ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

PHẠM THỊ PHƢỢNG

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ
NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
CỦA CÁC KHÁCH SẠN TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HẠ LONG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

PHẠM THỊ PHƢỢNG

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ
NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
CỦA CÁC KHÁCH SẠN TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HẠ LONG
Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

đã nhận đƣợc sự hƣớng dẫn, giúp đỡ, động viên nhiệt tình của nhiều cá nhân và tập
thể. Tôi xin đƣợc chân thành bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá nhân và
tập thể đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, Ban chủ nhiệm
Khoa Kinh tế của trƣờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh đã tạo điều kiện
giúp đỡ tôi về mọi mặt trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này, đặc biệt là
sự giúp đỡ tận tình của PGS. TS Nguyễn Thị Tâm ngƣời đã hƣớng dẫn tôi hoàn
thành Luận văn này.
Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ, đóng góp nhiều ý kiến quý báu của các nhà
khoa học, các thầy cô giáo trong trƣờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Đại học Thái Nguyên.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến các đồng nghiệp đã chia sẻ nhiều tƣ liệu và
kinh nghiệm quý báu liên quan đ
Sở
Văn hóa Du lịch Quảng Ninh, Ủy ban nhân dân thành phố Hạ Long, Thanh tra Sở
Văn hóa Thể thao và Du lịch, Cục thuế tỉnh Quảng Ninh đã giúp tôi thực hiện thành
công Luận văn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Học viên

PHẠM THỊ PHƢỢNG

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

iii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii

iv

1.3. Nội dung quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động du lịch (kinh doanh
khách sạn) của chính quyền cấp tỉnh. ............................................................. 15
1.3.1. Tổ chức hệ thống quản lý nhà nƣớc và phân cấp quản lý về du lịch
(kinh doanh khách sạn) ...................................................................................... 15
1.3.2. Tổ chức thực hiện quản lý nhà nƣớc về quy hoạch đối với kinh
doanh khách sạn ................................................................................................. 16
1.3.3. Tổ chức quản lý nhà nƣớc về thực hiện chính sách pháp luật đối
với kinh doanh khách sạn................................................................................... 17
1.3.4. Thực hiện công tác kiểm tra, thanh tra hoạt động du lịch và xử lý
vi phạm trong lĩnh vực du lịch, kinh doanh khách sạn ...................................... 20
1.3.5. Thực hiện sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nƣớc hoạt động
trong lĩnh vực kinh doanh khách sạn do địa phƣơng quản lý ............................ 20
1.3.6. Tổ chức hỗ trợ đào tạo, bồi dƣỡng nguồn nhân lực cho hoạt động
du lịch, kinh doanh khách sạn ............................................................................ 21
1.3.7. Tạo lập môi trƣờng đầu tƣ, sự liên kết, hợp tác phát triển liên
ngành, liên vùng với các địa phƣơng khác trong nƣớc và nƣớc ngoài .............. 21

1.4. Các nhân tố ảnh hƣởng đến công tác quản lý nhà nƣớc đối với hoạt
động khinh doanh khách sạn ........................................................................... 21
1.5. Cơ sở thực tiễn quản lý nhà nƣớc về kinh doanh khách sạn .................... 22
1.5.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nƣớc về kinh doanh khách sạn ở thành
phố Đà Nẵng ...................................................................................................... 22
1.5.2. Kinh nghiệm quản lý nhà nƣớc về kinh doanh khách sạn ở thành
phố biển Nha Trang............................................................................................ 27
1.5.3. Bài học kinh nghiệm quản lý nhà nƣớc về hoạt động du lịch, kinh
doanh khách sạn cho thành phố Hạ Long - Quảng Ninh ................................... 29

Chƣơng 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................................. 33

3.2.5. Quản lý thanh kiểm tra hoạt động kinh doanh khách sạn ........................ 69
3.2.6. Quản lý tổ chức, sắp xếp lại các doanh nghiệp nhà nƣớc địa
phƣơng kinh doanh khách sạn............................................................................ 77
3.2.7. Quản lý nhà nƣớc về bồi dƣỡng đào tạo nhân lực khách sạn ở
thành phố Hạ Long giai đoạn 2012 - 2014 ........................................................ 78

3.3. Đánh giá sự hài lòng của khách hàng về công tác quản lý nhà nƣớc về
kinh doanh dịch vụ khách sạn tại Hạ Long ..................................................... 80
3.4. Đánh giá các nhân tố ảnh hƣởng đến quản lý nhà nƣớc đối với hoạt
động kinh doanh khách sạn trên địa bàn thành phố Hạ Long ......................... 81
3.4.1. Những nhân tố khách quan ...................................................................... 81
3.4.2. Những nhân tố chủ quan .......................................................................... 84

3.5. Những tồn tại và nguyên nhân của hạn chế trong công tác quản lý
nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh khách sạn tại Hạ Long .................... 86
3.5.1. Những tồn tại ........................................................................................... 86
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

vi
3.5.2. Nguyên nhân của những hạn chế ............................................................. 87

Chƣơng 4. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH KHÁCH SẠN TRÊN ĐỊA
BÀN THÀNH PHỐ HẠ LONG ................................................................... 90
4.1. Dự báo phát triển ngành và quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nƣớc
đối với hoạt động kinh doanh khách sạn trên địa bàn thành phố Hạ Long
đến năm 2020 ................................................................................................... 90
4.1.1. Dự báo xu hƣớng phát triển du lịch gắn liền với kinh doanh khách

PHỤ LỤC .................................................................................................... 118

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Thuật ngữ viết tắt

Diễn giải

CSPL

Chính sách pháp luật

DDI

Đầu tƣ trong nƣớc

DN

Doanh nghiệp

FDI

Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài

HĐKD

Hoạt động kinh doanh

HĐQT

Hội đồng quản trị


Ủy ban nhân dân

USD

Đô la Mỹ

VH-TT-DL

Văn hóa, Thể thao, Du lịch

VNĐ

Việt Nam đồng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

viii

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1.

Danh sách chọn mẫu điều tra ................................................................ 34

Bảng 3.1.

Cơ cấu GDP của thành phố Hạ Long 2012-2014 .................................. 45


các cơ sở kinh doanh khách sạn trên địa bàn thành phố Hạ Long ........ 62

Bảng 3.10. Chất lƣợng và công suất hoạt động của các cơ sở lƣu trú tại thành
phố Hạ Long .......................................................................................... 63
Bảng 3.11. Giá phòng nghỉ khách sạn từ 3-5 sao tại Hạ Long ................................ 64
Bảng 3.12. Xây dựng tiêu chí xếp hạng khách sạn .................................................. 66
Bảng 3.13. Các tiêu chuẩn hiện tại về chất lƣợng dịch vụ....................................... 68
Bảng 3.14. Kết quả kiểm tra nợ đọng thuế của các doanh nghiệp kinh doanh
khách sạn trên địa bàn thành phố Hạ Long ........................................... 73
Bảng 3.15. Kết quả thanh tra về môi trƣờng của Sở VH-TT-DL ............................ 74
Bảng 3.16. Kết quả thanh kiểm tra toàn diện các cơ sở hoạt động kinh doanh
lƣu trú tại Hạ Long ................................................................................ 75
Bảng 3.17. Trình độ học vấn của nhân viên các khách sạn trên địa bàn thành
phố Hạ Long .......................................................................................... 78
Bảng 3.18. Đánh giá của khách du lịch về quản lý và chất lƣợng khách sạn tại
TP Hạ Long ........................................................................................... 80
Bảng 4.1.

Những tiêu chuẩn khi tuyển dụng lao động Khách sạn ....................... 110

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

ix

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Biểu đồ 3.1. Số lƣợng khách du lịch nội địa lƣu trú tại thành phố Hạ Long ..........48
Biểu đồ 3.2. Số lƣợng khách du lịch quốc tế lƣu trú tại thành phố Hạ Long..........50

đem lại lợi nhuận đóng góp ngày càng nhiều cho nền kinh tế. Cùng với sự ra đời
của Tổng cục du lịch năm 1992 hệ thống cơ quan quản lý nhà nƣớc về du lịch đã
đƣợc hình thành đồng bộ ở nƣớc ta từ trung ƣơng đến địa phƣơng. Hệ thống cơ
quan quản lý nhà nƣớc về kinh doanh khách sạn đã thực hiện tốt công tác quản lý
nhà nƣớc trên lĩnh vực du lịch thể hiện bằng việc tạo lập môi trƣờng pháp lý về du
lịch, xây dựng các chƣơng trình phát triển du lịch quy mô toàn quốc, ngành, địa
phƣơng tổ chức thực hiện các chƣơng trình du lịch quản lý hệ thống doanh nghiệp
hoạt động kinh doanh, phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ cho hoạt động kinh doanh,
nâng cao vị thế du lịch của Việt Nam trên trƣờng quốc tế.
Trong những năm qua, đƣợc sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền các cấp, sự
ủng hộ của toàn xã hội và sự nỗ lực của các tổ chức Hiệp hội, các doanh nghiệp và hộ
kinh doanh, sự nghiệp du lịch của tỉnh Quảng Ninh nhất là thành phố Hạ Long có
nhiều chuyển biến tích cực cả về quy mô và chất lƣợng; công tác quản lý nhà nƣớc về
kinh doanh khách sạn từng bƣớc thu đƣợc hiệu quả nhất định, tạo môi trƣờng thuận
lợi cho hoạt động kinh doanh du lịch. Sự phát triển và đóng góp của công tác quản lý
nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh của các khách sạn từng bƣớc hoàn thiện, hoạt
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

2
động kinh doanh du lịch đã đi vào nề nếp. Để có đƣợc thành quả đó, vai trò của công
tác quản lý nhà nƣớc trong việc phát triển kinh doanh của các khách sạn trên địa bàn
thành phố Hạ Long, thành phố gắn liền với di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long
là rất quan trọng. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt đƣợc vẫn còn nhiều bất cập, chậm
đổi mới, chƣa theo kịp yêu cầu, chƣa tạo đƣợc ấn tƣợng tốt cho khách du lịch.
Để thực hiện các mục tiêu và quan điểm phát triển du lịch nêu trên, ngoài sự
nỗ lực của các cơ sở du lịch của tỉnh, về phía quản lý nhà nƣớc cần có những biện
pháp đổi mới và thực hiện triệt để trong thực tế. Việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà
nƣớc đối với hoạt động kinh doanh khách sạn trên địa bàn thành phố Hạ Long giữ

doanh khách sạn ở thành phố Hạ Long, nhằm khai thác có hiệu quả lợi thế tiềm
năng du lịch của tỉnh giai đoạn 2015 - 2020.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
Công tác quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh khách sạn trên địa
bàn thành phố Hạ Long, đề tài chủ yếu nghiên cứu các quá trình hoạt động quản lý
nhà nƣớc đƣợc thực hiện bởi chính quyền địa phƣơng tỉnh, thành phố, phƣờng.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu công tác quản lý nhà nƣớc về hoạt động kinh doanh khách sạn
trên địa bàn thành phố Hạ Long từ năm 2012 - 2014; phƣơng hƣớng, giải pháp quản
lý và phát triển du lịch thành phố Hạ Long đến 2020, tầm nhìn đến năm 2020.
Hoạt động kinh doanh khách sạn ở đây đƣợc hiểu là các hoạt động kinh tế
tƣơng tác giữa các chủ thể tham gia vào các dịch vụ thuộc ngành du lịch diễn ra trên
địa bàn khảo sát ở thành phố Hạ Long. Các chủ thể đó bao gồm: các cơ sở kinh
doanh dịch vụ nghỉ dƣỡng, khai thác tour, khách du lịch…
4. Ý nghĩa khoa học, thực tiễn và những đóng góp mới của luận văn
4.1. Ý nghĩa khoa học và và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
- Góp phần hệ thống hóa và làm sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận cơ bản về
quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh khách sạn trên địa bàn thành phố.
- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh
khách sạn trên địa bàn thành phố Hạ Long, từ đó có thể nhân rộng kết quả áp dụng đối
với các hoạt động kinh doanh khách sạn ở các thành phố có điều kiện tƣơng tự.
4.2. Những đóng góp mới của luận văn
- Góp phần hệ thống hóa và làm sáng tỏ thêm những vấn đề lý luận cơ bản về
quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh khách sạn.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>


Khách sạn là những công trình kiến trúc kiên cố, có nhiều tầng, có nhiều phòng
ngủ đƣợc trang bị sẵn các thiết bị đồ đạc tiện nghi, dụng cụ chuyên dùng nhằm mục
đích kinh doanh các dịch vụ lƣu trú, ăn uống và các dịch vụ bổ sung khác.
Chất lƣợng và sự đa dạng của dịch vụ hàng hóa trong khách sạn xác định thứ
hạng của nó. Mục đích của hoạt động là thu đƣợc lợi nhuận, tuy nhiên cùng với sự
nâng cao không ngừng đời sống vật chất và tinh thần của khách lƣu trú cũng nhƣ sự
phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, hoạt động kinh doanh của khách sạn
ngày càng phong phú, đa dạng từ đó làm giàu thêm nội dung của khách sạn.
Morcel Gotie Nhà nghiên cứu về du lịch và khách sạn đã định nghĩa rằng:
“Khách sạn là nơi lƣu trú tạm thời của du khách cùng với các buồng ngủ còn có nhà
hàng với nhiều chủng loại khác nhau”. Mỗi quốc gia đều có những định nghĩa khác
nhau về khách sạn đó là dựa vào điều kiện và mức độ phát triển của hoạt động kinh
doanh khách sạn của đất nƣớc mình. Cùng với sự phát triển của kinh tế và nhu cầu
của đời sống con ngƣời càng đƣợc nâng cao thì hoạt động kinh doanh khách
sạn cũng không ngừng phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, các tiện nghi trong
khách sạn ngày càng hiện đại hơn và nhân viên chu đáo hơn, hiểu về tâm lí khách
hàng hơn đồng thời cung cách phục vụ ngày một chuyên nghiệp hơn.
Hiện nay, ngoài dịch vụ lƣu trú, ăn uống nhƣ tổ chức hội nghị, tắm hơi, chữa
bệnh bằng nƣớc khoáng thì các khách sạn còn kinh doanh các dịch vụ cần thiết khác
tùy khả năng khách sạn và yêu cầu của khách nên dịch vụ của khách sạn ngày càng
phong phú và đa dạng hơn. Kinh doanh khách sạn là một trong những hoạt động
chính của ngành kinh doanh du lịch và thực hiện nhiệm vụ của mình trong khuôn
khổ của ngành, kinh doanh khách sạn là một mắt xích quan trọng không thể thiếu
trong mạng lƣới du lịch của các quốc gia và các điểm du lịch và cũng chính hoạt
động khách sạn đã đem lại một nguồn ngoại tệ lớn, giải quyết công ăn việc làm và
có hiệu quả nhất trong ngành du lịch, đem lại lợi ích kinh tế cho bản thân doanh
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>


cả lợi ích về chính trị, văn hóa, xã hội… Tuy nhiên, sự chi phối mạnh nhất đối với
ngành kinh doanh khách sạn vẫn là lợi ích kinh tế. Vì vậy, ở nhiêu nƣớc, nhiều tỉnh
hoặc địa phƣơng đã đƣa ngành du lịch phát triển với tốc độ cao và trở thành ngành
kinh tế mũi nhọn trong nền kinh tế quốc dân, mang lại nguồn thu nhập lớn trong
tổng sản phẩm xã hội. Do đó, dịch vụ kinh doanh khách sạn ngoài việc thỏa mãn
các nhu cầu ngày càng cao của khách du lịch còn phải đảm bảo mang lại lợi ích
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

7
kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội cho quốc gia làm du lịch cả cá nhân, tổ chức tham
gia hoạt động kinh doanh khách sạn du lịch.
Thứ năm: Kinh doanh khách sạn chỉ phát triển trong môi trƣờng hòa bình và ổn định.
Kinh doanh khách sạn là lĩnh vực rất nhạy cảm với những vấn đề chính trị và
xã hội. Kinh doanh khách sạn chỉ có thể xuất hiện và phát triển trong điều kiện hòa
bình và quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc. Ngƣợc lại, chiến tranh ngăn cản các hoạt
động du lịch lƣu trú (kinh doanh khách sạn), làm tổn hại đến các môi trƣờng tự
nhiên. Hòa bình là đòn bẩy đẩy mạnh hoạt động du lịch mà tác động lớn nhất là
kinh doanh khách sạn. Thông qua du lịch lƣu trú quốc tế con ngƣời thể hiện nguyện
vọng của mình là đƣợc sống, lao động trong hòa bình và hữu nghị. Không cần phải
có chiến tranh mà chỉ cần có những biến động chính trị, xã hội ở một khu vực, một
vùng, một quốc gia, một địa phƣơng với mức độ nhất định cũng làm cho kinh doanh
khách sạn bị giảm sút một cách đột ngột và muốn khôi phục phải có thời gian. Ví
dụ, sự kiện “đảo chính” ở Thái Lan, vụ rơi máy bay MH17 ở Malayxia, biểu tình ở
Hồng Kong - Trung Quốc… đã làm cho ngành du lịch các nƣớc này lao đao có thể
nhiều năm mới phục hồi. Mặt khác, tình trạng dịch bệnh, ô nhiễm môi
trƣờng…cũng là những nhân tố rất quan trọng tác động đến du lịch nghỉ dƣỡng.
Giải quyết thỏa đáng mối quan hệ giữa lợi ích trƣớc mắt và lâu dài là một
vấn đề phức tạp. Hơn nữa, việc thực hiện hai yêu cầu này diễn ra trong sự ràng buộc

Kinh doanh khách sạn thúc đẩy phát triển ngành du lịch và các ngành kinh tế
khác. Trƣớc hết hoạt động kinh doanh khách sạn đòi hỏi sự hỗ trợ của nhiều ngành,
yêu cầu hỗ trợ liên ngành, là cơ sở cho các ngành (Tài chính, ngân hàng, giao thông
vận tải, viễn thông, bƣu điện, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, nông nghiệp, thủy
sản….) phát triển. Đối với kinh doanh khách sạn còn mở ra thị trƣờng tiêu thụ hàng
hóa khi khách đến lƣu trú, tham quan mua sắm. Mặt khác, sự phát triển du lịch tạo ra
các điều kiện để khách đến tìm hiểu thị trƣờng, ký kết hợp đồng về sản xuất kinh
doanh. Thông qua kinh doanh lƣu trú và ăn uống của khách sạn một phần trong quỹ
tiêu dùng của khách đƣợc đƣợc sử dụng vào việc tiêu dùng của các dịch vụ hàng hóa
của các doanh nghiệp khách sạn tại điểm du lịch. Vì thế kinh doanh khách sạn còn
làm tăng GDP của vùng và của cả một quốc gia, kinh doanh khách sạn góp phần tăng
cƣờng vốn đầu tƣ trong và ngoài nƣớc, huy động đƣợc vốn nhàn rỗi trong dân cƣ.
Kinh doanh khách sạn luôn đòi hỏi một dung lƣợng lao động trực tiếp tƣơng
đối lớn. Do đó phát triển kinh doanh khách sạn góp phần giải quyết một khối lƣợng
lớn công ăn việc làm cho ngƣời lao động.
Là phƣơng tiện tuyên truyền, quảng cáo hữu hiệu cho hàng hóa nội địa ra
nƣớc ngoài thông qua du khách. Khách hàng đƣợc làm quen tại chỗ với các mặt
hàng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp… Một số sản phẩm làm cho du khách hài
lòng, về nƣớc, du khách tuyên truyền cho bạn bè, ngƣời thân...
1.1.3.2. Ý nghĩa về chính trị
Thể hiện ở vai trò lớn của nó nhƣ một nhân tố hòa bình, đẩy mạnh các mối giao
lƣu quốc tế, mở rộng sự hiểu biết giữa các dân tộc, làm cho con ngƣời sống ở các khu
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

9
vực khác nhau hiểu biết về nhau, giáo dục lòng mến khách và trách nhiệm của chủ nhà
đối với khách du lịch, tạo nên sự hiểu biết và tình hữu nghị giữa các dân tộc.
1.1.3.3. Ý nghĩa về văn hóa, xã hội

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

10
- Quản lý toàn bộ các lĩnh vực của đời sống xã hội theo nguyên tắc kết hợp
quản lý theo ngành và quản lý theo lãnh thổ. Nhà nƣớc quản lý toàn bộ các lĩnh vực
của đời sống xã hội dựa trên cơ sở pháp luật quy định.
- Nhà nƣớc quản lý xã hội bằng pháp luật, lấy pháp luật làm công cụ xử lý
các hành vi vi phạm pháp luật theo quy định một cách nghiêm minh.
Do vậy, có thể hiểu: Quản lý nhà nước là dạng quản lý xã hội mang tính
quyền lực nhà nước được sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã
hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì, phát triển các mối quan hệ xã hội,
trật tự pháp luật nhằm thực hiện chức năng và nhiệm vụ của nhà nước.
Quản lý xã hội là các chức năng tổ chức nhằm tạo những điều kiện cần thiết
để đạt những mục đích đề ra trong quá trình hoạt động chung của con ngƣời trong
xã hội. Vì vậy từ khi nhà nƣớc xuất hiện thì vai trò quản lý xã hội do nhà nƣớc đảm
nhiệm. Nhƣng quản lý xã hội không chỉ do nhà nƣớc với tƣ cách là tổ chức chính trị
đặc biệt đảm nhận, mà còn do tất cả các bộ phận khác cấu thành hệ thống chính trị
thực hiện nhƣ; các chính đảng, các tổ chức xã hội,… ở góc độ kinh tế, văn hóa-xã
hội, chủ thể quản lý xã hội còn là gia đình, các tổ chức tƣ nhân.
Quản lý nhà nƣớc là các công việc của nhà nƣớc, đƣợc thực hiện bởi tất cả
các cơ quan nhà nƣớc. Cũng có khi do nhân dân trực tiếp thực hiện bằng hình thức
bỏ phiếu hoặc do các tổ chức xã hội, các cơ quan xã hội thực hiện nếu đƣợc nhà
nƣớc giao quyền quản lý. Quản lý nhà nƣớc thực chất là sự quản lý có tính chất nhà
nƣớc, do nhà nƣớc thực hiện thông qua bộ máy nhà nƣớc trên cơ sở quyền lực nhà
nƣớc nhằm thực hiện các nhiệm vụ, chức năng. Chính phủ là cơ quan đƣợc thành
lập để chuyên thực hiện hoạt động quản lý nhà nƣớc.
Quản lý nhà nƣớc là việc nhà nƣớc thể hiện vai trò quản lý nhằm tạo sự
thống nhất trong tổ chức và phối hợp các hoạt động của hệ thống các cơ quan quản

trong nền kinh tế thị trường
1.2.2.1. Nhà nước là tổ chức và quản lý các hoạt động kinh doanh khách sạn diễn
ra trong nền kinh tế thị trường
Nền kinh tế thị trƣờng đặc trƣng là phức tạp, nhậy cảm và năng động. Hoạt
động kinh doanh khách sạn đòi hỏi phải có một chủ thể có tiềm lực về mọi mặt để
đứng ra tổ chức và điều hành, chủ thể đó không ai khác đó là Nhà nƣớc, vừa là
ngƣời quản lý, vừa là ngƣời tổ chức hoạt động kinh doanh khách sạn du lịch. Để
hoàn thành công tác quản lý của mình, Nhà nƣớc phải đề ra pháp luật, chính sách,
chiến lƣợc, quy hoạch, kế hoạch và sử dụng các công cụ này để tổ chức và quản lý
hoạt động kinh doanh khách sạn.
1.2.2.2. Hệ thống công cụ pháp luật, chính sách, quy hoạch, chiến lược, kế hoạch
phát triển kinh doanh khách sạn là cơ sở, là công cụ để nhà nước tổ chức và quản
lý hoạt động kinh doanh khách sạn
Hoạt động kinh doanh khách sạn trong nền kinh tế thị trƣờng diễn ra rất phức
tạp với đa dạng về chủ thể, hình thức tổ chức và quy mô hoạt động. Sự quản lý của
nhà nƣớc phải đảm bảo cho hoạt động kinh doanh khách sạn có tính tổ chức cao, ổn
định, công bằng và định hƣớng rõ rệt cho dù phức tạp thế nào đi chăng nữa. Do đó,
nhà nƣớc phải ban hành pháp luật, đề ra các chính sách, chiến lƣợc, quy hoạch, kế
hoạch phát triển kinh doanh du lịch…và dùng các công cụ này tác động vào lĩnh vực
du lịch. Nhà nƣớc cần phải xây dựng và triển khai thực hiện một chiến lƣợc tiếp thị
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>

12
hiệu quả để tận dụng thƣơng hiệu cho du lịch Việt Nam để mang lại nhiều doanh thu
hơn cho ngành du lịch thông qua việc tăng số lƣợng khách du lịch, kéo dài thời gian
lƣu trú cũng nhƣ nâng cao khả năng chi tiêu của khách du lịch trong mỗi chuyến đi.
1.2.2.3. Quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh khách sạn đòi hỏi phải có
một bộ máy nhà nước mạnh, có hiệu lực, hiệu quả và đội ngũ cán bộ quản lý nhà

13
phá để thu hút khách du lịch từ một số thị trƣờng tiềm năng không chỉ riêng ở trong
nƣớc mà còn với thông lệ và luật pháp quốc tế.
1.2.3. Vai trò quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh khách sạn trong
nền kinh tế thị trường
1.2.3.1. Vai trò định hướng
Cùng với công cuộc cải cách thủ tục hành chính, việc nâng cao năng lực và
hiệu quả hoạt động của bộ máy quản lý nhà nƣớc trên lĩnh vực quản lý hoạt động
kinh doanh khách sạn là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng đƣợc Đảng
và Nhà nƣớc quan tâm hiện nay. Hoạt động quản lý nhà nƣớc chỉ thực sự đạt kết
quả khi cơ quan chủ quản hành chính phát huy hết vai trò và khả năng của mình từ
việc hoạch định, tổ chức, quyết định tới việc kiểm tra, giám sát của mình đối với
lĩnh vực này. Để hoạt động kinh doanh khách sạn thật sự trở thành một ngành kinh
tế mũi nhọn một yêu cầu không thể thiếu đó là vai trò quản lý nhà nƣớc về lĩnh vực
này. Bởi lẽ thông qua quản lý nhà nƣớc sẽ định hƣớng cho hoạt động kinh doanh
khách sạn phát triển về mọi mặt với mục tiêu khai thác lợi thế tối đa nhằm đem lại
lợi nhuận đóng góp ngày càng nhiều cho nền kinh tế trên cơ sở phát triển bền vững.
Thiết lập khuôn khổ pháp lý thông qua việc ban hành và tổ chức thực hiện các văn
bản quy phạm pháp luật tạo ra môi trƣờng pháp lý cho hoạt động kinh doanh khách
sạn, chức năng hoạch định giúp cho doanh nghiệp có phƣơng hƣớng hình thành
phƣơng án chiến lƣợc, kế hoạch kinh doanh vừa giúp tạo lập môi trƣờng kinh
doanh, vừa cho phép nhà nƣớc có thể kiểm soát hoạt động của các doanh nghiệp và
các chủ thể kinh doanh khách sạn trên thị trƣờng.
1.2.3.2. Vai trò tổ chức và phối hợp
Nhà nƣớc tạo lập các hệ thống tổ chức quản lý về kinh doanh khách sạn, sử
dụng bộ máy này để hoạch định các chiến lƣợc, quy hoạch, chính sách, các văn bản
quy phạm pháp luật, đồng thời sử dụng sức mạnh của bộ máy tổ chức để thực hiện
những vấn đề thuộc về quản lý nhà nƣớc, nhằm đƣa chính sách phù hợp về kinh
doanh khách sạn vào thực tiễn, biến quy hoạch, kế hoạch thành hiện thực, bảo đảm
an ninh, an toàn để thu hút khách và phát triển du lịch tạo điều kiện thuận lợi cho

1.2.3.4. Vai trò giám sát
Nhà nƣớc giám sát hoạt động của mọi chủ thể kinh doanh khách sạn cũng
nhƣ chế độ quản lý của các chủ thể đó (về mặt đăng ký kinh doanh, chất lƣợng và
tiêu chuẩn sản phẩm, phƣơng án sản phẩm, cơ chế quản lý kinh doanh, nghĩa vụ nộp
thuế, môi trƣờng ô nhiễm…), cấp và thu hồi giấy phép, giấy hoạt động trong hoạt
động kinh doanh khách sạn.
Phát hiện những nguy cơ chệch hƣớng hoặc vi phạm pháp luật và các quy
định của nhà nƣớc, căn cứ đƣa ra các quyết định điều chỉnh thích hợp nhằm tăng
cƣờng hiệu quả của quản lý nhà nƣớc về hoạt động kinh doanh khách sạn.
Nhà nƣớc phải kiểm tra, đánh giá hệ thống tổ chức quản lý cũng nhƣ năng
lực của đội ngũ cán bộ công chức quản lý nhà nƣớc về du lịch, hoạt động kinh
doanh khách sạn.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN

/>