BỌ GIAO DỤC VA ĐAO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HÒNHƯDUYÉN
HÒNHƯDUYÉN

MỘT SÓ GIẢI PHÁP
MỘT SỐ GIẢI PHÁP
THựC HIỆN XÃ HỘI HOÁ GIÁO DỤC
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỎ THÔNG
THựC HIỆN
HỘIPHƯỚC
HOÁ GIÁO DỤC
TỈNHXÃ
BÌNH
• • • •

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC
LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHẸ AN - 2013
NGHẸ AN - 2013


DANH MỤC CÁC CHỮ VTÉT TẮT TRONG LUÂN VĂN
LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Vinh;


5. Nhiệm vụ nghiên cứu - Phạm vi nghiên cứu.............................................. 5

6. Phương pháp nghiên cứu............................................................................ 5

7. Đóng góp của luận văn.............................................................................. 5

8. Cấu trúc của luận văn:.................................................................................5

Chương I: cơ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI HOÁ GIÁO
DỤCTHPT.............................................................................................................7


1.3.2.4. Huy động xã hội đầu tư các nguồn lực cho giáo dục................18

1.3.3. Hình thức xã hội hoá giáo dục trung học phố thông........................19

1.4. NỘI DƯNG THựC HIỆN CÔNG TÁC XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG..........................................................................21

lượng xã hội đê xây dựng và phát triển giáo dục, trong đó mối quan

kiến vào giáo dục:.....................................................................................24

1.4.2.4. Đa dạng hoá giáo dục tạo điều kiện tiến tới xây dựng một

“xã hội học tập, học tập thường xuyên, học tập suốt đòi”........................25

1.4.2.5. Tổ chức Đại hội giáo dục các cấp.............................................26



học phổ thông............................................................................................39

2.2.1.3.

Nhận thức về mục tiêu và những yêu cầu chính của xã hội

hóa giáo dục trung học phổ thông.............................................................40


2.3.2.4.

Chỉ đạo, thực hiện đa dạng các loại hình trường ngoài công lập.

54

2.3.3.

Thực trạng kiẻm tra đánh giá công tác xã hội hoá giáo dục.............54

2.3.4.

Thực trạng xây dựng cơ chế, chính sách cho công tác xã hội hoá

giáo dục........................................................................................................55

2.4. ĐÁNH GIÁ CHƯNG VÈ THựC TRẠNG CÔNG TÁC XÃ HỘI
HÓA GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỐ THÔNG TỈNH BÌNH PHƯỚC 56

2.4.1.


3.2.2.3.

Tổ chức thực hiện giải pháp......................................................76

3.2.3.

Làm tốt công tác tham mưu các chính sách đặc thù của địa

phương nhằm huy động nhiều nguồn lực xã hội tham gia phát triển
giáo dục trung học phổ thông................................................................79

3.2.3.1.

Mục tiêu của giải pháp..............................................................79

3.2.3.2.

Nội dung, ý nghĩa của giải pháp................................................79

3.2.3.3.

Tổ chức thực hiện giải pháp......................................................80

3.2.4.

Củng cố hội đồng giáo dục các cấp, xây dựng tốt quy chế hoạt


1. Kết luận...................................................................................................... 92

1


quả của giáo dục. Điều đó đã được chỉ rõ trong nghị quyết Trung ương II
khoá VIII của Ban chấp hành Trung ương Đảng: “Giáo dục và đào tạo
nước ta còn yếu kém bất cập về cả qui mô, cơ cấu, nhất là chất lượng và
hiệu quả chưa đáp ứng kịp với những đòi hỏi ngày càng cao về nhân lực
của công cuộc đổi mới về kinh tế xã hội và bảo vệ tố quốc, thực hiện công
nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa” [15].
Từ thực tế và yêu cầu trên đòi hỏi nhất thiết phải thực hiện đa dạng
hóa các nguồn lực, các thành phần xã hội tham gia làm giáo dục, đê tăng
nguồn lực mọi mặt cho giáo dục, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục
cũng như thực hiện thành công công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất
nước góp phần thực hiện mục tiêu của sự nghiệp giáo dục: “Nâng cao dân
trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ sự nghiệp công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước”. Trong Văn kiện đại hội IX của Đảng, chiến
lược phát triển giáo dục giai đoạn 2001 - 2010, cũng khẳng định thực hiện
xã hội hóa giáo dục là bước đột phá quan trọng trong phát triển sự nghiệp
giáo dục và đào tạo.
Luật Giáo dục năm 2005 của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt
Nam - Điều 12 về nội dung XHHGD nêu rõ : “ Phát triển giáo dục, xây
dựng xã hội học tập là sự nghiệp của Nhà nước và của toàn dân. Nhà nước
giữ vai trò chủ đạo trong phát triển sự nghiệp giáo dục; thực hiện đa dạng
hóa các loại hình trường và các hình thức giáo dục; khuyến khích, huy
động và tạo điều kiện đế tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp
giáo dục. Mọi tổ chức, gia đình và công dân có trách nhiệm chăm lo sự
nghiệp giáo dục, phối hợp với nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục, xây
dựng môi trường giáo dục lành mạnh và an toàn ” [7].
Nhà nước phải chăm lo tốt nhất cho sự nghiệp giáo dục, vì thế, cùng
với việc đầu tư cơ sở vật chất mở mang trường lớp, xác định mục tiêu phát

nhân để lựa chọn hướng phát triển. Mạng lưới trường trung học phổ thông
tại tỉnh Bình Phước đã phát triển rộng khắp, cơ bản đáp ứng yêu cầu học
tập của các vùng dân cư trong tỉnh. Trong
giai đoạn mới, giai đoạn hiện nay
3


chất lượng giáo dục, đào tạo nói chung và chất lượng giáo dục trung học
phố thông nói riêng.
Trong thời gian qua, ngành giáo dục và đào tạo tỉnh Bình Phước đã
có nhiều cố gắng về nhiều mặt, song do đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội
tại địa phương còn khó khăn, đã có ảnh hưởng hạn chế nhiều đến sự phát
triển giáo dục và đào tạo của tỉnh.
Thực tế cũng chứng minh: đế góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
THPT của tỉnh Bình Phước, cần thiết phải có sự tham gia của các lực lượng
xã hội trong tỉnh, của các tầng lớp nhân dân và sở Giáo dục và Đào tạo
đóng vai trò quan trọng cùng với những giải pháp phù hợp trực tiếp quản
lý, chỉ đạo thực hiện nhằm đạt mục tiêu nâng cao chất lượng.
Giải pháp được chọn là đấy mạnh thực hiện xã hội hóa giáo dục và đó
cũng là lý do tôi chọn đề tài: “Một so giải pháp thực hiện xã hội hóa giáo
dục trung học phổ thông tại tình Bình Phước ” làm luận văn tốt nghiệp.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số giải pháp thực hiện xã hội hóa giáo dục nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục THPT tỉnh Bình Phước.

3. Khách thê và đối tượng nghiên cúư

3.1. Khách thể nghiên cứu

Công tác xã hội hóa giáo dục THPT .

thực trạng XHHGD ở tỉnh Bình
5


Chương 2: Cơ sở thực tiễn của giải pháp thực hiện XHHGD ở các
trường THPT tỉnh Bình Phước.
Chương 3: Đe xuất giải pháp thực hiện XHHGD ở các trường

6


Chương I

Cơ SỞ LÝ LUẬN
CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI HOÁ GIÁO DỤC THPT
1.1.

LỊCH SỬ NGHIÊN cứu VẤN ĐÈ
1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài

Trong quá trình toàn cầu hóa ngày nay, các quốc gia đều chú trọng
phát triển giáo dục, coi giáo dục là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của Nhà
nước trong việc giữ gìn bản sắc dân tộc. Mặt khác, giáo dục còn mang một
nhiệm vụ không kém phần quan trọng, đó là đảm bảo sự tồn tại và phát
triển hiện thực hóa quyền bình đắng về cơ hội vào đời và tạo dựng cuộc
sống của mỗi cá nhân trong xã hội.
Trung Quốc đặc biệt quan tâm vấn đề lôi cuốn xã hội tham gia xây
dựng giáo dục. Tinh thần của họ là "Lấy ngân sách nhà nước là chính, là rất
quan trọng, đồng thời phải lôi cuốn xã hội, đoàn thể xã hội và cá nhân tham
gia phát triển giáo dục theo nguyên tắc tự nguyên, lượng theo sức mình đê

Tư tưởng XHHGD đã được Đảng ta đặc biệt quan tâm chỉ đạo,
nghiên cứu cả về lý luận và thực tiễn.
Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII ngày 14/01/1993 đã xác định
giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu và định hướng đường lối
XHHGD: “ Huy động toàn xã hội làm giáo dục, động viên các tầng lớp
nhân dân góp sức xây dựng nền giáo dục quốc dân dưới sự quản lý của Nhà
nước”; “Đa dạng hóa các loại hình đào tạo. Thực hiện công bằng xã hội
trong giáo dục: người đi học phải đóng học phí, người sử dụng lao động
9


Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII ( năm 1997) yêu cầu cụ thể hơn
về chủ trương XHHGD: “ Cụ thể hóa và thể chế hoa chủ trương chính sách
của Đảng và Nhà nước về xã hội hóa sự nghiệp GD &ĐT, trước hết là về
đầu tư phát triển và bảo đảm kinh phí hoạt động. Ngoài việc ngân sách
dành một tỉ lệ thích đáng cho sự nghiệp phát triển GD &ĐT, cần thu hút
thêm các nguồn đầu tư từ các cộng đồng, các thành phần kinh tế, các giới
kinh doanh trong và ngoài nước đi đôi với việc sử dụng có hiệu quả nguồn
đầu tư cho GD &ĐT. Những doanh nghiệp sử dụng người lao động được
đào tạo có nghĩa vụ đóng góp vào ngân sách GD &ĐT. Đổi mới chế độ học
phí phù hợp với sự phân tầng thu nhập trong xã hội, loại bỏ những đóng
góp không hợp lý, nhằm bảo đảm tốt hơn kinh phí giáo dục, đồng thời cải
thiện điều kiện học tập cho học sinh nghèo” [15].
Thực hiện chủ trương của Đảng, Chính phủ đã ban hành các Nghị
quyết số 90/CP ngày 21 tháng 8 năm 1997 về phương hướng và chủ trương
XHH các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa và thể dục thể thao. Theo đó,
XHH hoạt động giáo dục được hiếu như là một cuộc vận động quần chúng
rộng rãi nhằm làm cho mỗi người được hưởng đầy đủ quyền lợi, đồng thời
nâng cao vai trò, trách nhiệm của mình đối với hoạt động GD &ĐT.
Trong hội nghị lần thứ sáu BCHTW, khóa IX ( năm 2002 ), tư tưởng

TW khoá VIII đã chính thức đề cập đến nội dung công tác XHHGD: “Nhà
nước cần đầu tư nhiều hơn cho giáo dục nhimg vấn đề quan trọng là phải quán
triệt sâu sắc và tiến hành tốt các nguồn đầu tư, mở rộng phong trào xây dựng,
phát triển giáo dục trong nhân dân, coi giáo dục là sự nghiệp của toàn xã hội.
Phải coi đầu tư cho phát triển là một trong những hướng chính, tạo điều kiện
cho giáo dục đi trước và phục vụ đắc lực cho sự phát triển KT-XH. Huy động
toàn xã hội làm giáo dục, động viên các tầng lớp nhân dân góp sức xây dựng
nền giáo dục quốc dân dưới sự quản lí của nhà nước"...
Trong lĩnh vực khoa học, nhiều
11 nhà khoa học, nhà quản lý, các tổ


Tác giả Phạm Tất Dong trong cuốn “Xã hội hóa công tác giáo dục”
coi XHH là một khái niệm đã vận động trong thực tiễn đấu tranh cách
mạng ở Việt Nam, qua mỗi giai đoạn khái niệm đó lại được phát triển
thêm, nội hàm phong phú hơn.
Tác giả Phạm Minh Hạc là người đã viết nhiều tài liệu về XHHGD:
Trong cuốn “Xã hội hóa công tác giáo dục” xuất bản năm 1997 ông đã
cung cấp nhiều thông tin cần thiết và bố ích cho các cấp quản lý, các tổ
chức và đoàn thể, nhà trường, gia đình về mục đích, ý nghĩa, nội dung hoạt
động, phương thức tiến hành công tác quản lý và những kinh nghiêm để
nâng cao chất lượng XHH công tác giáo dục. Ong khắng định: “Xã hội hóa
công tác giáo dục là một tư tưởng chiến lược, một bộ phận của đường lối
giáo dục, một con đường phát triển giáo dục nước ta” [ 23 ].
Nhìn chung, hoạt động XHHGD đã được nghiên cứu trên nhiều
phương diện, cả về lý luận lẫn thực tiễn; ở nước ta đã chỉ đạo thực hiện từ
những năm 90 của thế kỷ XX. Tuy nhiên, các vấn đề liên quan đến
XHHGD ở từng địa phương không đồng nhất do cách hiểu của lãnh đạo
từng địa phương khác nhau, do đó xảy ra tình trạng có địa phương làm rất
tốt cống tác XHHGD, có địa phương thì làm “cầm chừng ” vì căn cứ vào

15


Giải pháp là cách thức giải quyết một vấn đề khó khăn, trong đó các
tình huống đua ra có thể được sử dụng đê giải quyết, nhằm đạt được hiệu
quả cao nhất.
1.3. MỘT SỔ VẤN ĐÈ VÈ XẢ HỘI HÓA GIÁO DỤC THPT
1.3.1. Mục tiêu xã hội hoá giáo dục THPT
Dựa trên quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước, công tác
XHHGD nhằm đến việc xây đựng một xã hội mà trong đó mọi người dân
đề được hưởng sự công bằng, bình đẳng, công khai, dân chủ thực sự trong
học tập, thông qua XHH đê xây dựng một xã hội học tập suốt đời, một nền
giáo dục thực sự của dân, do dân và vì dân.
Các mục tiêu của công tác XHHGD ở nước ta được xác định:
- Huy động sự tham gia của toàn xã hội vào phát triển sự nghiệp giáo
dục, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, làm cho mọi người, mọi tổ
chức đều được đóng góp để phát triển giáo dục cũng như được hưởng thụ
những thành quả giáo dục càng cao.
- Thống nhất nhận thức của các cấp, các ngành, các tổ chức Đảng,
chính quyền, đoàn thế, các tố chức kinh tế, xã hội, mọi cá nhân, tập thế,
cộng đồng về vị trí, vai trò quan trọng của XHHGD trong sự phát triển đất
nước, xác định rõ trách nhiệm trong việc thực hiện nghĩa vụ học tập và
đóng góp sức người, sức của đê phát triên sự nghiệp giáo dục.
- Tố chức, phối hợp và quản lý tốt hơn các loại hình giáo dục chính
quy, không chính quy, công lập, ngoài công lập, các nguồn tài chính từ Nhà
nước và từ nhân dân để mở rộng hợp lý quy mô, nâng cao chất lượng và
hiểu quả giáo dục, đáp ứng nhu cầu phát triển KT-XH.
- Xây dựng và ban hành một hệ thống đầy đủ và đồng bộ các văn
16