Bài tập nhóm tháng

Môn Xã hội học đại cương
I.

PHẦN MỞ ĐẦU.

1 . Lý do lựa chọn đề tài.
Sinh viên là nhóm nhân khẩu học xã hội đặc thù, vừa là sự biểu hiện của tâm lý sôi
nổi, nhiệt huyết trong độ tuổi thanh niên, vừa đóng vai trò là nguồn lực trí thức trẻ sẵn
sàng, bổ sung và thay thế, đóng góp vào sự phát triển xã hội. Họ cũng là những người làm
chủ vận mệnh của đất nước tương lai vì thế nghề nghiệp là một trong nhiều yếu tố quan
trọng quyết định tương lai của mỗi bạn sinh viên. Chính vì thế việc định hướng nghề
nghiệp của mỗi sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường được nhiều bạn sinh viên quan tâm.
Và sinh viên trường Đại học Luật Hà Nội cũng không phải ngoại lệ.
Trong quá trình lựa chọn ngành, nghề, đã xuất hiện nhiều yếu tố tác động (bản thân,
gia đình, bạn bè...) cùng với các mâu thuẫn nảy sinh (có người chọn đúng ngành nghề phù
hợp với bản thân nhưng lại có người không tìm đúng ngành nghề nên không thể phát huy
hết năng lực bản thân, hay có người chọn ngành nghề không theo mong muốn bản thân
mà lựa chọn theo ý kiến người khác, gây ra tính bị động trong việc lựa chọn...); tất cả
những vấn đề đã nêu trên khiến chúng tôi quyết định tiến hành đề tài : “ Tìm hiểu định
hướng nghề nghiệp của sinh viên Đại học Luật Hà nội sau khi tốt nghiệp ra
trường”. Từ đó, tìm ra xu thế chung của giới trẻ hiện nay trong định hướng việc làm nghề
nghiệp của họ.
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài.
* Mục đích nghiên cứu:
- Nghiên cứu về định hướng nghề nghiệp của sinh viên Đại học Luật Hà Nội;
- Giúp các bạn sinh viên có cái nhìn đúng đắn hơn về dự định nghề nghiệp trong
tương lai của mình;
- Tìm ra xu hướng chính, ở sinh viên Đại học Luật Hà Nội nói riêng và ở giới trẻ nói
chung, trong lựa chọn việc làm nghề nghiệp của họ.

Ở đây chúng tôi chọn mẫu không có tính cách xác xuất bởi cuộc điều mà chúng tôi
tiến hành chỉ diễn ra trên quy mô nhỏ (chỉ điều tra số lượng người trong số lượng bảng hỏi
được phát ra).
- Những người tham gia trả lời bảng hỏi.
Vì đây là cuộc điều tra về định hướng nghề nghiệp của sinh viên Đại học Luật Hà
Nội sau khi tốt nghiệp ra trường nên những người tham gia trả lời bảng hỏi đều là sinh
viên Đại học Luật Hà Nội. Để kết quả điều tra được khách quan và sát với thực tế nhất,
các bảng hỏi đã được phát cho cả sinh viên năm thứ nhất cho đến năm thứ tư của trường.
- Số lượng phiếu phát ra thu về: 150/150
- Cách xử lý thông tin thu được.
Làm sạch số liệu, tạo ra các thang đo, mã hóa, nhập số liệu và sau đó tính toán các số
liêu.

2


Bài tập nhóm tháng

Môn Xã hội học đại cương
II.

PHẦN NỘI DUNG

1. Một số vấn đề lý luận chung
1.1 Khái niệm:
Nghề là một lĩnh vực hoạt động lao động mà trong đó, nhờ được đào tạo, con người
có được những tri thức, những kỹ năng để làm ra các loại sản phẩm vật chất hay tinh thần
nào đó, đáp ứng được những nhu cầu của xã hội. Nghề bao gồm nhiều chuyên môn.
Chuyên môn là một lĩnh vực lao động sản xuất hẹp mà ở đó, con người bằng năng lực thể
chất và tinh thần của mình làm ra những giá trị vật chất (thực phẩm, lương thực, công cụ

Những nhà giáo dục hiểu hướng nghiệp như một hệ thống tác động hiups thế hệ trẻ
có cơ sở khoa học trong việc chọn nghề phù hợp với những yêu cầu của sự phân công lao
động xã hội, có tính đến hứng thú và năng lực của từng cá nhân.
Xét trên bình diện khoa học lao động, hướng nghiệp là sự xác định tính phù hợp của
từng con người cụ thể trên cơ sở xác định sự tương thích giữa những đặc điểm tâm – sinh
lý của họ với những yêu cầu của một nghề nào đó đối với người lao động.
Về phương diện kinh tế học, hướng nghiệp được hiểu là hệ thống những biện pháp
dẫn dắt, tổ chức cho người học lựa chọn nghề để họ đi vào lao động nghề nghiệp nhằm sử
dụng hợp lý tiềm năng lao động trẻ tuổi của đất nước. Hướng nghiệp góp phần tích cực
vào quá trình phấn đấu nâng cao năng suất lao động.
Trên bình diện vĩ mô toàn xã hội, hướng nghiệp góp phần phân bố hợp lý và sử
dụng có hiệu quả nguồn nhân lực, vốn quý cho sự phát triển kinh tế - xã hội, mang lại
phồn vinh cho đất nước. Do vậy, hướng nghiệp có một ý nghĩa to lớn, một khởi đầu quan
trọng cho quá trình phát triển lực lượng sản xuất của mỗi quốc gia và ai cũng hiểu.
Định hướng nghề nghiệp được hiểu đơn giản là giúp con người tự xác lập nghề
nghiệp và đi tới quyết định một cách có ý thức trong việc lựa chọn con đường nghề nghiệp
phù hợp với những đặc điểm tâm lý và khả năng của con người cùng với yêu cầu của xã
hội. Định hướng nghề đồng nghĩa với định hướng cuộc sống tương lai, là khâu đầu tiên và
quan trọng nhất trong cuộc đời lập nghiệp của mỗi con người. Định hướng nghề nghiệp là
một vấn đề quan trọng đối với tất cả sinh viên, đặc biệt là các sinh viên sắp ra trường.
1. 2. Đặc điểm
Định hướng cho tương lai luôn là một trong những vấn đề khó khăn trong suốt
quãng đời sinh viên. Xác định một mục tiêu cho bản thân và trang bị những kiến thức cần
thiết là điều cần thiết giúp sinh viên có thể tự tin hơn vào khả năng của mình hay xa hơn là
sự “tự tin” khi bước “vào đời”.
Định hướng nghề nghiệp có hai đặc điểm chính:
- Định hướng nghề nghiệp là một quá trình giáo dục liên tục.
- Công tác định hướng nghề nghiệp mang tính xã hội rộng rãi.
Định hướng nghề nghiệp có ý nghĩa rất lớn đối với sinh viên, cụ thể:
* Định hướng nghề nghiệp góp phần thực hiện nguyên lý và mục tiêu giáo dục.

nghiệp sau khi tốt nghiệp và đa số các bạn cho rằng sinh viên nên sớm định hướng nghề
nghiệp (quan điểm này chiếm 74,29%). Trong việc điều tra hết sức ngẫu nhiên 150 bạn
sinh viên thì tỷ lệ trả lời đã có định hướng nghề nghiệp đạt tới 76,66%. Tuy nhiên, vẫn có
một tỷ lệ không nhỏ số sinh viên chưa có định hướng nghề nghiệp (chiếm tới 23,34%).
Mã số
1
2

Phương án trả lời
Số lượng
Tỷ lệ
Tỷ lệ cộng dồn
Có
115
76.66
76.66
Không
35
23.34
100.00
Tổng cộng
150
100.00
Ta thấy rằng, sinh viên trường Đại học Luật Hà Nội nói chung đã có những ý thức nhất
định về việc định hướng nghề nghiệp, những kế hoạch cho bản thân trong tương lai (tỷ lệ
số sinh viên năm 1, 2, 3, 4 của chúng tôi khi điều tra là tương đương với nhau:

5



30
45

20
30

46.67
76.67

4

Năm thứ tư

35

23.33

100.00

Tổng số

150

100.00

Với câu hỏi dành cho những bạn đã có định hướng nghề nghiệp về khi nào bạn bắt
đầu định hướng nghề nghiệp, chúng tôi thu được câu trả lời rất thú vị rằng có đại đa số các
bạn sinh viên có bắt đầu định hướng nghề nghiệp từ trước khi chọn trường Đại học Luật
Hà Nội (chiếm 45.33%), số còn lại thì phần lớn có định hướng vào năm thứ 3 của đại học
(chiếm 24.75). Việc đa số các bạn có định hướng trước khi chọn trường đã cho thấy tín

89.34
100.00

Trước khi chọn trường Đại học Luật
68
45.33
Năm thứ nhất
13
8.6
Năm thứ hai
16
10.66
Năm thứ ba
37
24.75
Năm thứ tư
16
10.66
Tổng cộng
150
100.00
Một bộ phận đáng kể số bạn sinh viên chưa hề có định hướng nghề nghiệp sau khi

tốt nghiệp quả thật là vấn đề đáng bàn trong thực trạng sinh viên Việt Nam nói chung hiện
nay.
6


Bài tập nhóm tháng


23
15.33
65.33
Dành thời gian trau dồi các kỹ
35
23.33
88.66
năng cần thiết (tin học, giao
tiếp…) trước khi đi làm
4
Chưa có dự định gì cả
14
9.34
100.00
Tổng số
150
100.00
Các bạn sinh viên luật của chúng ta có rất nhiều tiêu chí để lựa chọn nghề trong

tương lai, tương quan lựa chọn các tiêu chí này là ngang nhau, nhiều bạn kết hợp các tiêu
chí để tìm cho mình một công việc ưng ý nhất. Điều đó cho thấy, các bạn sinh viên Đại
học Luật Hà Nội có ý thức rất cao về việc lựa chọn nghề phù hợp nhất với mình.
Mã số
1
2
3
4
5

Phương án trả lời

7


Bài tập nhóm tháng

Môn Xã hội học đại cương

hướng, chấp nhận làm bất cứ công việc nào hay giải pháp dung hòa chọn công việc có
không theo định hướng nhưng có phần liên quan đến pháp luật.
Mã số
Phương án trả lời
Số lượng Tỷ lệ Tỷ lệ cộng dồn
1
Tiếp tục tìm kiếm công việc như định hướng
42
28
28
2
Tìm kiếm một công việc khác nhưng có liên
45
30
58
quan đến chuyên ngành luật
3
Chấp nhận làm bất cứ công việc gì kể cả
63
42
100.00
không liên quan đến chuyên ngành luật
Tống số

28
18.67
44
Kiểm sát viên
15
10
54
Nhân viên tư vấn pháp luật
25
16.67
70.67
Công chứng viên
6
4
74.67
Giảng viên Luật
8
5.33
80
Nghề khác
30
20
100.00
Tống số
150
100.00
Với câu hỏi: “Bạn mong muốn tìm được công việc thuộc lĩnh vực…”, chúng tôi thu

được kết quả thú vị rằng đa số các bạn đều mong muốn làm việc có liên quan đến pháp
luật (chiếm 43.33%). Đây là xu hướng chọn nghề cho phép các bạn có những sự lựa chọn

Có liên quan đến pháp luật
65
43.33
97.33
Không liên quan đến pháp luật
4
2.67
100.00
Tổng số
150
100.00
Vấn đề tìm kiếm việc làm là mối quan tâm rất lớn của các bạn sinh viên hiện nay và

hầu hết các bạn sinh viên trường ta đều tin tưởng rất lớn về khả năng xin được việc làm
(74% trả lời cơ hội sinh viên luật xin được việc làm là cao). Và các bạn cũng đã có những
nhận thức về khó khăn đối với sinh viên Luật để tìm được việc làm sau khi ra trường,
trong đó theo các bạn khó khăn lớn nhất đối với sinh viên Luật hiện nay đó là thiếu các kỹ
năng cần thiết.
Mã số
1
2
3
4
5
6
7

Phương án trả lời
Số lượng
Tỷ lệ

150
100.00
Qua điều tra, chúng tôi nhận thấy xu hướng các bạn sinh viên vẫn có những sự lựa

chọn truyền thống rằng sau khi tốt nghiệp sẽ tập trung làm việc ở các thành phố lớn hoặc
về quê hương mình. Tuy nhiên, số bạn sinh viên mong muốn được ở lại làm việc tại thành
phố lớn là cao hơn hẳn. Điều này cũng xuất phát từ việc tìm kiếm môi trường thuận lợi
nhất cho việc phát triển nghề luật đặc thù:
Mã số
1
2
3
4

Phương án trả lời
Các thành phố lớn
Quê hương mình
Tại một địa phương khác
Ở đâu cũng được
Tổng số

Số lượng
84
52
9
5
150

Tỷ lệ
56

Chọn cho mình một ngành nghề phù hợp là đã tạo nền tảng cho thành công trong
tương lai. Và trong cuộc sống có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình định hướng hay
chọn nghề của bất kỳ một học sinh, sinh viên nào như: Tố chất, năng khiếu, thiên hướng,
thầy cô, gia đình, bạn bè, xã hội….Tựu chung lại, để giải thích cho con số 23.34% xem ra
là một con số không nhỏ trong cộng đồng HLU thì chúng tôi đưa ra hai nguyên nhân cơ
bản là nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan:
• Nguyên nhân chủ quan:
Trong số 23.34% các bạn sinh viên Đại học Luật hiện vẫn chưa có định hướng nghề
nghiệp thì phần lớn đều xuất phát từ nguyên nhân đó là các bạn có quá nhiều lựa chọn và
vẫn chưa chắc chắn sẽ lựa chọn nghề nào (chiếm 74, 29%) số còn lại thì lại không biết có
thể lựa chọn nghề nghiệp gì sau khi ra trường (chiếm 25.71%). Chúng ta có thể thấy được
sự đối lập giữa hai nhóm sinh viên này: Một bên do có sự hiểu biết về các nghề nghiệp có
thể lựa chọn sau khi ra trường quá nhiều dẫn đến khó khăn trong việc lựa chọn cho mình
một công việc phù hợp với bản thân, còn một bên lại do thiếu sự tìm hiểu dẫn đến sự mơ
hồ trong việc xác định các công việc cụ thể có thể lựa chọn.
Mặt khác, như chúng ta đã biết, nghề luật chưa bao giờ là nghề dễ kiếm tiền nhất là
ở một quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Nhắc đến luật chúng ta ngay lập tức liên
tưởng đến luật sư, thẩm phán, kiểm sát viên, tư vấn viên…Nếu hành nghề luật sư thì như
đã nói, ở một thị trường mà dịch vụ pháp lý chỉ mới vừa chập chững bạn sẽ gặp không ít
khó khăn; còn nếu làm trong cơ quan nhà nước, liệu bạn có đủ trang trải cho cuộc sống
với mức lương cán bộ pháp lý. Chính những nguyên do này cộng thêm những hiểu biết
còn chưa đầy đủ về xã hội mà có không ít các bạn sinh viên không biết phải định hướng
như thế nào cho sự lựa chọn hiện tại của mình.
Chưa hết, bản lĩnh chính trị còn nhiều hạn chế nếu không muốn nói là non kém đã
khiến cho những suy nghĩ không đầy đủ, không tích cực về nghề luật lại càng trở nên lệch
lạc. Luật sư nói riêng và nghề luật nói chung, đối với Việt Nam và phần đa các quốc gia
10


Bài tập nhóm tháng

làm việc
Mã số
1
2
3
4

Phương án trả lời
Kiến thức lý thuyết
Kiến thức thực tế
Kỹ năng làm việc
Kỹ năng khác
Tống số

Số lượng
6
50
47
8
111
11

Tỷ lệ
5.4
45
42.3
7.3
100

Tỷ lệ cộng dồn

- Thứ ba, các bạn nên có sự chủ động trong việc tìm hiểu thông tin về các công việc
có thể lựa chọn sau khi ra trường. Bởi thực tế các công việc mà sinh viên Luật có
thể lựa chọn sau khi ra trường là rất nhiều. Việc nắm bắt được các đặc điểm cũng
như tính chất của các công việc sẽ giúp ích cho các bạn trong việc lựa chọn công
việc phù hợp với các tiêu chí đề ra đồng thời cũng giúp các bạn trong quá trình xin
việc sau này.
- Thứ ba, trong quá trình định hướng nghề nghiệp, nếu gặp những vướng mắc, khó
khăn trong lựa chọn công việc tương lai bạn có thể nhờ đến sự giúp đỡ, tư vấn của
những người có kinh nghiệm như các thầy cô giáo, những người đang làm việc
trong lĩnh vực luật pháp… Với kinh nghiệm của những người đi trước, họ có thể
giúp đỡ bạn rất nhiều trong quá trình lựa chọn nghề nghiệp

12


Bài tập nhóm tháng

Môn Xã hội học đại cương

- Thứ tư, nếu đã xác định cho mình một định hướng nghề nghiệp rõ ràng thì bạn cần
phải tích cực trau dồi, tích lũy các kiến thức trong quá trình học tập, trang bị cho
mình các kỹ năng cần thiết cho công việc sau này. Điều này sẽ giúp các bạn sau khi
ra trường có thể dễ dàng được tuyển vào công việc đã định hướng.
b/ Về phía nhà trường
- Thứ nhất, về chương trình đào tạo của trường:
Trong quá trình điều tra, phần lớn các bạn sinh viên cho rằng chương trình đào tạo
hiện nay của Đại học Luật Hà Nội chưa đáp ứng yêu cầu để sinh viên có thể tìm kiếm
việc làm sau khi ra trường. Các bạn cho rằng chương trình đào tạo của trường hiện nay
cần phải điều chỉnh theo hướng tăng cường các môn học có tính chất kỹ năng nghề
nghiệp như kỹ năng giao tiếp nghề luật, kỹ năng tư vấn, đàm phán, soạn thảo hợp

việc mà mình định hướng.
• Trong quá trình đào tạo nhà trường cũng cần có sự tư vấn, giúp đỡ sinh viên
lựa chọn các môn học phù hợp với định hướng nghề nghiệp sau này.
• Nhà trường cần liên kết với các cơ quan, doanh nghiệp như Tòa án, Viện
kiểm sát, các văn phòng luật sư… để tổ chức cho sinh viên đi thực tập, thực
tế tại các cơ quan này để giúp sinh viên tìm hiểu môi trường làm việc thực tế
sau này cũng như nắm bắt các đặc thù công việc để có sự lựa chọn phù hợp.
III.

PHẦN KẾT LUẬN

Qua quá trình tìm hiểu về định hướng nghề nghiệp của sinh viên Đại học Luật Hà
Nội sau khi tốt nghiệp ra trường có thể thấy rằng phần lớn sinh viên Đại học Luật Hà Nội
đã sớm có định hướng nghề nghiệp tương lai và các tiêu chí cũng như công việc mà các
bạn lựa chọn sau khi ra trường rất là phong phú và có sự khác biệt giữa các nhóm sinh
viên khác nhau. Điều này cho thấy rằng sinh viên Đại học Luật Hà Nội đã có những nhận
thức nhất định về vai trò của hoạt động định hướng nghề nghiệp và có sự am hiểu về
những nghề nghiệp có thể lựa chọn sau khi tốt nghiệp. Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn
một bộ phận sinh viên vẫn chưa có định hướng cụ thể xuất phát từ những nguyên nhân
chủ quan và khách quan khác nhau. Các bạn sinh viên cũng đã đề xuất các nguyện vọng
đối với nhà trường trong đó có nhiều ý kiến rất thiết thực. Mong rằng trong thời gian tới,
nhà trướng có thể xem xét, có các biện pháp cụ thể để giúp đỡ sinh viên trong quá trình
định hướng nghề nghiệp.

14