MỘT SỐ KINH NGHIỆM
KHI DẠY TRẺ MẪU GIÁO 5 TUỔI
LÀM QUEN VỚI CHỮ VIẾT
Việc hình thành và phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non giúp trẻ có công cụ
để giao tiếp, tư duy; giúp trẻ phát triển trí tuệ và các quá trình tâm lý khác ở
trẻ. Hoạt động cho trẻ làm quen với chữ viết trong Chương trình Giáo dục
mầm non là một hoạt động quan trọng giúp trẻ mẫu giáo lớn phát triển ngôn
ngữ "tiền đọc viết".
Thực tiễn cho thấy việc dạy trẻ mẫu giáo 5 tuổi làm quen với chữ viết còn gặp
nhiều khó khăn, đặc biệt đối với giáo viên dạy trẻ ở vùng dân tộc thiểu số, khả
năng hiểu và sử dụng tiếng Việt của trẻ trong đời sống hàng ngày còn hạn chế.
Để đạt được kết quả mong đợi đối với trẻ mẫu giáo lớn theo yêu cầu của
chương trình giáo dục mầm non thì việc tổ chức cho trẻ làm quen với chữ viết
không chỉ thực hiện trong giờ cho trẻ làm quen với chữ cái mà phải được tích
hợp trong nhiều hoạt động trong chế độ sinh hoạt hàng ngày, trong môi trường
giáo dục trẻ. Xin chia sẻ cùng các đồng nghiệp một số kinh nghiệm khi tổ
chức cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi làm quen với chữ viết.
1. Khảo sát kỹ năng nghe, nói, "đọc", "viết" của trẻ
Để xác định thực trạng về kỹ năng nghe, nói, "đọc" , "viết" của trẻ, ngay từ
đầu năm học, giáo viên tiến hành khảo sát, đánh giá nhằm xây dựng kế hoạch,
xác định các phương pháp, biện pháp tác động phù hợp với từng trẻ. Tiến
hành khảo sát nên thực hiện thông qua các hoạt động có chủ định và qua các
hoạt động hàng ngày (hoạt động góc, hoạt động chiều, …) một cách linh hoạt,
nhẹ nhàng, tránh tạo tâm lý căng thẳng cho trẻ. Các kỹ năng cần lưu ý là:
- Kĩ năng nghe: Trẻ nghe được các âm thanh, ngữ điệu, giọng nói khác nhau;
độ to, nhỏ, nhanh, chậm của giọng nói, giọng đọc, các từ khái quát, từ trái
học, được tự ghi tên mình, tự vẽ các câu chuyện theo trí tưởng tượng sáng tạo
và kể cho các bạn nghe.
Việc tạo môi trường trong lớp nên bám sát nội dung giáo dục của các chủ đề
sẽ tạo điều kiện cho giáo viên trong việc tận dụng môi trường để tổ chức các
hoạt động giáo dục trẻ.
Môi trường ngoài lớp học như: Tranh tuyên truyền, cây cối, đồ chơi ngoài trời,
bậc cầu thang lên xuống, ... có gắn các chữ cái cũng là điều kiện cho trẻ được
củng cố, khắc sâu về chữ viết và mở rộng vốn từ.
Tạo môi trường chữ cái trong lớp
3. Dạy trẻ làm quen với chữ viết ở mọi lúc, mọi nơi
Trẻ mầm non với đặc thù "Học bằng chơi, chơi mà học" nên việc giáo dục trẻ
không chỉ chú trọng vào hoạt động học mà các hoạt động khác đều có thể giúp
trẻ làm quen, củng cố, mở rộng kiến thức, kỹ năng đã học. Ví dụ:
- Giờ đón, trả trẻ: Có thể gắn ảnh có tên của trẻ, cho trẻ gắn thứ ngày tháng,
xem tranh ảnh, đọc đồng dao...
- Giờ hoạt động có chủ đích: Với tất cả các hoạt động học ở các lĩnh vực giáo
dục khác, nếu có thể, đều lồng ghép thêm các chữ cái.
- Giờ hoạt động góc: Các góc chơi đều có môi trường chữ cho trẻ tự tìm hiểu
như làm các bài tập gắn, đính, viết và gài chữ theo mẫu,…
- Giờ hoạt động ngoài trời: Cho trẻ xếp sỏi, hột, hạt thành các chữ cái...
- Giờ ăn: Giải thích các món ăn, nhận khăn có thêu tên trẻ...
- Giờ ngủ: Trước khi ngủ có thể mở nhạc, ngâm thơ, kể chuyện cho trẻ nghe.
- Giờ hoạt động chiều: In, tô chữ rỗng, tìm cắt chữ trong báo, sách, làm bộ sưu
tập.
Việc sưu tầm, sáng tác được một số trò chơi sử dụng khi cho trẻ làm quen với
tốt thì sự cộng tác giữa giáo viên và cha mẹ trẻ là hoạt động hết sức cần thiết
và đem lại hiệu quả cao. Vậy làm thế nào để tuyên truyền, phối hợp với phụ
huynh đạt kết quả ? Đó là một công việc không đơn giản. Trong công tác
tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh, chúng ta nên thực hiện các biện pháp
sau:
- Hàng ngày, giáo viên trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ để
về nhà phụ huynh kết hợp dạy thêm, cho trẻ ôn luyện.
- Lên kế hoạch, thông báo chương trình dạy trẻ (ghi rõ nội dung dạy vào bảng
treo ngoài cửa lớp) để phụ huynh theo dõi, ôn luyện thêm cho con ở nhà.
- Gửi nội dung trẻ đã được học ở lớp cho phụ huynh về nhà cùng tham khảo
và dạy trẻ.
- Giới thiệu các loại sách vở dùng cho phụ huynh để cùng phối hợp dạy trẻ.
- Trao đổi một số hạn chế của trẻ cần có sự phối hợp của phụ huynh để khắc
phục.
Hy vọng một số kinh nghiệm này sẽ giúp các đồng nghiệp đem lại hiệu quả
khi dạy trẻ mẫu giáo 5 tuổi làm quen với chữ viết. Mong muốn nhận được
những chia sẻ, trao đổi của các đồng nghiệp./.
Tác giả bài viết: Nguyễn Thị Huệ
Nguồn tin: Phòng Giáo dục Mầm non