BỌ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG DAI HOC VINH
DƯONG HOÀNG SON
GÓP PHẦN
PHÀN NÂNG
NÂNG CAO
CAO HIỆU
HIỆU QUẢ
QUẢ DẠY
DẠY HỌC
HỌC Bộ
Bộ
GÓP
MÔN TOÁN
TOÁN Ở
Ỏ TRƯỜNG
TRƯỜNG TRỪNG
TRỦNG HỌC
HỌC PHỎ
PHÓ THÔNG
THÔNG
MÔN
Người hướng dẫn khoa học:
NGHỆ AN,
AN, 2013
2013
NGHẸ
1
1
3
3
1. Lí do chọn mình đề tài
3
4
4
4
2. Mục đích nghiên cứu
5
5
5
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
6
8
18
4. Phương pháp nghiên cứu
19
19
20
109
sáng tạo cao
109
3.3. Một số biện pháp sư phạm tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp gắn
109
với nội dung dạy học môn toán
3.3.1. Các biện pháp giáo dục học sinh trung học phố thông thông qua
các hoạt động ngoài giờ lên lớp
112
128
3.3.2. Các biện pháp giúp học sinh trung học phổ thông bổ sung, củng cố
kiến thức môn toán thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lóp
134
3.3.3. Bồi dưỡng năng lực tư duy của học sinh thông qua hoạt động ngoài
giờ lên lớp gắn với nội dung dạy học môn toán.
nhân loại đang hướng tới trong quá trình xây dựng xã hội học tập. Hoạt động
ngoài giờ lên lớp có tác dụng giáo dục toàn diện như gây nên hứng thú học
tập, giúp học sinh nhận thức sâu sắc kiến thức, giáo dục ý thức và rèn luyện
2
lý luận và các vấn đề thuộc kỹ thuật thực hành giáo dục bộ môn thông qua
hoạt động ngoài giờ lên lớp đang là vấn đề cần quan tâm nhiều hơn.
1.3. Kiến thức môn toán có tính lôgic chặt chẽ, có tính trừu tượng cao
độ và có ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn. Quá trình nhận thức trong học tập
môn toán có tính đặc thù. Người học sinh muốn tiếp thu một cách có hiệu quả
tri thức môn toán cần nắm được những phương pháp nhận thức, phương pháp
học tập thích họp, cần có một cách tiếp cận và lựa chọn nguồn tri thức một
cách đa dạng và toàn diện. Việc hình thành cho học sinh năng lực tự học kiến
thức môn toán vừa là một nhu cầu được đặt ra trong thực tiễn đổi mới phương
pháp dạy học hiện nay, vừa là một vấn đề đang cần nghiên cứu làm sáng tỏ
thêm.
Môn Toán trong trường phố thông có mối quan hệ chặt chẽ với các
môn học khác, được ứng dụng trong đời sống hằng ngày và giữ một vai trò
quan trọng trong việc giáo dục nhân cách người học sinh. Vì vậy tăng cường
tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp gắn với nội dung kiến thức môn toán
có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp học sinh rèn luyện năng lực bản thân,
củng cố kiến thức đã biết đồng thời giúp học sinh yêu thích môn học hơn.
Chính trong hoạt động ngoài giờ tính chủ động, tích cực nhận thức của học
sinh dễ bộc lộ nhất. Bản thân hoạt động ngoài giờ lên lớp đã hàm chứa nhiều
yếu tố của tự học, phát huy năng lực của học sinh, tự tìm giải pháp giải quyết
4.2. Phương pháp điều tra, khảo sát thực tiễn: phỏng vấn, dự giờ, tham
quan tìm hiểu các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
4.3. Phương pháp thực nghiệm: tổ chức dạy thực nghiệm, thực hành tổ
chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp gắn với nội dung dạy học môn Toán ở
trường phổ thông.
4.4. Xử lý số liệu bằng phương pháp thống kê toán.
5. Giả thuyết khoa học
Nếu xây dựng các nội dung cùng các hình thức hoạt động ngoài giờ lên
lóp hợp lí gắn với bộ môn Toán nhằm đa dạng hóa hoạt động học tập của học
sinh thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Toán nói riêng và nâng
cao chất lượng giáo dục nói chung.
6. Đóng góp của luận văn
6.1. Tổng kết, hệ thống lại một số quan điểm lí luận về giáo dục thông
qua các hoạt động ngoài giò lên lóp gắn liền với bộ môn toán ở trường trung
5
CHƯƠNG 1
Cơ SỞ Lí LUẬN VÈ GIÁO DỤC TOÁN HỌC NGOÀI GIƠ LÊN LỐP
1.1. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
1.1.2.
Vị trí vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
ơ trường trung học phổ thông hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
thống nhất biện chứng với hoạt động trên lóp. Quan hệ biện chứng của các
hoạt động này thể hiện ở quá trình biện chứng của sự hình thành và phát triển
nhân cách toàn diện cho học sinh thông qua hoạt động và giao tiếp.
Hoạt động lên lớp thường được hiểu là hoạt động dạy học được tiến
hành theo chương trình và kế hoạch dạy học các môn học.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được thực hiện theo chương trình
và kế hoạch giáo dục ngoài giờ học các môn văn hóa.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có hình thức đa dạng và nội dung
phong phú với phương tiện, điều kiện, hoàn cảnh gần gũi với HS, có thể đáp
ứng được nhu cầu, hímg thú và nguyên vọng hoạt động của các em. Lứa tuổi
học sinh trung học phổ thông có nhiều đặc điểm tâm lí rất phức tạp, đòi hỏi
7
Chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lóp ở trường trung học
phổ thông có vị trí rất quan trọng đối với việc hình thành và phát triển nhân
cách toàn diện cho HS. Ngoài việc củng cố, bố sung và hoàn thiện hệ thống tri
thức, kỹ năng, thái độ được học sinh lĩnh hội thông qua học các môn văn hóa
ở trên lóp thì chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp còn tạo điều
kiện cho học sinh vận dụng những điều học được vào thực tế cuộc sống; rèn
luyện các phẩm chất nhân cách và học hỏi thêm nhiều tri thức ngoài sách vở,
ở
trường trung học phổ thông hiện nay
Theo [28, trang 45]: "Các phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp có thể rất khác nhau, đều cùng dựa trên một hệ thống tư
tưởng và quan diêm chủ đạo: Lấy học sinh và hoạt động tích cực của học sinh
làm trung tâm". Sau đây là một số gợi ý về phương pháp tổ chức cơ bản, làm
cơ sở đê giáo viên nghiên cứu, thực hiện và thực hành"
1.1.3.1. Phương pháp sư phạm tích cực và tương tác
a. Phương pháp sư phạm tích cực và tương tác
Có thế căn cứ vào một số yếu tố sau đây đê nhận diện phương pháp sư
phạm tích cực và tương tác:
- Vai trò của học sinh trong hoạt động: chủ thể hay khách thể? Chủ
động hay bị động?
9
b. Tác dụng của phương pháp sư phạm tích cực và tương tác
Sử dụng PPSP tích cực và tương tác có nhiều tác dụng trong việc đạt
được các mục tiêu giáo dục. Có thê so sánh với các PPSP truyền thống đê
thấy rõ các tác dụng này.
- Giúp học sinh thực hiện tốt các yêu cầu đề ra.
trong quá trình hoạt động và xác định những phương án giải quyết đế có thể
giúp học sinh giải quyết các vấn đề nảy sinh một cách có hiệu quả.
- GV là người giám sát từng bước hoạt động của HS, vừa nhằm mục
đích thu thập thông tin để làm cơ sở cho đánh giá kết quả hoạt động, vừa để
kịp thời phát hiện ra những lệch lạc, sai sót và cả những khó khăn trong quá
trình thực hiện.
11
và kĩ lưỡng, sử dụng nhiều kiến thức và kinh nghiệm để đánh giá, kết luận về
một vấn đề, hay sáng tạo ý tưởng mới.
1.1.3.3.
Phương pháp sắm vai
- Là phương pháp thực hành của học sinh trong một số tình huống
ứng xử cụ thể nào đó trên cơ sở óc tưởng tượng và ý nghĩ sáng tạo của các
em.
- Thường không có kịch bản trước, mà học sinh tự xây dựng trong
quá trình hoạt động. Phương pháp này rất có tác dụng trong việc rèn luyện
kĩ năng về giao tiếp, ứng xử của HS; được sử dụng khi cần đạt mục tiêu
thay đối thái độ của học sinh đối với một vấn đề hay đối tượng nào đó.
phải thực hiện trách nhiệm cá nhân. Giao nhiệm vụ cũng là tạo cơ hội để học
sinh thể hiện khả năng của mình, là dịp để các em được rèn luyện kĩ năng
nhằm tích lũy thêm kinh nghiệm cho bản thân.
- Trong việc tổ chức hoạt động giáo dục NGLL, giao nhiệm vụ cho đội
ngũ cán bộ lớp sẽ tạo nên thế chủ động cho các em khi điều hành hoạt
động. Điều đó sẽ giúp phát triển tính chủ động, sáng tạo, khả năng ứng đáp
trong mọi tình huống của HS. Cán bộ lớp sẽ chủ động hơn trong việc phân
công nhiệm vụ cho từng tổ, nhóm, cá nhân với phương châm “lôi cuốn tất cả
13
Vì vậy, tổ chức cho học sinh vui chơi là một loại hình hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp được vận dụng phổ biến và có ý nghĩa tích cực.
Đẻ phương pháp này thành công, vấn đề đưa ra phải sát với mục tiêu
của hoạt động, kích thích học sinh tích cực tìm tòi cách giải quyết. Đối với
tập thể lớp, khi giải quyết vấn đề phải coi trọng nguyên tắc tôn trọng và bình
đẳng, tránh gây căng thắng không có lợi cho việc giáo dục HS.
1.1.3.8.
Phương pháp tổ chức câu lạc bộ:
- Tổ chức hoạt động CLB là một loại hình hoạt động giáo dục ngoài
giờ
lên lớp rất đặc trưng của trường THPT. Trong quá trình học tập và rèn luyện ở
- Ân định thời gian tổ chức CLB.
15
- Tổ chức hội thi trong trường trung học phổ thông là một hình thức
kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, sự rèn luyện tu dưỡng của HS.
Thông thường, một hội thi được tổ chức theo quy trình sau:
Bước 1. Xác định chủ đề, mục tiêu, nội dung và đặt tên cho hội thi
Bước 2: Xác định thời gian và địa diêm tổ chức hội thi
Bước 3: Tổ chức công tác thông tin, tuyên truyền, vận động cho hội thi.
Bước 4: Thành lập ban tổ chức hội thi.
Bước 5: Thiết kế nội dung chương trình hội thi
16
- Thảo luận là một hình thức giáo dục phổ biến trong tổ chức hoạt
động
giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT. Nó được tổ chức hết sức linh hoạt
cho các chủ đề ở mọi thời gian và không gia khác nhau, không đòi hỏi phải
tốn kém nhiều thời gian và công sức cho việc chuẩn bị cũng như tổ chức thảo
năng ứng xử tốt.
- Hợp báo cáo kết quả chuấn bị với giáo viên trước ngày tổ chức thảo
luận, kịp thời giải quyết những vướng mắc.
Bước 3: Tiến hành thảo luận
nhộn. - Người dẫn chương trình tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu,...
18
1.1.3.11.
Phương pháp tố chức hoạt động giao lưu:
- Xác định hình thức giao lưu như: qua Website hay giao lưu trực tiếp
- Xác định đối tượng giao lưu như: giữa các lớp trong cùng một khối
lớp hoặc khác khối lớp hoặc giữa các trường với nhau,...
- Xác định nội dung, chủ đề giao lưu.
- Xây dựng kế hoạch, chương trình chi tiết.
- Tổ chức thực hiện.
1.1.4.
toán học.
- Kích thích sáng kiến, lòng ham hiểu biết toán học và những vấn đề
có liên quan đến khoa học này.
- Rèn luyện kĩ năng giải quyết các vấn đề khoa học, óc thông minh