ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN
BIỂU CẢM

TaiLieu.VN

1


KIỂM TRA BÀI CŨ

1.Thế nào là văn biểu cảm? Nêu
những cách biểu hiện trong văn
biểu cảm?
2. Đọc đoạn văn sau và cho biết đoạn văn biểu đạt
tình cảm gì?
Mẹ- đó là người tôi yêu nhất, vì đời mẹ chỉ dành
cho chúng tôi mà thôi. Mỗi khi nhắc đến tiếng
“mẹ” lòng tôi lại trào dâng một cảm xúc bồi hồi kì
2
lạ. TaiLieu.VN


TIẾT

23

ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN
BIỂU CẢM

TaiLieu.VN


càng thích soi gương .
Không hiểu ông Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi
có lúc nào soi gương để buồn phiền cho gương mặt
xấu xí của mình, để rồi làm bài phú Hoa sen giếng
ngọc
nổi tiếng bao đời.
5
TaiLieu.VN


"Tấm gương"
Anh Trương Chi nữa, anh ngồi trên con thuyền
lơ lửng mặt sông, có soi vào dòng nước để tủi cho
khuôn mặt mình, nên đành gửi lòng vào tiếng hát
cho say đắm lòng cô gái cấm cung và bao người
khác nữa… thành câu chuyện đau buồn.
Có một gương mặt đẹp soi vào gương quả là
hạnh phúc. Nhưng hạnh phúc càng trọn vẹn hơn
nếu có một tâm hồn đẹp để mỗi khi soi vào tấm
gương lương tâm sâu thẳm mà lòng không hổ
thẹn.
TaiLieu.VN

6


"Tấm gương"
Còn tấm gương bằng thủy tinh tráng bạc, nó
vẫn là người bạn trung thực, chân thành, thẳng
thắn, không hề nói dối, cũng không bao giờ

Mẹ ơi
ơi Sao mẹ đi lâu
"Mẹ
ơi! Con khổ quá mẹ ơi!
về Người ta đánh con vì con
thế
thế? Mãi
Mãi không về!
dám cướp lại đồ chơi của con mà con người ta
giằng lấy. Người ta lại còn chửi con chửi cả mẹ
nữa! Mẹ xa con, mẹ có biết không
không?"

TaiLieu.VN

10


 Để biểu đạt tình cảm ấy, người viết có thể

chọn một hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ, tượng
trưng (là một đồ vật, loài cây hay một hiện
tượng nào đó) để gửi gắm tình cảm, tư
tưỏng, hoặc biểu đạt bằng cách thổ lộ trực
tiếp những nỗi niềm, cảm xúc trong lòng.

TaiLieu.VN

11


13
TaiLieu.VN


Ghi nhớ:
 Mỗi văn bản biểu cảm tập trung biểu đạt một
tình cảm chủ yếu.
 Để biểu đạt tình cảm ấy, người viết có thể
chọn một hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ, tượng trưng
(là một đồ vật, loài cây hay một hiện tượng nào
đó) để gửi gắm tình cảm, tư tưởng, hoặc biểu thị
bằng cách thổ lộ trực tiếp những nỗi niềm, cảm
xúc trong lòng.
 Bài văn biểu cảm thường có bố cục ba phần
như mọi bài văn khác.
 Tình cảm trong bài văn phải rõ ràng, trong
sáng, chân thực thì bài biểu cảm mới có giá14trị.
TaiLieu.VN


II. LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Đọc bài văn "Hoa học trò" và trả lời câu hỏi?
HOA HỌC TRÒ
Phượng cứ nở. Phượng cứ rơi.
Bao giờ cũng có hoa phượng rơi,
bao giờ cũng có hoa phượng nở.
Nghỉ hè đã đến. Học sinh sửa soạn
về nhà. Nhà chưa về, cái vui gia
đình đâu chả thấy, chỉ thấy xa
trường, rời bạn, buồn xiết bao!

cỏ, đếm từng giây phút xa bạn học sinh! Hoa phượng rơi,
rơi... Hoa phượng mưa. Hoa phượng khóc. Trường tẻ ngắt,
không tiếng trống, không tiếng người. Hoa phượng mơ,
hoa phượng nhớ. Ba tháng trời đằng đẵng. Hoa phượng
đẹp với ai ,khi học sinh đã đi cả rồi!
TaiLieu.VN

“THEO XUÂN 17
DIỆU”


Câu hỏi:
1. Bài văn thể hiện tình cảm gì?
- Bày tỏ nỗi buồn nhớ khi phải xa trường, xa bạn.
2. Việc miêu tả hoa phượng đóng vai trò gì ?
- Đóng vai trò thể hiện tình cảm của tác giả.
3. Vì sao tác giả gọi hoa phượng là hoa học trò ?
- Vì nhà thơ Xuân Diệu đã biến hoa phượng, một
loại hoa nở rộ vào dịp kết thúc năm học thành biểu
tượng chia ly ngày hè đối với học trò
- Vì hoa phượng gắn bó với ngôi trường, gắn bó
với tuổi học trò, và luôn cùng vai, sát cánh với học
18
trò.
TaiLieu.VN


Câu hỏi:
4. Bài văn này biểu cảm trực tiếp hay gián tiếp?
- Bài văn biểu cảm gián tiếp đan xen với từ ngữ trực tiếp



Đáp án:
I. Đoạn 1:
"Từ đầu ......đến uể oải"
* Ý: Nỗi buồn của tác giả khi phượng nở lúc hè
về.
II. Đoạn 2:
“Tiếp theo .... đến cơn hoa rụng"
Ý: Nỗi cô đơn trống trải của tác giả.
II. Đoạn 3:
" Còn lại "
Ý: Nỗi cô đơn chất ngất pha chút dỗi hờn của tác
giả.
TaiLieu.VN

21


Bài tập 2

Bằng một đoạn văn ngắn, hãy bày tỏ cảm nghĩ của em
về một trong 3 loài hoa sau?

Hoa Giấy
TaiLieu.VN

Hoa Sen

Hoa Đào