện nay.
Hóa học lớp 8 là năm đầu tiên các em được nghiên cứu, học tập. Nội dung
kiến thức khó, đòi hỏi giáo viên phải có những phương pháp tốt giúp các em
nắm vững kiến thức khoa học làm nền tảng cho các lớp tiếp theo.
Đó cũng là lí do mà tôi chọn đề tài “Giải pháp nâng cao chất lượng học tập
môn hóa học lớp 8 ”.
2. Đối tượng nghiên cứu:
a/ Đối với giáo viên :
- Dự giờ các tiết dạy, nhằm đánh giá và rút ra phương pháp giảng dạy - theo
hướng tích cực. ( dự chuyên đề, thao giảng…)
Trang 3


-

* Nghiên cứu tài liệu:
* Đọc các tài liệu giảng dạy phục vụ cho bộ môn như: sách giáo viên, sách
giáo khoa hóa học 8, sách thiết kế bài giảng hóa học 8, một số sách hướng
dẫn bài tập môn hóa học trung học cơ sở, sách hướng dẫn sử dụng thiết bị dạy
học.
* Điều tra:
+ Qua thực tế giảng dạy của bản thân đối với bộ môn.
+ Qua các lần kiểm tra: Kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ.
+ Qua đối chiếu kết qủa học tập của từng tháng điểm, các môn học liên quan (
Toán, Lý ).
+ Dự giờ đồng nghiệp.
Trang 4


• Giả thuyết khoa học:
* Phần lớn các em rất sợ học môn hóa học, vì hóa học là môn học còn mới lạ
đối với các em. Song song đó, việc giải nhiều bài tập còn mang tính phức tạp
là điều mà các em không tránh khỏi hoang mang. Vì vậy mỗi giáo viên cần có
những biện pháp giúp đỡ các em kịp thời. Bên cạnh đó đưa ra những bài tập
phù hợp với các em, từng bước tăng dần, gây hứng thú học tập cho các em.
- Học tập sẽ không có kết quả cao, nếu không có sự hoạt động nhận thức tích
cực của học sinh, nếu các em không có lòng ham muốn, không tập trung vào
vấn đề nghiên cứu.
B.NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận.
Thực hiện nghị quyết số 40 của Quốc Hội, chỉ thị số 14/2001/CT – TTG
của thủ tướng chính phủ về việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông ở
các cấp học.
Thực hiện cuộc vận động “Hai không” với bốn nội dung do Bộ GD & ĐT
phát động, trong đó có nội dung “Chống bệnh thành tích trong giáo dục” là

kiến thức cơ bản của bộ môn.
- Bản thân giáo viên cũng cần giành thời gian đọc các tài liệu bộ môn để nâng
cao năng lực chuyên môn của bản thân, ngoài ra tìm những phương pháp giải
bài tập hay, phù hợp với học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả trong giảng
dạy và truyền đạt kiến thức cho học sinh.
III. Nội dung vấn đề
1/ Vấn đề đặt ra:
Mức độ tiếp thu kiến thức bài mới, phương pháp giải bài tập còn chậm. Đó là
những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng lượng học sinh.
2/ Giải pháp, chứng minh vấn đề giải quyết:
Để đạt được ước vọng “ nâng cao chất lượng học tập môn hóa học của
học sinh ”. Bản thân tôi phải tiến hành những công việc sau :
a/ Trước hết phải nắm được cấu trúc chương trình của từng lớp học, của
từng cấp học, và cả chương trình của bộ môn. Trong quá trình giảng dạy giúp
học sinh vận dụng các kiến thức cũ có liên quan đến bài học mới, trên cơ sở
đó xây dưng kiến thức mới. Mặt khác, giúp cho các em nhận thấy các kiến
thức ở nội dung bài học mới gần gũi với các em hơn.
b/ Xác định đúng dạng bài để dạy đúng phương pháp đặc trưng của bộ môn,
và đúng với phương pháp của từng loại bài dạy. Đối với môn hóa học có các
dạng bài như sau:
– Dạng bài lý thuyết.
– Dạng bài thực hành.
– Dạng bài luyện tập.
– Dạng bài ôn tập tổng kết.
c/ Đọc kĩ bài dạy để hiểu đúng ý của người viết sách giáo khoa, về kiến thức
cơ bản và cách trình bày của tác giả, nắm được mối quan hệ giữa các kiến
thức từ đó khắc sâu kiến thức trọng tâm cho học sinh, làm cho các em thấy rõ
con đường đi đến kiến thức, phát hiện ra kiến thức.
d/ Phải nắm rõ đặc điểm đối tượng học sinh lớp mình phụ trách: tỉ lệ số học
sinh khá giỏi – trung bình – yếu kém. Từ đó đưa ra các phương pháp thích

HCl : chỉ số H là 1 => Cl hóa trị I
Từ đó học sinh dễ dàng xác định hóa trị của nguyên tố, hoặc nhóm nguyên
tử :
H2O => O (II)
H2SO4 => nhóm SO4 ( II)
CH4 => C ( IV)
hoặc trong công thức hợp chất với oxi (hợp chất 2 nguyên tố ) lấy chỉ số O
nhân 2 rồi chia lại cho chỉ số của nguyên tố cần xác định hóa trị .
Na2O => Hóa trị Na = 1x2 : 2 = 1 => Na (I)
Fe2O3 => hóa trị của Fe = 3 x 2 : 3 = 3 => Fe (III)
2- Lập công thức hóa học hợp chất theo hóa trị .
Vd 1 : Lập công thức hóa học của Al( III) và O(II ) .
Các bước :
+ Công thức chung :
AlxOy
Theo quy tắt hóa trị : x . III = y . II
x

II

2

Chuyển thành tỉ lệ : y = III = 3
x =2
y=3
Công thức hóa học của hợp chất : Al2O3
Trang 7


Để lập công thức nhôm oxit theo trình tự trên với học sinh khá giỏi rất dễ

xác thì việc giải bài toán trở nên đơn giản.
Bài toán :
Đốt cháy 16 gam lưu huỳnh trong khí oxi.Tính thể tích khí lưu huỳnh đioxit
(SO2) thu được ở điều kiện tiêu chuẩn.
Giải
Tóm tắt :
Cho:
- Số mol lưu huỳnh :
m S = 16 gam .

nS =

16
= 0,5mol
32

Trang 8


Tính :
VSO 2 = n . 22,4 ( lít)

- Phương trình phản ứng :
t
S + O2 →
SO2
1 mol
1 mol
0,5 mol
? mol

Học sinh lần lượt nhúng giấy quỳ tím vào 3 dung dịch,dựa vào hịện tượng :
Quỳ tím chuyển sang màu xanh => Cốc đựng dung dịch NaOH.
Quỳ tím chuyển sang màu đỏ => Cốc đựng dung dịch HCl.
Quỳ tím không đổi màu => Cốc đựng dung dịch NaCl.
Qua bài tập giúp học sinh nắm lại kiến thức tốt hơn và tạo ra niềm say mê
thích học môn hóa học .
Khi tiến hành thí nghiệm giáo viên cần kiểm tra hóa chất ( như giấy quỳ tím
để lâu sẽ không cho chỉ thị màu đỏ với dung dịch axít ) nếu không sẽ dẫn đến
hiệu quả giáo dục không cao .
V. Một số biện pháp khắc phục tình trạng học sinh yếu kém:
Để giúp đỡ học sinh yếu kém, tôi đã tiến hành một số biện pháp sau:
- Phân loại học sinh yếu kém theo những nguyên nhân chủ yếu và có kế
hoạch giúp đỡ thích hợp với từng loại. Việc này tôi tiến hành trong suốt năm,
trong quá trình đó có sự điều chỉnh HS theo nhóm trình độ, phù hợp với kế
hoạch giúp đỡ.
- GV tìm phương pháp giảng dạy thích hợp, có trọng tâm, nhằm thẳng vào
các yêu cầu quan trọng nhất, với mức độ yêu cầu vừa sức các em để nâng
Trang 9


dần lên. Không nôn nóng, sốt ruột, khắc phục tính ngại khó và những định
kiến thiếu tin tưởng vào tiến bộ của học sinh.
- Khi giảng dạy, tôi thường xuyên theo dõi sự chú ý của học sinh yếu kém,
kiểm tra kịp thời sự tiếp thu bài giảng. Khi hướng dẫn bài tập tôi thường làm
cụ thể hơn đối với các học sinh này.
- Mọi nhiệm vụ được giao cho các em cần được kiểm tra cụ thể, các sai lầm
mắc phải luôn được tôi phân tích và sửa chữa. Khuyến khích, động viên
đúng lúc khi các em đạt kết quả ( dù khiêm tốn), đồng thời cũng phải phân
tích, phê phán đúng mức thái độ vô trách nhiệm hoặc lơ là đối với nhiệm vụ
học tập được giao. Nhưng vẫn cố gắng tránh thái độ lời nói chạm tới lòng tự


GIỎI
KHÁ
TB
YẾU
KÉM
SL TL% SL TL% SL TL% TS TL% TS
TL%
3
7.5
10
25
20
50
6
15
2
5
8
20
11 27.5 10
25
10
25
1
2.5
9
23.1
8 20.5 11 28.2 10 25.6
1

41
40
40
121

11
14
7
32

22
17
17
56

53.7
42.5
42.5
46.3

4
5
3
12

4
4
11
19


8A1
8A2
8A3
TC

TSHS GIỎI
SL TL%

KHÁ
SL TL%

TB
SL

TL%

YẾU
SL TL%

38
40
39
117

10
12
10
32

12


7.5
15,82
6,8

C. KÊT LUẬN,
1. Bài học kinh nghiệm
Qua việc áp dụng đề tài này vào giảng dạy tôi thấy rằng để có được kết quả
cao trong quá trình giảng dạy các em trên lớp thì trước hết người thầy phải
thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:
- Giáo viên cần chọn phối hợp các phương pháp theo hướng tích cực, linh
động sáng tạo phù hợp với nội dung, kiểu bài lên lớp, tạo điều kiện cho học
sinh học tập tích cực, chủ động độc lập sáng tạo khám phá xây dựng kiến
thức mới từ bài học theo sự hướng dẫn của giáo viên.
- Giáo viên phải luôn luôn vận dụng mối quan hệ giũa kiến thức cũ và mới
trong quá trình dạy học, để xây dựng được nhiều bài học theo hướng tích cực
hoá hoạt động của học sinh nhằm đem lại hiệu quả trong giảng dạy.
- Việc giải bài tập phải có có sự lựa chọn phương pháp giải bài tập phù hợp
với học sinh, tránh giải nhiều dạng bài tập khác nhau liên tục làm cho học
sinh hoang man, có cảm giác nặng nề với bài tập. Vì vậy để có hiệu quả
trong việc giải bài tập phải từng bước tăng dần để nâng cao chất lượng học
sinh.
2. Hướng áp dụng phổ biến của đề tài :
Với kết quả đạt được như trên bản thân tôi sẽ đem trao đổi kinh nghiệm
cùng đồng nghiệp ở tổ, ở trường, các bạn đồng nghiệp giảng dạy môn hóa
Trang 11


học nói chung và các môn khác nói riêng, để cùng nhau áp dụng vào tiết dạy,
đồng thời góp ý kiến xây dựng để đề tài được hoàn thiện hơn.

CHỦ TỊCH
Trang 12


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tài liệu bồi dưỡng dạy SGK lớp 8 ( 2005 )
Tác giả :
- Lê Xuân Trọng
- Cao thị Thặng
- Ngô Văn Vụ
- Nguyễn Phú Tuấn
- Phạm Đình Hiến
- Vũ Anh Tuấn
2. SGK hoá học 8: Lê Xuân Trọng và Nguyễn Cương NXB Giáo Dục.
3. Một số vấn đề đổi mới phương pháp dạy học THCS (2008)
Tác giả :
- Cao Thị Thặng
- Vũ Anh Tuấn

Trang 13