ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------
ĐẶNG THỊ HUYỀN TRANG
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO
PHÁT HUY VAI TRÒ THANH NIÊN
THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
Hà Nội - 2012
1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------
ĐẶNG THỊ HUYỀN TRANG
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO
PHÁT HUY VAI TRÒ THANH NIÊN
THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
2.1.2. Chủ trương của Đảng về công tác vận động thanh niên từ năm
2001 đến năm 2005 .................................................................................. 51
4
2.1.3. Kết quả công tác vận động thanh niên của Đảng trong những năm
2001 – 2005.............................................................................................. 59
2.2. Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò
thanh niên trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2010 .............................. 69
2.2.1. Bối cảnh lịch sử ............................................................................. 69
2.2.2. Chủ trương của Đảng trong việc phát huy vai trò thanh niên theo
tư tưởng Hồ Chí Minh từ năm 2006 đến năm 2010 ................................ 77
2.2.3. Kết quả công tác vận động thanh niên của Đảng trong những năm
2006 – 2010.............................................................................................. 83
Chương 3: NHẬN XÉT CHUNG VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỦ
YẾU ................................................................................................................ 98
3.1. Nhận xét chung..................................................................................... 98
3.1.1. Thành tựu ..................................................................................... 107
3.1.2. Hạn chế ........................................................................................ 115
3.2. Những kinh nghiệm và giải pháp chủ yếu ....................................... 1182
3.2.1. Những kinh nghiệm .................................................................... 1182
3.2.2. Một số giải pháp chủ yếu .............................................................. 120
KẾT LUẬN ................................................................................................ 1282
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 131
5
BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Thanh niên Cộng sản
TNXP:
Thanh niên xung phong
TNTP:
Thiếu niên tiền phong
TƯ:
Trung ương
XHCN:
Xã hội chủ nghĩa
6
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Nhìn lại chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam
có thể thấy rằng trong mỗi giai đoạn, mỗi chiến công đều có sự đóng góp to
lớn của các thế hệ thanh niên. Bởi lẽ, từ xưa đến nay thanh niên luôn được
coi là rường cột của đất nước, là tương lai của dân tộc và là hạnh phúc của
mỗi gia đình.
Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, thanh niên đã có những đóng góp
quan trọng trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc dưới sự lãnh đạo của
chúc để lại, Người căn dặn: Đảng c n phải chăm lo giáo dục đạo đức cách
mạng cho thanh niên để đào tạo thanh niên trở thành những người kế thừa
xứng đáng sự nghiệp cách mạng xây dựng XHCN.
Ngày nay chiến tranh đã qua đi, cả dân tộc bước vào thời kì xây dựng
CNXH, đưa đất nước sánh ngang với các cường quốc năm châu như Bác Hồ
đã từng mong m i. Trách nhiệm ấy lại được đặt lên vai thế hệ trẻ – những
chủ nhân tương lai của đất nước.
Trên cơ sở tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên, Đảng Cộng sản Việt
Nam đã vận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt nhằm phát huy tối đa tiềm
năng to lớn của thanh niên trong sự nghiệp CNH - HĐH đất nước. Nghị quyết
Hội nghị l n thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VII đã chỉ rõ: Sự
nghiệp đổi mới có thành công hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước
theo con đường XHCN hay không, ph n lớn là tuỳ thuộc vào lực lượng thanh
niên.
Công cuộc đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo trong
những năm vừa qua đã thu được nhiều thắng lợi to lớn, tạo ra những tiền đề
c n thiết để đưa đất nước chuyển sang thời kỳ phát triển mới - thời kỳ đẩy
8
mạnh CNH - HĐH. Từ yêu c u thực tiễn của sự nghiệp cách mạng, đòi h i
Đảng không ngừng đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác thanh
niên. Đây là vấn đề vừa có tính nguyên tắc, vừa có tính thực tiễn sâu sắc,
đồng thời đáp ứng yêu c u cấp bách trong giai đoạn cách mạng hiện nay.
Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và sự vận dụng của
Đảng Cộng sản Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới là để khẳng định sự đúng
đắn của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc đánh giá vị trí, vai trò, trách
nhiệm của thanh niên đối với đất nước trong lịch sử cũng như trong giai đoạn
hiện nay. Qua đó nhằm phát huy ngày càng tốt hơn sức mạnh tiềm tàng của
tuổi trẻ cho sự phát triển và phồn vinh của đất nước. Với ý nghĩa đó, tác giả
những đóng góp của thanh niên trong lịch sử dân tộc. Thông qua đó, công tác
vận động thanh niên của Đảng được đề cập đến một cách gián tiếp thông qua
những chủ trương, đường lối lãnh đạo của Đảng.
Nhóm thứ hai là một số công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh
về thanh niên và vai trò của thanh niên; quá trình Đảng lãnh đạo sự nghiệp
đổi mới đất nước và sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên trong
giai đoạn hiện nay: Trước hết thông qua những tác phẩm, bài nói, bài viết
của Hồ Chí Minh về công tác thanh niên: Thanh niên phải làm gì, Hồ Chí
Minh toàn tập, Tập 5 (Nxb. Chính trị Quốc gia, H.2000); Thư gửi thanh niên,
Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 6 (Nxb. Chính trị Quốc gia, H.2000); Vì độc lập
tự do vì chủ nghĩa xã hội thanh niên ta hăng hái tiến lên (Nxb. Thanh niên,
H.1970); Về giáo dục và tổ chức thanh niên (Nxb. Thanh niên, H.2002); Về
vai trò và nhiệm vụ của thanh niên (Nxb. Sự thật H.1978); Thanh niên với
chủ nghĩa anh hùng cách mạng (Nxb. Thanh niên, H.1968)
Một số tác
phẩm đề cập đến tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên của các tác giả: Đoàn
Nam Đàn với Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên, (Nxb. Chính trị
Quốc gia, H.2008), Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên (Nxb. Thanh niên,
H.1973); Bác Hồ với sự nghiệp bồi dưỡng thế hệ trẻ của Đặng Xuân Ký
10
(Nxb. Thanh niên, H.1985); Hồ Chí Minh về giáo dục và tổ chức thanh niên
của Quang Vinh (Nxb Thanh niên, Hà Nội, 2002)
Về quá trình lãnh đạo của Đảng với sự nghiệp đổi mới có các Văn kiện
Đảng (Nxb. Chính trị Quốc gia, H.2004), hay như tác phẩm Một số kinh
nghiệm của Đảng Cộng sản Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới do Nguyễn
luận văn là phải làm rõ hơn nữa sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh
niên của Đảng trong giai đoạn đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước từ năm 2001
đến năm 2010.
Nhóm thứ ba là một số kỷ yếu khoa học, bài báo, tạp chí, luận văn,
luận án liên quan tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và vận dụng của Đảng
trong sự nghiệp đổi mới: Các bài viết có nội dung liên quan đến đề tài luận
văn được đăng trên các tạp chí: Tạp chí Tổ chức Nhà nước, Tạp chí Xây dựng
Đảng, Tạp chí Giáo dục lý luận, Tạp chí Lý luận chính trị, Tạp chí Lịch sử
Đảng, Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, Thông tin công tác tư tưởng lý luận, Tạp
chí Quản lý Nhà nước, Tạp chí Khoa học chính trị, Tạp chí Thanh niên, Tiền
phong, Tuổi trẻ
Bên cạnh đó còn có các luận văn, luận án: Tr n Thị Nhơn với đề tài Tư
tưởng Hồ Chí Minh về vai trò thanh niên và sự vận dụng của Đảng Cộng sản
Việt Nam trong công cuộc xây dựng đất nước (Luận án Tiến sĩ Lịch sử, Học
viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, H.2001), Tr n Thị Kim Dung với đề
tài Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh với việc giáo dục đạo đức thanh niên Việt
Nam hiện nay (Luận văn Thạc sĩ Triết học, Đại học Khoa học Xã hội và
Nhân văn, H.2009); Nguyễn Quang Liệu với đề tài Cuộc vận động thanh niên
miền Bắc của Đảng Lao động Việt Nam (1965 - 1975) (Luận án tiến sĩ Lịch
sử, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, H.2010); Nguyễn Thu Trang với
Quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên và vận
dụng vào điều kiện hiện nay, Luận văn Thạc sĩ Khoa học chính trị (Đại học
Khoa học Xã hội và Nhân văn, H.2008)
Giáo dục lý tưởng cách mạng cho
thế hệ trẻ Việt Nam trong điều kiện lịch sử mới của Phạm Đình Nghiệp (Đề
tài khoa học mã số KTN 96-01, 1996)
Những công trình, những chuyên luận, bài viết nêu trên, dưới nhiều
cách tiếp cận trình bày khác nhau, đã làm sáng t thêm các vấn đề cụ thể về
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
13
- Nghiên cứu cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò thanh
niên trong cách mạng Việt Nam.
- Khái quát hệ thống quan điểm, nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về vai
trò thanh niên trong cách mạng Việt Nam.
- Làm rõ sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò thanh niên của
Đảng Cộng sản Việt Nam trong sự nghiệp CNH - HĐH đất nước (từ năm
2001 đến năm 2010).
- Tổng kết, nêu lên một số kinh nghiệm về công tác lãnh đạo, phát huy
vai trò thanh niên của Đảng để vận dụng trong thời kỳ mới.
5. Phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn không gian: sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất
nước của Đảng và nhân dân Việt Nam.
- Giới hạn thời gian: từ năm 2001 đến năm 2010.
- Giới hạn nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu tư tưởng
Hồ Chí Minh về vai trò của thanh niên và sự vận dụng, tổ chức, chỉ đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kì đẩy mạnh CNH – HĐH đất nước (từ
năm 2001 đến năm 2010). Trên cơ sở đó, nhấn mạnh vai trò và sức mạnh,
tiềm năng to lớn của đội ngũ thanh niên hiện nay.
6. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu
6.1. Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận sử học, luận văn kết hợp với các phương
pháp khác như: phương pháp logic, thống kê, tổng hợp, so sánh nguồn tài
liệu, phân tích, đánh giá
để có thể tiếp cận vấn đề một cách bao quát nhất
tác vận động thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp CNH – HĐH đất
nước.
8. Kết cấu của luận văn
Ngoài ph n mở đ u, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
bao gồm 3 chương:
15
Chương 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò thanh niên trong tiến trình
cách mạng và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1986 đến
năm 2000
Chương 2: Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo phát huy vai trò thanh
niên theo tư tưởng Hồ Chí Minh từ năm 2001 đến năm 2010
Chương 3: Nhận xét chung và một số kinh nghiệm chủ yếu
Chương 1:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VAI TRÒ THANH NIÊN
TRONG TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG VÀ SỰ VẬN DỤNG
CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TỪ NĂM 1986 ĐẾN NĂM 2000
1.1. Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về vai trò thanh
niên trong tiến trình cách mạng Việt Nam
1.1.1. Sự tiếp thu và kế thừa những quan điểm của chủ nghĩa Mác –
Lênin về vai trò thanh niên
1.1.1.1. Quá trình tìm đến chủ nghĩa Mác – Lênin của người thanh
niên yêu nước Nguyễn Tất Thành
Hồ Chí Minh (1890 – 1969) tên thật là Nguyễn Sinh Cung, tự là Tất
Thành. Sinh ra trên mảnh đất xứ Nghệ giàu truyền thống, trong thời đại đ y
biến động, do vậy từ thuở thiếu thời, Hồ Chí Minh đã sớm có lòng căm thù
của Đảng Cộng sản Pháp. Luận cương của Lênin đã chỉ cho Nguyễn Ái Quốc
con đường giành độc lập cho dân tộc và tự do cho đồng bào.
Sau này, khi kể lại sự kiện quan trọng đó Người nói: “Luận cương của
Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng t , tin tưởng biết bao! Tôi
vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên
như đang nói trước qu n chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ!
Đây là cái c n thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!”
17
Từ đó tôi hoàn toàn tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba” [44, tr.127]
Từ ngày 25 đến ngày 30/12/1920, Nguyễn Ái Quốc tham gia Đại hội
l n thứ XVIII Đảng Xã hội tại Thành phố Tua (Pháp) với tư cách là đại biểu
chính thức và duy nhất của các nước thuộc địa Đông Dương.
Tại Đại hội này, cùng những người cách mạng chân chính của nước
Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã b phiếu tán thành tham gia Quốc tế III - Quốc tế
Cộng sản, trở thành một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, và
Người cũng trở thành người cộng sản Việt Nam đ u tiên. Đó là một sự kiện
chính trị vô cùng quan trọng trong đời sống cách mạng của Nguyễn Ái Quốc
và trong lịch sử cách mạng nước ta.
Nếu như cuộc đấu tranh của Nguyễn Ái Quốc tại hội nghị Vécxai năm
1919 mới là phát pháo hiệu thức tỉnh nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh
chống thực dân Pháp, thì việc Người tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp
năm 1920 đã đánh dấu một bước chuyển biến quyết định, bước nhảy vọt, thay
đổi về chất trong nhận thức tư tưởng và lập trường chính trị của Người: Từ
chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa Mác – Lênin.
Cũng từ thực tế lao động, học tập, thâm nhập đời sống những người lao
động, phân tích tình hình chính trị thế giới, tiếp cận với chủ nghĩa Mác Lênin, Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn con đường cứu nước đúng đắn cho cách
mạng Việt Nam, đó là con đường cách mạng vô sản mà sau này Người đã đúc
kết: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác
khi mới 19, 20 tuổi, trong các thư gửi cho bạn bè, Ăngghen đã chế nhạo cái
nguyện vọng của những chàng trai, cô gái muốn sống bình lặng, muốn “giam
mình trong vương quốc của điền viên”, với thái độ “mũ ni che tai”, bàng
quan trước thời cuộc. Với lòng hứng khởi, với niềm tin vô hạn vào tiềm năng
của thế hệ trẻ ở Đức, Ăngghen nhấn mạnh rằng, thanh niên không bao giờ
th a mãn với lý tưởng trước đây, họ muốn được tự do hơn trong hành động,
họ khao khát lập chiến công và vì sự đổi mới, họ sẵn sàng hiến dâng cả máu
và cuộc đời mình. Thanh niên sẽ có đủ sức lực và tài năng để giải quyết
19
những mâu thuẫn đang nảy sinh trong đời sống của đất nước. Điều đáng lưu ý
là niềm tin ấy đã được nhen lên trong tâm trí của Ăngghen trong điều kiện
của chế độ quân chủ chuyên chế với lưỡi lê và họng súng. Vào năm 1845,
Ăngghen đã viết rằng, chính thanh niên nước Đức đòi h i phải thực hiện cuộc
cách mạng trong tương lai ở nước này.
Như vậy, Mác và Ăngghen luôn luôn gắn thanh niên với giai cấp công
nhân và đội tiên phong chiến đấu của họ. Ăngghen là người đ u tiên đưa ra
các quan niệm như: “đội quân xung kích quyết định của đạo quân vô sản
quốc tế”, “đội hậu bị của Đảng” để gắn với thanh niên. Vào năm 1853, khi
Đảng của Mác đã khẳng định vị trí của mình trên vũ đài lịch sử, trong cuộc
đấu tranh quyết liệt chống lại những đạo luật đặc biệt của Bitxmac, Ăngghen
đã chỉ ra rằng: Chính thế hệ trẻ sẽ là nguồn bổ sung dồi dào nhất cho Đảng.
Phát triển sáng tạo những luận điểm của Mác và Ăngghen trong điều
kiện lịch sử mới, V.I.Lênin đã coi thanh niên là “nguồn sinh lực chiến đấu
của cách mạng”. Lênin đã luận giải những nguyên nhân làm xuất hiện phong
trào thanh niên, phát hiện ra những đặc điểm của nó và xác định mối quan hệ,
sự tác động qua lại giữa các tổ chức thanh niên với các Đảng Cộng sản. Đánh
giá rất cao tiềm năng sáng tạo của tuổi trẻ, Lênin không nghi ngờ về khả năng
hoàn thành xuất sắc những nhiệm vụ của cách mạng mà các thế hệ trước chưa
rằng: “Thế hệ những người lao động được đào tạo trong xã hội tư bản chủ
nghĩa thì gi i lắm chỉ có thể giải quyết được nhiệm vụ phá hủy nền móng của
chế độ tư bản già cỗi và đặt được nền móng vững chắc, trên đó chỉ có thế hệ
khởi công trong những điều kiện mới, mới có thể xây dựng được” [53,
tr.354]. Như vậy tương lai của chủ nghĩa cộng sản thuộc về thanh niên. Nếu
không lôi cuốn được toàn thể qu n chúng thanh niên vào sự nghiệp xây dựng
xã hội mới thì sẽ không thể xây dựng được xã hội cộng sản chủ nghĩa.
Nhiệm vụ của thanh niên và nhiệm vụ của Đoàn TNCS, theo Lênin đó
là học tập. Lênin đã chỉ cụ thể rằng: “Đoàn Thanh niên và toàn thể thanh niên
21
nói chung muốn đi theo chủ nghĩa cộng sản, thì đều phải học chủ nghĩa cộng
sản” [53, tr.357]. Nhiệm vụ chủ yếu của Đoàn TNCS là giáo dục ý thức và
trách nhiệm cộng sản cho thanh niên lao động bằng cách gắn chặt lý luận với
hoạt động thực tiễn xây dựng và bảo vệ CNXH. Nhiệm vụ ấy c n chi phối
toàn bộ hoạt động thực tiễn của Đoàn TNCS.
Đối với bản thân thanh niên phải có thái độ nghiêm túc nhất đối với
học tập. Họ không được theo lối học gạo, nhồi nhét kiến thức mà phải học
chủ nghĩa cộng sản theo lối nắm kiến thức về những sự việc cơ bản, am hiểu
mọi sự việc thực tế; các kiến thức thu nhận phải nghiền ngẫm trong ý thức,
phải được hấp thụ có phê phán; gắn liền từng bước học tập, giáo dục và rèn
luyện của mình với việc tham gia cuộc đấu tranh chung của tất cả những
người lao động. Vì vậy, “đã là đoàn viên của Đoàn Thanh niên thì phải đem
toàn bộ công tác và toàn bộ sức lực của mình ra phục vụ sự nghiệp chung.
Chính qua quá trình công tác như vậy, mà người thanh niên mới trở thành
người cộng sản chân chính được
, những kết quả thực tiễn giúp họ trở thành
đắn cho dân tộc, đồng thời Người cũng xác định đúng đắn lực lượng cách
mạng Việt Nam. Bác chỉ rõ: lực lượng cánh mạng bao gồm toàn thể qu n
chúng bị áp bức và những người tiến bộ, cách mạng là việc chung chứ không
phải là việc của một hai người, trong đó công nông là gốc của cách mạng, là
đội quân chủ lực của cách mạng. Trong lực lượng cách mạng, Hồ Chí Minh
sớm nhận thấy vị trí vai trò của thanh niên – đó là lực lượng đông đảo, trẻ
kh e, hăng hái, có lý tưởng, sẵn sàng xả thân trở thành một động lực chủ yếu
của cách mạng.
Như vậy, Hồ Chí Minh là người Việt Nam đ u tiên có cách nhìn biện
chứng về thanh niên. Cách nhìn đó được hình thành bởi nhiều yếu tố: sự trải
nghiệm của bản thân, việc nghiên cứu lí luận của chủ nghĩa Mác – Lênin
Hơn nửa thế kỷ hoạt động, Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến lớp trẻ của dân
tộc, luôn đánh giá cao tiềm năng to lớn, vai trò, vị trí trọng yếu của thanh
niên trong sự nghiệp cách mạng. Vì vậy, Người đã dành nhiều thời gian, dồn
tâm lực để gieo m m cách mạng vào lớp người trẻ tuổi Việt Nam, không
ngừng đào tạo và bồi dưỡng hết thế hệ thanh niên này đến thế hệ thanh niên
khác. Từ đó đã hình thành một hệ thống những quan điểm của Hồ Chí Minh
về vai trò thanh niên trong cách mạng Việt Nam.
23
1.1.2.1. Thanh niên là lực lượng có tiềm năng cách mạng to lớn
Từ những thập niên đ u của thế kỷ XX, khi đang bôn ba tìm đường
cứu nước, thông qua thực tiễn của phong trào công nhân, phong trào cách
mạng và phong trào giải phóng dân tộc trên khắp thế giới, trong đó có cả Việt
Nam, Hồ Chí Minh đã sớm nhìn thấy được những ưu điểm, những phẩm chất
quý báu và khả năng cách mạng to lớn của thanh niên. Đó là sự hăng hái, tiên
phong, không ngại gian khổ, khó khăn, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách
mạng: “Thanh niên cộng sản làm việc rất nỗ lực, rất hy sinh. [
khóa ở Tàu, vận động ở Cao Ly, bãi công ở Anh
nhân, lao động toàn Trung Quốc
Nhìn về Đông Dương, về An Nam, Hồ Chí Minh cũng nhìn thấy được
sức mạnh to lớn tiềm ẩn của thanh niên Đông Dương, thanh niên An Nam đối
với cách mạng. Sức mạnh đó trước hết bắt nguồn từ lòng yêu nước, từ truyền
thống dân tộc: “Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước. Chính nó đã
gây nên cuộc nổi dậy chống thuế năm 1908, nó dạy cho những người culi biết
phản đối, nó làm cho những người “nhà quê” phản đối ng m trước thuế tạp
dịch và thuế muối. Cũng chủ nghĩa dân tộc đã luôn luôn thúc đẩy các nhà
buôn An Nam cạnh tranh với người Pháp và người Trung Quốc; nó đã thúc
giục thanh niên bãi khoá, làm cho những nhà cách mạng trốn sang Nhật Bản
và làm vua Duy Tân mưu tính khởi nghĩa năm 1917” [39, tr.468]. Sức mạnh
đó cũng bắt nguồn từ sự tàn bạo của thực dân Pháp, từ sự “khai hóa giết
người”, “chính sách ngu dân”, chế độ nghĩa vụ quân sự cay nghiệt “tình
nguyện bắt buộc” đang làm cho “thanh niên bản xứ ghét cay ghét đắng” và
“tìm mọi cơ hội để tự cứu lấy mình”. Bác thấy “Đằng sau sự phục tùng tiêu
cực, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ
bùng nổ một cách ghê gớm khi thời cơ đến. Bộ phận ưu tú có nhiệm vụ phải
thúc đẩy cho thời cơ đó mau đến” [39, tr.28].
Mặc dù nhìn thấy thanh niên có sức mạnh tiềm ẩn to lớn như vậy
nhưng Người cũng nhận thấy một thực tế ở nước ta lúc bấy giờ là “chúng ta
thiếu tổ chức và thiếu người tổ chức! Bởi thế công nghiệp và thương nghiệp
của chúng ta là một con số không. Thế thì thanh niên của ta đang làm gì? Nói
ra thì buồn, buồn lắm: họ không làm gì cả. Những thanh niên không có
phương tiện thì không dám rời quê nhà; những người có phương tiện thì lại
chìm ngập trong sự biếng nhác; còn những kẻ đã xuất dương thì chỉ nghĩ đến
25
việc thoả mãn tính tò mò của tuổi trẻ mà thôi!” [40, tr.132]. Vì vậy, Người đã
đứng ra kêu gọi thanh niên, làm cho thanh niên “hồi sinh”, “thức tỉnh thanh
Copyright: Tài liệu đại học ©