Bộ GIAO DỤC VA ĐAO TẠO
BỌ
GIÁO DỤC
ĐÀO
TẠO
TRƯỜNG
ĐẠIVÀ
HỌC
VINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

ĐỎ ĐÔNG HÒA

ĐỎ ĐÔNG HÒA
MỘT SÓ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG CỦA TỎ CHUYÊN MÔN
MỘT SÓ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC cơ SỞ
HOẠT ĐỘNG CỦA TỎ CHUYÊN MÔN Ở CÁC
HUYỆN LANG CHÁNH, TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG TRUNG HỌC cơ SỞ HUYỆN LANG
CHÁNH, TỈNH THANH HÓA
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 60.14.05
LUẬNVĂN
VĂNTHẠC
THẠCsĩsĩKHOA
KHOAHỌC
HỌCGIÁO
GIÁODỤC
DỤC


MỤC LỤC
-

Trang phụ bìa....................................................................................

-

Lời cảm ơn........................................................................................

-

Mục lục .............................................................................................

DANH MỤC CÁC CHỮ ĩ TẾT TẮT..............................................................
MỞ ĐẤU...............................................................................................ỉ
1. Lý do chọn đề tài................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu.........................................................................3
3. Khách thế và đoi tượng nghiên cứu..................................................3
4. Giả thuyết khoa học...........................................................................3
5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu......................................................3
6. Phưong pháp nghiên cứu..................................................................4
7. Những đóng góp chủ yếu của luận văn.............................................5
8. Cấu trúc của luận văn........................................................................5

Chươngl: cơ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỂ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA
TỎ CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRƯNG HỌC cơ SỞ..............................6
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề.................................................................6
1.2. Một sổ khái niệm cơ bản của đề tài.................................................7
1.2.1......................................................................................... Tổ chuyên môn

Chánh..27
công tác quản lý hoạt động tô chuyên môn................................................36
Thực trạng về chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ quản lý trường Trung
học cơ sở về công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn................ 37
2.2.3.

Thực trạng về hoạt động tố chuyên môn trường trung học cơ sở huyện
Lang Chánh................................................................................................37
2.2.4.

Thực trạng quản lý hoạt động tô chuyên môn tnrờng triữìg học cơ sở
huyện Lang Chảnh tình Thanh Hóa...........................................................,,,38
4.1.

4.1.1.

Thực trạng công tác xây dựng kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn ...38

4.1.2.................................................................................................................... Thực

trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn......................................39
4.1.3.

Thực trạng công tác Chỉ đạo hoạt động tô chĩĩyên môn................41


lý tô chĩiyên môn......................................................................................46
2.3.4. Thực trạng công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho người quản
4.2. Nguyên nhân của thực trạng......................................................48
2.4.1.............................................................................. Nguyên nhân thành công

hoạt
động
tô chuyên môn trường trung học cơ sở huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh
Hóa. 80

3.2.4.

3.2.5.

Đảm bảo các điều kiện đế quản lý hoạt động tô chuyên môn


Viết tắt

Viết đầy đủ

CB

Cán bộ

DANH MỤC CÁC CHỪ VIÉT TẮT
3.2.6.................................................................................................................
Mối
quan hệ giữa các giải pháp dề xuất..................................................89
3.3. Khảo sát tính cấp thiết và tỉnh khả thi của các giải pháp................90
3.3.1.

Mục đích khảo..........................................................................sát:
90


Quản lý hoạt động TCM của các trường THCS nhằm từng bước nâng
cao chất lượng giảng dạy và học tập trong các nhà trường là vấn đề quan
trọng và cấp thiết trong giai đoạn toàn ngành GD đang thực hiện đối mới nội
dung chương trình giáo dục phổ thông, SGK mới và đổi mới PPDH hiện nay
nhằm phát huy năng lực chủ động sáng tạo trong học tập của HS.
Hoạt động của TCM ở trường THCS là một yêu cầu bắt buộc và hết
sức cần thiết, là một qui định trong Điều lệ trường trung học do Bộ GD & ĐT
ban hành. Quản lý TCM nhất là về chuyên môn nghiệp vụ, việc thực hiện kế
hoạch giảng dạy của GV trong tố. Từ đó, nó sẽ phản ánh được các mặt hoạt
động chuyên môn của nhà trường về chất lượng GD và các mặt hoạt động
khác. Nâng cao chất lượng hoạt động TCM trong các trường sẽ phát huy tinh


3
tạo một động lực thôi thúc GV trong các TCM phát huy nhiều sáng kiến, kinh
nghiêm cúa mình trong lĩnh vực giảng dạy và GD. Mặt khác, TCM có vai trò
quan trọng trong việc góp phần bồi dưỡng đội ngũ GV tại chỗ thông qua hoạt
động dự giờ, trao đối rút kinh nghiệm các tiết dạy, sinh hoạt chuyên đề, thao
giảng, hội giảng để nâng cao chất lượng dạy và học của trường.
Trong những năm qua có nhiều luận văn thạc sĩ đề cập đến việc nâng
cao chất lượng DH. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một công trình nào
nghiên cứu đầy đủ việc quản lý hoạt động của TCM ở cấp THCS.
Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Một so giải pháp quản lý hoạt động tô chuyên môn ở các trường trung
học cơ sở huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa”.
2. Mục đích nghiên cún

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp
quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục
phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội ở các


6.1. Nhóm phương pháp nghiên cúư lý luận

Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận đê xây
dựng cơ sở lý luận của đề tài. Thuộc nhóm phương pháp lý luận có các
phương pháp nghiên cứu cụ thể sau đây:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu


5
6.3. Nhóm phương pháp thống kê toán học

Đây là phương pháp sử dụng các công cụ thống kê đế xử lý số liệu thu
được, bao gồm các công thức tính trung bình cộng, phương sai, độ lệch
chuẩn, hệ số biến thiên. Sử dụng nhóm phương pháp này sẽ làm tăng độ tin
cậy của các kết quả nghiên cứu.
7. Nhũng đóng góp chủ yếu của luận văn

+ Góp phần hệ thống hoá, tìm hiểu cơ sở lý luận về hoạt động của TCM
+ Góp phần đánh giá thực trạng hoạt động của TCM ở trường trung học
cơ sở ở huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa
+ Đe xuất một số giải pháp có tính khả thi về quản lý hoạt động của
TCM ở các trường trung học cơ sở huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa
8. Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận - kiến nghị, phụ lục, tài liệu tham khảo,
luận văn có 3 chương:


6

chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của
sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” [4].
Hiện nay, nước ta đang tiến hành sự nghiệp đổi mới, phát triển giáo dục
và hội nhập kinh tế quốc tế, đặt ra cho GD những cơ hội và thách thức mới.
Chỉ thị 40-CT/TW đã tập trung vào việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội
ngũ nhà giáo và CBQLGD. Dưới sự tố chức và quản lý có hiệu quả, đội ngũ
TTCM trong trường THCS có chất lượng sẽ góp phần rất lớn nâng cao chất
lượng GD & ĐT, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng sự nghiệp CNH - HĐH của
nước ta trong xu thế hội nhập và phát triển.
Trong hoạt động QL ở trường THCS, QL hoạt động của TCM là một
hoạt động đặc trưng, cốt lõi và là con đường đế đạt được mục tiêu GD.
ơ các trường THCS, TCM đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc
chuẩn bị các điều kiện thực hiện các hoạt động dạy - học trong nhà trường.
Người TTCM được ví như “cánh tay noi dài của lãnh đạo nhà trường”, trực
tiếp điều hành các công việc cụ thể trong hoạt động dạy - học. Công tác lãnh
đạo, quản lý của TTCM là một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả
hoạt động của TCM, góp phần quan trọng đến chất lượng giáo dục của các
nhà trường.
TCM là một nhóm nhỏ, đó là nhóm chính thức tồn tại trên cơ sở pháp
quy. Trong công tác, các thành viên có quan hệ trực tiếp với nhau và cùng
chung hoạt động để thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của tổ, cùng nhau thực
hiện quy chế chuyên môn của ngành. TCM còn là tố chức cơ sở giúp nhà
trường thực thi các quy định về dạy học, mang tính thống nhất và chuyên sâu.
Thông qua TCM, tay nghề của GV từng bước được nâng lên, qua đó nâng cao


8
chức năng QLGD, qua đó các kế hoạch được thực hiện theo mục tiêu đề ra.
TCM là môi trường, là “tổ ấm” đế các thành viên trong tổ thông cảm, chia sẻ,
động viên, giúp đỡ nhau trong công tác và cuộc sống. QL có hiệu quả hoạt

TCM là nơi thực hiện mọi đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước,
của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, địa phương và nhà trường.
* Nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở:
Theo qui định tại Khoản 2, Điều 16 Điều lệ trường trung học, TCM có
các nhiệm vụ chính sau đây:
" - Xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ.
- Hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế

hoạch dạy học, phân phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của
nhà trường.
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho GV thuộc tổ QL.
- Tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của

Chuẩn nghề nghiệp GV trung học và các quy định khác hiện hành.
- Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó.
- Đe xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên.
- Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất

theo


10
Thông qua TCM, tay nghề của GV từng bước được nâng lên, qua đó
nâng cao chất lượng dạy học (từ việc dự giờ, thao giảng, hội giảng, các cá
nhân GV học tập kinh nghiệm lẫn nhau...). Nhờ có TCM, các GV nhận thức
và thực hiện tốt nền nếp, kỷ cương trong dạy học và GD. TCM là đơn vị cơ sở
đê thực hiện các chức năng QLGD, qua đó các kế hoạch, mục tiêu được thực
hiện, đồng thời các thành viên trong tổ biết mình đang ở đâu, phải làm gì để
góp phần hoàn thành kế hoạch chung cùng với nhà trường.
TCM là một bộ phận cấu thành của trường THCS. Các tổ, nhóm

giảng dạy và học tập, nâng cao trình độ, năng lực sư phạm...Trong Nhà
trường xây dựng được các TCM thành các tập thể đoàn kết, nhất trí cao, có
bầu không khí tâm lý tốt sẽ là môi trường GD, rèn luyện đội ngũ GV thực
hiện có hiệu quả các kế hoạch hoạt động của tố và Nhà trường theo mục tiêu.
2.2.3.

Quản lý và quản lý hoạt động tổ chuyên môn.

I.2.3.I.

Quản lý.

Quản lý là một hiện tượng xuất hiện rất sớm, ngay từ buổi sơ khai, đê
đương đầu với sức mạnh tự nhiên, để tồn tại và phát triển, con người đã phải
hình thành các nhóm họp tác lao động tập thể nhằm thực hiện các mục tiêu
mà mỗi cá nhân riêng lẻ không thể thực hiện được, điều này đòi hỏi phải có
sự tổ chức, có phân công và hợp tác lao động, từ đó xuất hiện sự QL.
Chất lượng đạt được cao hay thấp, chất lượng tốt hay xấu đều có sự tác
động của yếu tố “Quản lý” trong tất cả các hoạt động của con người. Dưới


12
thể đều có giá trị riêng, tạo được những bước ngoặt lớn cho sự phát triển các
mặt hoạt động của xã hội nói chung cũng như lĩnh vực QL nói riêng.
Quản lý gắn với chức năng lao động xã hội, do nó bắt nguồn từ tính
chất xã hội của lao động. Có thể nói rằng, QL chính là các hoạt động do một
hoặc nhiều người điềư phối hành động của người khác nhằm thu được kết quả
mong muốn; là sự tổ chức, kết hợp vận dụng tri thức với lao động để phát
triển sản xuất xã hội.
Quản lý trở thành một nhân tố của sự phát triển xã hội. Tuy nhiên, thuật

điếm trên đây, có thể rút ra được những nội dung cơ bản nhất đê áp dụng vào
thực tiễn nhằm giúp cho các hoạt động của nhà QL đạt được kết quả mong
muốn, đó là:
Quản lý là một hoạt động có tính khoa học, do vậy hoạt động quản lý
phải tuân theo các quy luật tự nhiên, quy luật xã hội. Muốn QL có hiệu quả
thì người QL phải thực hiện tốt các chức năng: Kế hoạch hóa, tổ chức, lãnh
đạo (chỉ đạo) và kiểm tra. Trong đó:
+ Ke hoạch hóa: Là xác định mục đích, mục tiêu đối với thành tựu
tương lai của tổ chức và các cách thức để đạt. Kế hoạch hóa có ba nội dung
chủ yếu: {à) Xác định, hình thành mục tiêu (phương hướng) đối với tổ chức;
(.b) Xác định và đảm bảo có tính chắc chắn, cam kết về các nguồn lực của tổ
chức đế đạt mục tiêu; (c) Quyết định xem những hoạt động nào là cần thiết để
đạt được mục tiêu.
+ Tổ chức: là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các


0 Người quản lý đặt ra những chuấn mực thành đạt của hoạt động.
14
Thành °tỊru
Người
của quản
một lý
tổ đối
chức
chiếu,
phụ đo
thuộc
lường
rất kết
nhiều

lạihoạch
chuẩnđược
mực lập.
(nếu cần).
đạt được
mục tiêu
củalýtổ
chức
sau khi
Đối
với tra:
giáolàdục,
thựcquản
chấtlý.
là Thông
sự tác qua
độngđómột
khoa một
học
+ Kiểm
mộtquản
chứclýnăng
mộtcách
cá nhân,
của
chủhoặc
thế quản
lý chức
đến hệtheo
thống

Sơ đồ: Mô hình quá trình tác động của hoạt động quản lý
Tóm lại: Quản lý là một hoạt động có liên quan đến con người - mỗi cá
nhân hay tập thể lao động - có một ý nghĩa nhất định đối với kết quả của hoạt
động quản lý. Do vậy nhà quản lý phải nắm vững các quy luật về tâm sinh lý,
biết đem lại những lợi ích vật chất cũng như tinh thần cho từng cá nhân, tập
thể trong tổ chức, xem đây là một trong những biện pháp khuyến khích các
thành viên tham gia tích cực vào các hoạt động nhằm đạt mục tiêu đề ra.
Đồng thời, quản lý không chỉ là hoạt động liên quan đến cá nhân, tập
thể mà còn liên quan đến cả những đối tượng mà con người tác động vào, cho
nên phải xem xét các đối tượng ấy trong mối quan hệ với trình độ và phương
thức hoạt động của từng tổ chức.
1.2.3.2 Nội dung quản lý hoạt động tổ chuvên môn.

Quản lý hoạt động TCM trường THCS là quản lý đội ngũ TTCM trong
nhà trường phổ thông, nhằm nắm chắc tình hình đội ngũ, hiểu đầy đú từng


16
đội ngũ CBQLGD,... Trong công tác QL, TTCM cần xác định rõ các vấn đề
về đặc điểm của đối tượng QL, nội dung QL như:
- về mặt trình độ: Đội ngũ này được đào tạo chuyên môn sư phạm, bồi

dưỡng lý luận và nghiệp vụ quản lý, nhưng lại được bồi dưỡng qua nhiều hình
thức, nhiều hệ thống khác nhau nên trình độ có sự chênh lệch.
- về tính chất lao động: Lao động của đội ngũ này là lao động trí óc, vì

hoạt động QLGD thực chất là một dạng hoạt động khoa học GD. Những lao
động trong ngành GD là dạng lao động tổng hợp, kết họp nhiều mặt, nhiều
lĩnh vực, nhiều hoạt động,...
- về quan hệ xã hội: Đa số đều sống gắn liền với gia đình và cộng đồng

khoẻ;... Nhìn chung là hiểu biết cá nhân về phẩm chất và năng lực của họ theo
chuẩn quy định.
1.2.4.

Giải pháp và giải pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn.

1.2.4.1.

Giải pháp là gì?

Theo từ điên Tiếng Việt “Giải pháp là phương pháp giải quyết một vấn
đề cụ thể nào đó” [32]. Như vậy nói đến giải pháp là nói đến những cách thức
tác động nhằm thay đổi chuyển biến một hệ thống, một quá trình, một trạng
thái nhất định nhằm đạt được mục đích hoạt động. Giải pháp càng thích hợp,
càng
tối ưu,
lĩnh vực
nào càng
đó. giúp con người nhanh chóng giải quyết những vấn đề đặt ra.


18
- Giải pháp QL là phương pháp QL đối với một hoạt động, một lĩnh

vực nào đó; ví dụ QLGD, quản lý dạy học ...
Từ khái niệm về giải pháp ở trên, chúng ta có thể hiểu: Giải pháp QL
hoạt động TCM là những cách thức, những tác động hướng vào việc tạo ra
những biến đổi về chất lượng của hoạt động quản lý TCM nhằm đạt được
mục tiêu, mục đích của nhà trường, đáp ứng được yêu cầu của xã hội và mong
muốn của nhân dân.

dung chủ yếu sau: [2]
+ Quản lý hồ sơ của tổ bao gồm: Các biên bản sinh hoạt tổ; kế hoạch
TCM... và hồ sơ cá nhân: Kế hoạch giảng dạy của GV, giáo án, sổ tự học tự
bồi dưỡng, sổ diêm cá nhân, sổ chủ nhiệm, số dự giờ, số hội họp...
+ Phân công giảng dạy. Việc phân công chuyên môn trong nhà trường
chủ yếu là do HT quyết định sau khi có tham khảo một số ý kiến của TTCM
vàGV.
+ Dự giờ thăm lớp. Hoạt động này hầu hết được tiến hành trong các đợt
thao giảng, hội thi của nhà trường theo kế hoạch chung và kế hoạch cụ thể của
TCM.
+ Sinh hoạt TCM: Theo quy định 1 tháng thực hiện hoạt động này 2 lần.
t Sử dụng TBDH, áp dụng CNTT trong giảng dạy, viết SKKN.