BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
BÙI THỊ MAI

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
CÔNG TÁC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH
TRƯỜNG THPT PHƯỚC LONG QUẬN 9, TP. HỒ CHÍ MINH

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC- 601401

S K C0 0 4 3 6 4

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 10/2014


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
BÙI THỊ MAI

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG
TÁC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT
PHƯỚC LONG QUẬN 9, TP. HỒ CHÍ MINH

NGÀNH : GIÁO DỤC HỌC- 601401


Ngày, tháng, năm sinh: 20/02/1980

Nơi sinh:

TPHCM
Quê quán: Quận 9, TPHCM
II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO
1. Đại học
Hệ đào tạo: Chính quy
Thời gian đào tạo: 1998- 2003
Nơi học: Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật, TPHCM.
Ngành học: Công nghệ May
2. Sau đại học
Ngành học: Giáo Dục Học
Hệ đào tạo: Chính quy
Thời gian đào tạo: 2012- 2014
Nơi học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật TPHCM
III.

QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP

ĐẠI HỌC
Thời gian
2004- 2010
2012- 2014

Nơi công tác
Công ty TNHH Danu
Vina- KCX Linh
Trung I, Thủ Đức

- Xin chân thành cám ơn Ban lãnh đạo, quý Thầy Cô các trường THPT Phước
Long, đã tạo điều kiện và giúp đỡ, góp ý để tôi hoàn thành luận văn.
- Xin cám ơn toàn thể các em học sinh ở các trường THPT Phước Long Quận
9 đã tham gia thực hiện các khảo sát, phỏng vấn, trong việc thực hiện khảo
sát thực trạng hoạt động hướng nghiệp của luận văn.

Bùi Thị Mai


iv

TÓM TẮT
Trong quá trình giáo dục cho học sinh, hoạt động hướng nghiệp đóng vai trò
quan trọng đối với học sinh, đặc biệt là học sinh THPT đang chuẩn bị cho hành
trang vào môi trường mới chuẩn bị cho mình ngành nghề trong tương lai. Giáo dục
hướng nghiệpgiúp học sinh hiểu biết về thế giới nghề nghiệp,hình thành nhân cách
nghề nghiệp, có thái độ đúng đắn trong lao động và sản xuất đồng thời bảo đảm sự
phù hợp nghề,giảm sự thuyên chuyển nghề, đổi nghề,giảm tỉ lệ thất nghiệp, giảm tệ
nạn xã hội, ổn định được xã hội.
Tuy nhiên, thực tế hoạt đông hướng nghiệp còn nhiều bất cập nên chất lượng
giáo dục hướng nghiệp chưa đáp ứng nhu cầu cho học sinh cũng như nhu cầu xã
hội.Vì vậy, để góp phần nâng cao chất lượng hoạt động hướng nghiệp cho học sinh
của trường tại địa phương, người nghiên cứu chọn đề tài: “ Đề xuất giải pháp nâng
cao chất lượng công tác hướng nghiệp cho học sinh trường Trung học phổ thông
Phước Long, Quận 9, Thành phố hồ Chí Minh”. Đề tài gồm 3 phần:
-

Phần mở đầu: Trình bày lý do chọn đề tài, mụch đích, nhiệm vụ nghiên cứu,

khách thể và đối tượng nghiên cứu, giả thuyết, giới hạn đề tài, phương pháp nghiên

phạm và kết quả đánh giá của chuyên gia về các giải pháp .
-

Phần kết luận và đề nghị


vi

ABSTRACT
In the process of education training for student, vocational education is an
important . It greatly affect the completion of practice skills, attitude, discipline,
strength in choosing jobs in the future. Student know how to choosing suitable for
job and demand of society which is developping. And it help to reduce
unemployment, social evils, stapilize society.
However, vocational education have not adapted demand on society and
development of economy. Activity levels have not been prepared to choose a
suitable fied of study for career options, consistent with itself and the requirements
of society. So, to contribute into improving the quality of vocation education at the
location, the rasearchers chose the theme: “ Proposing to improve the quality of
vocational education for Phước Long high school students in the distric 9, Ho Chi
Minh city”. The dissertation consists of three chapters:
Chapter I: Basic of argument
The science basic of career guidance, vocabulary, concepts, roles, tasks, careers
guidance effect, careers guidance form.
Chapter II: Reality of careers guidance activity for students in Phươc Long high
school, distric 9, Ho Chi Minh city.
Reseacher introduces activity of careers guidance in Phuoc Long high school,
analyse result after surveying students, teacher in oder to put forward solutions.
Chapter III: Solutions
Basing on reality of careers guidence activity in high school, reseacher puts forward

viii

PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HƯỚNG NGHIỆP CHO
HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ........................................................... ..6
1.1.sơ lược lịch sử về hoạt động hướng nghiệp ....................................................... ..6
1.1.1.Nghiên cứu hoạt động hướng nghiệp của một số nước trên thế giới .............. ..6
1.1.2.Nghiên cứu hoạt động hướng nghiệp ở Viết Nam .......................................... ..9
1.2.Các khái niệm ..................................................................................................... 14
1.3.Cơ sở lý luận về giáo dục hướng nghiệp ............................................................ 17
1.4.Công tác hướng nghiệp cho học sinh THPT ...................................................... 19
1.4.1.Vị trí, vai trò của công tác hướng nghiệp........................................................ 19
1.4.2.Mục tiêu của công tác hướng nghiệp trong nhà trường ................................. 21
1.4.3.Nội dung hướng nghiệp................................................................................... 21
1.4.4.Hình thức hướng nghiệp.................................................................................. 23
1.5.Các yếu tố tác động đến công tác hướng nghiệp ............................................... 26
1.6.Hướng nghiệp cho học sinh thông qua dạy và học một môn học ...................... 27
1.6.1.Nội dung giáo dục hướng nghiệp thông qua dạy và học môn văn hóa ........... 28
1.6.2.Phương pháp GDHN cho học sinh trong dạy môn văn hóa ............................ 29
1.6.3.Hình thức GDHN cho học sinh trong dạy môn văn hóa ................................. 30
Kết luận chương I .................................................................................................... 31


ix

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH TRƯỜNG
THPT PHƯỚC LONG, QUẬN 9, TPHCM ......................................................... 32
2.1.Tổng quan về địa bàn nghiên cứu ...................................................................... 33
2.2.Đặc điểm về trường THPT Phước Long, Quận 9, TPHCM .............................. 34
2.3.Chức năng và nhiệm vụ của trường THPT Phước Long, Quận 9, TPHCM ...... 35

3.6.4.Đánh giá của chuyên gia về mức độ cần thiết của giải pháp .......................... 91
KẾT LUẬN CHƯƠNG III .................................................................................... 92
PHẦN KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ........................................................................ 93
TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 97
PHỤ LỤC


xi

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Nội dung chữ viết

HS

Học sinh

GV

Giáo viên

GD

Giáo dục

THCS

Trung học cơ sở


Giáo dục và Đào Tạo

BGH

Ban Giám Hiệu

TPHCM

Thành phố Hồ Chí Minh

CNH-HĐH

Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa

KCX

Khu chế xuất

KCN

Khu công nghiệp

Q9

Quận 9

TN

Thực nghiệm


Thái độ của học sinh tham gia hoạt động HN………………………..40

Bảng 2.5

Thực trạng học sinh tìm hiểu thông tin nghề nghiệp qua các kênh…..41

Bảng 2.6

Mức độ tìm hiểu ngành nghề trong xã hội của HS………………..….41

Bảng 2.7

Sự lựa chọn của học sinh sau khi tốt nghiệp………………………….42

Bảng 2.8

Mức độ thuận lợi của việc lồng ghép HN vào môn học giúp HS chọn

nghề…………………………..……………………………………………………44
Bảng 2.9

Mức độ nhận thức của HS về việc GV lồng ghép HN trong giờ học…45

Bảng 2.10

Hình thức lồng ghép HN vào môn học……………………………...45

Bảng 2.11

Nhận thức của GV vai trò của hoạt động GDHN………………...…47


Bảng 2.18

Hình thức HN nhằm nâng cao chất lượng công tác HN………….....58

Bảng 3.1

Bảng phân bố tần số, tần suất bài kiểm tra lần 1…………………….81

Bảng 3.2

Bảng phân bố tần số, tần xuất bài kiểm tra lần 2……………...….....81

Bảng 3.3

Giá trị trung bình và độ lệch chuẩn của bài kiểm tra qua 2 lần TN...…82

Bảng 3.4

Bảng tổng hợp về ý kiến đánh giá của chuyên gia…………………..84

Bảng 3.5

Sự cần thiết của việc lồng ghép HN qua các nhóm môn học….…….85

Bảng 3.6

Mức độ phù hợp của giải pháp lồng ghép HN vào môn Địa Lý…….86

Bảng 3.7

Biểu đồ 2.6 Sự lựa chọn của học sinh sau khi tốt nghiệp……………………..…42
Biểu đồ 2.7 Các hình thức HN giúp học sinh chọn nghề……………………......43
Biểu đồ 2.8 Biểu đồ nhận thức của HS về việc lồng ghép qua môn học…………44
Biểu đồ 2.9 Mức độ nhận thức của HS về việc giáo viên lồng ghép HN trong giờ
học………………...………………………………………………………………..45
Biểu đồ 2.10 Hình thức lồng ghép HN vào môn học…………………...…………46
Biểu đồ 2.11 Nhận thức của giáo viên vai trò của hoạt động GDHN…………......47
Biểu đồ 2.12 Các hình thức tổ chức giáo dục HN…………………………………48
Biểu đồ 2.13 Biểu đồ mức độ lồng ghép HN vào môn học………………………..51
Biểu đồ 2.14 Biểu đồ mức độ ảnh hưởng của việc lồng ghép HN đến tiến độ của
môn học………………..…………………………………………………………..52
Biểu đồ 2.15 Hình thức HN có mức độ ảnh hưởng đến việc tìm hiểu ngành nghề
của HS……………….………………………………………………………….…53
Biểu đồ 2.16

Biểu đồ mức độ sử dụng phương pháp dạy học HN……………..54

Biểu đồ 2.17 Đánh giá mức độ công tác HN của nhà trường……………….…..55
Biểu đồ 2.18 Vai trò công tác HN của trường…………………………………....56


xv

Biểu đồ 2.19 Mức độ phù hợp của hình thức lồng ghép HN vào chương trình
học.............................................................................................................................57
Biểu đồ 2.20Hình thức HN nhằm nâng cao chất lượng công tác HN…………...…58
Biểu đồ 3.1 Sự cần thiết của việc lồng ghép HN qua các nhóm môn học……..…85
Biểu đồ 3.2 Mức độ phù hợp của giải pháp lồng ghép HN vào môn Địa Lý…….86
Biểu đồ 3.3 Thời điểm lồng ghép HN vào môn học…………………………...…87
Biểu đồ 3.4 Mức độ phù hợp của các giải pháp………………………………….89


Hình 2.5

Sinh hoạt hướng nghiệp toàn trường…………………….……….....61

Hình 3.1

Lớp thực nghiệm lần 1- Vấn đề phát triển nông nghiệp………….…78

Hình 3.2

Lớp thực nghiệm lần 2- Vấn đề phát triển thương mại, du lịch……..79


1

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đất nước chúng ta đã trải qua giai đoạn khôi phục nền kinh tế sau chiến tranh và
đang trong giai đoạn công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.Trong điều kiện hội
nhập với các nước trên thế giới, mở ra cho chúng ta nhiều cơ hội giao lưu hợp tác,
trao đổi những kinh nghiệm, kiến thức khoa học kỹ thuật, công nghệ mới để hòa
nhập cùng với các nước phát triển. Trong điều kiện như thế, xã hội cần những
nguồn nhân lực giỏi, năng động và sáng tạo, làm chủ mình trong mọi hoàn cảnh để
góp phần vào sự phát triển của đất nước phù hợp tình hình như hiện nay.
Theo thông tư của Bộ Giáo Dục và Đào tạo số 31-TT Ngày 17 tháng 11 năm
1981, Nguyễn Thị Bình đã ký.“Hướng nghiệp là bộ phận quan trọng của nền giáo
dục phổ thông”.Thực hiện công tác hướng nghiệp là một yêu cầu cần thiết, cấp bách
và lâu dài của cải cách giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu, nguyên lý và nội dung
giáo dục của Đảng và Nhà nước ta góp phần tích cực và có hiệu quả vào việc phân

Do nhiều nguyên nhân, công tác hướng nghiệp của ta chưa được đặt đúng vị trí
trong hệ thống giáo dục, cũng như đầu tư kinh phí, cơ sở vật chất thích đáng, thiếu
nguồn nhân lực trong công tác hướng nghiệp và tâm lý quá nặng nề của phụ huynh
học sinh trong cách lựa chọn nghề nghiệp cho con em…. Việc đào tạo đội nguồn
nhân lực cho công tác hướng nghiệp cũng chưa được chú trọng,các hoạt động về
hướng nghiệp ở trường phổ thông vẫn còn mang tính tức thời, định hướng của các
học sinh chỉ tập trung ở những năm cuối cấp mà không có định hướng lâu dài từ
năm đầu của cấp học... nên hiệu quả hoạt động giáo dục hướng nghiệp, tư vấn
hướng nghiệp còn nhiều hạn chế, cũng như công tác phân luồng học sinh các cấp ra
trường vẫn chưa được hợp lý.
Việc phân luồng học sinh trong hệ thống giáo giục của nước ta chưa đi đến sự
thống nhất và rõ ràng ở cấp THCS và THPT, vẫn còn nhiều quan điểm khác nhau
trong công tác hướng nghiệp cho học sinh ở từng cấp bậc trong hệ thống giáo dục.
Với những lý do trên, người nghiên cứu chọn đề tài: “Đề xuất giải pháp nâng
cao chất lượng công tác hướng nghiệp cho học sinh trường THPT Phước Long,
Quận 9, TPHCM”, nhằm góp phần nâng cao công tác định hướng nghề nghiệp cho
HS.


S

K

L

0

0

2