MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết
Giáo dục là sự nghiệp trồng người, với mục tiêu đào tạo ra những công
dân tốt cho đất nước. Để đào tạo được những công dân tốt trong tương lai thì
phải kết hợp chặt chẽ giữa dạy kiến thức với dạy người, giữa truyền thụ tinh
hoa tri thức nhân loại với những giá trị truyền thống của dân tộc, giữa giáo
dục tri thức khoa học với giáo dục đạo đức. Chiến lược Giáo dục Việt Nam
giai đoạn 2010-2020 xác định: “Giáo dục và đào tạo có sứ mạng đào tạo con
người Việt Nam phát triển toàn diện, góp phần xây dựng nền văn hóa tiên
tiến của đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa, đồng thời tạo lập nền tảng và
động lực công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”.
Hiện nay, do sự tác động và ảnh hưởng của mặt trái kinh tế thị trường
làm cho đạo đức xã hội xuống cấp nghiêm trọng. Các hiện tượng học sinh vô
lễ với thầy giáo, cô giáo và những người sinh thành, dưỡng dục mình; học
sinh tụ tập thành băng nhóm quậy phá, ăn chơi, hút chích, đánh nhau, sinh
hoạt bầy đàn… không còn hiếm. Nguyên nhân của những hiện tượng trên có
nhiều, nhưng một trong những nguyên nhân cơ bản là sự xuống cấp đạo đức
học sinh đi cùng với sự xuống cấp đạo đức xã hội; việc giáo dục đạo đức
(GDĐĐ) cho các em còn nhiều hạn chế, cả về nội dung và phương pháp, sự
quan tâm GDĐĐ cho các em của nhà trường, xã hội và gia đình.
Trường Phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) Tây Nguyên là trường phổ
thông có nhiều cấp học; học sinh phần nhiều là con em đồng bào các dân tộc
thuộc các tỉnh trên địa bàn Tây Nguyên. Ngoài việc phải thực hiện đầy đủ các
quy chế chung đối với một trường phổ thông, Nhà trường phải làm tốt việc
GDĐĐ cho học sinh để đào tạo ra các thế hệ mới đảm nhiệm sứ mệnh xây
dựng và bảo vệ thành quả cách mạng ở một địa bàn đặc biệt quan trọng của
đất nước. Thời gian qua việc GDĐĐ của Nhà trường tồn tại nhiều bất cập, do
đặc điểm phức tạp của đội ngũ học sinh bán công, chất lượng và hiệu quả quản
lý, rèn luyện học sinh, chất lượng giáo dục học sinh, nhất là bộ phận học sinh
4
bán công có những phức tạp về gia đình, về tư tưởng… Trong bối cảnh đó, việc

CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH
TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TÂY NGUYÊN
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1.1. Khái niệm
- Khái niệm đạo đức:
Theo cách hiểu chung nhất, được đăng trên các phương tiện thông tin đại
chúng và được thế giới thừa nhận “Đạo đức là tập hợp những quan điểm của
một xã hội, của một tầng lớp xã hội, của một tập hợp người nhất định về thế
giới, về cách sống. Nhờ đó con người điều chỉnh hành vi của mình sao cho
phù hợp với lợi ích của cộng đồng xã hội”.
Khái niệm “Đạo đức” chỉ ra nội hàm, gồm:
Thứ nhất, Đạo đức là thuộc tính của con người và chỉ con người mới có
thuộc tính đạo đức, loài vật không thể được xem là có đạo đức, mặc dù có thể
có những loài vật sống thành bầy đàn và có tính tổ chức rất cao mà trong thực
tế chúng ta vẫn thấy. Đạo đức là một hiện tượng lịch sử, là sự phản ánh của
các quan hệ xã hội.
Thứ hai, Đạo đức được xem là luân thường đạo lý của con người. Nói
đến luân thường đạo lý là đề cập đến sự ứng xử của con người. Sự ứng xử đó
thuộc về những vấn đề tốt - xấu, hay - dở, phải - trái. Đây được xem là là các
chuẩn mực trong quan hệ con người với nhau, là phép ứng xử đúng - sai. Đạo
đức được sử dụng trong các phạm trù: lương tâm con người, hệ thống phép
tắc đạo đức con người, giá trị đạo đức con người. Đạo đức gắn với nền văn
hóa, tôn giáo, triết học, luật lệ… của một xã hội.
Thứ ba, Đạo đức thuộc hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những nguyên
tắc, qui tắc nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong
quan hệ với nhau, với xã hội, với tự nhiên trong hiện tại, quá khứ, tương lai,
được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư
6
luận xã hội. Đạo đức con người phải được xã hội thừa nhận, phù hợp với

Theo Hồ Chí Minh, muốn thực hiện thành công sự nghiệp cách mạng xã
hội chủ nghĩa (XHCN), mỗi một con người, trước hết là đội ngũ cán bộ phải
luôn luôn tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng.
Từ quan điểm về vai trò cực kỳ quan trọng của đạo đức, Hồ Chí Minh
luôn luôn quan tâm vấn đề giáo dục đạo đức. Ngay từ những năm 1920 bài
giảng đầu tiên của Người cho lớp thanh niên trí thức yêu nước Việt Nam là
“tư cách của một người cách mạng”. Trước khi về cõi vĩnh hằng, Người để lại
cho dân tộc ta một tài sản vô cùng quý giá: “Di chúc Hồ Chí Minh”, trong đó
Người dành một phần để nói về vấn đề đạo đức, Người dặn: “Đảng phải quan
tâm chăm lo GDĐĐ cách mạng cho đoàn viên và thanh niên, đào tạo họ thành
những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng vừa chuyên”.
Hồ Chí Minh coi đạo đức là nền tảng của người cách mạng, cũng giống
như gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối. Người viết: “Cũng như sông thì
có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không
có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì
dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”; “Người cách mạng phải
có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách
mạng vẻ vang”; “Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù
tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”; và “Có tài mà không có
đức là người vô dụng”.
- Quan điểm của ĐCSVN về giáo dục đạo đức:
Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi ra đời và trong suốt quá trình lãnh đạo
cách mạng luôn luôn quan tâm đến vấn đề đạo đức cách mạng và xây dựng đạo
đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, thông
qua các chủ trương, nghị quyết của Đảng.
Tại Đại hội Đảng lần thứ VI (1986) Đảng chủ trương: “Nâng cao đạo
8
đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, xứng đáng là người lãnh đạo, người
đầy tớ thật trung thành của nhân dân”. Mỗi người, trước hết là cán bộ, đảng
viên phải “vì lợi ích cách mạng, chứ không vì địa vị, tư lợi”; cán bộ, đảng

- Đặc điểm Trường PTDTNT Tây Nguyên
Trường PTDTNT Tây Nguyên là một trường chuyên biệt, có cả học sinh
cấp Trung học cơ sở và cấp Trung học phổ thông. Vì có nhiều cấp học, do đó về
quản lý nhà nước cũng như quản lý chuyên môn, Trường chịu sự quản lý và chỉ
đạo đồng thời của hai cơ quan quản lý giáo dục, gồm Phòng Giáo dục & Đào tạo
(GD & ĐT) thành phố Buôn Ma Thuột, và Sở GD & ĐT tỉnh Đắk Lắk.
Học sinh Trường PTDTNT Tây Nguyên từ khắp các vùng, miền của 5
tỉnh Tây Nguyên, là con em của đồng bào 18 dân tộc ở Tây Nguyên. Đặc
điểm tâm sinh lý lứa tuổi vùng miền của học sinh khác nhau, cho nên việc
GDĐĐ cho học sinh luôn được nhà trường xác định là một trong những
nhiệm vụ đặc biệt quan tâm.
Hiện nay Nhà trường kết hợp đào tạo học sinh cử tuyển do cơ quan bảo
trợ cấp trên phân bổ chỉ tiêu, với học sinh bán công nhà trường tuyển chọn
hàng năm. Đây là đặc điểm chi phối thường xuyên nhất tới công tác đào tạo
và quản lý, rèn luyện học sinh của Nhà trường, trong đó có việc GDĐĐ cho
học sinh, đặc biệt là học sinh diện bán công.
Từ các đặc điểm trên đòi hỏi công tác giáo dục nói chung, GDĐĐ nói
riêng phải nắm chắc đặc điểm tâm lý, sinh lý của học sinh THCS và học sinh
THPT; đồng thời phải nắm chắc đối tượng GDĐĐ là học sinh bán công có
những mối quan hệ và nguồn gốc xuất thân nhiều em hết sức phức tạp. Vì
vậy, việc GDĐĐ phải có các nội dung, biện pháp phù hợp tâm lý lứa tuổi học
sinh, tâm lý người dân tộc thiểu số, tâm lý học sinh bán công; phải nghiên
cứu, vận dụng linh hoạt nội dung, biện pháp giáo dục, truyền đạt phù hợp
từng loại đối tượng; phải biết kết hợp các biện pháp giáo dục - động viên -
thuyết phục, khen thưởng và nêu gương tốt… uyển chuyển, linh hoạt.
10
- Thuận lợi và khó khăn trong GDĐĐ cho học sinh Trường PTDTNT
Tây Nguyên
+ Thuận lợi:
Trường luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ về mọi mặt của đơn vị bảo

- Điểm mạnh:
Công tác giáo dục của nhà trường, trong đó có GDĐĐ đối với học sinh
nội trú được cấp ủy-Ban Giám hiệu hết sức quan tâm. Nhà trường đã thực
hiện nhiều biện pháp nhằm nâng cao chất lượng GDĐĐ để góp phần nâng cao
chất lượng GD-ĐT của Nhà trường.
Nhà trường tiến hành nhiều biện pháp: tổ chức cho học sinh học tập qui
chế, quy định, nội quy; duy trì nề nếp nội vụ sạch đẹp, xây dựng nếp sống kỷ
luật, kỷ cương; tổ chức cho các em đi thăm các di tích lịch sử, di tích cách
mạng trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột; tích cực tổ chức các hoạt động
tập thể như mừng sinh nhật, hoạt động văn hóa, phát động phong trào tăng
gia, chăm sóc vườn hoa cây cảnh… Qua đó góp phần quan trọng vào việc
định hướng tư tưởng cho các em để củng cố và nâng cao chất lượng GDĐĐ.
Thường xuyên tổ chức các hoạt động bề nổi như: thi đấu bóng đá, bóng
chuyền, thi văn nghệ vào tối thứ tư hàng tuần, đã thu hút học sinh tham gia
tích cực, có hiệu quả, tạo tinh thần đoàn kết trong nội bộ học sinh, vừa góp
phần hạn chế học sinh vi phạm kỷ luật, vừa củng cố nội dung GDĐĐ cho
các em.
Nhờ vậy, đa số học sinh nội trú an tâm tư tưởng, tích cực học tập và rèn
luyện, biết khắc phục khó khăn để vươn lên. Các hiện tượng học sinh trốn ra
ngoài chơi trò điện tử, trốn về nhà, uống rượu, gây gổ… đã giảm nhiều.
- Hạn chế:
Nội dung, hình thức, phương pháp GDĐĐ cho học sinh của một số giáo
viên chưa khéo léo và phù hợp đặc điểm tâm sinh lý các em. Hình thức tổ chức
dạy học đơn điệu, giáo viên chủ yếu sử dụng phương pháp thuyết trình, độc
thoại làm cho hiệu quả GDĐĐ bị hạn chế.
12
Có giáo viên còn coi nhẹ công tác GDĐĐ cho học sinh. Một số thầy cô
giáo chỉ quan tâm đến việc truyền thụ kiến thức văn hoá, chưa thực sự chú
trọng đến việc giảng dạy tốt môn học đạo đức cho các em. Nếu có dạy chỉ
cung cấp cho các em về mặt lý thuyết mà coi nhẹ thực hành.

ra và phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, lực lượng cùng tham gia,
với nhiều nội dung, biện pháp, hình thức, cách làm phong phú. Phát huy sức
mạnh tổng hợp của các tổ chức, lực lượng toàn Trường nhằm làm chuyển biến
chất lượng GDĐĐ, góp phần quan trọng và hiệu quả tích cực vào việc nâng
cao chất lượng GD-ĐT của Nhà trường.
Nếu GDĐĐ cho học sinh tiến hành tách rời, sử dụng các biện pháp riêng
rẽ, đơn lẻ sẽ không thể mang lại hiệu quả tích cực. Bởi vì, với một trường nội
trú, việc quản lý học sinh đòi hỏi phải được tiến hành mọi lúc, mọi nơi, cả quá
trình học sinh học tập và tự học, trong thời gian học sinh ngủ, nghỉ cũng như
trong các hoạt động giải trí, vui chơi hay các hoạt động ngoại khóa… để thực
hiện tốt điều đó đòi hỏi trước hết học sinh phải tự giác trong học tập, rèn
luyện. Mà muốn học sinh tự giác học tập, rèn luyện thì phải có ý thức, nghĩa
là vấn đề đạo đức học sinh đã được nâng lên. Việc nâng cao đạo đức học sinh
phải trên cơ sở nâng cao chất lượng GDĐĐ của Nhà trường.
Hiện nay, tình hình học sinh vi phạm kỷ luật, vi phạm nội quy ngày càng
nhiều và diễn biến phức tạp. Muốn làm giảm việc vi phạm của học sinh thì
vấn đề nâng cao hạnh kiểm là hết sức quan trọng. Nâng cao hạnh kiểm của
học sinh phải bắt đầu từ nâng cao đạo đức học sinh, nâng cao chất lượng và
14
hiệu quả GDĐĐ. Để nâng cao chất lượng GDĐĐ học sinh phải huy động
được sự tham gia của các tổ chức, của toàn trường. Đó là, sự lãnh đạo, chỉ đạo
của cấp ủy, Ban Giám hiệu; sự đồng thuận của Nhà trường với Hội cha mẹ
học sinh Nhà trường và Hội cha mẹ học sinh từng lớp; sự vào cuộc của công
đoàn nhà trường, các thầy giáo, cô giáo, của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ
Chí Minh, Đội Thiếu niên tiền phong…
Mỗi nội dung biện pháp có vai trò, ý nghĩa khác nhau. Vì vậy, phải
tiến hành đồng bộ để phát huy sức mạnh tổng hợp làm chuyển biến chất
lượng GDĐĐ học sinh, góp phần thiết thực nâng cao chất lượng GD-ĐT
của Nhà trường.
2.1.2. Giáo dục đạo đức cho học sinh phải góp phần nâng cao chất

Nhà trường đã thực hiện.
2.2.1. Tăng cường công tác lãnh đạo của Chi ủy, Chi bộ và chỉ đạo
của Ban Giám hiệu đối với chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh
Chi bộ nhà trường có 26 đảng viên, chi ủy được kiện toàn, là hạt nhân
lãnh đạo và quyết định chất lượng, hiệu quả hoạt động của Nhà trường, bảo
đảm cho mọi hoạt động của Nhà trường đi đúng đường lối, chủ trương, chính
sách của Đảng, nhà nước và các nghị quyết, chỉ thị của tổ chức Đảng cấp trên,
của các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục…
- Vai trò và ý nghĩa:
Nâng cao chất lượng GDĐĐ cho học sinh là nội dung quan trọng và có
tính cấp thiết trong tình hình hiện nay của Nhà trường. Vì vậy, để tăng
cường GDĐĐ cho học sinh và thường xuyên nâng cao chất lượng GDĐĐ
đòi hỏi phải tăng cường công tác lãnh đạo của chi ủy, chi bộ; Ban Giám hiệu
phải thường xuyên quan tâm và chỉ đạo chặt chẽ, sâu sát, cả nội dung, hình
thức, phương pháp giáo dục học sinh. Đây là giải pháp quan trọng hàng đầu
để nâng cao phẩm chất, đạo đức của học sinh, nâng cao chất lượng GDĐĐ
cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng GD-ĐT của Trường PTDTNT
Tây Nguyên.
16
- Nội dung biện pháp thực hiện:
Một trong những nội dung quan trọng đầu tiên là nghị quyết lãnh đạo
của chi bộ Nhà trường phải thường xuyên giành các nội dung và biện pháp
lãnh đạo, khi cần thiết có thể ra nghị quyết chuyên đề lãnh đạo công tác
GDĐĐ cho học sinh. Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ thường xuyên hoặc nghị
quyết chuyên đề phải sát với thực tế và đưa ra được các biện pháp phù hợp để
góp phần làm chuyển biến về đạo đức và chất lượng GDĐĐ cho học sinh.
Thông qua nghị quyết để góp phần thống nhất nhận thức của đội ngũ cán
bộ, đảng viên, giáo viên, công nhân viên toàn trường đối với việc GDĐĐ,
nhất là đối với đội ngũ giáo viên nói chung và những giáo viên được phân
công giảng dạy các nội dung có liên quan đến đạo đức học sinh.

nhà trường có (tức là những nội dung của sách giáo khoa bắt buộc phải giáo
dục cho các em) với giáo dục những vấn đề các em cần và mong muốn hiểu
biết (là những vấn đề trong xã hội, trong cộng đồng thông qua nghiên cứu,
tìm hiểu, đúc kết của người giáo viên).
Một trong những nội dung quan trọng hàng đầu phải giáo dục và định
hướng tư tưởng học sinh, đó là phải thường xuyên quan tâm giáo dục các em
về Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, về Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại;
giáo dục lý tưởng cách mạng và mục tiêu phấn đấu của thanh niên, đoàn viên,
đội viên; giáo dục về đạo đức cách mạng và những yêu cầu đối với học sinh,
thanh niên… Việc giáo dục các nội dung trên phải tiến hành thường xuyên,
liên tục và gắn với đối tượng học sinh cụ thể các lớp, với các nội dung bài
giảng của các môn học cụ thể; phải gắn với và kết hợp giáo dục các em về về
con người mới Việt Nam với những tiêu chí cụ thể trong thời kỳ đổi mới đất
nước và xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN hiện nay.
Khi giáo dục cho học sinh về ý thức tự giác, về tính chuyên cần của học
sinh trong học tập, giáo viên có thể kể cho các em nghe câu chuyện “Có công
mài sắt, có ngày nên kim”. Kết hợp kể chuyện với định hướng để các em suy
nghĩ và tự rút ra ý nghĩa câu chuyện.
18
Khi giáo dục các em về tinh thần đoàn kết dân tộc, phải kết hợp phân
tích, giảng giải nội dung bài học với đưa ra dẫn chứng và phân tích cho các
em về lời dặn của Bác Hồ trong “Thư gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền
Nam”, họp tại Plei-cu, ngày 19/4/1946: “… Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường
hay Mán, Gia Rai hay Ê đê, Xơ đăng hay Ba na và các dân tộc thiểu số khác,
đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt. Chúng ta sống chết có
nhau, sướng khổ có nhau, no đói giúp nhau ”.
Việc giáo dục kỹ năng sống cho các em cũng cần lựa chọn đúng, trúng
nội dung để các em nhanh chóng nắm bắt và có ý thức rèn luyện. Đặc biệt,
việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh người dân tộc thiểu số là hết sức cần
thiết và có ý nghĩa thiết thựcđó có thể là những kỹ năng thông thường tối

đồng đội, bạn bè, trường, lớp. Do vậy, cùng với các hình thức, biện pháp
khác, việc thực hiện tốt công tác thi đua khen thưởng sẽ có ý nghĩa và tác
dụng lớn cho việc nâng cao chất lượng GDĐĐ cũng như việc tu dưỡng, rèn
luyện, phấn đấu của các em.
Tổ chức các hoạt động ngoại khoá mang ý nghĩa giáo dục: thắp hương
nghĩa trang liệt sĩ, đi thăm nhà đày Buôn Ma Thuột, giúp đỡ người cô đơn
không nơi nương tựa, bà mẹ Việt Nam anh hùng, giúp đỡ gia đình thương
binh liệt sĩ Phối hợp với Hội Cựu chiến binh, mời các bác, các chú kể
chuyện về tấm gương Bộ đội Cụ Hồ, những gương anh hùng, liệt sĩ hy sinh vì
sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc. Phối hợp với Đoàn
Thanh niên phường Thành Nhất tổ chức các hoạt động vui chơi, thể dục thể
thao, văn nghệ. Việc hình thành và rèn luyện các hành vi, thói quen đạo đức
cho học sinh đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nhân cách;
giúp cho các em phát triển thành những con người có nhân cách toàn diện.
2.2.3. Kết hợp giáo viên chủ nhiệm với giáo viên bộ môn để nâng cao
chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh
- Vai trò và ý nghĩa:
Việc GDĐĐ học sinh không chỉ là nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm
20
lớp, mà có vai trò rất quan trọng của giáo viên bộ môn. Vì vậy, phải kết hợp
chặt chẽ vai trò giáo viên chủ nhiệm với vai trò giáo viên bộ môn để phát huy
sức mạnh và hiệu quả của những người thường xuyên và trực tiếp giáo dục,
rèn luyện các em. Đây là giải pháp quan trọng, nhằm phát huy vai trò và tác
dụng giã các giáo viên để nâng cao chất lượng GDĐĐ học sinh.
- Nội dung biện pháp thực hiện:
+ Đối với giáo viên chủ nhiệm:
Giáo viên chủ nhiệm lớp – những người trực tiếp nhất, gần gũi nhất,
thường xuyên nhất với các em cả trong và ngoài giờ học tập trên lớp. Giáo viên
chủ nhiệm lớp phải trực tiếp và thường xuyên uốn nắn kịp thời những biểu
hiện, những hành vi sai lệch của các em học sinh, đặc biệt là các em học sinh

Giáo dục đạo đức cho học sinh không chỉ là trách nhiệm của giáo viên
chủ nhiệm mà giáo viên bộ môn cũng là một yếu tố quan trọng trong việc
hình thành nhân cách cho các em qua mỗi bài giảng, tiết học. Một giờ dạy
trên lớp không chỉ đơn thuần là truyền thụ kiến thức cho học sinh mà còn giáo
dục các em những hành vi, cử chỉ, tình cảm, nhân sinh quan, thế giới quan
khoa học.
Trong các môn học đều có tích hợp hình thành rèn luyện hành vi đạo đức
cho học sinh, nhất là môn Giáo dục công dân, môn Ngữ văn, Lịch sử. Môn
Ngữ văn bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm, lòng thương yêu con người, biết phân
biệt các việc nên làm, và việc không nên làm, biết cái xấu, cái tốt; biết làm
theo điều thiện; biết giúp đỡ những người khi gặp hoạn nạn khó khăn… Môn
Giáo dục công dân chính là môn học cơ sở giúp học sinh có những nhận thức
ban đầu về cách cư xử, ứng xử trong cuộc sống. Chính vì vậy chúng ta không
được coi nhẹ vai trò của môn học này trong nhà trường. Ban giám hiệu cần
hướng dẫn đổi mới và nâng cao chất lượng giảng dạy môn học giáo dục công
dân, pháp luật; chú trọng giáo dục nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, thói
quen chấp hành pháp luật cho học sinh; tăng cường các hoạt động giáo dục
pháp luật ngoài giờ lên lớp, các đợt sinh hoạt ngoại khóa, hội thi tìm hiểu kiến
22
thức pháp luật mới; xây dựng và bổ sung tủ sách, ngăn sách pháp luật trong
nhà trường. Môn Lịch sử giúp hiểu biết về lịch sử của đất nước, lịch sử của
địa phương; truyền thống đấu tranh dựng và giữ nước của cha ông ta; biết tự
hào và trân trọng những truyền thống đó. Qua đó thấy rõ trách nhiệm của
mình đối với quê hương, đất nước.
Ngoài các môn trên thì môn Địa lý giúp học sinh hiểu thêm về quê
hương, đất nước, những danh lam thắng cảnh, di sản, tài nguyên của đất nước.
Qua đó giáo dục các em về sự trân trọng và giữ gìn những di sản, tài nguyên
quý báo đó. Đồng thời, giúp học sinh hiểu thêm về môi trường và có trách
nhiệm bảo vệ môi trường.
Để phối kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với giáo viên bộ môn, đòi

phát huy vai trò của Hội cha mẹ học sinh nhà trường, các lớp. Việc tăng
cường phối hợp là nhằm thống nhất về các nội dung biện pháp và phát huy
sức mạnh tổng hợp các tổ chức, các đoàn thể; đồng thời thông qua đó làm cho
các tổ chức, lực lượng thấy được vai trò của mình trong việc GDĐĐ cho học
sinh để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của Nhà trường. Từ đó mà
mỗi tổ chức, lực lượng đề cao trách nhiệm của mình trong giáo dục, quản lý
và rèn luyện học sinh có hiệu quả để giúp các em học tốt, hạnh kiểm tốt.
Việc phối hợp các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường, giữa nhà trường
với Hội cha mẹ học sinh, Hội khuyến học để tạo ra mối quan hệ chặt chẽ,
nhằm xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, cùng chăm lo việc học tập,
giáo dục, rèn luyện và quản lý con người, quản lý tư tưởng của học sinh ở
trong nhà trường, ngoài xã hội, ở gia đình và địa phương nơi sinh sống.
- Nội dung biện pháp thực hiện:
Để tăng cường sự phối hợp giữa các tổ chức, lực lượng, đoàn thể trong
Nhà trường, giữa Nhà trường với Hội cha mẹ học sinh, Hội khuyến học…
Trước hết Nhà trường có kế hoạch giáo dục, kế hoạch quản lý, rèn luyện học
sinh toàn Trường, từng khối lớp, trong năm học và từng học kỳ. Kế hoạch
phải xác định rõ trách nhiệm, nhiệm vụ cụ thể của từng bộ phận, lực lượng, có
24
các nội dung biện pháp, phù hợp với vai trò, khả năng, điều kiện của các bộ
phận, lực lượng; phải xác định chỉ tiêu cụ thể cần đạt được… Sau khi có kế
hoạch, Ban Giám hiệu phân công người chủ trì làm công tác hợp đồng, tổ
chức thực hiện việc giáo dục, rèn luyện của các em, thường xuyên tổ chức
kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện kế hoạch của các bộ phận.
Cấp ủy, Chi bộ phải lãnh đạo, chỉ đạo toàn bộ hoạt động giảng dạy, học
tập, quản lý, rèn luyện để nâng cao chất lượng và hiệu quả GDĐĐ cho học
sinh. Cùng với việc ra nghị quyết, Chi bộ Nhà trường phải thường xuyên tổ
chức quán triệt kịp thời và triển khai việc thực hiện các văn bản của Đảng,
nhà nước, ngành giáo dục, của lãnh đạo và cơ quan quản lý giáo dục tỉnh Đắk
Lắk, Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh, nhằm giúp cho công tác GDĐĐ học sinh

thư viện bằng cách trang trí lại, tăng cường các đầu sách báo, tạp chí phù hợp
lứa tuổi các đối tượng học sinh và có các hoạt động tại thư viện để thu hút các
em vào phòng đọc… Tất cả những vấn đề trên phải có sự góp mặt của các tổ
chức, lực lượng, đoàn thể Nhà trường, giữa Nhà trường với các Hội, chi hội
thì tính đồng thuận mới cao và việc tổ chức thực hiện mới có hiệu quả.
Thường xuyên phối kết hợp Nhà trường với Hội cha mẹ học sinh. Ngoài
việc tổ chức họp Nhà trường với Hội cha mẹ học sinh (cấp trường và các lớp)
để giải quyết các vấn đề chung, có tính chất toàn diện trong sự phối hợp giáo
dục, quản lý và rèn luyện học sinh, cần tổ chức trao đổi thường xuyên với Hội
cha mẹ học sinh thông qua Ban đại diện để thông báo kịp thời tình hình đạo
đức, hạnh kiểm, sự rèn luyện, phấn đấu của học sinh, nhất là sự tiến bộ của
các em học sinh hư, học sinh cá biệt. Với những học sinh có cá tính, Nhà
trường (thông qua giáo viên chủ nhiệm các lớp) trao đổi cụ thể để Hội và cha
mẹ các em nắm được tình hình đạo đức, hạnh kiểm của các em; để cùng tìm
biện pháp định hướng tư tưởng, GDĐĐ cho các em.
Phối hợp chặt chẽ giữa Nhà trường với đoàn thể ở địa phương. Ngoài
học tập và nội trú ở trường, học sinh của Trường PTDTNT Tây Nguyên còn
tham gia vào các tổ chức và hoạt động của các đoàn thể địa phương nơi gia
26
đình các em. Trong những ngày các em về nghỉ tại địa phương, đặc biệt trong
3 tháng hè các em về địa phương và tham gia các hoạt động cũng như chịu sự
quản lý của chính quyền và Đoàn thanh niên địa phương. Vì vậy, Nhà trường
cần có sự phối hợp và thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chính quyền, Đoàn
Thanh niên các địa phương về công tác quản lý, giáo dục học sinh trong thời
gian các em về nghỉ tại địa phương. Qua đó vừa quản lý nắm chắc tình hình
các em, vừa góp phần cùng với Nhà trường rèn luyện cho các em để nâng cao
hiệu quả GDĐĐ cho học sinh.
2.2.5. Tăng cường rèn luyện, xây dựng ý thức tự giác cho học sinh,
kết hợp biện pháp nghiêm túc xử lý học sinh hư, học sinh cá biệt
- Vai trò và ý nghĩa:

luyện, các phong trào của Đoàn thanh niên, Đội Thiếu niên của Nhà trường,
làm nòng cốt cho việc ngăn chặn, đẩy lùi các hành động lười học tập và rèn
luyện phẩm chất, đạo đức học sinh dưới mái trường xã hội chủ nghĩa.
Đối với các học sinh hư, lười biếng trong học tập, ý thức rèn luyện đạo
đức kém, thường xuyên vi phạm kỷ luật, nội quy học, các học sinh xấu hay
học sinh cá biệt, cố tình tái phạm, vi phạm kỷ luật có tính chất nghiêm trọng
thì phải kiên quyết xử lý nghiêm túc để làm gương cho học sinh toàn trường.
28